Saint John the Russian: Endurance, Miracles, and Humility

Saint John, whom we celebrate today, came from southern Russia, in what is now Ukraine. He was most likely born in 1690. His parents were devout Orthodox Christians. They raised him in the faith and carefully taught him all that concerns our pure faith. He kept away from the bad company of others his age, loved God deeply, and took care to keep all His commandments. When he came of age, he entered military service. He remained in the army until 1711, when the great Russo-Turkish War broke out during the reign of Peter the First, Peter the Great, Emperor of All Russia.

The brave John went on campaign with his fellow soldiers. There he was captured by Tatars, who sold him to an Ottoman officer. The officer took him home to Asia Minor, to the town of Prokopion in Cappadocia, about twelve hours’ journey from Caesarea. Many of Saint John’s fellow captives renounced the faith of their fathers. Some were enticed by earthly comforts; others gave in under torture. But John, Christ’s fearless champion, cared nothing for the comforts offered to him. He endured the torture, his love for Christ the Savior as strong and fervent as ever.

To the Turks he was an unbeliever who deserved harsh punishment. They beat him with thick sticks, kicked and spat on him, burned his hair and scalp with a flaming torch, threw him into the stable manure, and forced him to live with the animals. He endured it all with patient endurance and remarkable courage. His steadfast Christian character shone through. He answered his tormentors with the words of Paul: “Who shall separate me from the love of Christ? Tribulation, or hardship, or persecution, or famine, or nakedness, or danger, or sword? I have trust, faith, and love in my Lord Jesus Christ, and none of these sufferings will separate me from His love.” He would say to his master:

“I obey your orders in the work of a slave. But when it comes to my faith in Christ the Savior, you are not my master. We must obey God rather than men. I remember the crown of thorns, the spitting, the blows and slaps, and His death upon the Cross. I am ready to endure even greater and more terrible torments, and death itself, but I will not deny my Jesus.” The saint lived a martyr’s life among the animals in the stable. As he said, it reminded him of the stable in Bethlehem. He gave himself to ascesis, to ascetic discipline, with fasting, vigils, and prayer. Little by little, his humble and self-controlled conduct softened his master’s heart and moved him to compassion. His master stopped tormenting him and

trying to force him to deny his faith. He required only that John live in a corner of the stable and care for his beloved horses. When he rode through the village, John was to follow as his groom, as was customary for slaves. The saint accepted all this gladly and inwardly glorified the Lord for delivering him from the great temptation to deny his faith. So he lived in that dark, rocky stable, which people can still visit and see today, and cared for his master’s horses with all his strength. Who could recount in detail his hard struggles and ascetic labors, the hunger and thirst he endured, and his nights spent kneeling in prayer?

He gladly accepted the insults and mockery of his fellow servants and served them in every way he could. He also spent whole nights standing in prayer and keeping vigil in the narthex of the nearby Church of Saint George the Glorious Great Martyr. He went there secretly at night and received the spotless Mysteries of Christ in Holy Communion every Saturday. God, who honors those who never cease to glorify Him, then provided for John in this way: just as He once enriched the widow of Zarephath through the Prophet Elijah, He greatly enriched John’s master through this blessed servant and made him prominent among his fellow townspeople. Though the master belonged to another faith, he came to understand from what happened

that his prosperity and great wealth had been given to him by God through the prayers of John, his captive. Then something wonderful happened. As John’s master grew unexpectedly richer and more prosperous day by day, he decided that his religious duty called him to visit Mecca. He set out from Prokopion with a large entourage and, after much toil and hardship, arrived there. Some time later, his wife, who had stayed at home, invited relatives and friends to a meal. They gathered to celebrate and wish for her husband’s safe return. Saint John served at the table as a slave, with great willingness and modesty.

As John brought out a dish that his absent master especially liked, the hostess said to her guests, “How pleased my husband would be if he were here at this table, eating his favorite food with us!”

When the saint heard his mistress’s wish, he put his faith in God and prayed inwardly. Then he asked her for a plate full of the food so that he could send it to his master in Mecca. Everyone laughed and mocked him. But his mistress let them give him a plate of the pilaf her husband loved, saying jokingly:

“The captive is hungry. He is using his master as an excuse so he can enjoy the food himself.” The saint left the table carrying the full plate and shut himself in the dark stable. There he prayed fervently to the all-good God to hear his plea and send the food to his master in whatever way God knew best. After praying, the saint returned and said that he had sent his master the food they had given him. Everyone laughed at his words.

