Saint Thecla’s Witness and the Joy of Knowing God

On September 24, our Church commemorates Saint Thecla, the Protomartyr and Equal to the Apostles; Saint Coprius; Saint Silouan the Athonite; and the miracle worked by the Theotokos on the island of Kythera, where her icon, found at Myrtidia, healed a paralyzed man.

Saint Thecla, the Protomartyr and Equal to the Apostles, whom we celebrate today, lived in the time of the Apostles. She came from Iconium in Asia Minor. Her mother, Theocleia, belonged to a prominent family. Thecla had been raised as a pagan and was engaged to a young man named Thamyris, whom she was expected to marry. Meanwhile, the Apostle Paul came to Iconium and stayed at the home of a devout man named Onesiphorus. There he began to preach the Word of God, and many people came to hear him. The steady stream of visitors caught the attention of Thecla, who was eighteen years old. She did not have the courage to enter Onesiphorus’s house

or go there by day, so one night she took advantage of the darkness and stood among the crowd near the door. What she heard touched her soul so deeply that she returned the following evening. She went a third time as well and came home late. Where had she been? Her mother had watched her, and Thecla did not deny it. Theocleia began to speak harshly against the Christian faith. Her daughter told her that no one should speak about things they had made no effort to understand. When challenged, Thecla openly said that the Apostle’s teaching had drawn her in. Her mother responded with shouting, threats, and insults.

Theocleia thought of a plan and summoned Thecla’s fiancé, Thamyris. She told him it would be best to hold the wedding at once. He gladly agreed, but Thecla refused. Her mother pleaded and pressed her in vain, and so did Thamyris. Thecla continued to attend Paul’s teaching regularly. Who was this Paul, Thamyris wondered, who had so captured Thecla’s attention and, as he saw it, turned her heart astray? Determined to find out, he watched Paul without being seen. Paul was short, bald, and unimpressive in appearance. So this little man, he thought, was the cause of all his troubles.

Thamyris had no eyes for anything higher or more spiritual. He would put Paul in his place. One day he met two of Paul’s companions, Demas and Hermogenes. Their faith was dead and fruitless, for they were filled with pride, and their hearts were full of envy and malice. Paul’s standing, and the deep respect people showed him, seem to have troubled them. They were ready to turn against him and do him harm. As we know, the Apostle Paul did not oppose Holy Matrimony; he recommended it. Yet he made no secret of his preference for virginity, while never trying to impose it. Hermogenes and Demas

consulted with Thamyris and made this the basis of their accusation against the Apostle. They claimed that he demanded celibacy, broke up marriages, undermined the family, and threatened the survival of the human race. The governor, Castelius, took up the case and placed Paul in prison. Many people visited him there, including Thecla. To make it easier for her to enter, she gave the jailer some of her valuable jewelry. The governor questioned Paul but found no wrongdoing. In fact, he enjoyed listening to him. Yet the other authorities and the crowds had been stirred up against Paul through Thamyris’s efforts.

To save Paul, Castelius expelled him from the city, first having him flogged to satisfy the crowd. Even after this, Thecla would not agree to marry. Her soul had been set aflame with love for Christ and the Gospel. Having learned the Gospel, she could not keep it to herself. She would proclaim it openly. But in those days this led to persecution and martyrdom. Why would she seek a wedding? Finally rejected, Thamyris flew into a rage. Even Thecla’s own mother was merciless toward her daughter. She would rather see her dead than Christian. One day her former fiancé, now filled with bitter hatred for her,

came at the head of a large crowd and denounced Thecla as a Christian. He accused her of working against pagan worship and bringing people to the Gospel. They demanded that she be put on trial. The governor summoned her, and she did not deny that she was working for the Gospel. It was her duty. Would they put her to death? She would count that a blessing.

