Theophonia the divine voice
Life Stories of the Saints

The Life of Saint Anthony

Born in Egypt in 251 to Christian parents, Anthony grew devoted to church readings and later began an ascetic life near an elder monk. He entrusted his sister to a Christian community, gave his earnings to the poor, and practiced fasting, prayer, charity, and self-discipline.

Greek and EnglishTranscript

Subtitles are not available for this lecture.
Orthodox icon of Saint Anthony the Great
0:00 0:00
100%
Audio language
Subtitles English subtitles are not available for this lecture.
Open the Archive audio file

An interactive player loads with JavaScript. Without it, use the direct audio link and the summary below.

English audio uses an AI generated narrator. The transcript follows the approved English narration.

Greek audio is the original recording. English narration is prepared from the Greek account and uses an AI generated voice.

Icon source and creditUnknown author · Public domain

Read the story

Transcript

The Greek text follows the original recording. The English text follows the English narration.

English narration transcriptEN · 56 paragraphs

The Life of Saint Anthony. Anthony the Great was born in Egypt in the year 251, during the reign of the impious Decius. His parents were Christians and raised him in the faith. But Anthony had no wish to learn to read and write or to spend time with the other children.

He longed to go to church with his parents and listen attentively to the sacred readings.

He did not seek fine food or clothing. When his parents died, he remained at home with his sister, caring for her attentively. But at about twenty years of age, he decided to give up his possessions and devote himself to spiritual struggles. He sold the three hundred fertile holdings he owned and gave the proceeds to the poor.

At that time there were no monasteries in Egypt. But an elder monk lived as an ascetic near Anthony’s village, and Anthony went to visit him. He took up the ascetic life beside him and gave the poor all the money he earned from his handiwork.

First, he had entrusted his sister to a community of Christian women, where she would be raised according to Christian principles: fasting, prayer, love for one’s neighbor, gentleness, and charity.

Seeing this, the envious devil tried in every way to tempt Anthony and keep him from ascetic discipline and prayer. He often brought to mind his responsibility for his sister, the love of money, bodily pleasures, the hardship of living virtuously, and the desire for glory. He did all this to turn Anthony away from his calling.

But the devil saw that he was always being defeated. So that wretched one troubled Anthony at night as well, appearing to him as a woman to lead him astray. Saint Anthony knew from the Scriptures that the enemy had many schemes, beyond those he had already seen. The devil also appeared, for example, as a dark-skinned young man, as a spirit of lust, and in other forms.

Anthony armed himself with fasting, vigils, and other hardships, so that he would always be ready for the struggle against evil. He ate once a day, at sunset, and his food was only bread and olives.

He drank only water, taking neither wine nor oil. During the night he would keep vigil two or three times, and he slept on a mat. Once, he went to some tombs far from his village.

He asked for a little bread to be brought to him and shut himself inside one of the tombs. But the demon feared that the desert might fill with ascetics. So at night he came with many other demons, and they beat Anthony so severely inside the tomb that they left him half dead.

Fortunately, the man who brought him bread came the next day. Seeing the state Anthony was in, he carried the saint to the Christians so they could care for him. That night Anthony recovered and told the man to support him and take him back to the tomb where he had been the day before.

The demons grew even more furious. Taking the forms of wild beasts, they tried to wound the saint fatally. But though Anthony was being crushed and pierced by their horns, he continued to mock the demons for their weakness and expose their pretense.

Yet the Lord had not forgotten him. He let a little light enter through a small opening in the tomb’s stone covering, driving out the demons and giving Anthony still more courage against the devil.

Anthony was then thirty years old. He went to the elder he had met about ten years earlier and suggested that they go into the desert together. But the elder could not go because of his age, so Anthony set out alone.

On the road he came upon a silver coin, which he understood to be a trick of the demon. He also found a whole heap of gold, not an illusion but real gold, placed there to test him and lead him astray.

But Anthony passed by the temptation. He knew that the gold was nothing but a fire that would consume him by drawing him away from God.

On the mountain, he found an old fortress, deserted and full of reptiles, and made his home there. Inside the building there was even a spring of flowing water. Every six months, voices could be heard trying to drive the Saint away. They were apparitions of demons who could not accept that, even in such a remote place, the Saint continued to do battle.

There are also two well-known conversations of the saint: one with the devil and the other with an angel sent by God Himself. These conversations form a precious part of the manuscript of my book. At the place where Anthony lived as an ascetic, a demon appeared at the door of his shelter and knocked for him to open it.

Startled by the stranger’s unusual appearance, the saint asked, “Who are you, stranger, and what do you want from me?” The stranger replied, “I am a demon, and I have come to tell you that Christians quarrel among themselves.”

“And I can easily win over any worldly person I choose.” “Why do you do that, accursed one?” Anthony the Great asked him. “Because I envy the monks. My master and lord, Satan, deeply envies them, for God will restore the order of angels to which we once belonged.”

Saint Anthony grew angry at these shameless words and said to the demon, “You have come here, evil spirit, to tempt me and insult my faith in the Lord. With His help, I command you to remain there, bound.”

But the demon protested, saying to the saint, “Why have you bound me, Anthony? I came to tell you what I boast of, and you have tied me up. Is that just?” The saint asked him, “And what do you do to good Christians?”

