Saints Cyprian and Justina: Conversion, Faith, and Martyrdom

Today, October 2, our Church celebrates the memory of Saint Cyprian the Hieromartyr and Saint Justina the Virgin Martyr, Saint Damaris of Athens, Saint Theophilos the Confessor, Saint Theodore Gabras the Great Martyr, and Saint Hatzigeorgios the New Martyr.

Cyprian and Justina, martyrs of Christ, received the crown of martyrdom in AD 268, during the reign of the most impious Caesar Claudius. Cyprian came from Carthage in Libya and lived in Antioch of Syria. He was noble and wealthy. Justina was from Antioch, the daughter of Edesios and Kleidonia. Both these holy martyrs had once been pagans, especially Cyprian, who was a philosopher and highly skilled in sorcery. They came to faith in Christ in the following way. Justina

had once been a pagan, as we said. But as she grew older, she also grew in understanding. Being ready to receive grace and illumination, she was granted the grace to know God. She began to turn away from the worship of idols and to know the one true God. With these thoughts, the young virgin was cleansing her soul and asking God for divine illumination and true knowledge. While Justina was in this state, she heard a deacon named Praelios speak about how Christ our Savior became man: how He took pity on His creation, and how the Archangel Gabriel brought the good news to the Holy Virgin and Theotokos, who

conceived and gave birth to the Lord. She heard him recount the Savior’s life and teaching, His saving words and miracles, the Cross, His burial, and His divine Resurrection. As Justina listened, her faith in Christ grew stronger. After a little while, she wanted to tell her mother about this faith. Her mother then told her husband, fearing that if he learned of it suddenly at a later time, he might kill their daughter. But he too seems to have been a man of good will. One night, in a dream, he saw Christ among many angels saying to him, “Come to Me, and I will give you the Kingdom of Heaven.” When he awoke, he

needed no further witness. He took his wife and daughter to a bishop named Optanos. When the bishop heard about the vision, he did not hesitate, but counted them worthy of divine Baptism. Edesios, the saint’s father, became a priest and celebrated the divine Mysteries, living a pure life pleasing to God. Eighteen months later, he departed this passing life to be with the Lord, whom he loved with all his heart. The young virgin, now without her father, grew daily in virtue. For this reason, the devil envied her and attacked her. There was a man named Aglaidas, noble and wealthy, who gave himself over to bodily pleasures.

Aglaidas often saw the saint going to church and was captivated by her beauty, though that blessed woman was always striving through fasting and prayer to let that beauty fade. At first he tried words and promises to make her his; then he tried force. But it was all in vain, for the saint had turned and given her whole being to Christ her Bridegroom. So Aglaidas turned to dark schemes and finally to Cyprian, who, as we said, had studied sorcery and become a powerful sorcerer. Aglaidas came to Cyprian, told him of his desire and Justina’s refusal, and asked for his help.

Cyprian quickly promised to grant his request, and soon began working with evil spirits. At the third hour of the night, the saint rose to pray as she usually did and felt a powerful bodily temptation. But through fervent prayer and the sign of the Cross, that fearful weapon against demons, she drove away both the demon and its temptation. The demon returned to Cyprian frightened and deeply ashamed. When questioned, it told him the truth: “I saw a certain sign, and I shuddered. I could not withstand its power.” After this demon failed, a second, stronger one was summoned, but it suffered the same fate. Then a third was sent,

one more powerful than the others. It took the form of a woman and told the young virgin that God had sent her so they could live together and help each other grow in virtue. Then it slyly asked Justina, “Please tell me: if all women remained virgins, would the human race not disappear from the earth?” Hearing this, Justina recognized the demon’s deceit. Once again, through prayer and the sign of the Cross, she drove it away in shame. When Cyprian questioned it, the demon confessed: “Wherever the sign of the Cross is made, demons flee in terror and shame.” When Cyprian heard this, he understood the truth and rejected the demons.

He turned away from their deception and believed in Christ. He told Anthimos, the bishop at that time, all he had seen and learned about the power of Christ through Justina. The bishop instructed and blessed him. From then on, Cyprian showed even greater zeal for virtue than he had once shown for sin.