For this confession, she was condemned. The crowd shouted that she should be burned. Even her own mother, beside herself with anger and forgetting that Thecla was her own child, cried out to Castelius, ‘Burn the lawless woman in the middle of the stadium, before everyone!’ A great and terrible fire was lit. The Saint stepped forward and entered it, making the sign of the Cross. But the flames,

like those in the furnace of Babylon, cooled her instead of burning her. At the same time, heavy clouds covered the sky. Lightning flashed, terrible thunder sounded, and a torrential rain fell, putting out the fire. The astonished crowds fled. Amid the confusion, Thecla slipped unnoticed out of the stadium and then out of the city. Outside Iconium, Paul was kneeling with Onesiphorus and his family, praying for Thecla’s deliverance. When she reached them, she cried out, ‘Father, Maker of heaven and earth, I bless You, for You saved me from the fire

and granted me the grace to see Paul.’ From there Thecla followed Paul to Antioch. A prominent pagan man named Alexander, a Syrian, suddenly seized her and began kissing her. She cried out, freed herself, and refused his advances. Enraged by her refusal, he approached her brazenly again. This time Thecla tore his cloak and made a fool of him by knocking the wreath of love from his head. That same day she was accused of sacrilege for throwing down the wreath. For the time being, she was placed in the care of a wealthy and noble widow named Tryphaena,

whose daughter Falconilla had recently died and who showed Thecla great love. Thecla was then tried, condemned, and taken to the amphitheater to be devoured by wild beasts. A lioness was released against the Saint, but God had tamed it, and it did her no harm at all. The next day Thecla was brought into the arena again. Lions, bears, and wild bulls were released and driven against her, but all in vain. The grace of God protected her from them all. The crowds then shouted for her release, and she was set free. From Antioch, Thecla went to Myra in Lycia, where Paul was teaching.

From there she returned to her hometown of Iconium. Her former fiancé had died, but her mother was still alive. Thecla tried to bring her to Christ, though without success. She then went to Seleucia, where she taught many people and persuaded them to receive Baptism. She also worked many miracles, especially healings. The blind regained their sight, the lame walked, the paralyzed rose, and those afflicted by demons were freed from evil spirits. Pagan physicians, whose livelihood suffered because of the Saint’s work, stirred up a new persecution against her. She died at the age of ninety on a mountain near Seleucia, where she was buried

after a long and radiant life devoted with such self-denial to the service of the Lord.

‘And this is eternal life: that they may know You, the only true God, and Jesus Christ whom You have sent.’ Saint Thecla, whom we celebrate today, believed; through faith she came to love, and through love she came to know God. She knew Him with her whole being, beyond what her intellect alone could grasp. She experienced God. The Holy Spirit made God known to her and brought spiritual life into her. This knowledge of God, this life in Christ, is the work of the Holy Spirit. A person receives the divine work; it is not something a person can bring about. Saint Silouan the Athonite, whom we also celebrate today, writes: ‘How blessed we Christians are! What a God we have! Those who do not know God are to be pitied. They do not see the eternal light, and after death they go into eternal darkness. We know this because, in the Church, the Holy Spirit reveals to the Saints what is in heaven and what is in Hades. Oh, those poor people who have gone astray! They cannot know true joy. At times they amuse themselves and laugh, but their laughter and pleasure will turn to weeping and tribulation. Our joy, though, is Christ. Through His sufferings He has written our names in the book of life. Thank you.

In the Kingdom of Heaven we shall be with God forever, see His glory, and rejoice with Him. Our joy is the Holy Spirit, so sweet and pleasing. He bears witness in the soul to salvation. Oh, brothers and sisters, I ask and implore you in the name of God’s mercy: believe in the Gospel and in the witness of the Holy Church. Then, even here on earth, you will taste the blessedness of Paradise. Truly, the Kingdom of God is within us. The love of God grants Paradise to the soul. Many princes and rulers gave up their thrones when they came to know the love of God. And this is understandable, for the love of God

burns like fire. By the grace of the Holy Spirit, the soul’s joy moves it to tears, and nothing on earth can compare with it.’

24 του μηνός Σεπτεμβρίου, η Εκκλησία μας επιτελεί τη μνήμη της Αγίας Πρωτομάρτυρος και Ισαποστόλου Θέκλης, του Οσίου Κοπρίου, του Οσίου Σιλουανού του Αθωνίτου και του θαύματος το οποίο έγινε από τη Θεομήτορα στο νησί των Κυθήρων, όπου η εικόνα της, η οποία βρέθηκε στα Μυρτίδια, θεράπευσε τον παράλυτο.