We demons were once angels of God, and our master Lucifer was first among us all. But in his pride, he wanted to set his throne higher than God’s. The moment that thought entered his mind, he was cast down into the depths of Hades, dragging all of us with him.

And so, from angels of God, we became demons of Hell. Nothing defeats us more than the prayer, fasting, and humility of the priests and all the faithful of the Church. That is why we try to draw them into the vanities of this passing life.

The demon told Saint Anthony, “There is a festival in the city, and they are all there stirring up quarrels, divisions, and all kinds of scandal.” Anthony then asked, “And what are they called?”

“One is called Vainglory, and the other is called Anger. They make people angry with one another and drive them to blows. But those who refuse to do our will—we hate them fiercely and fight against them.”

Angered by everything he had heard from the demon, the Saint said, “You wretched demons have tempted people for so many years. Have you still not had enough? In the name of the all-good and almighty God, I command you again to tell me the truth in everything I ask you.”

“What, then, is the worst weed you sow in the human soul?” Without hesitation, the demon replied, “The first weed I sow in people’s souls is vanity. Then my companion Anger comes and doubles their vanity. Finally, we go to our master and tell him everything that has happened, and he showers us with gifts and honors.”

“But do you not fear God? How dare you sow so many weeds and cause so much scandal among Christians?” Anthony asked in amazement. “God permits what we do. He and his angels let us do as we wish, so that Christians may be tested and it may become clear who among them stands firm in the faith and who does not.”

Then the Saint continued questioning the demon: “In God’s name, I command you to tell me: What do you want with the poor? Why will you not leave them in peace?” “We gain nothing from the poor,” the demon answered. “We gain only from those who have become thieves because of their great poverty.”

“And they become our servants.” But the Saint was not satisfied with the demon’s answers, so he kept him bound and continued to question him. “And what of those who do not honor holy Sunday? What hold do you have over them?” “We have them as parents have their children.”

“That is because it was on a Sunday that Christ took from us all those we held in Hell.” “Then why did you lead the Jews to crucify him?” “We did not know he was God,” the demon explained. “We thought he was only a prophet, and we were deceived, for no one knew the purposes of the Most High.”

“Please, Saint Anthony, let me go now. I have been here far too long.”

“You are in quite a hurry,” the Saint replied. “I have no intention of setting you free until you reveal all the cunning ways you demons use to achieve your aims.” But the demon answered, “You have done me great harm, Anthony. I will suffer a great loss, because I will lose the esteem my master has for me.”

“Tell me this too: How do you regard those who do not love one another?” “These people belong to us,” the demon said, “and in a way they are our companions and are like us. For God desires above all that people love one another, and so we keep well away from those who do.”

Hearing the demon speak so shamelessly, the Saint grew angry and said, “Cursed are you, wretched demon! May God punish you in the fire of outer Hell. May you and all those like you be tormented there for all your days.”

Then Anthony prayed to God: “O all-good and almighty God, Lord of our souls and bodies, God of mercy and kindness, you made heaven and earth and the sea and all the lifeless things within them. My compassionate and loving God, free me now from the clutches of this evil demon, who wants to lead me astray and bring my soul to Hell.”

As he said this prayer, the Saint crossed his hands and fell asleep. In his sleep, an angel of the Lord appeared to him and said, “Anthony, did you see the wicked demon?” “I did,” the Saint replied. “I even spoke with him for quite some time.” “But who are you, to ask me this?” “I am the Archangel Gabriel,” the angel answered, “and I have come to command you to write down all these tricks of the demons, so that all Christians may learn about them.” When the Saint awoke, he remembered Gabriel’s words and began to thank the Lord.

Then he released the demon and began to write down every detail of their conversation. Anthony the Great continued his ascetic life in the desert, and the devil visited him often.

The devil took on various forms, trying to drive the venerable saint out of the desert. One day, however, the Saint received an unexpected visitor. This time it was an angel of the Lord, who had taken the appearance of a monk. As soon as Anthony saw him, he greeted him with due respect. The visitor said, “Bless me, Father Anthony.” Anthony replied, “May you be blessed, my child. Come, let us take a walk nearby.”

As they walked, the Saint said to the stranger, “In the name of the Lord Jesus Christ, I command you to tell me who you are.” The stranger bowed before him and said, “Holy Father, I am an angel of the Lord, not a man. I have come to teach you all the divine mysteries and reveal what you do not know but long to learn.” As soon as Anthony heard this, he knelt and bowed before the angel, thanking the Lord his God from the depths of his heart for this extraordinary favor. Then he began to ask the angel:

“In the next world, in eternal life, where all mortals will one day go, do people recognize one another?

The angel answered: Just as people in this world sleep at night and, on rising in the morning, meet one another, exchange greetings, and converse as friends, so it is in the next world. People recognize one another and speak together. If someone does not know another person, he seeks an introduction or learns about that person. The same happens there, except that the righteous recognize one another, while sinners do not.

When a person’s soul leaves the body, what happens to it? And why do those still alive hold memorial services for the departed? How are the departed benefited when they have already died?” The angel answered readily, “When the soul leaves the body, we angels receive it and take it to heaven.

