Saints, Martyrs, and the Virtue of Discernment

Today, January 29, our Church commemorates the return of the relics of the holy hieromartyr Ignatius the God-Bearer; the seven holy martyrs who met their end at Samosata—Philotheos, Hyperechios, Abibos, Julian, Romanos, James, and Parigorios; the holy martyrs Silouanos the bishop, Luke the deacon, and Mokios the reader; the holy martyrs Sarbelus and his sister Bebaia; Saint Barsimaeus, bishop of Edessa and confessor; Saint Aphrahat; Saint Akepsimas; and the holy new martyr Demetrios of Chios, who suffered martyrdom in Constantinople.

In 1820.

Ignatius the God-Bearer was a successor of the Apostles and the second bishop of Antioch after Evodios. Together with Saint Polycarp of Smyrna, he was a disciple of John the Evangelist. In the year 110, Ignatius was brought before the emperor Trajan. He endured every torment and, by the grace of Christ, remained unharmed. The emperor then sent him to Rome to face the wild beasts. There, as he had wished and prayed, the lions tore him apart. Some Christians gathered his precious relics, brought them to Antioch, and

presented them to the brethren there as a cherished and most precious gift. They treasured the relics with great reverence. Today the holy Church of Christ celebrates their return as a joyful feast in honor of the God-Bearing Father.

The holy martyrs Sarbelus and Bebaia lived during the reign of the emperor Trajan, at the beginning of the second century after Christ. They came from Edessa in Syria. Sarbelus was a priest of the idols and a servant of the hateful sacrifices offered to demons. Handsome and honored, he wore splendid, costly garments and a golden headdress. People treated him almost as a god, and he commanded them to honor the idols and offer sacrifices to them. Saint Barsimaeus, the bishop of Edessa, rebuked and counseled him many times, but Sarbelus remained in his error. Then, during a festival held in honor of the demons,

Sarbelus was overseeing the sacrifices. The saint rebuked him again, telling him that he was leading many people to destruction. On hearing this, Sarbelus was moved to compunction by the grace of Christ. He accepted the bishop’s words, believed in Christ along with his sister Bebaia, and both were baptized by him. Sarbelus then gave all he owned to the poor. Having become poor himself, he went to stay with Saint Barsimaeus. When the governor Lysias heard of this, he summoned Sarbelus. After questioning him and finding that he confessed Christ, Lysias ordered him beaten with rods. But the martyr stood firm against the idols and rebuked both the emperor and the governor,

so the governor grew furious. He ordered the saint beaten repeatedly with oxhide whips. They tore his flesh with iron claws and burned him with torches. Through it all, the martyr looked only to God, praying to Him, and God eased his pain. Seeing the saint’s patient endurance and courage, Lysias ordered nails driven into his head and tried to have him sawn apart. But the saint remained unharmed, astonishing everyone. When his sister, Saint Bebaia, saw this, she went before the governor of her own accord and declared herself a Christian. After having her severely beaten, the governor threw her into prison

and ordered her brother beaten and torn again. Then they hung him by one hand and burned parts of his body with fire. Seeing that Sarbelus was still breathing, the governor ordered both brother and sister beheaded. Thus they received the crowns of martyrdom. Some Christians secretly took their precious relics and buried them with due honor, glorifying and blessing God. Saint Barsimaeus, the bishop who had helped bring Sarbelus to salvation, was accused before Lysias, the governor of Edessa. He confessed Christ, was beaten, and was thrown into prison. Later, imperial orders arrived to

end the persecution of Christians. So Saint Barsimaeus was released from prison. He returned to his diocese, lived the rest of his life in a way pleasing to God, and then departed to the Lord.

