The Seven Maccabean Martyrs and Their Steadfast Faith

On the first of August, our Church commemorates the Seven Holy Maccabean Martyrs—Abim, Antonios, Gourias, Eleazar, Eusebon, Achim, and Markellos—together with their mother Solomone and their teacher Eleazar. We also commemorate the Nine Holy Martyrs Leontios, Attos, Alexandros, Kindeos, Mnesitheos, Kyriakos, Meneos, Katounos, and Eukleos, who suffered martyrdom in Perge of Pamphylia; the Holy Martyrs Papas the Younger, Eleazar, Kerikos, Theodoros, Polyeuktos, Minos, Meneos, and their companions in Vyg­lention; Saint Elese, the venerable martyr who suffered at Isos on Kythera; and Saint Timothy the Wonderworker, Archbishop of Prokonnesos.

The story of the Seven Holy Maccabean Children, their mother Solomone, and their teacher Eleazar, whom we celebrate today, took place in 168 BC, when Judea was under the rule of Antiochus Epiphanes, king of Syria. Seeking revenge on the Jews and wanting to humble them for their frequent, persistent uprisings for national and political independence, Antiochus is said to have killed eighty thousand of them. He then sought to strike at what they held most sacred. Surrounded by his guards and a great number of soldiers, he gathered a crowd of Jews before him

and forced them to eat meat forbidden by the Mosaic Law: pork and meat from pagan sacrifices. Among those brought before him was Eleazar, a priest about ninety years old, greatly respected for both his learning and his virtue. Antiochus tried in many ways to persuade this elder to eat the forbidden food. But Eleazar declared that he would remain faithful to God’s law and would gladly accept torture and death. Antiochus ordered the torment to begin. They dragged the elderly priest roughly away

and began to scourge him. His flesh was torn, and blood flowed from his wounds. His frail body fell more than once, but his soul remained unshaken and steadfast in faith. Turning to the young Jewish men, he said, “You children of Abraham, meet your death nobly for the sake of godliness.” At the king’s command, they lit a fire. Eleazar called upon God once more and, firm in his faith, died under this torment with the endurance of a young man. His martyrdom strengthened the zeal and faith of the Jews, but it also stirred Antiochus to greater cruelty. The tyrant summoned seven brothers:

Abim, Antonios, Gourias, Eleazar, Eusebon, Achim, and Markellos, who were there with their elderly mother, Solomone. Their dignified appearance and noble bearing surprised Antiochus. He called them closer and urged them not to follow Eleazar’s example, but to obey his royal command and enjoy his friendship. He also warned that if they refused, they would all be terribly tortured and killed. The young men gave no answer, and the king understood that they too intended to defy him. The eldest brother told him to begin the tortures at once.

They were determined to die for their faith, following the example of their teacher Eleazar. These words enraged Antiochus, and he immediately ordered the eldest brother to be tortured. They bound and scourged him, but his resolve did not bend. Then they fastened him to a wheel whose turning tore his flesh and broke his bones, while a fire lit beneath it burned him. His mother and brothers prayed that he would remain steadfast to the end. After the first brother died, it was the second brother’s turn. He too gave up his blessed soul after they tore his skin and flesh

with iron claws and scalped him. Then the third brother entered the arena of martyrdom. They dislocated his arms and legs, and the wheel completed its deadly work, crushing his fingers, arms, elbows, and legs. He too died, addressing Antiochus with words of faith and courage. The fourth brother followed and met a martyr’s death after they cut out his tongue. The fifth showed no less courage. He too was bound to the wheel, where he was cut and torn apart. Then came the sixth, who was very young.