But along the way, various ranks of demons lie in wait and demand the soul of the departed. They produce their records, in which people’s sins are written. If the person who has died was good and virtuous and had committed no sins in life, the angels bring out their own records, showing all the good deeds that person did while alive.”

The angels take the soul with them and continue toward the heavenly Father. Higher up, though, they meet another rank of demons, fiercer and stronger, who try to claim the soul. This happens again and again until they reach the seventh heaven, where the final rank of corrupting spirits awaits.

Then comes the fiercest struggle between angels and demons over who will claim the departed soul. If the soul cannot withstand this last trial and is found guilty of even the slightest sin, the demons seize it with cries of joy, and it suffers countless torments in eternal Hell.

But if, even in that final trial, the soul is found entirely pure, with no sin held against it, the angels take it with great rejoicing and lead it to our Lord Jesus Christ. He welcomes it in heaven and sends it to Paradise.

“Go in eternal peace and rest.” “Then why are memorial services held?” Antonios asked again. “They, too, have their purpose. The third-day memorial service is held because, as I told you, the soul of the departed takes three days to reach God. When it comes before Him and bows down in worship, that first memorial service is like a gift offered to the Judge of all. The same is true of the ninth-day service, the three-month service, and the other memorial services. There is a meaning behind them.”

This is a kind of intercession by relatives before the Lord, asking Him to show greater mercy to their loved ones. Anthony asked again, “Do those who disregard holy Sunday by working on that day of rest find any relief there?”

“Woe to them,” the angel replied. “I must now go and appear before my Lord, the all-good God.” Then Anthony sighed and said with tears in his eyes, “Woe is me, a sinner. You are going to stand before the all-good God, but I, wretched as I am, will not be counted worthy of that divine grace.”

“With all the sins my frail body has committed, who knows what awaits me?” Seeing Anthony’s sincere metanoia, his repentance, and his deep faith, the angel said, “If you can read, recite David’s psalm that begins, ‘Have mercy on me, O God.’”

“But if you cannot read, say this prayer: ‘Our Lord Jesus Christ, Son and Word (Logos) of the living God, through the prayers of the Theotokos (God-bearer), have mercy on me, a sinner.’ And God will forgive you. Those who wish to be saved from their sins say this prayer day and night, and the all-good God hears them. For there is no stronger prayer for a sinner who has repented and sincerely longs to be saved, returning to the embrace of God’s Church.”

With these words, the angel departed. Those who serve Christ the Master are glorified by Him.

And He does more than make them sharers in His heavenly Kingdom: He makes them known for the benefit of all and for the glory of our Lord Jesus Christ, to whom belong all dominion, honor, and worship unto the ages of ages. Father Anthony, you imitated the ways of Elijah the Zealot and followed the straight paths of the Baptist. You made the desert your home and upheld the whole world by your prayers. Therefore, intercede.

Intercede with Christ our God that our souls may be saved.

Greek source transcriptGR · 56 paragraphs

Ο Βίος του Αγίου Αντωνίου Ο Μέγας Αντώνιος εγεννήθηκε στην Αίγυπτο το έτος 251 επί βασιλείας του ασεβούς Δεκίου. Οι γονείς του ήσαν χριστιανοί και τον ανέθρεψαν ευσεβώς. Όμως ο Αντώνιος δεν ήθελε να μάθει γράμματα και να συναναστρέφεται με τα άλλα παιδιά.

Είχε τον πόθο να πηγαίνει με τους γονείς του στην εκκλησία και με προσοχή να ακούει τα ιερά αναγνώσματα.

και εκεί με προσοχή να ακούει τα ιερά αναγνώσματα. Όταν δεν εζήτησε καλά φαγητά ή ρούχα και όταν απέθανε οι γονείς του, έμεινε στην οικία με την αδερφή του φροντίζοντας αυτόν με την πρέπουσα επιμέλεια. Όμως εις ηλικία περίπου 20 ετών, απεφάσισε ότι θα έπρεπε να απαλλαγεί από το υπορχοντά του για να αυθιερωθεί εις τους πνευματικούς αγώνας. Πραγματικά επούλησαν τα 300 πολύ έφερα τα κτήματα που είχε και τα χρήματα που έλαβες αντάλλαγμα τα εχάρισες στους πτωχούς.

Εκείνη την εποχή δεν υπήρχαν μοναστήρια στην Αίγυπτον. Κοντά όμως στο χωρίον του Αντωνίου ησκήτευε ένας γέρος μοναχός, τον οποίο και επισκέφθη ο Αντώνιος. Ησκήτευσε δε πλησίον του και όσα χρήματα ελάμβανε από το εργόχειρό του, τα έδινε όλα στους φτωχούς.

Αφού πρώτα είχε φροντίσει να παραδώσει την αδερφή του εις Παρθενώνα για να ανατρέφεται με τα χριστιανικά πρότυπα, με την νηστεία, την προσευχή, την αγάπη προς τον πλησίον, την πραότητα και τη φιλανθρωπία.