Saint Aphrahat lived during the reign of the emperor Valens, in the fourth century after Christ. He was born and raised in Persia. Repelled by the impiety he saw there, he left for Edessa in Syria. There he was baptized and became a Christian, then withdrew to a cell outside the city walls. Later he went to Antioch and lived in a monastery near the city, caring only for his salvation. He accepted food and clothing from no one except a man he knew. Once, the consul Anthemius was sent to Persia as an envoy by the emperor. On his return through Antioch,

he offered the saint a Persian garment. Aphrahat refused it and wisely rebuked him. When the saint saw that the Arian emperor Valens had exiled the bishops and shepherds of the Churches, leaving Christ’s flocks without spiritual protection, he had compassion for the Christians. He left his hesychia, his life of inner stillness, and went down to Antioch to teach them and strengthen them in Orthodoxy. When the emperor found him walking through the marketplace, he asked, “Why have you left your life of stillness to walk about the city?” The saint replied, “Tell me, Emperor: if I were a young woman living in seclusion, and I saw someone setting fire to my father’s house, what would you advise me to do?

Surely you would tell me to run and put out the fire. Then give me the same advice now, because I see the house of my Father, God, burning. That is why I am running about, struggling to find a way to put out the fire. If you blame me for leaving my stillness, blame yourself instead: you are the one who set fire to God’s house. Do not blame me for trying to put it out.” When one of the emperor’s eunuchs heard this, he threatened to kill Aphrahat. But shortly afterward, while he was in a bathhouse, the eunuch fell into a basin of hot water and died there. When the emperor heard what had happened, he was afraid and neither exiled nor otherwise punished the saint. On another occasion,

Aphrahat healed a horse that Valens loved dearly. And when he blessed some water and sprinkled it over a farmer’s fields, that alone kept them safe from a plague of locusts. Having shone through such ascesis, such ascetic discipline, and such wonders beyond nature, the blessed Aphrahat entrusted his soul into the hands of God.

God is love and never denies Himself; He always acts in love. Yet that love takes different forms according to the circumstances and the needs of the one He loves. The saints, too, always have love and act in love. To build people up and lead them to salvation, they sometimes speak gently and sweetly. At other times, their words may sound harsh, or they may offer correction. Saint Barsimaeus, for example, rebuked Sarbelus and so brought him to katanyxis, or compunction, to metanoia, or repentance, and to salvation. At times the saints struggle for the world through prayer in hesychia, in inner stillness;

at other times, they do so by going out among people. Knowing what is best in each situation and then doing it is the virtue of discernment. It is regarded as the greatest of the virtues: “Discernment is greater than all the virtues.” Abba Dorotheos compares it to the beams that bind the stones of a building together, holding the structure firm and adding to its beauty. According to Saint John Climacus, discernment is a true understanding within the soul, which enables us to know God’s will clearly and without error, and to keep it unwaveringly in thought and will,

in word and deed, at every time and place, and in every matter that arises. Discernment dwells only in those whose heart, body, and mouth are pure. Those who have true and perfect discernment live and walk in all God’s commandments with reverence and holiness.

Σήμερα, 29 του μηνός Ιανουαρίου, η Εκκλησία μας επιτελεί τη μνήμη της ανακομιδής των λειψάνων του Αγίου Ιερομάρτυρος Ιγνατίου του Θεοφόρου, των Αγίων Επτά Μαρτύρων, οι οποίοι τελειώθηκαν στα Σαμόσατα, Φιλοθέου, Υπερεχείου, Αβίβου, Ιουλιανού, Ρωμανού, Ιακώβου και Παρηγορίου, των Αγίων Μαρτύρων Σιλουανού Επισκόπου, Λουκά διακόνου και Μοκίου του Αναγνώστου, του Αγίου Μάρτυρος Σαρβίλου και Βεβαίας της αδελφής αυτού, του Αγίου Βαρσιμαίου Επισκόπου Εδέσης του Ομολογητού, του Οσίου Αφραάτου, του Οσίου Ακεψιμά και του Αγίου Νεομάρτυρος Δημητρίου του Χιοπολίτου, ο οποίος άθλησε στην Κωνσταντινούπολη.

1820.

