Saints Julitta and Cyricus, Vladimir, and Faith Across Generations

This was during the fearful, turbulent reign of Emperor Diocletian, toward the end of the third century after Christ. Julitta came from Iconium and was among the most devout and virtuous Christian women. She was widowed while still young and did not marry again.

She cherished the memory of her husband, who had departed to the Lord, and devoted herself to caring for her only son, Cyricus, who had still been an infant when his father died. Her child’s life was precious to her, and she feared for him when persecution broke out against the Christians. As the number of victims in Iconium grew, she left her home and property behind. Taking only the money she could gather, she went to Seleucia in Cilicia. But the persecution had reached there too. With her son in her arms, she fled to Tarsus. There, what she feared most came to pass. When Prefect Alexander heard about Julitta, he had her arrested. Seeing how dearly she loved her son, he tried to break her faith. He told her that if she persisted, both she and her child would die. But this loving mother was also a devout Christian. She would never betray Christ, even if she and her son were to be slaughtered a thousand times. The prefect took little Cyricus from his mother.

He tried to win the child over with caresses, but the little boy kept looking toward his mother, murmuring and calling on the name of Christ. At one point he kicked the prefect in the stomach as hard as he could, making him cry out in pain. Then he said, “I love Christ.” Enraged, the prefect threw the child down the steps of the tribunal. Cyricus struck his head and gave up his blessed, holy soul to Christ his Master, who crowned him with the victor’s crown of a martyr. At the sight, his poor mother wept and groaned. But faith gave her courage in that hour of martyrdom, and she did not break into wailing or give way to sobs.

Mastering her grief, she said to the prefect, “As you have crushed my child’s head, so your false religion will be crushed, you wicked ruler.” Blessed Julitta endured many tortures. When she still refused to deny Christ, she was beheaded and received the crown of martyrdom. The gathering in honor of these Saints was held in Constantinople, in the church of Archangel Michael, a little above the place known today as Katerga Harbor.

Saint Vladimir, Equal to the Apostles of the Russian Church and ruler of Rus, was the son of Sviatoslav, ruler of Kiev. He was born in the year 949. His mother was named Malusha. She had served as steward to Sviatoslav’s mother, Saint Olga, who was the first to embrace Christianity in Rus and led many others to the faith. After his father’s death, Vladimir was pursued by his brothers Yaropolk and Oleg and fled to Sweden. Later, however, he defeated them and took the throne of Kiev. At that time Vladimir was still a pagan. His father had worshiped idols to the end of his life and had not followed his mother Olga in the faith of Christ.

Vladimir took many wives, with whom he had twelve sons and eleven daughters. Before becoming a Christian, he raised a great idol of Perun on a hill in Kiev, near the bank of the Dnieper. Perun was worshiped as the god of thunder and lightning and was the chief god of the Slavs. According to ancient Russian chronicles, human sacrifices were offered to him. At that time Kiev had two churches: one dedicated to the Prophet Elijah and a small wooden church of Holy Wisdom. They had been founded by Vladimir’s grandmother, Saint Olga, and by the first Christians she had led to faith in Christ.

Vladimir was then a vigorous and warlike ruler. He fought the various Slavic peoples, the Lithuanians, and the Bulgarians. But through the grace of God, and through the prayers and supplications of his grandmother Saint Olga, he came to believe in the true God. Ancient chronicles tell of many wondrous events surrounding this holy ruler’s conversion to the true faith of Christ. Christian peoples, including Greeks and Latins, sent missionaries to him in Kiev. He sent them away, however, and dispatched his own envoys to Christian lands to learn from which people he should receive Christian Baptism.

Vladimir’s envoys went to Constantinople, where they attended the Divine Liturgy and other services in Hagia Sophia. What they saw moved them so deeply that they were astonished. Later they told Vladimir, “We did not know whether we were in heaven or on earth.” They could not tell which it was. They added, “If the Greek faith were not the finest, your grandmother, who was a very wise woman, would not have embraced it.” Then Vladimir came to believe in Christ and was baptized in Kiev in the year 987.

