Three Paths to Holiness in the Lives of Saints

Today, October 25, our Church commemorates the Holy Martyrs Marcian and Martyrius; Saint Anastasius the Martyr; Saint Valerinus the Martyr; Saint Sabinus the Martyr; the Holy Martyrs Valerius and Chrysaphus; Saint Tabitha, whom the Apostle Peter raised from the dead; Saint Varus the Martyr; Saint George, Bishop of Amastris and composer of Canons; the Holy Martyrs Papias, Diodorus, and Claudian; the Holy Martyrs Faustus, Basil, Lucian, Nicephorus, and Stephen; Saints Philadelphus and Polycarp; Saint Macarius, Bishop of Paphos in Cyprus; and the two Holy Martyrs of Thrace.

The martyrs Marcian and Martyrius lived in the fourth century after Christ, during the reign of Emperor Constantius, the son and successor of Constantine the Great. Deceived by the Arians, Constantius embraced their heresy and used every power at his command against those who defended and followed the Orthodox faith. He refused to recognize Patriarch Paul I, the successor of Alexander. More than that, he persecuted Paul and sent him into exile. The saints we commemorate today, Marcian and Martyrius, were Paul’s secretaries. They were steadfast, faithful, and courageous defenders of the truth, of Orthodoxy.

As followers who would not be swayed by the hardships of their times, they remained devoted to Paul I. Wherever they went, they shone with reverence, modest conduct, every other virtue and holiness, and above all with their Orthodoxy. After that holy Paul was exiled to Armenia and suffered a martyr’s death there, hanged by the Arians, these saintly secretaries openly rebuked the impious and proclaimed to everyone that the Son is consubstantial with the Father, of one essence with Him. Neither flattery nor threats of wounds and torture could persuade them to change their minds and betray Orthodoxy. So they were put to death by the sword, and their precious relics

were buried near the gate of Constantinople called Melandysia. Later, John Chrysostom built a church in their honor.

No one had accused the martyr Anastasius. Burning with love for Christ, he went of his own accord to the pagan ruler and astonished everyone by boldly proclaiming Christ to be the true God and Creator of all. His words and his courage made clear that he would not change his conviction. For this he was beheaded, and his body was thrown into the sea. A few days later, a devout woman found the martyr’s precious remains. She wrapped and anointed them, built a church in his honor, and buried them there. Many wondrous healings took place through his relics, and still do.

On this same day, Saint Tabitha, whom the Apostle Peter raised from the dead, peacefully ended her earthly life. Tabitha is a Syriac name rendered in Greek as Dorcas. It belonged to a devout and charitable Christian woman who lived in Joppa. The Apostle and Evangelist Luke praises her, writing that she was “full of good works and acts of charity.” We also learn from the ninth chapter of the Acts of the Apostles that Dorcas organized the making of tunics and coats for widows and orphans. While the Apostle Peter was preaching the Gospel in Palestine,

he reached Lydda, and Dorcas fell ill and died. Her funeral was being prepared when word came that Peter was in Lydda. The news gave hope to those mourning her. Two messengers asked the Apostle to come to Joppa, and he answered their request. When he arrived, they took him upstairs to the room where they had laid her body. All the widows she had helped came to him, weeping for the woman who had cared for them so lovingly. They showed Peter the tunics and coats Tabitha had made while she was alive among them.

The Apostle sent everyone out of the upstairs room where her body lay. Then he knelt and prayed. Turning to the body, he said, “Tabitha, arise.” At his command she came back to life. She opened her eyes, and when she saw Peter, she sat up. He gave her his hand and helped her stand. Then he called the disciples and the widows and presented her to them alive. News of the miracle spread throughout Joppa, and many believed in the Lord. Tabitha lived for many more years, always filled with good works and acts of charity. Death came to her in old age, and she departed to the Lord in peace and joy,

whom she had loved and served in the persons of His brethren.

There are many paths leading to the Kingdom of God. Today we heard three brief accounts from the lives of saints. We saw three paths that led to the same destination. The first, taken by Saints Marcian and Martyrius, was love for Orthodoxy even unto death. The second, taken by Saint Anastasius, was a longing for martyrdom. The third, taken by Saint Tabitha, was love for one’s neighbor expressed through charity. All three reached holiness and salvation. Others became saints as missionaries, as monks in monasteries, as hermits, or as recluses. God does not give everyone the same gifts, or give them in the same measure.