Η εορταζόμενη Αγία Πρωτομάρτυς και Ισαπόστολος Θέκλα έζησε κατά τους Αποστολικούς χρόνους και είχε πατρίδα το Ικόνιο της Μικράς Ασίας. Η μητέρα της ονομαζόταν Θεόκλεια και ήταν από γένος επιφανές. Η Θέκλα ήταν ειδωλολάτρισσα από τη γέννησή της και είχε μνηστευτεί με κάποιο νέο ονομαζόμενο Θάμυρι, με τον οποίο έμελλε να τελέσει τους γάμους της. Αλλά εντωμεταξύ ήρθε στο Ικόνιο ο Απόστολος Παύλος και κατέλυσε στο σπίτι κάποιου ευσεβούς που ονομαζόταν Ονησιφόρος. Εκεί άρχισε να κηρύττει το Λόγο του Θεού, πολλοί δε πήγαιναν και τον άκουγαν. Η συνεχής συρροή τράβηξε την προσοχή της Θέκλης, η οποία τότε ήταν 18 ετών, μη έχοντας δε το θάρρος να εισέλθει στο σπίτι του Ονησιφόρου,

να πάει εκεί ημέρα, επωφελήθηκε κάποια νύχτα το σκοτάδι και στάθηκε ανάμεσα στο πλήθος που στεκόταν κοντά στην πόρτα. Τα λόγια που άκουσε άσκησαν τέτοια επιρροή στην ψυχή της, ώστε και την άλλη εσπέρα ξαναπήγε. Το ίδιο έκανε και τρίτη φορά και γύρισε αργά στο σπίτι της. Πού ήταν; Ήταν, η μητέρα της την είχε κατασκοπεύσει, αλλά και η ίδια δεν το αρνήθηκε. Η Θεόκλεια άρχισε να βρίζει τη χριστιανική θρησκεία. Η κόρη της είπε ότι δεν έπρεπε να ομιλεί κανείς για πράγματα τα οποία δεν φρόντισε να γνωρίσει. Ούτε δίστασε όταν προκλήθηκε να δηλώσει ότι την είχε ελκύσει η διδασκαλία του Αποστόλου. Εκτός αυτού η μητέρα ξέσπασε σε κραυγές, απειλές και έβρισε την κόρη.

Σκέφτηκε και κάλεσε τον μνηστήρα Θάμυρι, στον οποίο είπε ότι καλό θα ήταν να γίνουν αμέσως οι γάμοι. Εκείνος δέχτηκε μετά χαράς. Αλλά η Θέκλα όχι. Μάταια η μητέρα της την παρακαλούσε και την πίεζε. Μάταια και ο Θάμυρις. Εκείνη αρνιόταν. Εν τω μεταξύ δε φοιτούσε τακτικότατα στη διδασκαλία του Παύλου. Ποιος λοιπόν ήταν αυτός ο Παύλος που απορρόφησε τόσο το νου της Θέκλης και διέστρεψε την καρδιά της; Ο Θάμυρις ήθελε πολύ να το μάθει και τον είδε χωρίς αυτός να βλέπεται. Ο Παύλος ήταν μικρός κατά το ανάστημα, φαλακρός στην κεφαλή και άχαρο το εξωτερικό παρουσιαστικό. Ώστε αυτός ο ανθρωπίσκος είχε κατορθώσει να γίνει αίτιος όλου του κακού. Ο