Ο Ιγνάτιος ο Θεοφόρος υπήρξε διάδοχος των Αποστόλων και δεύτερος Επίσκοπος της Αντιοχίας μετά τον Ευόδιο. Μαζί με τον Άγιο Πολύκαρπο Σμύρνης μαθήτευσε κοντά στον Ευαγγελιστή Ιωάννη. Αυτός λοιπόν κατά το έτος 110 οδηγήθηκε στον αυτοκράτορα Τραϊανό και, αφού υπέμεινε όλες τις δοκιμασίες των βασάνων και έμεινε αβλαβής από αυτά με τη χάρη του Χριστού, στάλθηκε από τον Βασιλέα στη Ρώμη για να θηριομαχήσει. Καθώς έγινε αυτό, κατασπαράχθηκε ο Άγιος από τα λιοντάρια, καθώς επιθυμούσε και ευχόταν. Τα τίμια του λείψανα, αφού τα μάζεψαν κάποιοι χριστιανοί, τα έφεραν στην Αντιόχεια και

τα πρόσφεραν ως δώρο ποθητό και πολυτιμότατο στους εκεί αδελφούς, οι οποίοι τα αποθησαύρισαν με κάθε ευλάβεια. Την ανακομιδή αυτή των λειψάνων του Θεοφόρου Πατρός ως εορτή χαρμόσυνη εορτάζει σήμερα η του Χριστού Αγία Εκκλησία.

Οι Άγιοι Μάρτυρες Σάρβηλος και Βεβαία ήταν κατά τους χρόνους του Αυτοκράτορα Τραϊανού, δηλαδή κατά τις αρχές του Δευτέρου μετά Χριστόν αιώνος, καταγόμενοι από την πόλη της Εδέσσης της Συρίας. Ήταν δε ο Άγιος Σάρβυλος ιερέας των ειδώλων και υπηρέτης των μισαρών θυσιών των δαιμόνων, ωραίος και ένδοξος, φορώντας πολυτελή και λαμπρά ενδύματα, ως και μύτρα χρυσή στην κεφαλή του, και έτσι τιμόταν ως άλλος Θεός και πρόσταζε να τιμούν και να θυσιάζουν στα είδωλα. Αυτός λοιπόν πολλές φορές ελέγχθηκε και νουθετήθηκε από τον Άγιο Βαρσίμεο, τον Επίσκοπο Εδέσσης, αλλά παρέμενε στην πλάνη του. Μια δε φορά, όταν γινόταν δαιμονική εορτή

ο Σάρβιλος επιστατούσε στις θυσίες, ελέγχθηκε και πάλι από τον Άγιο ότι γίνεται αίτιος απώλειας σε πολλούς. Όταν άκουσε αυτά ο Σάρβιλος, κατανύχθηκε από τη χάρη του Χριστού και, αφού πείστηκε στα λόγια του Επισκόπου, πίστεψε στον Χριστό με την αδελφή του Βεβαία και βαπτίστηκαν από αυτόν. Κατόπιν μοίρασε όλα του τα υπάρχοντα στους πτωχούς και έτσι πτωχός πήγε και καθόταν με τον Άγιο Βαρσίμεο. Όταν έμαθε αυτό ο ηγεμόνας Λυσίας, έφερε μπροστά του τον Άγιο Σάρβηλο και, αφού τον εξέτασε και τον βρήκε να ομολογεί τον Χριστό, πρόσταξε και τον έδειραν με ραβδιά. Επειδή δε ο Μάρτυς ενέμεινε στην κατά των ειδώλων στάση του και έλεγχε τον Βασιλέα και τον άρχοντα εκείνο,

ο τελευταίος θύμωσε υπερβολικά και πρόσταξε και έδειραν τον Άγιο με βούνευρα πολλές φορές, με σιδερένιες χειράγρες τον καταξέσχισαν και με δάδες τον έκαιγαν. Ο Μάρτυς, πάσχοντας αυτά, απέβλεπε μόνο στον Θεό, προς τον οποίο προσευχόταν και ο οποίος ελάφρυνε τους πόνους του. Βλέποντας ο Λυσίας την υπομονή και γενναιότητα του Αγίου, πρόσταξε και έμπηξαν καρφιά στην κεφαλή του και προσπάθησαν να τον πριονίσουν. Καθώς δε ο Άγιος φυλάχτηκε αβλαβής, εξέπληξε τους πάντας. Καθώς είδε αυτά η αδελφή του, Αγία Βεβαία, από μόνη της πήγε και παρουσιάστηκε στον ηγεμόνα, ονομάζοντας τον εαυτό της Χριστιανή. Ο άρχοντας, αφού την έδειρε αρκετά, την έριξε στη φυλακή,