He also married Anna, the sister of the Byzantine emperors Basil II, known as the Bulgar-Slayer, and Constantine VIII. He had all the idols thrown down. First he baptized the people of Kiev at the mouth of a tributary of the Dnieper, also called the Borysthenes. A monument was later raised there to commemorate this great event. He then baptized the rest of the people of Rus. Only in the principality of Novgorod did he meet resistance from the priests of the idols. Vladimir built two beautiful churches in Kiev, known locally as Desiatinnaya and Spasna Beretsove. After his Baptism, his character changed completely, and he became a true Christian. The chronicler Nestor says that throughout his realm

he abolished the death penalty because he believed Christianity forbade it. Blessed Vladimir was held in great esteem by the people of Rus, and the Russian epic songs known as byliny place him at the center of the Kiev cycle. Having lived in a way pleasing to God, the Saint reposed on July 15 in the year 1015. The Lord, who rewards His faithful, numbered his blessed soul among the Saints. The Church named him Saint Vladimir, Equal to the Apostles, and honors his memory on July 15, the day he entrusted his holy soul to God.

In these two accounts of the Saints, we have seen how parents, and elders more generally, can help children spiritually and guide them toward salvation. We saw a little child, still an infant, become a Saint. His mother surely played an important part. We may suppose that she proclaimed Christ to him through her words and through her example. The seed fell on good ground, on a gentle and innocent soul, and by God’s grace it bore fruit a hundredfold: faith, confession of Christ, and martyrdom leading to salvation. Of course, this case may seem relatively easy. It is common for young

children to receive readily what is offered to them. They are receptive to the Word of God, which can bear the fruit of faith in them. Children usually do well at that age; difficulties often begin in adolescence. That is when things become hard. What can be done then? Saint Olga, the grandmother of Saint Vladimir, whom we commemorate today, shows us. Vladimir had grown up among idols. He was a powerful supreme ruler, with wealth and glory, and nothing prevented him from living a life of sin. From a human point of view, there seemed little or no prospect of his repentance.

Yet there was one powerful influence: the example and prayers of a saintly grandmother. Through these, the grace of God worked a miracle. It brought about the repentance that had seemed so difficult, even unlikely. This was deep, genuine repentance, turning a great sinner into a Saint, and indeed one Equal to the Apostles. He was saved, and he led others toward salvation as well. Saint Olga thus shows us what helps in difficult cases: a holy example and the mighty power of prayer. Let us not despair. God’s grace can work miracles, but it seeks something human on which to take hold. Let us attend

to our struggle to live according to God’s will and, above all, through our prayers give His grace the foothold it needs.

Κατά τους φοβερούς και τρικυμιώδεις χρόνους του αυτοκράτορα Διοκλητιανού, δηλαδή κατά το τέλος του τρίτου μετά Χριστόν αιώνος. Καταγόταν από το Εικόνιο και ήταν μία από τις ευσεβέστερες και περισσότερο ενάρετες χριστιανές. Χήρευσε σε νεαρή ηλικία, αλλά δεν συνήψε πλέον δεύτερο γάμο.

Με την προσφιλή μνήμη του συζύγου της που είχε αποδημήσει προς τον Κύριο και με την επιμέλεια του μονογενούς γιου της Κυρίκου, τον οποίο ο πατρικός θάνατος είχε αφήσει βρέφος ακόμη. Η ζωή του παιδιού της ήταν φυσικά πολυτιμότατη. Έτρεμε δε γι' αυτό κατά το διωγμό που ξεσηκώθηκε εναντίον των χριστιανών. Όταν είδε ότι στο Εικόνιο πολλαπλασιάζονταν τα θύματα, αφού άφησε και σπίτι και κτήματα, πήρε μαζί της μόνο όσα χρήματα κατόρθωσε να εξοικονομήσει, πήγε στη Σελεύκεια της Κιλικίας. Αλλά και εκεί υπήρχε ο διωγμός. Με το γιο στην αγκαλιά της κατέφυγε στην Ταρσό. Δεν απέφυγε όμως εκείνο που τόσο φοβόταν. Στην Ταρσό ο έπαρχος Αλέξανδρος, καθώς πληροφορήθηκε τα σχετικά με την Ιουλίτα, τη συνέλαβε. Βλέποντας την περισσή στοργή την οποία έτρεφε προς το γιο της, προσπάθησε να νικήσει την πίστη της, λέγοντάς της ότι η επιμονή της θα επέφερε το θάνατο και της ίδιας αλλά και του παιδιού της. Αλλά η φιλόστοργη μητέρα ήταν και ευσεβέστατη χριστιανή και ποτέ δεν θα πρόδιδε τον Χριστό, έστω κι αν μύριες φορές έμελλαν να κατασφάξουν και αυτήν και το γιο της. Ο ηγεμόνας πήρε από τη μητέρα του το μικρό Κήρυκο,