He burned his books of magic, along with every idol he owned. He grieved deeply over his former ignorance and prayed without ceasing, with tears and great humility. On the following Great and Holy Saturday, he was counted worthy of divine Baptism. After thirty days, he was ordained reader, subdeacon, and deacon, and was given the gift of power over demons.

A year later, he was ordained priest and, finally, because of his great virtue, bishop of the Carthaginians. Through the power of his words, his letters, and his godly, virtuous life, he brought countless unbelievers to faith in Christ. His reputation spread beyond Carthage throughout both West and East. He appointed the virgin Justina a deaconess of the Church and abbess over the women ascetics there. But the devil, who hates all that is good, stirred up Decius, the emperor of Rome, against him. Decius thought that if he could subdue Cyprian, he could easily lead the other Christians astray. So he ordered Cyprian to appear before him.

But the saint stood firm against every attempt to flatter or threaten him, and he was sent into exile. Even there, like a good shepherd, he never stopped caring for his flock and strengthening them through his letters. He strove to wipe out the error of idolatry, urging the faithful to set their minds only on heavenly glory and to be willing to face swords, flames, and wild beasts. These bring pain for a little while, but lead to an eternal heavenly kingdom. He did more than say these things. Knowing that deeds persuade more than words, he was the first to live by them. Then the wicked enemy, the devil, moved certain impious people

to denounce him to Eptolmios, the ruler of the East. They said that through magic, speech, and writings, the saint was persuading people to reject the gods, whom he openly insulted and mocked because he believed in Christ. When Eunomios heard this, he grew angry and imprisoned the saint together with the virgin Justina. Later, when he sat in judgment over them, he asked Cyprian, “How is it that you once worshipped the gods, but now preach the Crucified One?” In reply, the saint told him all he had seen and learned through Justina’s ordeal. He concluded, “The demons tremble before the Crucified One, and your idols are deceit and lies.

Christ is the true God. What else should I have done but believe in Christ the Master?” But the tyrant, instead of repenting, ordered the saint to be hung up and torn with hooks, and Justina to be struck in the face. She endured it, glorifying God for counting her worthy to suffer for His holy name. Cyprian, for his part, bore his suffering with such courage and spoke with such boldness and blessedness that those present left the darkness of unbelief and received the light of faith in Christ. They were imprisoned a second time and questioned again. The saints remained steadfast and once more confessed

their faith in the crucified and risen Lord. This enraged the ruler, who ordered a large iron pan to be heated fiercely and the saints to be placed inside it. Cyprian leapt in first, bravely, and Justina followed, strengthened by the saint’s words and by the sign of the precious Cross. But by God’s grace, they remained unharmed. The judge misunderstood and twisted the miracle, calling it a trick of magic. A man who was there, a friend of Eunomios, thought he could do the same or even greater things. After praying to Zeus and Asclepius, he jumped into the fire. But he had barely touched it when

he died. The saints remained unharmed in that dreadful pan for a long time, as the fire showed reverence for the Master and Creator of all, for whose sake they suffered. Seeing these wondrous and astonishing things, the judge decided to send them to Caesar Claudius, who was then in Nicomedia. He sent a letter with them, setting out in detail their case and all he had done against them. Caesar marveled at their great endurance. Thinking it useless to torture them further, he sentenced them to death by the sword. When the saints heard the sentence, they rejoiced greatly. As they were led toward the Gallos River, a tributary of the Sangarios,

to be executed, a great crowd hurried to see the end of these renowned saints. When they reached the appointed place, they prayed for the peace of the Church and of the whole world. Justina was the first to receive her blessed end. Then Saint Cyprian thanked God for counting him worthy of a martyr’s death, and he too was put to death by the sword. Thus these truly thrice-blessed martyrs received the unfading crown of martyrdom. Guards watched over their remains to keep Christians from taking them. But some devout travelers from Rome saw the holy relics and recognized them. Because of the guards, they stayed at a distance until the guards fell asleep.

Then they secretly took the relics back to Rome and gave them to a relative of Caesar Claudius named Matrona. With honor, she placed these holy relics in a prominent place in the city. They grant countless healings to those who come to them in faith, to the glory of the Holy Triune God.

The power of the devil is fearsome, but the power of Christ is incomparably greater. Saint Cyprian came to understand this and taught it to us. After the Fall of humanity, the devil was its merciless tyrant.