Ταύτα βλέπων ο φθονερός διάβολος προσεπάθη με κάθε τρόπο να τον πειράξει και να προσπαθεί να τον εμποδίσει από την άσκηση και την προσευχή. Του ανεθύμιζε λοιπόν πολύ συχνά τη φροντίδα της αδερφής του, τη φιλαργυρία, τας απολαύσεις του σώματος, τον κόπον της αρετής, τη φιλοδοξία και όλα αυτά για να τον αποκόψει από την επιθυμία του.

Επειδή όμως ο διάβολος έβλεπε να ηττάται πάντοτε, τον επηρέαζε ο τρισάθλιος και τη νύχτα, εμφανιζόμενος στον Αντώνιο ως γυνή για να τον πλανέψει. Γνωρίζων ο Όσιος από τας Γραφάς ότι οι μεθοδεύσεις του εχθρού ήσαν πολλές, όχι μόνο αυτές που του επαρουσιάστησαν αλλά και άλλες, παραδείγματι ως μαύρος νεανίσκος, ως πνεύμα της πορνίας κ.ο.κ.

Καθοπλίζεται με νηστείας, αγρυπνίας και άλλας σκληραγωγίας, ώστε να είναι πάντα έτοιμος για τον πόλεμο ενάντια του κακού. Έτρωγε άπαξ της ημέρας κατά τη δύση του ηλίου και το φαγητό του ήταν μόνο άρτος και ελιές.

Και έπινε μόνον ύδωρ, μη γευόμενος των οίνων και των ελαίων. Έκαμε κατά τη διάρκεια της νυχτός δύο και τρεις αγρυπνίες και κοιμάτο εις μίαν ψάθαν. Πήγε κάποτε εις κάποια μνήματα μακριά απ' το χωριό του.

Κι αφού παρίνγκελε και του έφεραν λίγο άρτο εκλείσθη εις ένα από φίλους Ο δαίμων όμως, επειδή φοβείτο μήπως η έρημος γεμίζει ασκητάς, επήγε τη νύχτα με πλήθος άλλων δαιμόνων και έδιραν τόσο πολύ τον Αντώνιο μέσα εις το μνήμα που τον άφησαν ημιθανή.

Ευτυχώς την επόμενη ημέρα επήγε ο υπηρέτης των άρτων και βλέπων την κατάσταση που ευρίσκεται ο Άγιος, τον επήρε και τον επήγε στους χριστιανούς να τον φροντίσουν. Την νύχτα ο Άγιος ανέλαβε και διέταξε τον υπηρέτη του να τον υποβαστάξει και να τον υπάγει στο μνήμα που ήταν και την προηγούμενη ημέρα.

Οι δαίμονες εξαγριώθηκαν ακόμα περισσότερο και μεταμορφωθέντες εις άγρια θηρία προσπαθούσαν να τραυματίσουν θανάσιμα τον Άγιο. Όμως ο Αντώνιος, παρότι συνθλίβετο και εκεντάτο από τα κέρατα των θηρίων, συνέχισε να εμπαίζει τους δαίμονες και την αδυναμία των, καυτηριάζοντας την υποκρισία των.

Παρ' όλα αυτά, ο Κύριος δεν τον ελησμόνησε και από ένα μικρό άνοιγμα της πλάκας του μνήματος άφησε να εισέλθει λίγο φως, εκδιώκοντας τα δαιμόνια, και ενεθάρρυνε έτσι περισσότερο τον Αντώνιο εναντίον του δαίμονος.

Ήτο δε τότε ο Άγιος τριάκοντα ετών και απήλθε προς τον Γέροντα εκείνο που είχε γνωρίσει πριν δέκα περίπου έτη, για να του προτείνει να υπάγουν στην έρημο. Όμως ο Γέρων, λόγω της ηλικίας του, δεν ήταν δυνατόν να ακολουθήσει και διά τούτο ο Αντώνιος ανεχώρησε μόνος του.

Εις το δρόμο του εσυνάντησε ένα ασημένιο νόμισμα, το οποίο ο Άγιος κατάλαβε ότι ήταν πανουργία του δαίμονα, όπως και ένας ολόκληρος σωρός από χρυσάφι, όχι κατά φαντασία αλλά κατ' αλήθειαν, για να δοκιμαστεί και να αποπλανηθεί.

Όμως ο Αντώνιος προσπέρασε τον πειρασμόν, διότι ήξευρε ότι ο χρυσός εκείνος δεν ήτο τίποτα άλλο από πυρ που θα τον κατέκαιε, απομακρύνοντάς τον από τον Θεόν.

Στο όρος βρήκε ένα παλιό φρούριο έρημο και γεμάτο από ερπετά και κατοίκησε εις αυτό. Εντός του κτηρίου, μάλιστα, υπήρχε και μια πηγή αναβλύζουσα ύδωρ, και μόνο κάθε έξι μήνες ακούγοντο φωνές που προσεπαθούσαν να εκδιώξουν από εκεί τον Άγιο. Ήσαν τα φαντάσματα των δαιμόνων που δεν ήθελαν να παραδεχτούν ότι ο Άγιος, ακόμα και εις ένα τέτοιο απόκοσμο μέρος, εμάχετο.