That is why He does not ask everyone to do exactly the same work. The gifts are many and varied. They complement one another, so that each has its place and all serve the Church and our salvation.

So we should not expect everyone to do the same thing. Often, because we place such value on what we ourselves do, we want others to do it too. Nor should we take pride in what we have, for “every good gift and every perfect gift is from above, coming down.” What matters is not what we have,

but how we use it. Saint Symeon the New Theologian says something about this:

Far from it. Some have blessed the solitary life, others the shared life of a monastery, and still others the work of leading people, guiding and teaching them, and governing Churches. But I would not prefer any one of these ways of life, or call one worthy of praise and another worthy of blame. In every circumstance, and in every work and deed, blessed is the life lived for God and according to God: a life lived for His sake and as He wills. And wherever we are, however we live, in the world or in a monastery, with a family or in solitude, if we take care to live according to God and for God,

we can please Christ and receive the Holy Spirit for our holiness and salvation.

Σήμερα, 25 του μηνός Οκτωβρίου, η Εκκλησία μας επιτελεί τη μνήμη των Αγίων Μαρτύρων Μαρκιανού και Μαρτυρίου, του Αγίου Μάρτυρος Αναστασίου, του Αγίου Μάρτυρος Ουαλερίνου, του Αγίου Μάρτυρος Σαββίνου, των Αγίων Μαρτύρων Ουαλερίου και Χρυσάφου, της Αγίας Ταβιθάς, την οποία ανέστησε εκ νεκρών ο Απόστολος Πέτρος, του Αγίου Μάρτυρος Ουάρου, του Αγίου Γεωργίου Επισκόπου Αμάστριδος, Ποιητού Κανόνων, των Αγίων Μαρτύρων Παπία, Διοδώρου και Κλαυδιανού, των Αγίων Μαρτύρων Φαύστου, Βασιλείου, Λουκιανού, Νικηφόρου και Στεφάνου, των Αγίων Φιλαδέλφου και Πολυκάρπου, του Αγίου Μακαρίου Επισκόπου Πάφου της Κύπρου και των Αγίων Δύο Μαρτύρων των εν Θράκη.

Οι Μάρτυρες Μαρκιανός και Μαρτύριος άκμασαν κατά τον τέταρτο μετά Χριστόν αιώνα, κατά τις ημέρες του Αυτοκράτορα Κωνσταντίου, γιου και διαδόχου του Μεγάλου Κωνσταντίνου. Ο αυτοκράτορας αυτός εξαπατήθηκε από τους Αριανούς και έπεσε στην αίρεσή τους, καταπολέμησε δε με όλα τα μέσα της εξουσίας του εκείνους που υπεράσπιζαν και ακολουθούσαν την ορθόδοξη πίστη. Έτσι δεν θέλησε να αναγνωρίσει τον Πατριάρχη Παύλο Α΄, διάδοχο του Αλεξάνδρου. Όχι δε μόνο δεν τον αναγνώρισε, αλλά και τον υπέβαλε σε διωγμούς και εξορίες. Του Παύλου αυτού γραμματείς ήταν οι σήμερα εορταζόμενοι Άγιοι Μαρκιανός και Μαρτύριος. Ήταν γνήσιοι, πιστοί και θαρραλέοι συνήγοροι της αλήθειας, της Ορθοδοξίας.

Και οπαδοί, από εκείνους που δεν μεταβάλλονται από τις δυσμένειες των καιρών, έμειναν αφοσιωμένοι στον Παύλο τον Πρώτο. Έλαμπαν παντού με την ευλάβεια, τη σεμνότητα των τρόπων και με κάθε άλλη αρετή και αγιότητα, κατεξοχήν δε με την Ορθοδοξία. Αφού ο θείος εκείνος Παύλος εξορίστηκε στην Αρμενία και εκεί υπέστη μαρτυρικό θάνατο με τον απαγχονισμό από τους Αριανούς, οι Άγιοι αυτοί νοτάριοι έλεγχαν με παρρησία τους δυσσεβείς και κήρυτταν σε όλους ότι ο Υιός είναι ομοούσιος με τον Πατέρα. Έτσι, επειδή δεν πείστηκαν να αλλάξουν και να προδώσουν την Ορθοδοξία, ούτε με κολακείες ούτε με απειλές πληγών και βασάνων, υπέστησαν τον διά μαχαίρας θάνατο και τα τίμιά τους λείψανα