After the coming of Christ, and above all after His Crucifixion and Resurrection, the devil’s power was utterly broken. Those who now live in communion with Christ through the holy Mysteries and a life of holy virtue share in Christ’s triumph over demonic powers. Before this, the devil was a terror to humanity.

Holy Scripture, Holy Scripture, the Ascension, the Apocalypse (Book of Revelation), the Apostle, the Kingdom of Heaven, the Nativity of the Theotokos, the Second Coming, the Annunciation. If our unconfessed sins draw us away from Christ and His grace, the evil one regains a hold over us and power against us. This is all the more true when we foolishly turn to various demonic forms of magic, as though we were not baptized Christians, as though we had not renounced Satan and all his schemes, as though the devil were stronger or more loving toward humanity than Christ. Even to think such a thing is a grave blasphemy. But when we turn to Christ, love Him, and remain united with Him, the devil cannot harm us. He can even benefit us, though against his own will, and so become an instrument and a gift of God

for our spiritual growth, as one of the Church’s hymns says. In the end, the devil’s attacks even contributed to the sanctification of Saint Cyprian and Saint Justina and to their becoming holy martyrs. May their holy intercessions be an unconquerable ally to us all in our spiritual struggle against the evil one.

Σήμερα, 2 του μηνός Οκτωβρίου, η Εκκλησία μας εορτάζει τη μνήμη του Αγίου Ιερομάρτηρος Κυπριανού και της Αγίας Παρθενομάρτηρος Ιουστίνης, της Αγίας Δαμάρεως της Αθηναίας, του Οσίου Θεοφύλου του Ομολογητού, του Αγίου Μεγαλομάρτηρος Θεοδόρου του Γαβρά και του Αγίου Νεομάρτηρος Χατζιγιοργίου.

Μάρτυρες του Χριστού, Κυπριανός και Ιουστίνα, πήραν το στεφάνι του μαρτυρίου το έτος 268 μ.Χ., κατά τις ημέρες της βασιλείας του ασεβεστάτου Καίσαρος Κλαυδίου. Και ο μεν Κυπριανός καταγόταν από την Καρχηδόνα, την Καρθαγένη της Λιβύης, ζούσε στην Αντιώχεια της Συρίας και ήταν ευγενής και πλούσιος. Η δε Ιουστίνα καταγόταν από την Αντιώχεια και ήταν θυγατέρα Εδεσίου και Κλειδονίας. Και οι δυο αυτοί Άγιοι Μάρτυρες ήταν προηγουμένως ειδωλολάτρες και μάλιστα ο Κυπριανός, ο οποίος ήταν φιλόσοφος και πολύ προχωρημένος στην τέχνη των μάγων. Προσήλθαν στην πίστη του Χριστού κατά τον ακόλουθο τρόπο. Η Ιουστίνα

μεν προηγουμένως, όπως προαναφέραμε, ήταν ειδωλολάτρης, με τον καιρό όμως και την αύξηση της ηλικίας της πρόκοβε κατά τη γνώση. Επειδή λοιπόν ήταν άξια χάριτος και φωτισμού, της δόθηκε η χάρη Θεογνωσίας και την μεν λατρεία των ειδώλων άρχισε να καταφρονεί, τον δε αληθινό και μόνο Θεό να γνωρίζει. Με τέτοιους λογισμούς, καθαρίζοντας η Παρθένος την ψυχή της, ζητούσε από το Θεό το θείο φωτισμό και την αληθινή γνώση. Καθώς η Ιουστίνα βρισκόταν σε αυτή την κατάσταση, άκουσε κάποιο διάκονο, ονόματι Πραήλιο, να διηγείται τα σχετικά με την ενανθρώπιση του Σωτήρα μας Χριστού. Πώς λυπήθηκε το πλάσμα του και πώς ο Αρχάγγελος Γαβριήλ ευαγγελίστηκε στην Αγία Παρθένο και Θεοτόκο