Και οι δύο περίφημοι διάλογοι του Οσίου, ο ένας με τον Διάβολον και ο άλλος με τον Άγγελο που έστειλε ο ίδιος ο Θεός. Οι διάλογοι αυτοί αποτελούν πολύτιμο χειρόγραφο μου βιβλίο. Εκεί λοιπόν όπου εσκήτευε ο Άγιος, επαρουσιάσθη ο δαίμων εις τη θύρα της σκηνής του και του εκτύπησε να ανοίξει.

Έκπληκτος ο Άγιος και βλέπων την παράξενη μορφή του ξένου τον ερώτησεν: Ποιος είσαι εσύ, ξένε, και τι θέλεις από εμέ; Τότε ο άγνωστος του απεκρίθη: Είμαι ο δαίμων και ήρθα να σε πληροφορήσω ότι οι χριστιανοί ερίζουν μεταξύ τους.

Και ότι εύκολα μπορώ εγώ να πάρω με το μέρος μου όποιον κοσμικό άνθρωπο θελήσω. Και γιατί να το κάνεις αυτό, καταραμένε; Τον ερώτησε ο Μέγας Αντώνιος. Διότι ζηλεύω τους μοναχούς, επειδή ο αφέντης και κύριός μου ο Σατανάς τρέφει μεγάλο φθόνο εναντίον τους, καθώς ο Θεός θα ξαναφτιάξει το τάγμα των Αγγέλων που πρώτα εμείς αποτελούσαμε.

Τότε ο Άγιος Αντώνιος εθύμωσε με τα αναίσχυντα αυτά λόγια και είπε εις τον δαίμονα: Επειδή ήρθες εδώ, πνεύμα του κακού, διά να με βάλεις εις τον πειρασμό και να εξυβρίσεις την πίστη μου εις τον Κύριο, σε διατάσσω με τη βοήθεια αυτού να παραμείνεις εκεί δεμένος.

Ο δαίμων όμως διαμαρτυρήθη λέγων εις τον Άγιο: Γιατί, Αντώνιε, με έδεσες; Εγώ ήρθα διά να σου πω το καύχημά μου κι εσύ με έχεις δεμένο. Είναι δίκαιο αυτό που κάνεις; Και εσείς τι κάνετε στους καλούς χριστιανούς; Τον ηρώτησε ο Άγιος.

Εμείς οι δαίμονες ήμασταν πρώτα άγγελοι του Θεού και ο κύριός μας ο Εωσφόρος ήταν πρώτος από όλους. Ένεκα της υπερηφάνειάς του όμως ηθέλησε να στήσει το θρόνο του πιο ψηλά από το θρόνο του Θεού. Μόλις του πέρασε η σκέψη αυτή από το μυαλό του, γκρεμίστηκε στα τάρταρα του Άδη παρασύροντας όλους εμάς.

Και έτσι από άγγελοι του Θεού γίναμε δαίμονες της κολάσεως. Αλλά τίποτα δεν μας τσακίζει περισσότερο από την προσευχή, την νηστεία και την ταπείνωση που κάνουν οι ιερωμένοι. Αλλά και όλοι οι πιστοί της Εκκλησίας, και γι' αυτό προσπαθούμε να τους παρασύρουμε στις ματαιοδοξίες της πρόσκαιρης αυτής ζωής.

«Πού ευρισκόμαστε εμείς εδώ;» ερώτησε ο Άγιος Αντώνιος. «Γίνεται μια εορτή στην πόλη και είναι όλοι εκεί για να δημιουργήσουν καυγάδες, διχόνοιες και γενικά σκάνδαλα», απάντησε ο Δαίμων. «Και πώς ονομάζονται αυτοί;» ερώτησε και πάλι ο Αντώνιος.

«Ματαιόδοξος λέγεται ο ένας και Θυμώδης λέγεται ο άλλος. Διότι κάνουν τους ανθρώπους μεταξύ τους να θυμώνουν και να αλληλοκτυπιούνται. Εκείνους όμως που δεν κάνουν σύμφωνα με το θέλημά μας τους μισούμε πολύ και τους πολεμούμε».

Τότε ο Άγιος, θυμωμένος διά όλα όσα ήκουσε από το στόμα του δαίμονος, του είπε: «Τόσα χρόνια τώρα, άθλιοι δαίμονες, πειράζετε τους ανθρώπους και ακόμα δεν εχορτάσατε; Εις το όνομα του Πανάγαθου και Παντοδύναμου Θεού, σε εξορκίζω και πάλι να μου είπεις την αλήθεια σε ό,τι θα σε ερωτώ.

Ποιο λοιπόν είναι το χειρότερο ζιζάνιο για την ψυχή του ανθρώπου;» Τότε ο δαίμων χωρίς δισταγμό του απεκρίθη: «Είναι η ματαιοδοξία το πρώτο ζιζάνιο που σπέρνω εγώ εις τας ψυχάς των ανθρώπων. Κατόπιν έρχεται ο συνάδελφος, ο Θυμώδης, και τους διπλασιάζει τη ματαιοδοξία, που τέλος πηγαίνουμε στον αφέντη μας, του διηγούμε όλα όσα έχουν συμβεί και εκείνος μας γεμίζει με δώρα και τιμές».

