The Apostle Matthew and the Call to Repentance

Today, November 16, our Church commemorates Saint Matthew, Apostle and Evangelist.

The Apostle and Evangelist Matthew was from Cana of Galilee, where the Lord performed His first miracle. Before Christ called him, he was known as Levi. He was given the name Matthew after joining the Apostles; the name means Theodore. His father was called Alphaeus.

He was a tax collector: he leased the right to collect taxes and then collected them. Among the Jews, this work had a bad reputation because it was associated with many injustices. As he tells us in his Gospel, the Lord found him sitting outside the tax office in Capernaum and said to him, “Follow Me.” Matthew followed Him at once.

To honor Him, Matthew welcomed Christ and His disciples into his home. He also invited relatives and friends of his own, hoping they too would come to believe in Christ. The scribes and Pharisees criticized the Lord to His disciples for eating and drinking with tax collectors and sinners. But Jesus, who knows every heart, gave His disciples and the Pharisees the fitting answer: “Those who are well have no need of a physician, but those who are sick. For I came not to call the righteous, but sinners to metanoia, to repentance.” Matthew witnessed Christ’s miracles both before His saving Passion and after the Resurrection. After the descent of the All-Holy Spirit, the Apostles went, each to the place allotted to him,

to preach the saving Word to the world. Matthew, having received the power of the Holy Spirit, was given understanding of divine things. He taught the Jews first, because he loved them and wanted them to come to know the true faith. For their sake, he wrote the Holy Gospel for them before anyone else, in the Hebrew language, eight years after the Ascension of Christ, beginning with the genealogy from Abraham. He first recounts Christ’s birth in the flesh, His Baptism, the temptations He endured, and his own calling. With humility, he acknowledges that he himself had been a chief tax collector. He sent this Gospel to the newly baptized Jews.

This Gospel was soon translated into Greek. Writings from the second century after Christ provide reliable evidence: they name the Holy Gospel according to Matthew and quote passages from its Greek text. The celebrated Sermon on the Mount, which may be considered the fullest guide to the Christian commandments, is found in chapters five, six, and seven of Matthew’s Gospel.

He preached also to the Parthians, the Medes, and other peoples of many languages. There he founded churches and suffered greatly from thirst, hunger, beatings, and torture. He endured it all through the grace and help of God. In this way he brought many to faith in Christ. Finally, he went to Hierapolis in Syria, on the Euphrates River. There he brought the local people to the knowledge of God and baptized them all. He built churches, ordained deacons, priests, and bishops, healed countless sick and demon-possessed people, and performed many other wonders. He suffered greatly for the faith. Clement of Alexandria tells us that the Apostle Matthew lived an ascetic life: he ate no meat and was content with a little plant food. He reached the end he longed for and departed in peace to the Lord, full of years.

His sacred and greatly revered relics were buried with honor and deep devotion.

Today’s account of Saint Matthew the Evangelist gives us two messages about metanoia, repentance. The first is that no one is excluded from it. However sinful a person may be, God receives them when they repent and return to Him. The All-Merciful One received this tax collector and raised him from a chief tax collector to an Apostle and Evangelist. How, then, could He fail to receive all who have sinned? God desires all people to be saved and to come to the knowledge of the truth. The difficulty does not lie with God, but with us. Will we choose to leave sin behind?

This is the second message of today’s account: metanoia, repentance, calls for resolve. As soon as the Master called the Apostle Matthew, he did not say, “Let me get my affairs in order, settle accounts with those who owe me money, and secure my wealth.” Instead, he immediately left behind money, property, friends, relatives, and everything else to gain the pearl of the Gospel: the lasting and truly precious pearl. And he gained it. In place of the wealth that perishes, which he left behind, he now enjoys wealth that is eternal and endures forever. May God give us His grace and fill us with longing for Him, with longing for His Kingdom.

May we have the strength, without delay, to leave behind everything that is not Him and run to Him, our lasting joy and our true salvation.