συνέλαβε και γέννησε τον Κύριο, να διηγείται όλα τα σχετικά με τη ζωή και τη διδασκαλία του Σωτήρος, τα σωτήρια του διδάγματα και θαύματα, για το σταυρό, την ταφή και τη θεϊκή του Ανάσταση. Η Ιουστίνα, ακούγοντας αυτά, στερεωνόταν περισσότερο στην πίστη του Χριστού και αυτή την πίστη, μετά παρέλευση λίγου χρόνου, θέλησε να τη φανερώσει στη μητέρα της και αυτή στον σύζυγό της, διότι φοβούνταν μήπως θανάτωνε την κόρη τους αν το μάθαινε αργότερα και ξαφνικά. Φαίνεται όμως ότι και αυτός ήταν άνθρωπος καλής διαθέσεως, διότι κάποια νύχτα στον ύπνο του είδε το Χριστό ανάμεσα σε πολλούς αγγέλους να του λέγει: «Ελάτε σε μένα και θα σας χαρίσω τη Βασιλεία των Ουρανών». Όταν ξύπνησε, δεν

περίμενε άλλη μαρτυρία, αλλά πήρε τη γυναίκα και τη θυγατέρα του και πήγε στον επίσκοπο που λεγόταν Όπτανος. Αυτός, όταν άκουσε την οπτασία, αμέσως και χωρίς αμφιβολία τους αξίωσε του Θείου Βαπτίσματος. Και ο μεν Εδέσιος, ο πατέρας της Αγίας, έγινε Πρεσβύτερος και Ιερουργός των Θείων Μυστηρίων, ζώντας ζωή καθαρή και θεάρεστη. Αφού δε έζησε δεκαοκτώ μήνες, έφυγε από την πρόσκαιρη αυτή ζωή προς τον Κύριο, τον οποίο ολόψυχα αγάπησε. Η δε Παρθένος, που έμεινε ορφανή από πατέρα, πρόκοβε κάθε μέρα στις αρετές, γι' αυτό και ο Διάβολος τη φθόνησε και την πολέμησε. Κάποιος Αγλαΐδας, ευγενής, πλούσιος και ακόλαστος στις σαρκικές ηδονές,

βλέποντας πολλές φορές την Αγία να πηγαίνει στην εκκλησία, πληγώθηκε από την ομορφιά της, μολονότι η μακάρια εκείνη αγωνιζόταν πάντοτε με νηστείες και προσευχές να τη μαραίνει. Προσπάθησε λοιπόν αυτός με λόγια και υποσχέσεις στην αρχή και με τη βία μετά να την κάνει δική του. Εις μάτην όμως, διότι η Αγία εκείνη όλη της την ύπαρξη την είχε στραμμένη και δοσμένη στον Νυμφίο Χριστό. Γι' αυτό και ο Αγλαΐδας κατέφυγε σε σκοτεινές μηχανορραφίες και τέλος στον Κυπριανό, ο οποίος, όπως προαναφέραμε, είχε σπουδάσει και εξελιχθεί σε μεγάλο μάγο. Ήρθε λοιπόν ο Αγλαΐδας στον Κυπριανό, του διηγήθηκε το πάθος, την άρνηση της Ιουστίνης και ζήτησε τη βοήθειά του.

Ο Κυπριανός του υποσχέθηκε γρήγορα να ικανοποιήσει το αίτημά του και σε λίγο άρχισε τη συνεργασία του με τα πονηρά πνεύματα. Κατά την τρίτη νυχτερινή ώρα η Αγία σηκώθηκε κατά τη συνήθειά της για να προσευχηθεί και αισθάνθηκε έντονο σαρκικό πειρασμό. Όμως με θερμή προσευχή και με το σημείο του σταυρού, το φοβερό κατά των δαιμόνων όπλο, έφυγε ο δαίμονας και ο πειρασμός του. Επέστρεψε το δαιμόνιο με φόβο και μεγάλη ντροπή και εξεταζόμενο είπε στον Κυπριανό την αλήθεια. «Είδα», είπε, «κάποιο σημείο και έφριξα και τη δύναμή του δεν υπέφερα». Μετά την αποτυχία του δαίμονα εκείνου, κλήθηκε δεύτερος, δυνατότερος, ο οποίος όμως έπαθε όσα και ο πρώτος. Μετά στάλθηκε τρίτος,