τον δε αδελφό της πρόσταξε και πάλι να τον δείρουν και να τον καταξεσχίσουν. Μετά, τον κρέμασαν από το ένα χέρι και με φωτιά κατέκαψαν διάφορα μέλη του σώματός του. Βλέποντας ο ηγεμόνας ότι ακόμη ανέπνε, πρόσταξε και έκοψαν και των δύο αδελφών τις κεφαλές και έτσι έλαβαν του μαρτυρίου τους στεφάνους. Τα τίμια τους λείψανα τα πήραν κρυφά κάποιοι χριστιανοί και τα ενταφίασαν με τις πρέπουσες τιμές, δοξάζοντας και ευλογώντας τον Θεό. Ο δε Άγιος Επίσκοπος Βαρσίμεως, ο οποίος έγινε αιτία της σωτηρίας του Αγίου Σαρβίλου, κατηγορήθηκε στον ηγεμόνα της Εδέσσης Λυσία και, αφού ομολόγησε τον Χριστό, δάρθηκε και ρίχτηκε στη φυλακή. Μετά ήρθαν βασιλικές διαταγές να

πάψει ο κατά των χριστιανών διωγμός, γι' αυτό και ο Άγιος αυτός Βαρσίμεως απολύθηκε από τη φυλακή και, αφού πήγε στη Μητρόπολή του, πέρασε θεάρεστα και την υπόλοιπη ζωή του και έτσι απήλθε προς τον Κύριο.

Ο Όσιος Αφράτης έζησε κατά τους χρόνους του αυτοκράτορα Ουάλεντος, δηλαδή κατά τον τέταρτο μετά Χριστόν αιώνα, γεννήθηκε δε και ανατράφηκε στην Περσία. Επειδή βδελύχτηκε και μίσησε την ασέβειά τους, έφυγε από εκεί και πήγε στην πόλη Έδεσσα της Συρίας, όπου βαπτίστηκε και έτσι έγινε χριστιανός και κλείστηκε σε ένα κελί έξω από το τείχος της πόλεως. Έπειτα κατέβηκε στην Αντιόχεια και έμεινε σε ένα μοναστήρι κοντά στην πόλη, φροντίζοντας μόνο για τη σωτηρία του. Τροφές ή ενδύματα δεν δεχόταν από κανένα, παρά μόνο από ένα γνώριμό του. Μια φορά ο Ύπατος Ανθέμιος απεστάλη πρέσβης στην Περσία από τον Βασιλέα. Επιστρέφοντας μέσω Αντιοχείας,

στον Όσιο ένα ένδυμα περσικό, αλλά εκείνος όχι μόνο δεν το δέχτηκε, αλλά και φρονίμως τον έλεγξε. Βλέποντας ο Όσιος ότι εξορίστηκαν οι αρχιερείς και ποιμένες των εκκλησιών από τον Αριανό Αυτοκράτορα Ουάλεντα και έμειναν τα ποίμνια του Χριστού χωρίς προστασία πνευματική, σπλαχνίστηκε τους χριστιανούς και, αφού άφησε την ησυχία του, κατέβηκε στην Αντιόχεια διδάσκοντας και στηρίζοντάς τους στην Ορθοδοξία. Όταν τότε τον βρήκε ο Βασιλέας να περπατά στην αγορά, τον ρώτησε: «Γιατί άφησες την ησυχία και περπατάς στην πόλη;» Ο δε Όσιος του αποκρίθηκε: «Πες μου, Βασιλέα, εάν εγώ ήμουν παρθένος κρυμμένη σε δωμάτιο και έβλεπα κάποιον να βάζει φωτιά στο σπίτι του πατέρα μου, τι θα με συμβούλευες να κάνω;