προσπαθούσε με χαϊδέματα να τον ελκύσει προς το μέρος του, αλλά δεν μπορούσε επειδή το νήπιο, βλέποντας προς τη μητέρα του, ψέλλιζε και επικαλούνταν το όνομα του Χριστού. Σε κάποια δε στιγμή κλώτσησε όσο μπορούσε την κοιλιά του ηγεμόνα, τόσο που τον έκανε να πονέσει, είπε δε σε αυτόν: «Εγώ το Χριστό αγαπώ». Ο έπαρχος θύμωσε και έριξε το νήπιο από τα σκαλιά του κριτηρίου. Έτσι χτύπησε στο κεφάλι και παρέδωσε τη μακάρια και αγία του ψυχή στον Δεσπότη Χριστό, από τον οποίο και στεφανώθηκε με αθλητικό στέφανο. Η ταλαίπωρη μητέρα στο θέαμα εκείνο δάκρυσε και στέναξε. Παίρνοντας θάρρος όμως από την πίστη, με γενναιότητα κατά τη μαρτυρική εκείνη ώρα, δεν εκράγηκε σε θρήνους ούτε αφέθηκε σε λυγμούς.

Κυρίαρχη της θλίψεώς της, είπε στον έπαρχο: «Όπως σύντριψες την κεφαλή του παιδιού μου, έτσι θα συντριβεί, ω κακούργιε άρχοντα, η ψευδοθρησκεία σου». Η μακαρία Ιουλίτα, αφού δοκίμασε πολλά βασανιστήρια και δεν πείστηκε να αρνηθεί το Χριστό, αποκεφαλίστηκε και έλαβε του μαρτυρίου τον στέφανο. Η σύναξη των Αγίων αυτών γινόταν στην Κωνσταντινούπολη, στο ναό του Αρχαγγέλου Μιχαήλ, ο οποίος ήταν λίγο παραπάνω από τη σημερινή θέση κάτεργα λιμάνι.

Βλαδίμηρος, ο ισαπόστολος της Ρωσικής Εκκλησίας και ηγεμόνας της Ρωσίας, ήταν γιος του ηγεμόνα του Κιέβου Σβιατοσλάβ, γεννήθηκε δε κατά το έτος 949. Η μητέρα του ονομαζόταν Μαλούσα, ήταν δε προηγουμένως οικονόμος της μητέρας του Σβιατοσλάβ, Αγίας Βασιλίσσης Όλγας, η οποία ασπάστηκε πρώτη το χριστιανισμό στη Ρωσία και οδήγησε πολλούς στην ευσέβεια. Ο Βλαδίμηρος μετά το θάνατο του πατέρα του καταδιώχθηκε από τους αδελφούς του Γιαροπόλκ και Ολέγκ και κατέφυγε στη Σουηδία, αργότερα όμως κατανίκησε αυτούς και κατέλαβε το θρόνο του Κιέβου. Κατά την εποχή εκείνη, ο Βλαδίμηρος ήταν ακόμη ειδωλολάτρης, διότι και ο πατέρας του λάτρευε μέχρι τέλους τα είδωλα,