ανώτερος από τους προηγούμενους. Αυτός μετασχηματίστηκε σε γυναίκα και είπε στην Παρθένο ότι στάλθηκε από το Θεό για να συγκατοικήσουν και να βοηθούνται μεταξύ τους στην αρετή. Κατόπιν ρώτησε πονηρά την Ιουστίνα: «Σε παρακαλώ, πες μου, αν όλες οι γυναίκες παρθένευαν, τότε κατ' ανάγκη δεν θα χάνονταν οι άνθρωποι από τον κόσμο;» Όταν άκουσε αυτά η Ιουστίνα, κατάλαβε την απάτη του δαίμονα και με προσευχή πάλι και το σημείο του σταυρού τον έδιωξε κι αυτόν ντροπιασμένο. Όταν δε ρωτήθηκε από τον Κυπριανό, ομολόγησε και είπε: «Όπου τυπωθεί το σημείο του σταυρού, οι δαίμονες τρομαγμένοι και ντροπιασμένοι φεύγουν». Όταν άκουσε αυτά ο Κυπριανός, κατάλαβε την αλήθεια, καταφρόνησε τους δαίμονες

αποστράφηκε την πλάνη και πίστεψε στον Χριστό. Στον τότε δε επίσκοπο, που ονομαζόταν Άνθιμος, διηγήθηκε όσα είδε και έμαθε για τη δύναμη του Χριστού μέσω της Ιουστίνης, εκείνος δε τον κατήχησε και τον ευλόγησε. Από τότε ο Κυπριανός, όση ορμή είχε προηγουμένως για την αμαρτία, τόσο μεγαλύτερη προθυμία έδειξε για τις αρετές.

Με τα μαγικά βιβλία, κατέκαψε όσα είδωλα είχε. Στέναξε βαριά για την προηγούμενή του αγνωσία, με δάκρυα δε και πολλή ταπείνωση προσευχόταν ακατάπαυστα. Το επόμενο Μέγα Σάββατο αξιώθηκε του θείου βαπτίσματος. Μετά τριάντα μέρες χειροτονήθηκε αναγνώστης, υποδιάκονος και διάκονος, του δόθηκε δε και το κατά των δαιμόνων χάρισμα.

Ένα χρόνο χειροτονήθηκε Πρεσβύτερος και τέλος, για τη μεγάλη του αρετή, Επίσκοπος των Καρχηδονίων. Με τη δύναμη των λόγων του, με τις επιστολές του και με τη θεοφιλή και ενάρετη ζωή του, αναρίθμητους απίστους οδήγησε στην πίστη του Χριστού. Η φήμη του διαδόθηκε όχι μόνο στην Καρχηδόνα, αλλά και σε όλη τη Δύση και την Ανατολή. Την δε Παρθένο Ιουστίνα την έκανε διακόνισσα της Εκκλησίας και ηγουμένη των εκεί ασκητριών. Όμως ο μισόκαλος διάβολος κίνησε εναντίον του τον Αυτοκράτορα της Ρώμης Δέκιου, ο οποίος νόμισε ότι αν υποτάξει τον Κυπριανό, εύκολα θα πλανήσει και τους λοιπούς χριστιανούς. Γι' αυτό πρόσταξε και παρουσιάστηκε μπροστά του.

Όμως ο Άγιος φάνηκε ανώτερος και ανεπηρέαστος από κάθε κολακεία και απειλή, εξορίστηκε. Αλλά και στην εξορία δεν έπαυσε ως καλός ποιμένας να φροντίζει για το ποίμνιό του και να το στηρίζει συνεχώς με τις επιστολές του, αγωνιζόταν δε να σβήσει εντελώς την πλάνη της ειδωλολατρίας, νουθετώντας και παρακινώντας τους πιστούς να στοχάζονται μόνο την ουράνια δόξα και να επιθυμούν ξίφη, φλόγες και θηρία, τα οποία προξενούν μεν πόνο πρόσκαιρο, χαρίζουν δε βασιλεία ουράνια και αιώνια. Αυτά όχι μόνο τα έλεγε, αλλά γνωρίζοντας ότι τα έργα πείθουν περισσότερο από τα λόγια, και πρώτος τα έπραττε. Ο πονηρός εχθρός διάβολος παρακίνησε κάποιους ασεβείς