But when his master returned, bringing that very plate with him, everyone became convinced that it had happened. “On such-and-such a day, at dusk,” the master said—and it was precisely the day and hour when the saint had taken the food to send it—“I returned to my lodging to rest,

and suddenly I saw a covered plate on the table, filled with hot, steaming food. I was astonished. I wondered who could have just brought it into my locked room. As I examined the plate in amazement, I suddenly saw my name written on it. I ate the food and kept the plate, but I still do not know how this happened.” The officer’s account astonished everyone. They told him the truth: John had sent the food in this extraordinary way. They attributed it to the power of God. From then on, they regarded John as a saintly and righteous man and held him in great honor. They even gave him a room of his own outside the stable,

and let him live freely. But the saint thanked them and, wishing to avoid human praise, chose to remain in that dark corner of the stable, where he strove all the more to glorify God. After some years of this life of ascetic struggle, pleasing to God, the saint fell ill and knew that his death was near. He summoned one of the town’s priests and asked him to bring the spotless Mysteries so that he could receive Holy Communion. The priest was afraid to carry the Holy Gifts into the officer’s house. By the grace of God, he found a way: he placed them inside an apple and went to give the saint Holy Communion, offering him the apple. And blessed John

thus received the spotless Mysteries of Christ. Glorifying God with all his heart, he soon gave his spirit into God’s hands. On May 27, 1730, he passed from his temporary captivity and bitter suffering into heavenly freedom and eternal rejoicing. When his master heard that his servant John had fallen asleep in the Lord, he summoned the town’s leading Christians and their priests and freely let them take John’s body and bury it according to Christian custom. To show everyone the love he had for John, he brought a precious carpet and laid it over his coffin. Three and a half years later,

an elderly priest saw the saint in a dream, urging him to uncover and move his holy relics. The priest doubted the vision, since the Christians had not yet recognized John as a saint. But afterward, a heavenly light repeatedly descended upon the saint’s grave at midnight like a pillar of fire. This led the good priest and other Christians to open the grave. And what a wonder: they found the saint’s body whole and incorrupt, giving off a spiritual fragrance. With joy and great reverence, they took it to the Church of Saint George the Great Martyr. The church had been carved into the rock near the officer’s house, and it was there that the saint had once kept vigil in prayer.

They placed his body in a reliquary beneath the holy altar. As word of his holiness spread, Christians came to Prokopion from everywhere to venerate his holy relics and seek healing of soul and body. From that time, many miracles have been, and continue to be, worked through the saint’s holy relics. In 1832, during fighting among the Turks, the Sultan’s troops entered Prokopion and committed killings, theft, and acts of violence. Among other things, they took the saint’s precious body and threw it into a fire. Yet by the grace of God dwelling in his holy relics, it remained unburned and unharmed. In 1862, on a Saturday,

while the Divine Liturgy was being celebrated, a devout woman was telling how she had seen Saint John in a dream the day before. In the dream, he held up the roof of the Greek school with both hands, and she knew it was going to collapse. While she was speaking, a loud crash was heard. The worshippers came out of the church and saw that the school roof had indeed fallen in. Grieving, they went to rescue the more than twenty pupils trapped beneath it. And what a wonder: they brought them all out alive and well. When asked how this had happened, the children replied, “Suddenly we heard the roof beams creak. When we saw the danger, we all seemed to move at once, as though guided by an unseen hand,

and in an instant we got under our desks. The roof came down with a roar, but its beams came to rest on the flimsy desks. We stayed beneath them and, against all expectation, escaped unharmed.” So, by the grace of God and the saint’s unseen care, all those children were saved. A monk from the Holy Mountain went to venerate the saint’s holy relics. On his return journey, the saint appeared to him and warned him of an approaching band of robbers, saving him from their attack. After the Asia Minor catastrophe, refugees carried the saint’s holy remains from Prokopion in Cappadocia to New Prokopion on Euboea.

They are kept there as a treasure beyond price, and many miracles take place each day. On the saint’s annual feast day, crowds of the faithful gather to venerate and honor him and to receive his blessings.