The king hoped that this resistance, so humiliating to him, had finally ended and that the two remaining brothers would submit. But faith made this young man an unyielding martyr, determined to die for the faith of his fathers. He too was bound to the same wheel and tortured. They also burned his sides and back with red-hot irons, and he died in a manner worthy of his teacher and brothers. Only the seventh brother remained, still a small child. The king called him close and spoke to him with both gentle words and threats. He showed him the bodies of his brothers

and told him that the same fate awaited him if he disobeyed. Without a word, the child showed that he scorned both the threats and the promises, and that his resolve to become a martyr was firm. The king then called the boy’s mother and begged her to urge him to obey the royal command. Instead, she encouraged and implored her last child to die faithful to God and His law. He followed her counsel. The boy rushed forward and threw himself onto the burning pans, offering himself as a holy sacrifice. Then all Antiochus’s fury turned against the woman

whom he blamed for his humiliation, because she had raised such sons and encouraged them to resist, even to the point of death. He ordered her to be tortured, but she acted before the torturers could reach her. She rushed into the fire and gave her holy soul to God. Thus the whole family was offered as a sacrifice on the altar of faith and love for God. Ever since, they have stood as a shining example to parents and children when they must choose between this passing life and eternal life, between the demands of the world and God’s holy will.

Our Church knows that the God of the Old Testament and the God of the New Testament is one and the same. The Son and Word (Logos) of God appeared in the Old Testament without flesh, and in the New Testament in the flesh, with the human nature He took upon Himself at a particular moment in time. The Old and New Testaments therefore form one united and indivisible whole, and the Church honors the righteous of the Old Testament as her own saints. That is why she celebrates today the Seven Holy Maccabean Children, their mother Solomone, and their teacher Eleazar. It is also why Saint John Chrysostom praised them in three homilies.

We close today’s account of the saints with a translation of the ending of the first of those homilies. Speaking especially of Saint Solomone, the golden-mouthed saint writes: “Like the most precious jewel set in a crown, she laid her body beside those of her children and departed to her beloved Jesus. She left us the greatest comfort and counsel: the lesson of her deeds, teaching us to endure every misfortune with a strong soul and a noble spirit. For what man or woman, what elder or young person, could ask to be excused for fearing danger for Christ’s sake, when this elderly woman, the mother of so many children, endured so many torments for God with such eagerness and courage? She fought before grace had come, while the gates of death were still closed, sin had not yet been blotted out, and death had not yet been conquered. Let all of us—women and men, young and old—consider these things. Let us inscribe their struggles upon our hearts and keep her endurance before our souls as constant counsel for overcoming misfortune. Then, by imitating the virtue of these saints here, we may gain the same crowns there. As they showed wisdom amid dangers,

so let us show patient endurance against our irrational passions: anger, the desire for money, bodily pleasure, empty glory, and all such things. If we overcome the flame of these passions as they overcame the flame of the earthly fire, we will be able to stand beside them and share their boldness before God. May we all attain this through the grace and loving-kindness of our Lord Jesus Christ, through whom and with whom be glory to the Father and the Holy Spirit, now and always and unto the ages of ages. Amen.”

Πρώτη του μηνός Αυγούστου, η Εκκλησία μας επιτελεί τη μνήμη των Αγίων Επτά Μαρτύρων Μακαβαίων, Αβίμ, Αντωνίου, Γουρίου, Ελεαζάρου, Ευσέβωνα, Αχίμ και Μαρκέλου, της μητέρας τους Σολομονής και του διδασκάλου τους Ελεαζάρου, των Αγίων Εννέα Μαρτύρων, Λεοντίου, Άτου, Αλεξάνδρου, Κινδέου, Μνησιθέου, Κυριάκου, Μηνέου, Κατούνου και Ευκλέους, οι οποίοι άθλησαν στην Πέργη της Παμφυλίας, των Αγίων Μαρτύρων Πάπα του Νέου, Ελεαζάρου, Κήρικος, Θεοδόρου, Πολιεύκτου, Μίνου και Μηνέου και των λοιπών στο Βυγλέντιο, της Αγίας Οσιομάρτυρος Ελέσης, η οποία άθλησε στην Ίσο των Κυθήρων και του Αγίου Τιμοθέου, Αρχιεπισκόπου Πρικονήσου του Θαυματουργού.