«Αλλά πώς δεν φοβάστε το Θεόν και τολμάτε να σπείρετε τόσα ζιζάνια και να προκαλείτε τόσα σκάνδαλα ανάμεσα στους χριστιανούς;» ερώτησε πάλι έκπληκτος ο Αντώνιος. «Για ό,τι κάνουμε εμείς έχουμε την άδεια από τον Θεό, που μας αφήνει και αυτός και οι άγγελοί του να κάνουμε οτιδήποτε θελήσουμε, για να περνούν δοκιμασίες οι χριστιανοί, για να φανερώνεται ποιος εξ αυτών είναι σταθερός εις την πίστη του και ποιος όχι».

Τότε ο Άγιος συνέχισε τις ερωτήσεις του εις το δαίμονα λέγων: «Σε εξορκίζω εις το όνομα του Θεού να μου πεις: Τι έχετε εσείς οι δαίμονες με τους πτωχούς και δεν τους αφήνετε σε ησυχία;» «Εμείς δεν έχουμε κανένα συμφέρον από τους πτωχούς», Απεκρίθη ο δαίμον «Μονάχα από εκείνους που απ' την πολλή πτώχεια γίναν κλέφτες έχουμε συμφέρον.

Κι αυτοί γίνονται δικοί μας δούλοι». Ο Άγιος όμως δεν έμεινε ικανοποιημένος από τις απαντήσεις του δαίμονα και δια τούτο συνέχισε να τον κρατά δεμένο και να τον ρωτά: «Και εκείνους που δεν τιμούν την Αγία Κυριακή τι τους έχετε;» «Αυτούς τους έχουμε όπως οι γονείς έχουν τα παιδιά τους.

Και τούτο διότι ήτο η μέρα Κυριακή όταν ο Χριστός μας ήρπασεν όλους όσους είχαμε στην κόλαση». «Και τότε γιατί έβαλε στους Εβραίους να τον σταυρώσουν;» Δεν το ξέραμε πως ήταν Θεός, εξήγησε ο δαίμων, αλλά νομίζαμε πως ήταν απλά κάποιος προφήτης και ξεγελαστήκαμε, διότι κανένας δεν γνώριζε τις βουλές του Υψίστου.

Μόνο σε παρακαλώ και πάλι, Άγιε Αντώνιε, άφησέ με να φύγω, διότι έχω αργήσει πολύ.

Υγεσί πολύ, τότε του απεκρίθη ο Άγιος. Δεν έχω σκοπό να σε ελευθερώσω, εάν πρώτα δεν μου φανερώσεις όλες τις πανουργίες που μεταχειρίζεστε εσείς οι δαίμονες για να πετύχετε το σκοπό σας. Ο δαίμονας όμως του απάντησε: Πολύ κακό μου έκανες, Αντώνιε, γι' αυτό παθαίνω μεγάλη ζημιά, διότι θα χάσω την υπόληψή μου, την υπόληψη που μου έχει ο αφέντης μου.

Αυτοί είναι άνθρωποι δικοί μας, είπε ο Δαίμων, και είναι κατά κάποιο τρόπο συνάδελφοί μας και όμοιοί μας. Γι' αυτό, διότι ο Θεός δεν θέλει τίποτα περισσότερο από ανθρώπους που να αλληλοαγαπούνται, και γι' αυτό εκείνους δεν τους πλησιάζουμε καθόλου.

Ακούγοντας το δαίμονα να του λέει αυτά τα αναιδή λόγια, εθύμωσε ο Άγιος και του είπεν: Καταραμένος να είσαι, άθλιε δαίμονα, και να σε τιμωρήσει ο Θεός εις το πυρ της κολάσεως της εξωτέρας. Όπου να βασανίζεσαι για όλη σου τη ζωή, κι εσύ κι όλοι οι όμοιοί σου.

Κατόπιν ο Αντώνιος προσευχήθη στο Θεό λέγων: Ω Πανάγαθε Θεέ Παντοκράτορα, Κύριε των ψυχών και των σωμάτων ημών, Θεέ του Ελέους και της Καλοσύνης, Εσύ που εποίησες τον ουρανό και τη γη και τη θάλασσα και όλα τα άψυχα που βρίσκονται μέσα σε αυτά, Εσύ ο Φιλόσπλαχνε και Φιλάνθρωπε Θεέ μου, ελευθέρωσέ με τώρα απ' τα νύχια του πονηρού αυτού δαίμονα, που θέλει να με παρασύρει και να κολάσει την ψυχή μου.

Λέγων αυτή την προσευχή, ο Άγιος εσταύρωσε τας χείρας του και απεκοιμήθη. Εις τον ύπνο του ενεφανίστη τότε άγγελος Κυρίου και του είπε: «Αντώνιε, είδες τον πονηρό δαίμονα;» «Τον είδα», του απεκρίθη ο Άγιος, «και μάλιστα επί αρκετήν ώρα συνομίλησα μαζί του.» «Αλλά εσύ που με ρωτάς, ποιος είσαι;» «Είμαι ο Αρχάγγελος Γαβρίλα» απάντησε ο άγγελος «και ήλθα για να σε διατάξω να γράψεις όλες αυτές τις πανουργίες των δαιμόνων για να τις μάθουν όλοι οι χριστιανοί.» Όταν εξύπνησε ο Όσιος, ενεθυμήθη τους λόγους του Γαβριήλ και ήρχισε να ευχαριστεί τον Κύριο.