Saint John the Russian, whom we celebrate today, teaches us several things that matter for our spiritual life. He lived and became holy in circumstances that were spiritually very difficult: he was a captive and a slave among people of another faith. He shows us that a person can be saved wherever he may be—or, more precisely, wherever God allows him to be. What matters first and most is whether we are willing, and how willing we are, to live according to God’s will, to please Him, and to be saved by His grace. Our surroundings come second. By the grace of God, the saint overcame the harmful influence of his surroundings,

Through his spirit of ascetic discipline and his willingness to suffer for Christ. Through ascetic discipline, he overcame the pull toward sin that comes from temptations of pleasure. Through his willingness to suffer, he overcame the pressure toward sin that comes from painful trials and all kinds of torment. This does not mean that, if we can move to a better, more spiritually nourishing environment, we should stay where we are. We have a duty to make that change. But if it is impossible, if it seems that God does not will it, let us neither grieve nor worry. Let us submit to God’s will, knowing that He has His reasons.

Where sin abounded, grace abounded all the more. God’s grace can more than make up for what is lacking in a difficult environment. A second thing the Saint teaches us today, especially those of us who live in an age so devoted to comfort, is that ease and worldly honor are not always good for us. They do not benefit our souls. When people began to revere him, he was given the chance to live in a proper dwelling. It would have brought him honor and comfort. Yet he chose the humility and hardship of the stable. Others might have thought that choice foolish. But through that foolishness,

he attained holiness. May we, too, acquire such wisdom in what the world calls foolishness.

Ο εορταζόμενος Όσιος Ιωάννης γήινη πατρίδα του είχε τη Νότιο Ρωσία, Ουκρανία. Πιθανότερη δε χρονολογία της γεννήσεώς του είναι το έτος 1690. Οι γονείς του ήταν ευσεβείς και ορθόδοξοι χριστιανοί. Ανατράφηκε δε από αυτούς στην ευσέβεια και διδάχθηκε με επιμέλεια τα σχετικά με την αμώμητή μας πίστη. Απείχε από τις κακές συναναστροφές των συνομηλίκων του, αγαπούσε δε υπερβολικά το Θεό και φρόντιζε να φυλάττει με ακρίβεια όλες τις εντολές του. Όταν έφτασε στην κατάλληλη ηλικία, κατατάχτηκε στη στρατιωτική υπηρεσία και έμεινε σε αυτή μέχρι που το 1711 εξερράγη ο μεγάλος Ρωσοτουρκικός πόλεμος επί του αυτοκράτορος πασών των Ρωσιών Πέτρου του Πρώτου, του Μεγάλου.

Εκστράτευσε και ο γενναίος αυτός Ιωάννης μαζί με τους άλλους συστρατιώτες του. Εκεί αιχμαλωτίστηκε από τους Τατάρους, οι οποίοι τον πούλησαν σε κάποιον Οθωμανό ύπαρχο που τον έφερε στην πατρίδα του στη Μικρά Ασία, στην κωμόπολη Προκόπιο της Καπαδοκίας που απέχει από την Καισάρεια περίπου δώδεκα ώρες. Πολλοί από τους συναιχμαλώτους του Αγίου Ιωάννου, άλλοι μεν καθώς δελεάστηκαν από τα επίγεια αγαθά, άλλοι δε υποχωρώντας από τα βασανιστήρια τα οποία υπέστησαν, εξώμοσαν και αρνήθηκαν την πίστη των πατέρων τους. Αλλά ο ατρόμητος του Χριστού αθλητής Ιωάννης τα μεν αγαθά που του πρόσφεραν καθόλου δεν υπολόγιζε, τους δε βασανισμούς υπέφερε, έχοντας αμείωτη και θερμή την αγάπη του προς το Σωτήρα Χριστό.