Θάμυρις δεν είχε οφθαλμούς για υψηλότερες και πνευματικότερες παρατηρήσεις. Θα τον έβαζε λοιπόν στη θέση του. Κάποια μέρα γνωρίστηκε με δύο συνοδούς του Παύλου, τον Δημά και τον Ερμογένη, άνδρες στους οποίους η πίστη ήταν νεκρή και ανωφελής, διότι είχαν υπερηφάνεια και η καρδιά τους ήταν γεμάτη φθόνο και μοχθηρία. Φαίνεται ότι τους ενοχλούσε η υπεροχή του Παύλου και το ότι του έδειχναν βαθιά ευλάβεια. Είχαν λοιπόν τις προϋποθέσεις για να κινηθούν εναντίον του και να του κάνουν κακό. Ως γνωστόν ο Απόστολος Παύλος δεν πολεμούσε τον γάμο και αντίθετα τον συνιστούσε. Ωστόσο δεν έκρυβε την έναντι του γάμου προτίμηση της παρθενίας, χωρίς όμως να προσπαθεί να την επιβάλει. Ο Ερμογένης και ο Δημάς

συσκέφτηκαν με τον Θάμυρι και στήριξαν την κατά του Αποστόλου κατηγορία στο κεφάλαιο αυτό. Τον κατήγγελλαν ότι επιβάλλει την αγαμία, ότι διαλύει το γάμο, ότι ανατρέπει την οικογένεια, ότι εξαφανίζει το ανθρώπινο γένος. Ο ηγεμόνας Καστήλιος ανέλαβε να εξετάσει την υπόθεση και περιόρισε τον Παύλο στη φυλακή. Εκεί τον επισκέπτονταν πολλοί, μεταξύ δε αυτών και η Θέκλα. Αυτή μάλιστα, για να έχει πιο ελεύθερη την είσοδο, έδωσε στο δεσμοφύλακα πολύτιμα της κοσμήματα. Ο ηγεμόνας ανέκρινε τον Παύλο αλλά δεν βρήκε τίποτε το ένοχο. Αντίθετα ευχαριστούνταν να ακούει τους λόγους του. Αλλά οι άλλοι άρχοντες και οι όχλοι είχαν ξεσηκωθεί με εμπάθεια εναντίον του, λόγω των ενεργειών που είχε καταβάλει ο Θάμυρις.

Ο δε Καστήλιος, για να σώσει τον Παύλο, τον έδιωξε από την πόλη, αφού πρώτα, για να ικανοποιήσει τον όχλο, τον μαστίγωσε. Αλλά η Θέκλα δεν συνένεσε και μετά από αυτό στο γάμο. Η ψυχή της είχε αναφλεγεί από τον έρωτα του Χριστού και του Ευαγγελίου. Αφού το διδάχθηκε, δεν ήταν δυνατόν να το αποσιωπήσει. Θα το διαλαλούσε και θα το διεκήρυττε. Αλλά αυτό έφερε τότε προς τους διωγμούς και το μαρτύριο. Τι τους ήθελε τους γάμους; Ο Θάμυρις, καθώς αποκρούστηκε οριστικά, καταλήφθηκε από μανία. Και αυτή ακόμη η μητέρα της Αγίας στάθηκε αμείλικτη προς τη θυγατέρα της. Την ήθελε νεκρή παρά χριστιανή. Κάποια μέρα ο πρώην μνηστήρας της, έχοντας τώρα άσπονδο μίσος εναντίον της,

επικεφαλής πολλού όχλου, κατήγγειλε τη Θέκλα ως χριστιανή, ως εργαζόμενη κατά της ειδωλολατρίας, ότι προσηλύτιζε στο Ευαγγέλιο και απαίτησαν τη δίκη της. Ο ηγεμόνας την κάλεσε και εκείνη δεν αρνήθηκε ότι εργαζόταν για το Ευαγγέλιο. Αυτό ήταν το καθήκον της. Θα την θανάτωναν; Ήταν ευτύχημά της.