Σήμερα, 16 του μηνός Νοεμβρίου, η Εκκλησία μας επιτελεί τη μνήμη του Αγίου Αποστόλου και Ευαγγελιστού Ματθαίου.

Ο Απόστολος και Ευαγγελιστής Ματθαίος ήταν από την Κανά της Γαλιλαίας, στην οποία ο Κύριος έκανε το πρώτο θαύμα. Πριν κληθεί από τον Χριστό, ονομαζόταν Λεβής. Ματθαίος ονομάστηκε μετά την κατάταξή του στην ομάδα των Αποστόλων, σημαίνει δε Θεόδωρος. Ο πατέρας του ονομαζόταν Αλφαίος.

Το επάγγελμά του ήταν τελώνης, δηλαδή ενοικιαστής και εισπράκτορας των φόρων, επάγγελμα κακόφημο στους Εβραίους, διότι συνδεόταν με πολλές αδικίες. Καθώς ο ίδιος διηγείται στο Ευαγγέλιό του, ο Κύριος τον βρήκε να κάθεται έξω από το τελώνιο της Καπερναούμ και του είπε: «Ακολούθει μοι». Ο Ματθαίος ακολούθησε αμέσως

Για την τιμή, φιλοξένησε τον Χριστό στο σπίτι του με τους μαθητές του. Κάλεσε όμως και δικούς του συγγενείς και φίλους για να πιστέψουν και αυτοί στον Χριστό. Οι γραμματείς και οι Φαρισαίοι κατέκριναν τον Κύριο στους μαθητές του ως τρώγοντα και πίνοντα με τελώνες και αμαρτωλούς. Ο δε Ιησούς ως καρδιογνώστης έδωσε την πρέπουσα απάντηση προς τους μαθητές του και προς τους Φαρισαίους λέγοντας: «Οι υγιείς τον γιατρό δεν τον χρειάζονται, αλλά μόνο οι ασθενείς, και ου γαρ ήλθον καλέσαι δικαίους, αλλά αμαρτωλούς εις μετάνοιαν». Ο Ματθαίος υπήρξε αυτόπτης των θαυμάτων του Χριστού τόσο πριν από το σωτήριο πάθος όσο και μετά την Ανάσταση. Μετά δε την του Παναγίου Πνεύματος κάθοδο, πήγαν οι Απόστολοι, καθένας κατά τον κλήρο που του έτυχε,

κηρύξουν στον κόσμο τον Σωτήριο Λόγο. Τότε και ο Ματθαίος, αφού δέχθηκε τη δύναμη του Αγίου Πνεύματος, σοφίστηκε τα θεία, δίδαξε πρώτα τους Εβραίους, διότι είχε αγάπη σε αυτούς και επιθυμούσε να γνωρίσουν την ευσέβεια. Για την αιτία αυτή, τους έγραψε πρώτους από όλους το Άγιο Ευαγγέλιο στην Εβραϊκή Γλώσσα, οκτώ έτη μετά την Ανάληψη του Χριστού, αρχίζοντας από τη Γενεαλογία του Αβραάμ. Και πρώτα μεν διηγείται την κατά σάρκα του Χριστού γέννηση, τη βάπτιση, τους πειρασμούς τους οποίους υπέστη, καθώς και τη δική του πρόσκληση, ομολογώντας μόνος του ότι ήταν αρχιτελώνης, κατηγορώντας τον εαυτό του ως ταπεινόφρον. Έστειλε δε αυτό στους νεοφωτιστούς Ιουδαίους.

Το Ευαγγέλιο αυτό σύντομα μεταφράστηκε στην ελληνική γλώσσα, καθώς πιστοποιείται αυθεντικά από διάφορες συγγραφές του Β' μετά Χριστόν αιώνος, στις οποίες μνημονεύεται ονομαστικά το κατά Ματθαίον Άγιον Ευαγγέλιο, παρατίθενται δε και χωρία του Ευαγγελίου αυτού κατά το ελληνικό του κείμενο. Η περίφημη επί του όρους ομιλία, η οποία μπορεί να θεωρηθεί ως ο τελειότατος κώδικας των χριστιανικών εντολών, περιέχεται στις σελίδες του κατά Ματθαίον Ευαγγελίου στα κεφάλαια 5, 6 και 7.