Για τους Τούρκους ήταν ο άπιστος που του άξιζαν σκληρά βασανιστήρια. Τον χτυπούσαν με χονδρά ραβδιά, τον κλωτσούσαν, τον έφτυναν, του καίγανε τα μαλλιά και το δέρμα της κεφαλής του με πύρινο δαδί, τον πετούσαν στις κοπριές του στάβλου και τον υποχρέωναν να μένει με τα ζώα. Υπόμενε όλα τα βασανιστήρια με καρτερία και αξιοθαύμαστη γενναιότητα. Έλαμπε ο αδαμάντινος χριστιανικός του χαρακτήρας. Στα βασανιστήρια του απαντούσε με τους λόγους του Παύλου: «Τις με χωρίσει της αγάπης του Χριστού; Θλίψις ή στενοχωρία, ή διωγμός, ή λιμός, ή γυμνότης, ή κίνδυνος, ή μάχαιρα; Έχω πεποίθηση, πίστη και αγάπη στον Κύριό μου Ιησού Χριστό και τίποτε από όλα τα δεινά δεν θα με χωρίσει από την αγάπη Του». Στον αφέντη του έλεγε:

«Υπακούω στις προσταγές σου, στις δουλικές εργασίες. Στην πίστη μου προς το Σωτήρα Χριστό δεν σε έχω αφέντη. Πειθαρχείν δει Θεώ μάλλον ή ανθρώποις. Ενθυμούμαι το αγκάθινο στεφάνι, τους εμπτυσμούς, τους κολαφισμούς, τα ραπίσματα και αυτόν τον σταυρικό θάνατο και είμαι πρόθυμος να υποστώ κι εγώ τα μεγαλύτερα και δεινότερα βάσανα και αυτόν τον θάνατο, τον Ιησού μου όμως δεν τον αρνούμαι». Ζούσε ο Όσιος μαρτυρική ζωή, μένοντας με τα ζώα στο στάβλο, που του θύμιζε, όπως έλεγε, το στάβλο της Βηθλεέμ, με ασκήσεις, νηστείες, αγρυπνίες, προσευχές. Η ταπεινή και σώφρων συμπεριφορά του σιγά σιγά αλλοίωσε την καρδιά του αφέντου του και την έκανε σπλαχνική απέναντί του. Έπαψε πλέον να τον κατατυραννεί και

να τον αναγκάζει να αρνηθεί την πίστη του. Επέβαλε δε σ' αυτόν μόνο να μένει σε κάποια γωνιά του στάβλου του και να περιποιείται τα αγαπητά του άλογα, όταν δε έβγαινε έφιππος στο χωριό να τον παρακολουθεί ως ιπποκόμος κατά τη συνήθεια των δούλων. Αυτά δε όλα με μεγάλη ευχαρίστηση τα δέχθηκε ο Άγιος και δόξαζε ενδόμυχα τον Κύριο που τον λύτρωσε από το μεγάλο πειρασμό της αρνήσεως. Έτσι έμενε στο σκοτεινό και βραχώδη εκείνο στάβλο, τον οποίο και σήμερα μπορεί κανείς να επισκεφθεί και να δει, φροντίζοντας με όλες του τις δυνάμεις τα άλογα του κυρίου του. Ποιος μπορεί δε να διηγηθεί με λεπτομέρειες τους σκληρούς αγώνες και τις ασκήσεις του, την πείνα και δίψα, την οποία υπέμενε, τις ολονύκτιες γονυκλισίες και προσευχές;

Τις βρισιές και τις κοροϊδίες των συνδούλων του με ευχαρίστηση δεχόταν και με κάθε τρόπο τους υπηρετούσε. Ακόμη επιδιδόταν σε ολονύκτιες στάσεις και αγρυπνίες στον νάρθηκα του εκεί κοντά Ιερού Ναού του Αγίου Ενδόξου Μεγαλομάρτυρος Γεωργίου, στον οποίο κρυφά τη νύχτα κατέφευγε και μετελάμβανε τα άχραντα του Χριστού μυστήρια κάθε Σάββατο. Γι' αυτό ο Άγιος Θεός, ο οποίος αντιδοξάζει αυτούς που τον δοξάζουν αδιάλειπτα, έτσι οικονόμησε γι' αυτόν: καθώς κάποτε, διά του προφήτου Ηλίου, την Σαραπτεία, έτσι και διά του ευλογημένου αυτού Ιωάννου τον κύριό του πολύ τον πλούτισε και περιφανέστατο μεταξύ των συμπολιτών του ανέδειξε. Αν και αλλόθρησκος αυτός, γνώρισε όμως από τα πράγματα