ακολουθώντας την πίστη του Χριστού, τη μητέρα του Όλγα, έλαβε δε πολλές συζύγους, από τις οποίες απέκτησε δώδεκα γιους και ένδεκα θυγατέρες. Αυτός, προτού να γίνει ακόμη χριστιανός, ανήγειρε πάνω στο λόφο του Κιέβου, κοντά στην όχθη του Δνείπερου ποταμού, μεγάλο είδωλο του Περούν, τον οποίο λάτρευαν ως θεό της βροντής και της αστραπής, ο οποίος ήταν και ο κύριος θεός των Σλάβων, στον οποίο, όπως αναφέρουν τα αρχαία ρωσικά χρονικά, γίνονταν ανθρωποθυσίες. Κατά την εποχή εκείνη υπήρχαν στο Κίεβο δυο ναοί, ο του Προφήτου Ηλίου και ένας μικρός ξύλινος ναός της Αγίας Σοφίας, οι οποίοι είχαν ιδρυθεί από τη γιαγιά του Αγίου, τη Βασίλισσα Όλγα και από τους πρώτους χριστιανούς,

οι οποίοι είχαν οδηγηθεί από αυτήν στην πίστη του Χριστού. Ο Βλαδίμηρος ήταν τότε πολύ μαχητικός και δραστήριος βασιλέας. Πολέμησε κατά των χωριστών σλαβικών εθνών, του λιθουανικού έθνους και των Βουλγάρων. Κατόπιν όμως, αφού φωτίστηκε από τη χάρη του Θεού και με τις προσευχές και ικεσίες της γιαγιάς του Αγίας Βασιλίσσης Όλγας, πίστεψε στον αληθινό Θεό. Τα αρχαία χρονικά αναφέρουν πολλά θαυμαστά γεγονότα σχετικά με την προσέλευση στην αληθινή πίστη του Χριστού του Αγίου αυτού Βασιλέως Βλαδιμύρου. Πολλοί τότε χριστιανικοί λαοί, Έλληνες, Λατίνοι και άλλοι, έστειλαν προς αυτόν στο Κίεβο ιεραποστόλους, αλλά αυτός τους έδιωξε και έστειλε δικούς του απεσταλμένους στα χριστιανικά κράτη για να διαλέξουν το λαό

τον οποίον θα δεχόταν αυτός το χριστιανικό βάπτισμα. Πήγαν τότε οι απεσταλμένοι του Βλαδιμίρου στην Κωνσταντινούπολη και παρακολούθησαν τη Θεία Λειτουργία και τις διάφορες τελετές στην Αγία Σοφία. Τόσο δε βαθιά εντύπωση τους έκαναν, ώστε έμειναν κατάπληκτοι και έλεγαν κατόπιν στον Βλαδίμηρο: «Ουκ ίσμεν ει εσμέν εν ουρανώ ή επί της γης». Δεν μπορούσαμε δηλαδή να ξεχωρίσουμε εάν βρισκόμασταν στον ουρανό ή στη γη. Και πρόσθεταν: «Εάν η ελληνική πίστη δεν ήταν αρίστη, η γιαγιά σου, η οποία ήταν σοφότατη γυναίκα, δεν θα την ασπαζόταν». Τότε ο Βλαδίμηρος, αφού πίστεψε στο Χριστό, βαπτίστηκε στο Κίεβο το έτος 987.

Νυμφεύθηκε δε και την αδελφή των αυτοκρατόρων του Βυζαντίου, Βασιλείου του Δευτέρου, του Βουλγαροκτόνου, και Κωνσταντίνου του Ογδόου, την Άννα. Κατακρήμνισε τότε όλα τα είδωλα και βάπτισε πρώτα τους κατοίκους του Κιέβου στις εκβολές του παραποτάμου του Δνείπερου, Βορυσθένους. Στο σημείο δε αυτό ανεγέρθηκε και μνημείο σε ανάμνηση του μεγάλου αυτού γεγονότος. Κατόπιν βάπτισε και τους υπόλοιπους Ρώσους, μόνο δε στην ηγεμονία του Νοβγορόδ συνάντησε αντίσταση εκ μέρους των ιερέων των ειδώλων. Ο Βλαδίμηρος έκτισε στο Κίεβο και δυο ωραίες εκκλησίες, οι οποίες ονομάζονταν από τους εκεί κατοίκους Δεσσατινάγια και Σπάσνα Μπερέτσοβε. Ο Βλαδίμηρος μετά τη βάπτισή του άλλαξε εντελώς χαρακτήρα και έγινε αληθινός χριστιανός. Ο χρονογράφος Νέστορ αναφέρει γι' αυτόν ότι στην επικράτειά του