Κατόπιν ελευθέρωσε το δαίμονα και άρχισε να γράφει πάσα λεπτομέρεια της συνομιλίας του με το δαίμονα. Ο Μέγας Αντώνιος εξακολούθησε την ασκητική ζωή στην έρημο και πολύ συχνά εδέχετο επισκέψεις από το διάβολο.

διαβόλων, ώστε λαμβάνουν διαφόρους μορφάς, προσπαθεί να εκδιώξει τον Όσιον από την έρημο. Μια ημέρα όμως ο Άγιος εδέχεται επίσκεψη, παραδόξως, που αυτή τη φορά δεν ήταν ο διάβολος, αλλά άγγελος Κυρίου, όστις είχε πάρει το σχήμα καλογύρου. Μόλις τον αντίκρισε ο Αντώνιος, τον εχαιρέτησε με τον απαιτούμενο σεβασμό και εκείνος του είπε: «Ευλόγησόν με, Πάτερ Αντώνιε». «Ευλογημένος να είσαι, τέκνο μου. Έλα μαζί μου να κάνουμε έναν περίπατο εδώ κοντά».

Κατά τη διάρκεια του περιπάτου, είπε ο Άγιος εις τον ξένον: «Σε εξορκίζω εις το όνομα του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού να μου ειπείς ποιος είσαι.» Τότε ο ξένος, αφού επροσκύνησε τον Άγιο, είπε: «Άγιε Πατέρα, εγώ εις την πραγματικότητα δεν είμαι άνθρωπος αλλά άγγελος του Κυρίου και έχω έρθει εδώ για να σε διδάξω όλα τα θεία μυστήρια και να σου αποκαλύψω κάθε τι που δεν γνωρίζεις αλλά έχεις την επιθυμία να το μάθεις.» Ευθύς ως ήκουσεν ταύτα ο Αντώνιος, εγονάτισε και προσκύνησε τον Άγγελο, ενώ ταυτόχρονα ευχαριστούσε από τα βάθη της καρδιάς του τον Κύριο και Θεόν του για την εξαιρετική ταύτη εύνοια. Άρχισε να ερωτά τον Άγγελο:

«Εκεί στον άλλο κόσμο ή στην αιώνια ζωή, όπου μια μέρα πηγαίνουν όλοι οι θνητοί, γνωρίζονται μεταξύ τους οι άνθρωποι;

Φινίτι, γνωρίζονται μεταξύ τους οι άνθρωποι? Ο άγγελος απάντησε. Όπως γίνεται σε τούτον τον κόσμο, που οι άνθρωποι κοιμούνται το βράδυ και το πρωί που θα σηκωθούν από τον ύπνο τους συναντάει ο ένας τον άλλον και χαιρετίζονται και συζητούν φιλικά, το ίδιο γίνεται και στον άλλο κόσμο, όπου οι άνθρωποι γνωρίζονται μεταξύ τους και συνομιλούν. Όταν κάποιος δεν γνωρίζει κάποιον ζητεί τη γνωριμία του ή πληροφορείται περί του ατόμου το ίδιο γίνεται και εκεί μόνο που οι δίκαιοι γνωρίζονται μεταξύ τους ενώ οι αμαρτωλούς Όταν βγαίνει η ψυχή από το σώμα του ανθρώπου

Όταν βγαίνει η ψυχή από το σώμα του ανθρώπου, τι γίνεται και γιατί όσοι μένουν στη ζωή κάνουν μνημόσυνα για τους πεθαμένους; Τι τους ωφελούν αφού αυτοί έχουν ήδη πεθάνει;» Και ο άγγελος με προθυμία απεκρίθηκε: «Όταν η ψυχή εξέλθει από το σώμα, την παραλαμβάνουμε εμείς οι άγγελοι και την πηγαίνουμε στον ουρανό.

Κατά τη διαδρομή όμως διάφορα τάγματα δαιμόνων παραφυλάνε και απαιτούν να πάρουν εκείνη την ψυχή του πεθαμένου, παρουσιάζοντας τα κατάστιχά τους, που είναι γραμμένες όλες οι αμαρτίες των ανθρώπων. Αν όμως ο πεθαμένος ήταν καλός και ενάρετος άνθρωπος και δεν είχε κάνει αμαρτίες στη ζωή του, τότε οι άγγελοι παρουσιάζουν τα δικά τους κατάστιχα, με τα οποία δείχνουν κι αυτοί πόσες καλοσύνες είχε κάνει ο πεθαμένος εις τη ζωή του.

Παίρνουν μαζί τους την ψυχή και προχωρούν προς τον ουράνιο πατέρα. Πιο ψηλά όμως συναντούν νέο τάγμα δαιμόνων, περισσότερο αγρίων και δυνατών, για να κερδίσουν με το μέρος τους την ψυχή. Έτσι γίνεται πολλές φορές έως ότου φτάσουν εις τον Έβδομο Ουρανό, όπου εκεί περιμένουν το τελευταίο τάγμα της διαφθοράς.