ότι η ευτυχία του αυτή και ο πολύς του πλούτος του δόθηκαν από το Θεό με τις ευχές του αιχμαλώτου του Ιωάννου. Συνέβη δε και το εξής θαυμαστό. Ο κύριος του Ιωάννου, καθώς ανέλπιστα και καθημερινά πλούτιζε και ευημερούσε σε όλα, σκέφτηκε κατά θρησκευτικό του καθήκον να επισκεφθεί τη Μέκκα. Αναχώρησε λοιπόν από το Προκόπι με μεγάλη πομπή και έφτασε εκεί μετά από πολλούς κόπους και ταλαιπωρίες. Μετά λίγο καιρό, η σύζυγός του που παρέμεινε στο σπίτι προσκάλεσε τους συγγενείς και φίλους και τους έκανε τραπέζι για να ευφρανθούν και να ευχηθούν για την αίσια επάνοδο του συζύγου της. Στην τράπεζα εκείνη υπηρετούσε και ο Άγιος Ιωάννης ως δούλος με μεγάλη προθυμία και σεμνότητα.

Όταν δε αυτός πρόσφερε φαγητό, το οποίο πολύ άρεσε στον κύριό του που απουσίαζε, η οικοδέσποινα είπε προς τους προσκεκλημένους για τον σύζυγό της: «Πόσο θα ευχαριστιόταν εάν βρισκόταν και εκείνος στο τραπέζι αυτό και έτρωγε μαζί μας το αγαπημένο του αυτό φαγητό».

Ο Άγιος, καθώς άκουσε τον πόθο της κυρίας του, έχοντας δε πίστη στο Θεό, προσευχήθηκε νοερά και ζήτησε από την κυρία του πιάτο γεμάτο με το εν λόγω φαγητό για να το στείλει στον κύριό του στη Μέκκα. Όλοι γέλασαν και κορόιδεψαν τον Άγιο, όμως η κυρία του επέτρεψε να του δοθεί ένα πιάτο με το προσφιλές πιλάφι, λέγοντας αστειευόμενη:

«Είναι πεινασμένος ο αιχμάλωτος και γι' αυτό ζητά με την πρόφαση του κυρίου του για να φάγει αυτός με άνεση το φαγητό». Ο Άγιος βγήκε από την τράπεζα κρατώντας το γεμάτο πιάτο και αφού κλείστηκε στο σκοτεινό εκείνο στάβλο προσευχόταν θερμά στον Πανάγαθο Θεό να ακούσει τη δέησή του και να στείλει, καθώς αυτός γνωρίζει, το φαγητό στον κύριό του. Έτσι, αφού προσευχήθηκε, ο Άγιος επέστρεψε και είπε ότι το φαγητό που του δόθηκε το έστειλε στον κύριό του. Όλοι γέλασαν με τα λόγια του Αγίου.

Όταν όμως επέστρεψε ο κύριός του, φέρνοντας μαζί του το πιάτο που προαναφέρθηκε, τότε όλοι πείστηκαν για την αλήθεια του πράγματος. «Την τάδε μέρα κατά το δειλινό», είπε ο αφέντης, ήταν δε ακριβώς η μέρα και η ώρα κατά την οποία πήρε ο Άγιος το φαγητό για να το στείλει, «αφού επέστρεψα στο κατάλυμά μου για να αναπαυθώ,

είδα ξαφνικά στο τραπέζι πιάτο σκεπασμένο που είχε φαγητό ζεστό και άχνιζε. Εκπλάγηκα και σκεπτόμουν ποιος άραγε μου έφερε το φαγητό αυτό πρόσφατα στο κλεισμένο δωμάτιό μου. Απορώντας, περιεργαζόμουν το πιάτο όταν είδα ξαφνικά σε αυτό επιγραφή με το όνομά μου. Αφού έφαγα το φαγητό, κράτησα το πιάτο, αλλά δεν ξέρω ακόμη πώς αυτό συνέβη». Η διήγηση αυτή του υπάρχου εξέπληξε όλους. Τους ανάγκασε δε να ομολογήσουν την αλήθεια στον ύπαρχο, την παράδοξη δηλαδή μετακόμιση του φαγητού από τον Ιωάννη, απέδωσαν δε αυτό σε θεία δύναμη. Από τότε θεωρούσαν τον Ιωάννη ως άγιο και δίκαιο άνθρωπο και τον τιμούσαν υπερβολικά. Του έδωσαν δε και ιδιαίτερο δωμάτιο έξω από το στάβλο,