ακόμη στους Πάρθους και στους Μήδους και σε άλλα έθνη πολύγλωσσα, όπου ίδρυσε εκκλησίες, βασανίστηκε πολύ και κακοπάθησε από δίψα και πείνα και μάστιγες, τα οποία όλα υπέμεινε με τη χάρη και βοήθεια του Θεού. Έτσι οδήγησε πολλούς στην πίστη του Χριστού και τελευταία πήγε στην Ιεράπολη της Συρίας, στον Εφράτη Ποταμό, και αφού έφερε τους εγχωρίους στη Θεογνωσία, τους βάπτισε όλους, οικοδόμησε εκκλησίες, χειροτόνησε διακόνους, ιερείς και επισκόπους, θεράπευσε αναρίθμητους ασθενείς και δαιμονισμένους και έκανε διάφορα άλλα θαυμαστά και πολύ κακοπάθησε για την ευσέβεια. Ο Κλήμης ο Αλεξανδρεύς μας πληροφορεί ότι ο Απόστολος Ματθαίος έζησε κατά τρόπο ασκητικό, μη τρώγοντας καθόλου κρέας, αρκούμενος σε λίγη χορτοφαγία. Έφτασε στο ποθητό τέλος και απήλθε εν ειρήνη προς τον Κύριο πλήρης ημερών.

Το δε ιερό και πάσεπτο του λείψανο το ενταφίασαν με δόξα και ευλάβεια περισσή.

Το σημερινό συναξάρι, η περίπτωση του Αγίου Ευαγγελιστού Ματθαίου, μας δίνει διπλό μήνυμα μετανοίας. Το ένα είναι ότι κανείς δεν αποκλείεται από τη μετάνοια. Όσο αμαρτωλός κι αν είναι κανείς, γίνεται δεκτός από τον Θεό όταν μετανοήσει, όταν επιστρέψει σε Αυτόν. Αφού τον τελώνη αυτόν δέχθηκε ο Πολυέλεος και τον ανέδειξε από αρχιτελώνη σε Απόστολο και Ευαγγελιστή, πώς να μη δεχθεί και όλους όσους αμάρτησαν; Ο Θεός θέλει πάντας σωθήναι και εις επίγνωσιν αληθείας ελθείν. Το πρόβλημα δεν είναι από την πλευρά του Θεού, αλλά από τη δική μας. Το πρόβλημα είναι εάν εμείς θα θελήσουμε να αφήσουμε την αμαρτία.

Αυτό είναι το δεύτερο μήνυμα του σημερινού συναξαρίου, δηλαδή ότι η μετάνοια χρειάζεται αποφασιστικότητα. Ο Απόστολος Ματθαίος, αμέσως μόλις τον προσκάλεσε ο Δεσπότης, δεν είπε: «Άφησέ με να ετοιμάσω τα πράγματά μου, να κάνω λογαριασμό με τους χρεώστες μου, να οικονομήσω τον πλούτο μου», αλλά αμέσως άφησε χρήματα, κτήματα, φίλους, συγγενείς και όλα τα άλλα για να αποκτήσει τον Ευαγγελικό Μαργαρίτη, τον μόνιμο και πράγματι πολύτιμο Μαργαρίτη, το οποίο και πέτυχε. Και αντί του φθαρτού πλούτου, τον οποίο άφησε, απολαμβάνει τώρα τον αιώνιο, τον πάντοτε διαμένοντα. Ο Θεός να δίνει τη χάρη Του και να έχουμε μέσα μας τον πόθο Του, τον πόθο της Βασιλείας Του.

Να έχουμε έτσι τη δύναμη, χωρίς αναβλητικότητα, να εγκαταλείπουμε κάθε τι που δεν είναι Αυτός και να τρέχουμε σε Αυτόν που είναι η μόνιμη χαρά και η πραγματική σωτηρία μας.