Και βέβαια γίνεται ο φοβερότερος αγώνας μεταξύ αγγέλων και δαιμόνων για το ποιος θα κερδίσει την ψυχή του πεθαμένου. Κι αν η ψυχή δεν μπορεί να αντέξει την τελευταία δοκιμασία και βρεθεί έστω και στο ελάχιστο αμαρτωλή, τότε οι δαίμονες την αρπάζουν αλαλάζοντας από τη χαρά τους και είναι αμέτρητα τα μαρτύρια που υποφέρει, της αιώνιας κολάσεως.

Αν όμως και στην τελευταία δοκιμασία βρεθεί η ψυχή εντελώς καθαρή και χωρίς αμαρτία εις βάρος της, τότε με πολλή αγαλλίαση την παίρνουν οι άγγελοι και την οδηγούν στον Κύριο ημών Ιησού Χριστό που την υποδέχεται εις τους ουρανούς, στέλνοντάς την εις τον Παράδεισο.

Βάδισον εις την αιώνια γαλήνη και ανάπαυσιν. «Και τότε τα μνημόσυνα γιατί γίνονται;» ρώτησε πάλι ο Αντώνιος. «Έχουν το λόγο τους κι αυτά. Τα τριήμερα μνημόσυνα γίνονται γιατί, όπως σου είπα, η ψυχή του πεθαμένου χρειάζεται τρεις ημέρες για να φτάσει εις τον Θεόν. Όταν φτάσει έμπροσθέν Του και Τον προσκυνήσει, το πρώτο μνημόσυνο έρχεται σαν είδος δώρου προς τον κριτήν των πάντων. Το ίδιο γίνεται και με τα εννιάμερα, τα τρίμηνα και τα άλλα μνημόσυνα. Και τα μνημόσυνα είναι μια ιδέα.»

Είναι ένα είδος μεσιτείας των συγγενών προς τον Κύριο, για να τον εξευμενίσουν και να τον προδιαθέσουν ευνοϊκότερα υπέρ των συγγενών τους. «Και όσοι περιφρονούν την Αγία Κυριακή, δηλαδή όσοι δουλεύουν την ημέρα αυτή της αργίας, βρίσκουν καμιά άνεση εκεί;» ερώτησε πάλι ο Αντώνιος.

Αλλοίμονο εις αυτούς, απεκρίθη ο Άγγελος. Διότι πρέπει να υπάγω να παρουσιαστώ εις τον Κύριό μου, τον Πανάγαθον Θεόν. Τότε ο Αντώνιος, αναστενάζων και με δάκρυα εις τα μάτια, είπε: Αλίμον ον είσαι με των αμαρτωλών Ενώ εσύ τώρα θα πας να παρουσιαστείς έμπροσθεν του Πανάγαθου Θεού, εγώ ο ταλαίπωρος δεν θα αξιωθώ αυτή τη θεία χάρη.

Ενώ απεναντίας, με τις τόσες αμαρτίες τις οποίες έχει υποστεί το φθαρμένο σώμα μου, ποιος ξέρει τι μου μέλλει να πάθω. Ο άγγελος όμως, βλέποντας την ειλικρινή μετάνοια του Αντωνίου και τη βαθιά πίστη του, του είπε: Αν ξέρεις πολλά γράμματα, ψάλε τον ψαλμό του Δαβίδ, δηλαδή το «Ελέησόν με, ο Θεός».

Εάν όμως είσαι αγράμματος, πες την προσευχή: Κύριε ημών Ιησού Χριστέ, Υιέ και Λόγε του Θεού του ζώντος, διά της Θεοτόκου, ελέησόν με τον αμαρτωλό. Και ο Θεός θα σε συγχωρέσει. Όσοι θέλουν να σωθούν από τις αμαρτίες των, αυτή την προσευχή κάνουν, νύχτα και μέρα, και ο Πανάγαθος Θεός τους εισακούει, διότι δεν υπάρχει ισχυροτέρα προσευχή για έναν αμαρτωλό που έχει μετανοήσει και επιθυμεί ειλικρινά να σωθεί, επιστρέφοντας εις τους κόλπους της Εκκλησίας του Θεού.

Ταύτα είπε ο Άγγελος και έφυγε. Εκείνοι λοιπόν που δουλεύουν δια τον Δεσπότη Χριστόν, δοξάζονται υπ' αυτού.

Και όχι μόνο τους κάμνει μετόχους της ουρανίας βασιλείας του, αλλά και φημίζει αυτούς εις απάντων ωφέλειαν και εις δόξαν αυτού του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, ω πρέπει πάσα κράτος, τιμή και προσκύνησιν εις τους αιώνας των αιώνων. Τον ζηλωτήν Ηλίαν τοις τρόποις μιμούμενος, τω Βαπτιστή ευθείαις ταις τρίβοις επόμενος, Πάτερ Αντώνιε, της ερήμου γεγονάς οικιστής, την οικουμένην εστήριξας ευχαίς σου, διό πρέσβευε.

Πρέσβευε Χριστό το Θεό, σωθήνετας ψυχάσι μου.

All stories