αφήνοντάς τον ελεύθερο, αλλά ο Άγιος, ευχαριστώντας και αποφεύγοντας την ανθρώπινη δόξα, θέλησε να παραμείνει στη σκοτεινή εκείνη γωνιά του στάβλου όπου αγωνιζόταν περισσότερο δοξάζοντας το Θεό. Έτσι λοιπόν, θεάρεστα και ασκητικά αφού αγωνίστηκε ο Άγιος, μετά παρέλευση μερικών ετών ασθένησε και προγνώρισε την τελευτή του. Προσκάλεσε ένα από τους ιερείς της κωμοπόλεως και τον παρακάλεσε να φέρει τα άχραντα μυστήρια και να τον μεταλάβει. Ο δε ιερέας, καθώς φοβήθηκε να μεταφέρει στο σπίτι του υπάρχου τα θεία μυστήρια, σοφίστηκε από τη χάρη του Θεού και αποφάσισε να τα βάλει μέσα σε ένα μήλο και έτσι πορεύτηκε και μετέλαβε τον Άγιο προσφέροντάς του το μήλο. Ο δε μακάριος Ιωάννης

μετέλαβε έτσι τα άχραντα του Χριστού μυστήρια και δοξάζοντας από καρδίας τον Θεό, παρέδωσε σ' αυτόν μετά από λίγο το πνεύμα του και έτσι απήλθε από την πρόσκαιρη αιχμαλωσία και δεινή κακοπάθεια στην ουράνια ελευθερία και αιώνια αγαλλίαση στις 27 Μαΐου του έτους 1730. Όταν δε άκουσε ο κύριός του ότι κοιμήθηκε ο δούλος του Ιωάννης, προσκάλεσε τους προκρίτους χριστιανούς της κωμοπόλεως και τους ιερείς τους και τους επέτρεψε να παραλάβουν ελεύθερα το λείψανο και να το ενταφιάσουν κατά τη χριστιανική συνήθεια. Θέλοντας δε να φανερώσει σε όλους την αγάπη που είχε προς τον Ιωάννη, έφερε πολύτιμο τάπητα και τον έβαλε πάνω στο φέρετρό του. Μετά παρέλευση τρισήμισι ετών,

γέροντας ιερέας είδε στον ύπνο του τον Άγιο να τον παροτρύνει να κάνει ανακομιδή του ιερού του λειψάνου. Αλλά ο ιερέας αμφέβαλλε για την αλήθεια του οράματος, διότι δεν τον είχαν οι χριστιανοί ακόμη ως Άγιο. Αλλά όταν μετά από αυτά φως ουράνιο κατέβαινε επανειλημμένως κατά το μεσονύκτιο πάνω στον τάφο του Αγίου ως στύλος πυρός, αυτό ανάγκασε τον καλό ιερέα μαζί με άλλους χριστιανούς να ανοίξουν τον τάφο του. Και ω του θαύματος, βρήκαν το σώμα του Αγίου ακέραιο και αδιάφθορο να αναδίδει πνευματική ευωδία. Με ευφροσύνη και πολλή ευλάβεια το πήραν και το μετέφεραν στο ναό του Αγίου Μεγαλομάρτυρος Γεωργίου, που ήταν σκαμμένος στους βράχους κοντά στο σπίτι του υπάρχου και όπου προηγουμένως αγρυπνούσε προσευχόμενος ο Άγιος.

Το έβαλαν σε λάρνακα κάτω από την Αγία Τράπεζα. Καθώς διαδόθηκε η φήμη της αγιότητός του, άρχισαν χριστιανοί από παντού να έρχονται στο Προκόπι για να προσκυνήσουν το ιερό του λείψανο και να λάβουν ίαση ψυχών και σωμάτων. Από τότε πολλά θαύματα τέλεσε και τελεί το άγιο λείψανο του Οσίου. Το έτος 1832, λόγω εσωτερικής διαμάχης των Τούρκων, στρατεύματα του Σουλτάνου μπήκαν στο Προκόπι και έκαναν σφαγές, αρπαγές και βιαιοπραγίες. Μεταξύ των άλλων πήραν το τίμιο σώμα του Αγίου και το έριξαν στη φωτιά. Όμως με τη χάρη του Θεού που ενοικούσε στο ιερό λείψανο παρέμεινε αυτό άφλεκτο και αβλαβές. Κατά το έτος 1862, ημέρα Σαββάτου,