Με την ομολογία αυτή η καταδίκη της απαγγέλθηκε. Ο όχλος κραύγασε ότι έπρεπε να την κάψουν. Και αυτή η μητέρα της, μανιακή από θυμό, λησμονώντας ότι η κόρη εκείνη ήταν σπλάχνο της, κραύγαζε προς τον Καστήλιο: «Κατάκαιε την άνομον εν μέσω του σταδίου και του θεάτρου». Η πυρά άναψε μεγάλη και φοβερή και η Αγία προχώρησε και εισήλθε σ' αυτή κάμνοντας το σημείο του Σταυρού και η φωτιά,

σαν την κάμινο της Βαβυλώνας, αντί να την κατακάψει, τη δρόσιζε. Ταυτοχρόνως, σύννεφα βαριά σκέπασαν τον ουρανό, αστραπές διέσχιζαν τη βαριά ατμόσφαιρα, βροντές τρομερές ακούγονταν και καταρρακτώδης βροχή έπεσε και έσβησε τη φωτιά. Κατάπληκτα τότε τα πλήθη τράπηκαν σε φυγή. Η δε Θέκλα, απαρατήρητη μέσα στη γενική κατάπληξη και σύγχυση, βγήκε από το στάδιο αλλά και την πόλη. Ο δε Παύλος, μαζί με τον Ονησιφόρο και την οικογένειά του, έξω από το Ικόνιο, γονατιστός μαζί με τους άλλους, προσευχόταν για τη σωτηρία της Θέκλης. Αυτή δε κατέφτασε και αφού τους συνάντησε φώναξε: «Πάτερ, ο ποιήσας τον Ουρανόν και την Γην, ευλογώ σε ότι εκ της πυράς έσωσάς με,

τον Παύλον ίδω». Από εκεί η Θέκλα ακολούθησε τον Παύλο στην Αντιόχεια. Εκεί συνέβη κάποιος ειδωλολάτρης από τους πιο επίσημους, Αλέξανδρος ονομαζόμενος, Σύρος την καταγωγή, και την άρπαξε ξαφνικά και άρχισε να την καταφιλεί. Εκείνη φώναξε και ελευθερώθηκε, αρνήθηκε δε να δεχθεί τις προτάσεις του. Παράφορος εκείνος για την άρνηση κινήθηκε με αναίδεια και άλλη φορά προς αυτή, αλλά τότε η Θέκλα του έσχισε τη χλαμίδα και τον γελοιοποίησε ρίχνοντας το ερωτικό στεφάνι που φορούσε στην κεφαλή του. Καταγγέλθηκε την ίδια μέρα ως ιερόσυλος, διότι έριξε το στεφάνι, αλλά αφέθηκε προσωρινά προς φύλαξη στο σπίτι κάποιας πλούσιας και ευγενούς χήρας που ονομαζόταν Τρύφαινα,

της οποίας πρόσφατα είχε πεθάνει η θυγατέρα της Φαλκονίλα και η οποία της έδειξε πολλή αγάπη. Έπειτα δικάστηκε, καταδικάστηκε και οδηγήθηκε στο Αμφιθέατρο για να την καταφάγουν τα θηρία. Στο στάδιο αφέθηκε κατά της Αγίας λέαινα, η οποία όμως, τιθασευμένη από το Θεό, δεν της προξένησε την παραμικρή βλάβη. Την επομένη έφεραν και πάλι τη Θέκλα στο στάδιο. Αλλά μάταια απέλυσαν και ερέθιζαν εναντίον της λεοντάρια και αρκούδες και ταύρους άγριους. Η Χάρη του Θεού τη φύλαξε από όλα αυτά. Και τότε τα πλήθη με κραυγές απαίτησαν την απελευθέρωσή της, το οποίο και έγινε. Από την Αντιόχεια πήγε η Θέκλα στα Μύρα της Λυκίας, όπου δίδασκε ο Παύλος.

Εκείθεν επανήλθε στην πατρίδα της, το Ικόνιο. Ο άλλοτε μνηστήρας της είχε πεθάνει, ζούσε όμως ακόμη η μητέρα της, την οποία και προσπάθησε να ελκύσει προς τον Χριστό, χωρίς όμως να το επιτύχει. Ακολούθως πήγε στη Σελεύκεια, όπου κατήχησε πολλούς και τους έπεισε να βαπτιστούν. Αλλά και θαύματα πολλά έκαμνε και μάλιστα θεραπείες ασθενών. Τυφλοί έβρισκαν το φως τους, χωλοί περπατούσαν, παράλυτοι σηκώνονταν, δαιμονισμένοι καθαρίζονταν από τα πονηρά πνεύματα. Οι ειδωλολάτρες γιατροί, καθώς ζημιώνονταν από το έργο αυτό της Αγίας, κίνησαν νέο εναντίον της διωγμό. Τελεύτησε ενενήντα ετών σε κάποιο όρος της Σελεύκειας, σε αυτή δε και ενταφιάστηκε

ύστερα από πολύχρονη και λαμπρή ζωή αφιερωμένη με τόση αυταπάρνηση στην υπηρεσία του Κυρίου.