Βεβαίως θα με συμβούλευες να τρέξω να σβήσω τη φωτιά. Αυτό λοιπόν συμβούλευσέ με και τώρα, διότι βλέπω ότι καίγεται ο οίκος του Πατέρα μου Θεού και γι' αυτό τρέχω και αγωνίζομαι με ποιο τρόπο να σβήσω τη φωτιά. Εάν δε κατηγορείς εμένα, διότι άφησα την ησυχία μου, να κατηγορείς μάλλον τον εαυτό σου, ο οποίος έβαλε τη φωτιά στον οίκο του Θεού, και μη κατηγορείς εμένα που αγωνίζομαι να τη σβήσω.» Αυτά, καθώς άκουσε κάποιος ευνούχος του βασιλέα, τον φοβέρισε να τον θανατώσει. Αλλά όμως μετά από λίγο, καθώς βρισκόταν σε ένα λουτρό, έπεσε σε μια λεκάνη που είχε ζεστό νερό και εκεί πέθανε. Όταν το έμαθε αυτό, ο βασιλέας φοβήθηκε και ούτε τον εξόρισε ούτε με άλλο τρόπο τιμώρησε τον Όσιο. Άλλοτε πάλι,

γιάτρεψε ένα άλογο του Ουάλεντος που το αγαπούσε πολύ ο βασιλέας και μόνο ο ραντισμός με το νερό εκείνο που ευλόγησε αυτός ο Όσιος φύλαξε τα χωράφια ενός γεωργού αβλαβή από την καταστροφή των ακρίδων. Με τέτοια λοιπόν άσκηση και με τέτοια υπερφυσικά έργα, αφού έλαμψε ο αοίδιμος Αφράτης, παρέδωσε την ψυχή του στα χέρια του Θεού.

είναι αγάπη και ποτέ δεν αρνείται τον εαυτό Του, αλλά πάντα με αγάπη ενεργεί. Μόνο που αυτή η αγάπη εκδηλώνεται με ποικίλους τρόπους, ανάλογα με την περίσταση και την κατάσταση του αγαπωμένου. Έτσι και οι Άγιοι πάντα έχουν αγάπη και πάντα με αγάπη ενεργούν. Αλλά για να οικοδομήσουν και να οδηγήσουν στη σωτηρία, άλλοτε μιλούν απαλά και με γλυκύτητα και άλλες φορές μιλούν με φαινομενικά σκληρή γλώσσα ή είναι ελεγκτικοί, όπως ο Άγιος Βαρσίμεος, ο οποίος έλεγξε τον Σάρβιλο και έτσι τον έφερε σε κατάνυξη, μετάνοια και στη σωτηρία. Ή άλλες φορές αγωνίζονται για τον κόσμο με την προσευχή στην ησυχία,

άλλοτε με την παρουσία τους μέσα στον κόσμο. Το να διακρίνει κανείς και να κάνει κάθε φορά το καλύτερο για την περίπτωση είναι η αρετή της διακρίσεως, θεωρείται δε ως η μεγαλύτερη αρετή. Μείζων πασών των αρετών η διάκρισις. Ο Αββάς Δωρόθεος παρομοιάζει την αρετή αυτή με τα δοκάρια εκείνα που σήμερα τα ονομάζουμε σενάζια, τα οποία ενώνουν τα λιθάρια μεταξύ τους, δένουν γερά και στερεώνουν την οικοδομή και την ομορφαίνουν. Κατά τον Άγιο Ιωάννη της Κλίμακος, η διάκριση είναι μια αληθινή κατανόηση της ψυχής που κάνει να γνωρίζει καλώς και άπταιστα το θέλημα του Θεού και να το φυλάττει απαρασάλευτα με το λογισμό και τη θέληση,

λόγο και το έργο, σε κάθε καιρό και τόπο και σε κάθε υπόθεση που ήθελε της παρουσιαστεί. Η διάκριση συνηθίζει να κατοικεί σε εκείνους μόνο που έχουν καθαρή την καρδιά και το σώμα και το στόμα. Όσοι έχουν την αληθινή και τέλεια διάκριση ζουν και περπατούν σε όλα τα προστάγματα του Θεού με οσιότητα και αγιότητα.