ενταφιάστηκαν κοντά στην πύλη της Κωνσταντινουπόλεως που ονομαζόταν Μελανδυσία. Αργότερα κτίστηκε ναός στο όνομά τους από τον Άγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο.

Ο Μάρτυς Αναστάσιος, χωρίς κανένας να τον καταγγείλει, μόνο διότι φλεγόταν από την αγάπη προς τον Χριστό, προσήλθε μόνος του στον ειδωλολάτρη άρχοντα και, διακηρύττοντας με παρρησία τον Χριστό Θεό αληθινό και ποιητή του παντός, όλους τους εξέπληξε. Επειδή δε με τους λόγους που είπε και με την ανδρεία την οποία έδειξε βεβαίωσε το αμετάθετο της γνώμης του, γι' αυτό αποκεφαλίστηκε και ρίχθηκε στη θάλασσα. Μετά μερικές μέρες, κάποια ευλαβής γυναίκα βρήκε το τίμιο του μάρτυρος λείψανο, το τύλιξε, το μύρωσε και, αφού κατασκεύασε ναό στο όνομά του, το ενταφίασε εκεί. Με αυτό γίνονταν και γίνονται πολλές και θαυμαστές θεραπείες.

Την ίδια μέρα η Αγία Ταβιθά, την οποία ανέστησε ο Απόστολος Πέτρος, εν ειρήνη τελείωσε την επίγεια ζωή της. Η λέξη Ταβιθά είναι συριακή και στα ελληνικά σημαίνει Δορκάς. Το όνομα αυτό έφερε ευσεβής και φιλάνθρωπος χριστιανή, η οποία κατοικούσε στην Ιόππη. Ο Απόστολος και Ευαγγελιστής Λουκάς πλέκει το εγκώμιό της γράφοντας ότι «Αυτή ήταν πλήρης αγαθών έργων και ελεημοσυνών ων εποίει». Ακόμη, από το ένατο κεφάλαιο των Πράξεων των Αποστόλων, πληροφορούμαστε ότι η Δορκάς προΐστατο στην κατασκευή πουκαμίσων και πανωφοριών για να δίνονται σε χήρες και ορφανά. Όταν ο Απόστολος Πέτρος, κηρύσσοντας το Ευαγγέλιο στην Παλαιστίνη,

έφτασε και στη Λύδδα, συνέβη να αρρωστήσει η Δορκάς και να πεθάνει. Είχε ετοιμαστεί η κηδεία της όταν έγινε γνωστή η παρουσία του Πέτρου στη Λύδδα. Η είδηση έφερε ελπίδες στις καρδιές που θρηνούσαν τη νεκρή Δορκάδα. Δύο απεσταλμένοι παρεκάλεσαν τον Απόστολο να έλθει στην Ιόππη. Εκείνος τους άκουσε και ανταποκρίθηκε στο αίτημά τους. Όταν δε έφτασε εκεί, τον ανέβασαν στο ανώγιο, στο οποίο είχαν εναποθέσει τη νεκρή. Παρουσιάστηκαν σ' αυτόν όλες οι χήρες, τις οποίες εκείνη ευεργετούσε, κλαίοντας για τον θάνατο της φιλόστοργης προστάτιδάς τους, ως δείγμα δε της προστασίας της έδειχναν στον Πέτρο τα πουκάμισα και τα πανωφόρια, τα οποία έκανε όταν ήταν μαζί τους ζωντανή η Ταβιθά.