Αύτη δε εστίν η αιώνιος ζωή, ίνα γινώσκωσί σε τον μόνον αληθινό Θεόν και ον απέστειλας Ιησού Χριστόν. Η σήμερα εορταζομένη Αγία Θέκλα πίστευσε και πιστεύοντας αγάπησε και αγαπώντας γνώρισε το Θεό. Τον γνώρισε όχι μόνο με το μυαλό αλλά με όλη της την ύπαρξη. Απέκτησε πείρα του Θεού. Το Άγιο Πνεύμα της έκανε γνωστό το Θεό. Το Άγιο Πνεύμα δημιούργησε μέσα της την πνευματική ζωή. Γι' αυτή τη γνώση του Θεού και την εν Χριστώ ζωή, την οποία ενεργεί το Άγιο Πνεύμα και όχι ο άνθρωπος, ο άνθρωπος πάσχει και δεν ενεργεί τα θεία, γράφει ο επίσης σήμερα εορταζόμενος Όσιος Σιλουανός ο Αγιορείτης: «Πόσον ευτυχισμένοι είμαστε εμείς οι χριστιανοί, τι Θεό έχουμε. Είναι αξιολύπητοι όσοι δεν γνωρίζουν τον Θεό. Αυτοί δεν βλέπουν το αιώνιο φως και μετά το θάνατο πορεύονται μέσα στο αιώνιο σκοτάδι. Αυτό το ξέρουμε γιατί το Άγιο Πνεύμα γνωρίζει μέσα στην Εκκλησία στους Αγίους τι υπάρχει στον Ουρανό και τι υπάρχει στον Άδη. Ω, ο αξιολύπητος, ο πλανημένος λαός! Αυτοί δεν μπορούν να ξέρουν τι είναι η αληθινή χαρά. Μερικές φορές διασκεδάζουν και γελούν, μα το γέλιο που γελούν και η απόλαυση που απολαμβάνουν θα μεταβληθούν σε θρήνο και θλίψη. Δική μας χαρά όμως είναι ο Χριστός. Με τα πάθη Του μας έγραψε στο βιβλίο της ζωής. Ευχαριστώ.

Στη Βασιλεία των Ουρανών θα είμαστε αιώνια με τον Θεό και θα βλέπουμε τη δόξα Του και θα ευφραινόμαστε μαζί Του. Η χαρά μας είναι το Άγιο Πνεύμα και είναι τόσο γλυκό και ευάρεστο. Αυτό μαρτυρεί στην ψυχή για τη σωτηρία. Ω, αδελφοί, σας παρακαλώ και σας ικετεύω στο όνομα της ευσπλαχνίας του Θεού. Πιστεύετε στο Ευαγγέλιο και στη μαρτυρία της Αγίας Εκκλησίας και τότε θα γευθείτε κιόλας στη γη τη μακαριότητα του Παραδείσου. Αληθινά, η Βασιλεία του Θεού είναι μέσα μας. Η Αγάπη του Θεού χαρίζει στην ψυχή τον Παράδεισο. Πολλοί πρίγκιπες και άρχοντες εγκατέλειψαν τους θρόνους τους όταν γνώρισαν την αγάπη του Θεού. Κι αυτό είναι ευνόητο, γιατί η αγάπη του Θεού

είναι φλογερή, φτάνει ως τα δάκρυα η χαρά της ψυχής με τη χάρη του Αγίου Πνεύματος και τίποτε επίγειο δεν μπορεί να συγκριθεί μαζί της.»