να τον καταγγείλουν στον άρχοντα της Ανατολής Επτόλμιο. Είπαν ότι ο Άγιος με τις μαγείες, τους λόγους και τις γραφές του καταπείθει τους ανθρώπους να αρνούνται τους θεούς, τους οποίους, πιστεύοντας στο Χριστό, άφοβα τους βρίζει και τους περιγελά. Καθώς άκουσε αυτά ο Ευνώμιος, θύμωσε και φυλάκισε τον Άγιο μαζί και την Παρθένο Ιουστίνα. Όταν μετά κάθισε να τους κρίνει, ρώτησε τον Κυπριανό: «Πώς, ενώ προηγουμένως λάτρευες τους θεούς, τώρα κηρύττεις τον Εσταυρωμένο;» Ο Άγιος αποκρινόμενος του εξέθεσε όσα είδε και έμαθε από την υπόθεση της Ιουστίνης και κατέληξε: «Επειδή λοιπόν οι δαίμονες φρίττουν τον Εσταυρωμένο και τα είδωλά σας είναι απάτη και ψεύδος,

δε είναι ο αληθινός Θεός, ο Χριστός. Τι άλλο έπρεπε να κάνω από το να πιστέψω στον Δεσπότη Χριστό;» Όμως ο τύρανος, αντί να μετανοήσει, διέταξε ο μεν Άγιος να κρεμαστεί και να ξεσχίζεται, η δε Ιουστίνα να χτυπάται στο πρόσωπο, πράγμα που υπέμεινε δοξάζοντας τον Θεό, διότι την αξίωσε να βασανίζεται για το όνομά του το Άγιο. Ο δε θείος Κυπριανός με τόση γενναιότητα υπέφερε και με τόση ανδρεία και μακαριότητα μιλούσε, ώστε οι παριστάμενοι άφηναν το σκοτάδι της απιστίας και δέχονταν το φως της πίστεως του Χριστού. Ακολούθησε δεύτερη φυλάκιση και δεύτερη ανάκριση, κατά την οποία οι Άγιοι παρέμειναν σταθεροί και ομολόγησαν για μια ακόμη φορά

την πίστη τους στον Σταυρωμένο και Αναστημένο Κύριο. Αυτό προκάλεσε την οργή του Άρχοντα, ο οποίος διέταξε να καεί δυνατά μεγάλο τηγάνι και να βάλουν μέσα τους Αγίους. Πρώτος και με γενναιότητα πήδησε ο Κυπριανός και ακολούθησε η Ιουστίνα, δυναμωμένη από τους λόγους του Αγίου και τον τύπο του Τιμίου Σταυρού. Όμως με τη χάρη του Θεού έμειναν αβλαβείς. Παρεξηγώντας και διαστρέφοντας ο κριτής το θαύμα, το θεώρησε μαγικό τέχνασμα. Κάποιος δε παρευρισκόμενος και φίλος του Ευνομίου, νομίζοντας ότι θα μπορούσε το ίδιο ή και ανώτερο να κάνει, αφού προσευχήθηκε στο Δία και τον Ασκληπιό, πήδησε στη φωτιά. Όμως δεν πρόλαβε καλά-καλά να την αγγίξει και αμέσως

έχασε τη ζωή του. Οι δε Άγιοι στο φοβερό εκείνο τηγάνι παρέμεναν επί πολύ αβλαβείς, καθώς η φωτιά ευλαβούνταν τον κοινό Δεσπότη και Δημιουργό για τον οποίο έπασχαν οι Άγιοι. Βλέποντας ο κριτής αυτά τα θαυμαστά και παράδοξα, αποφάσισε να τους στείλει στον Καίσαρα Κλαύδιο, ο οποίος βρισκόταν τότε στη Νικομήδεια, μαζί με γράμμα στο οποίο εξέθετε λεπτομερώς την υπόθεση των Αγίων μας και όσα εναντίον τους έκανε. Θαύμασε ο Καίσαρας τη μεγάλη τους καρτερία και, θεωρώντας ανώφελο να τους υποβάλει κι αυτός σε βασανιστήρια, αποφάσισε τον διά ξίφους θάνατό τους. Όταν άκουσαν οι Άγιοι την απόφαση, χάρηκαν χαρά μεγάλη, καθώς δε οδηγούνταν στον ποταμό Γάλλο, παραπόταμο του Σαγκαρίου,