Ο Απόστολος, αφού έβγαλε όλους έξω από το ανώγιο στο οποίο ήταν η νεκρή, γονάτισε και προσευχήθηκε. Μετά στράφηκε προς το νεκρό σώμα και είπε: «Ταβιθά, ανάστηθι». Με το πρόσταγμα η νεκρή ανέζησε. Άνοιξε τα μάτια της και καθώς είδε τον Πέτρο ανακάθισε. Τότε της έδωσε το χέρι και τη σήκωσε όρθια, αφού δε φώναξε τους μαθητές και τις χήρες, τους την παρουσίασε ζωντανή. Το θαύμα έγινε γνωστό σε όλη την πόλη της Ιόππης και πολλοί πίστεψαν στον Κύριο. Από τότε η Ταβιθά έζησε αρκετά έτη, γεμάτη πάντοτε με έργα αγαθά και ελεημοσύνης. Ο θάνατος τη βρήκε σε βαθιά γεράματα και με ειρήνη και αγαλλίαση απήλθε προς τον Κύριο.

τον οποίον αγάπησε και στο πρόσωπο των αδελφών του διακόνησε.

Ότι υπάρχουν πολλοί δρόμοι που οδηγούν στη Βασιλεία του Θεού. Σήμερα ακούσαμε τρία σύντομα συναξάρια. Είδαμε τρεις τέτοιους δρόμους που οδήγησαν στο ίδιο τέρμα. Ο ένας, που τον βάδισαν οι Άγιοι Μαρκιανός και Μαρτύριος, ήταν αγάπη μέχρι θανάτου για την Ορθοδοξία. Ο δεύτερος, του Αγίου Αναστασίου, πόθος του μαρτυρίου. Και ο τρίτος, που βάδισε η Αγία Ταβιθά, η αγάπη προς τον αδελφό με τη μορφή της ελεημοσύνης. Και οι τρεις έφτασαν στην αγιότητα, τη σωτηρία. Άλλοι αγίασαν ως ιεραπόστολοι, άλλοι ως μοναχοί στο κοινόβιο ή ως ερημίτες ή έγκλειστοι κλπ. Ο Θεός δεν δίνει σε όλους τα ίδια χαρίσματα ούτε στον ίδιο βαθμό.

Γι' αυτό και δεν ζητά από όλους να κάνουν πανομοιότυπα το ίδιο έργο. Τα χαρίσματα είναι πολλά και διάφορα και συμπληρώνουν το ένα το άλλο ώστε όλα να υπάρχουν και όλα να εξυπηρετούν την Εκκλησία και τη σωτηρία μας.

Γι' αυτό δεν θα πρέπει να θέλουμε όλοι να κάνουν το ίδιο, και συνήθως έχοντας περί πολλού αυτό που κάνουμε εμείς, θέλουμε και άλλοι να κάνουν το ίδιο, ούτε να υπερηφανευόμαστε έναντι των άλλων γι' αυτό που έχουμε, εφόσον πάσα δόσις αγαθή και παν δώρημα τέλειον, άνωθεν εστί καταβαίνον. Σημασία δεν έχει το τι έχουμε.

Αλλά το πώς το χρησιμοποιούμε. Ο Άγιος Συμεών ο Νέος Θεολόγος λέγει κάτι σχετικό.

Μακριά. Μακάρισαν τον ερημικό βίο, άλλοι τον μεικτό, δηλαδή τον κοινοβιακό, άλλοι δε το να είναι προεστώτες του λαού, να νουθετούν, να διδάσκουν και να διοικούν εκκλησίες. Εγώ όμως δεν θα προέκρινα κανέναν από αυτούς, ούτε θα θεωρούσα τον ένα άξιο επαίνου και τον άλλο άξιο κατηγορίας. Αλλά σε κάθε περίπτωση και σε όλα τα έργα και τις πράξεις, μακαριστός είναι ο βίος διά Θεόν και κατά Θεόν, η ζωή που γίνεται για χάρη του Θεού και όπως τη θέλει ο Θεός. Και εμείς όπου και όπως κι αν βρισκόμαστε, στον κόσμο ή το μοναστήρι, την οικογένεια ή την ερημιά, εάν προσέξουμε και εφαρμόσουμε το κατά Θεόν και διά Θεόν,

μπορούμε να ευαρεστήσουμε τον Χριστό και να πάρουμε το Πνεύμα το Άγιο προς αγιασμό και σωτηρία μας.