κατάργησε τη θανατική ποινή επειδή αυτό απαγορευόταν από το χριστιανισμό. Ο μακάριος Βλαδίμηρος εκτιμήθηκε πολύ από το ρωσικό λαό και τα ρωσικά επικά άσματα μπιλίνε τον τοποθετούν στο κέντρο του έπους του Κιέβου. Έτσι θεάρεστα αφού έζησε ο Άγιος, κοιμήθηκε την 15η Ιουλίου του έτους 1015. Και ο Μισθαποδότης Κύριος κατέταξε τη μακαρία του ψυχή μετά των Αγίων, η δε Εκκλησία τον ονόμασε Ισαπόστολο Άγιο και τιμά τη μνήμη του κατά τη 15η Ιουλίου, κατά την οποία παρέδωσε την αγία του ψυχή στα χέρια του Θεού.

Στα δύο συναξάρια είδαμε πως οι γονείς και γενικότερα οι μεγαλύτεροι μπορούν να βοηθήσουν πνευματικά και να οδηγήσουν στη σωτηρία τα παιδιά. Είδαμε έναν μικρό, ένα βρέφος να γίνεται Άγιος και σε αυτό σημαντική θα ήταν η συμβολή της μητέρας. Της μητέρας που κήρυξε Χριστό, όπως μπορούμε να υποθέσουμε, με το λόγο αλλά και το παράδειγμά της. Και ο σπόρος έπεσε σε αγαθή γη, στην απαλή και απονήρευτη ψυχή, και με τη χάρη του Θεού καρποφόρησε εκατονταπλασίονα. Εκαρποφόρησε την πίστη και την ομολογία και το μαρτύριο της σωτηρίας. Βέβαια η περίπτωση αυτή μπορεί να θεωρηθεί σχετικά εύκολη. Είναι συνηθισμένο τα μικρά

παιδιά να δέχονται εύκολα αυτό που θα τους προσφερθεί και έτσι να είναι δεκτικά και στο Λόγο του Θεού που θα καρποφορήσει την πίστη. Έτσι τα παιδιά συνήθως πάνε καλά και συνήθως δεν πάνε καλά από την εφηβεία και μετά. Τότε είναι τα δύσκολα. Τι μπορεί να γίνει τότε; Μας το υποδεικνύει η Αγία Όλγα, η μάμμη, η γιαγιά του σήμερα εορταζομένου Αγίου Βλαδιμίρου. Του Βλαδιμίρου που είχε μεγαλώσει στην ειδωλολατρεία, ήταν ο ισχυρός ανώτατος άρχοντας με τον πλούτο, τη δόξα και που δεν εμποδιζόταν να ζήσει τη ζωή της αμαρτίας. Οι προϋποθέσεις για μια μετάνοια από ανθρώπινη πλευρά ελάχιστες έως ανύπαρκτες.

Υπήρχε όμως μία σημαντική. Το παράδειγμα και οι προσευχές μιας Αγίας γιαγιάς. Και με αυτά η χάρη του Θεού μπόρεσε και έκανε το θαύμα. Έφερε τη μετάνοια που τόσο δύσκολη, απίθανη φαινόταν. Μετάνοια βαθιά, πραγματική, που έκανε το μεγάλο αμαρτωλό Άγιο και μάλιστα ισαπόστολο. Όχι μόνο αυτός σώθηκε, αλλά οδήγησε και άλλους στη σωτηρία. Η Αγία λοιπόν Όλγα μας υποδεικνύει τα όπλα για τις δύσκολες περιπτώσεις, το άγιο παράδειγμα και την πανίσχυρη προσευχή. Ας μην απελπιζόμαστε. Η χάρη του Θεού μπορεί να κάνει θαύματα, αλλά θέλει και σε κάτι ανθρώπινο να στηριχτεί. Ας φροντίσουμε

τον κατά Θεό αγώνα μας και προπαντός με την προσευχή μας να της δίνουμε τα ερείσματα που χρειάζεται.