Η ιστορία των σήμερα εορταζομένων Αγίων Επτά Μακαβαίων Παίδων, της μητέρας τους Σολομονής και του διδασκάλου τους Ελεαζάρου, διαδραματίστηκε κατά τον καιρό που η Ιουδαία βρισκόταν υπό την εξουσία του βασιλέα της Συρίας Αντιόχου του Επιφανούς, κατά το έτος 168 π.Χ. Ο Αντίοχος αυτός, εκδικούμενος τους Ιουδαίους και θέλοντας να τους ταπεινώσει για τις συχνές και επίμονες για την εθνική και πολιτική τους ανεξαρτησία εξεγέρσεις, αφού, καθώς λέγεται, φόνευσε ογδόντα χιλιάδες από αυτούς, ζήτησε μετά να τους πλήξει στα ιερότερά τους συστήματα. Περιστοιχιζόμενος, λοιπόν, από τους δορυφόρους του και πλήθος στρατού, μάζεψε μπροστά του πλήθος Εβραίων

και τους υποχρέωνε να φάνε κρέατα τα οποία απαγορεύονταν από το Μωσαϊκό Νόμο να φάνε, δηλαδή χοιρινά, και εκείνα τα οποία προέρχονταν από τις ειδωλολατρικές θυσίες. Μεταξύ των άλλων οδηγήθηκε εκεί γέροντας ιερέας, περίπου 90 ετών, ονομαζόμενος Ελεάζαρος, σπουδαίος και πολυσέβαστος τόσο για τις γνώσεις του όσο και για την αρετή του. Το γέροντα αυτό προσπάθησε ο Αντίοχος να καταπείσει με πολλούς τρόπους να φάγει από τα εμποδισμένα φαγητά. Ο Ελεάζαρος όμως δήλωσε ότι θα έμενε πιστός στον νόμο του Θεού, με πολλή του ευχαρίστηση θα δεχόταν το μαρτύριο και το θάνατο. Ο Αντίοχος διέταξε να αρχίσουν οι βασανισμοί. Έσυραν σκληρά τον γέροντα ιερέα

και άρχισαν να τον μαστιγώνουν. Οι σάρκες του ξεσχίζονταν και τα αίματα έτρεχαν. Το ασθενικό σώμα έπεσε δύο και τρεις φορές. Η ψυχή όμως παρέμενε ακλόνητη, σταθερή στην πίστη. Αποτεινόμενος δε προς τους Εβραίους νέους είπε: «Υμείς, ω Αβραάμ παίδες, ευγενώς υπέρ της ευσεβείας τελευτάτε». Κατά την προσταγή του βασιλέα άναψαν φωτιά. Ο Ελεάζαρος με σταθερή την πίστη του και αφού επικαλέστηκε για μια ακόμη φορά το Θεό, τελεύτησε με αυτή τη βάσανο με νεανικότατη καρτερία. Το μαρτυρικό του τέλος δυνάμωσε τον ενθουσιασμό και την πίστη των Ιουδαίων αλλά και του Αντιόχου την κακοποιό ορμή. Ο τύραννος κάλεσε επτά αδελφούς.

Αβίμ, Αντώνιο, Γουρία, Ελεάζαρο, Ευσέβονα, Αχίμ και Μάρκελο, που ήταν εκεί μαζί με την ηλικιωμένη μητέρα τους Σολομονή. Η εξωτερική ευπρέπεια και ευγένεια των επτά αδελφών εξέπληξε τον Αντίοχο, που τους κάλεσε κοντύτερά του, τους συμβούλευσε δε να μη μιμηθούν το παράδειγμα του Ελεαζάρου, αλλά να συμμορφωθούν με το βασιλικό του θέλημα και να απολαύσουν τη φιλία του. Πρόστασε δε ακόμη ότι εάν απειθούσαν θα βασανίζονταν όλοι φοβερά και θα φονεύονταν. Οι νέοι δεν απάντησαν στους λόγους αυτούς και ο βασιλέας κατάλαβε ότι και αυτοί σκόπευαν να μην τον ακολουθήσουν. Ο μεγαλύτερος από τους αδελφούς είπε στο βασιλέα να αρχίσει το ταχύτερο τα βασανιστήρια.