να θανατωθούν, πρόστρεξε πλήθος πολύ για να δει το τέλος τέτοιων φημισμένων Αγίων. Όταν έφτασαν στον καθορισμένο τόπο, προσευχήθηκαν για την ειρήνη της Εκκλησίας και όλου του κόσμου. Πρώτη έλαβε το μακάριο τέλος η Ιουστίνα. Μετά ο Άγιος Κυπριανός, αφού ευχαρίστησε το Θεό για το μαρτυρικό θάνατο που αξιωνόταν, θανατώθηκε κι αυτός με το ξίφος και έτσι οι αληθινά τρισμακάριοι έλαβαν το αμαράντινο στεφάνι του μαρτυρίου. Τα λείψανα των Αγίων φυλάσσονταν για να μην τα πάρουν οι Χριστιανοί. Όμως κάποιοι διερχόμενοι ευλαβείς από τη Ρώμη είδαν τα Άγια Λείψανα, τα αναγνώρισαν, αλλά για τους φύλακες παρέμειναν μακριά μέχρι που εκείνοι αποκοιμήθηκαν.

Αφού κρυφά τα πήραν, επέστρεψαν στη Ρώμη και τα δώρισαν σε κάποια συγγενή του Καίσαρα Κλαυδίου, που ονομαζόταν Ματρώνα. Αυτή κατέθεσε με τιμές σε επίσημο τόπο της πόλεως τα ιερά αυτά λείψανα, τα οποία χαρίζουν αναρίθμητες θεραπείες σε όσους με πίστη προστρέχουν σ' αυτά, προς δόξαν του Αγίου Τριαδικού Θεού.

Και φοβερή είναι η δύναμη του Διαβόλου, όμως ασύγκριτα μεγαλύτερη είναι η δύναμη του Χριστού. Αυτό κατάλαβε και αυτό δίδαξε σε μας ο Άγιος Κυπριανός. Μετά την πτώση του ανθρώπου, ο Διάβολος ήταν ο ανελέητος δυνάστης του.

Μετά την έλευση του Χριστού και προπαντός τη Σταύρωση και την Ανάστασή Του, ο διάβολος αποδυναμώθηκε εντελώς και όσοι τώρα με τα Άγια Μυστήρια και τις Άγιες Αρετές βρίσκονται σε κοινωνία με τον Χριστό, μετέχουν αυτού του θριάμβου του Χριστού εναντίον των δαιμονικών δυνάμεων. Πριν, ο διάβολος ήταν φοβερός για τον άνθρωπο.

Αγία Γραφή, Αγία Γραφή, Ανάληψη, Αποκάλυψη, Απόστολος, Βασιλεία των Ουρανών, Γέννησις της Θεοτόκου, Δευτέρα Παρουσία, Ευαγγελισμός, Αν με ανεξομολόγητες αμαρτίες μας απομακρυνόμαστε από το Χριστό και τη χάρη Του, ο πονηρός ξανααποκτά δικαιώματα και δύναμη εναντίον μας, πολύ δε περισσότερο όταν επιπόλαια και ανόητα καταφεύγουμε στα ποικίλα δαιμονικά μαγικά τεχνάσματα, σαν να μην είμαστε βαπτισμένοι χριστιανοί, σαν να μην έχουμε αποτάξει το σατανά και όλες του τις μεθοδείες, σαν να είναι ο διάβολος πιο δυνατός ή πιο φιλάνθρωπος από το Χριστό. Και μόνο να το σκεφτούμε αποτελεί μεγάλη βλασφημία. Αντίθετα, όταν προστρέχουμε, αγαπάμε το Χριστό και είμαστε ενωμένοι μαζί Του, ο διάβολος όχι μόνο δεν μπορεί να μας βλάψει, αλλά και να μας ωφελήσει, αρνητικά βέβαια, και έτσι να αποδειχθεί όργανο και δώρο του Θεού

για την πνευματική μας προκοπή, καθώς λέγει ένα τροπάριο της Εκκλησίας μας, καθώς σε τελευταία ανάλυση συνέβαλε στον εξαγιασμό και την ανάδειξή τους σε Αγίους Μάρτυρες, τον Άγιο Κυπριανό και την Αγία Ιουστίνα, των οποίων τις Άγιες Πρεσβείες είθε όλοι μας να έχουμε ως σύμμαχο αήττητο στον κατά του πονηρού πνευματικό μας αγώνα.