Ήταν δε αποφασισμένοι να αποθάνουν για την ευσέβεια ακολουθώντας το παράδειγμα του διδασκάλου των Ελεαζάρου. Τα λόγια αυτά εξόργησαν τον Αντίοχο και διέταξε αμέσως να βασανιστεί ο πρώτος αυτός από τους αδελφούς, τον οποίο έδεσαν και μαστίγωσαν. Το φρόνημα έμεινε άκαμπτο, γι' αυτό και στη συνέχεια τον έδεσαν σε τροχό, του οποίου οι περιστροφές έσχιζαν τις σάρκες και έσπαζαν τα κόκαλα. Φωτιά δε που άναψαν από κάτω κατέκαιγε το μάρτυρα. Η μητέρα και οι αδελφοί του προσεύχονταν για να μείνει σταθερός μέχρι θανάτου. Μετά την τελευτή του πρώτου, ακολούθησε η σειρά του δευτέρου. Παρέδωσε και αυτός τη μακαρία του ψυχή, αφού του ξέσκισαν το δέρμα και τις σάρκες

με σιδερένια νύχια και τον έγδαραν κατά την κεφαλή. Στην παλαίστρα του μαρτυρίου εισήλθε μετά ο τρίτος αδελφός. Του εξάρθρωσαν τα χέρια και τα πόδια. Ο δε τροχός συμπλήρωσε το φονικό έργο, συντρίβοντας τα δάκτυλα, τους βραχίονες, τους αγκώνες, τα σκέλη. Τελεύτησε και αυτός, απευθύνοντας προς τον Αντίοχο λόγους ευσεβείς και ανδρείους. Ακολούθησε ο τέταρτος αδελφός, ο οποίος βρήκε μαρτυρικό τέλος, αφού του έκοψαν τη γλώσσα. Και ο πέμπτος δεν φάνηκε κατώτερος. Προσδέθηκε και αυτός στον τροχό, όπου κατακόπηκε και διαμελίστηκε. Κατόπιν προσήλθε ο έκτος που ήταν νεότατος.

Ο βασιλέας έλπισε ότι τελείωσε η τόσο ταπεινωτική για αυτόν αντίσταση και ότι θα τον ικανοποιήσει τώρα η υποταγή των δύο υπολοίπων αδελφών. Όμως και αυτόν τον νεαρό η ευσέβεια μετέτρεψε σε αδάμαστο μάρτυρα αποφασισμένο να αποθάνει για την πίστη των πατέρων του. Δέθηκε και αυτός στον ίδιο τροχό, όπου βασανίστηκε, επιπλέον δε, του έκαψαν τις πλευρές και τα νώτα με πυρωμένα σίδερα, και έτσι τελεύτησε και αυτός κατά τρόπο επάξιο του διδασκάλου και των αδελφών του. Απέμεινε μόνος ο έβδομος αδελφός που ήταν μικρό παιδί. Ο βασιλέας τον κάλεσε κοντά του και του απηύθυνε λόγους γλυκούς αλλά και απειλές. Του έδειξε τα πτώματα των αδελφών του

και του είπε ότι σε περίπτωση απείθειάς του θα τον έβρισκε το ίδιο τέλος. Εκείνος, χωρίς λόγια, έδειξε ότι καταφρονούσε τις απειλές και τις υποσχέσεις και ότι σταθερή είχε την απόφαση να μαρτυρήσει. Τότε ο βασιλέας κάλεσε τη μητέρα του παιδιού και την παρακάλεσε να το προτρέψει να συμμορφωθεί προς το βασιλικό πρόσταγμα. Εκείνη όμως παρεκίνησε και εξόρκισε και το τελευταίο της παιδί να πεθάνει για την πίστη προς το Θεό και τον νόμο του. Η προτροπή της εκτελέσθηκε. Ο μικρός όρμησε και ρίχτηκε προς τα τηγάνια που έκαιγαν και έτσι προσφέρθηκε και αυτός ως προσφορά ιερή και άγια. Και τότε όλη η μανία του Αντιόχου στράφηκε προς τη γυναίκα

που φάνηκε η αιτία να είναι της ντροπής του επειδή αυτή είχε αναθρέψει τέτοιους γιους και τους ώθησε προς την αντίσταση και το θάνατο. Διέταξε λοιπόν να τη βασανίσουν, αλλά εκείνη πρόλαβε και δεν περίμενε τους βασανιστές. Όρμησε και ρίχτηκε στην πυρά και έτσι παρέδωσε και αυτή στο Θεό την αγία της ψυχή. Έτσι ολόκληρη η οικογένεια παραδόθηκε θυσία στο βωμό της πίστεως και της αγάπης προς το Θεό και από τότε αποτελεί άριστο υπόδειγμα για τους γονείς και τα παιδιά στις περιστάσεις κατά τις οποίες έχουν να διαλέξουν μεταξύ της πρόσκαιρης ζωής και της αιωνίου, του κόσμου και των απαιτήσεών του και του Θεού και του αγίου Θελήματός του.

Η Εκκλησία μας θεωρώντας ότι ο Θεός της Παλαιάς Διαθήκης και ο Θεός της Καινής Διαθήκης είναι ο ίδιος, ότι ο Υιός και Λόγος του Θεού στην Παλαιά Διαθήκη παρουσιάζεται ασάρκως και στην Καινή Διαθήκη ενσάρκως, δηλαδή με την ανθρώπινη φύση την οποία σε ορισμένο χρόνο προσέλαβε και ως εκ τούτου Παλαιά και Καινή Διαθήκη αποτελούν ένα ενιαίο και αδιαίρετο σώμα, θεωρεί τους δικαίους της Παλαιάς Διαθήκης και δικούς της Αγίους. Γι' αυτό εορτάζει σήμερα τους Αγίους Επτά Μακαβαίους Παίδας, τη μητέρα τους Σολομονή και το διδάσκαλό τους Ελεάζαρο. Γι' αυτό και ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος τους εξύμνησε με τρεις εγκωμιαστικούς λόγους.

Με την απόληξη δε του πρώτου, σε μετάφραση, κλείνουμε το σημερινό συναξάρι. Γράφει λοιπόν ο χρυσορρήμων Άγιος, αναφερόμενος ιδιαίτερα στην Αγία Σολομονή: «Και σαν σε στεφάνι τον πολυτιμότατο λίθο, αφού αυτή το σώμα της κοντά στα παιδιά της έβαλε, απεδήμησε προς τον ποθούμενο Ιησού, αφήνοντάς μας μεγίστη παρηγοριά και συμβουλή, την με τα έργα παραίνεση, ώστε με δυνατή ψυχή και υψηλό φρόνημα να υπομένουμε όλες τις συμφορές. Διότι ποιος άνδρας, ποια γυναίκα, ποιος γέροντας, ποιος νέος θα τύχει συγγνώμης ή θα απολογηθεί έχοντας φοβηθεί τους για το Χριστό κινδύνους, όταν γυναίκα και ηλικιωμένη τόσων παιδιών μητέρα που αγωνίστηκε πριν τη χάρη, που ήταν ακόμη κλειστές οι πύλες του θανάτου, που δεν είχε σβήσει η αμαρτία, που ούτε ο θάνατος είχε νικηθεί, με τόση προθυμία και ανδρεία φαίνεται τόσες για το Θεό να υποφέρει τιμωρίες; Όλα αυτά αφού αναλογιστούμε και γυναίκες και άνδρες και νέοι και γέροντες, τους αγώνες και τα παλέσματα στον πίνακα της καρδιάς μας αφού καταγράψουμε, ας έχουμε συνεχή συμβουλή στην ψυχή μας για το ξεπέρασμα των συμφορών την καρτερία εκείνης, ώστε αφού μιμηθούμε εδώ την αρετή των Αγίων αυτών, να μπορέσουμε εκεί να αποκτήσουμε τους ίδιους στεφάνους. Όση σοφία στους κινδύνους εκείνοι έδειξαν,

καρτερία στα άλογα πάθη εμείς να δείξουμε, στο θυμό, την επιθυμία χρημάτων, σωμάτων, κούφιας δόξας και όλων των παρομοίων. Εάν ξεπεράσουμε τη φλόγα τους, όπως εκείνοι της υλικής φωτιάς, θα μπορέσουμε να σταθούμε κοντά τους και την ίδια να έχουμε παρρησία, την οποία είθε όλοι μας να επιτύχουμε με τη χάρη και τη φιλανθρωπία του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, δια του οποίου και μετά του οποίου δόξα στον Πατέρα και το Άγιο Πνεύμα, τώρα και πάντοτε και εις τους αιώνες των αιώνων. Αμήν.»