ενώ τελούνταν η Θεία Λειτουργία, κάποια ευλαβής γυναίκα διηγούνταν ότι την προηγουμένη είδε στο όνειρό της τον Άγιο Ιωάννη να κρατά με τα δυο του χέρια τη στέγη της Ελληνικής Σχολής, η οποία έμελλε να καταρρεύσει. Ενώ δε λέγονταν αυτά, ακούστηκε κρότος δυνατός και οι εκκλησιαζόμενοι βγήκαν από το ναό και είδαν πράγματι ότι όλη η στέγη της σχολής είχε καταπέσει. Πήγαν με θρήνους για να βγάλουν τους καταπλακωμένους περισσότερους από είκοσι μαθητές και ω του θαύματος, τους έβγαλαν όλους ζωντανούς και υγιείς. Όταν δε τους ρώτησαν πώς έγινε αυτό, αποκρίθηκαν εκείνοι: «Ξαφνικά ακούσαμε τον τριγμό των δοκαριών της στέγης και καθώς είδαμε τον κίνδυνο, όλοι σαν από σύνθημα και σαν από αόρατο χέρι να οδηγούμασταν,

μπήκαμε σε μια στιγμή κάτω από τα θρανία. Έπεσε τότε με βοή η στέγη και τα μεν δοκάρια της στηρίχθηκαν πάνω στα αδύνατα θρανία, εμείς δε μείναμε κάτω από αυτά και παρ' ελπίδα φυλαχτήκαμε αβλαβείς». Έτσι με τη χάρη του Θεού και την αόρατη επιστασία του Οσίου σώθηκαν τότε τόσα παιδιά. Κάποιος μοναχός από το Άγιο Όρος, που πήγε να προσκυνήσει το άγιο λείψανο του Οσίου, επιστρέφοντας, σώθηκε από επιδρομή ληστών με την επέμβαση του Αγίου, ο οποίος του φανερώθηκε και τον προειδοποίησε για τον κίνδυνο που τον απειλούσε. Μετά τη μικρασιατική καταστροφή, το άγιο σκήνωμα μεταφέρθηκε από τους πρόσφυγες από το Προκόπιο της Καπαδοκίας στο Νέο Προκόπιο της Ευβοίας.

Φυλάσσεται ως θησαυρός ανεκτίμητος, πολλά δε θαύματα επιτελούνται καθημερινά. Κατά την ετήσια μνήμη του Αγίου, συρρέουν εκεί πλήθη πιστών για να προσκυνήσουν και να τιμήσουν τον Άγιο και να τύχουν των ευλογιών Του.

Ο εορταζόμενος Άγιος Ιωάννης ο Ρώσος έρχεται να μας τονίσει ορισμένα σημαντικά για την πνευματική μας ζωή. Έζησε και αγίασε σε τόσο δύσκολες από άποψη πνευματική συνθήκες ως αιχμάλωτος και δούλος μέσα σε αλλόθρησκο περιβάλλον. Έτσι μας τονίζει ότι ο άνθρωπος μπορεί να σωθεί οπουδήποτε και αν βρίσκεται ή ακριβέστερα οπουδήποτε επιτρέψει ο Θεός να βρεθεί. Το πρώτο και κύριο είναι το εάν έχουμε διάθεση και πόση διάθεση έχουμε για να ζήσουμε κατά Θεόν, να ευαρεστήσουμε σε Αυτόν και με τη χάρη Του να σωθούμε. Το περιβάλλον είναι δευτερεύον. Ο Άγιος κατόρθωσε με τη χάρη του Θεού να εκμηδενίσει το αρνητικό του περιβάλλοντος,

το ασκητικό και μαρτυρικό του φρόνημα. Με το ασκητικό εξαφάνισε την έλξη προς την αμαρτία των ηδονικών πειρασμών και με το μαρτυρικό εκμηδένισε την ώθηση προς την αμαρτία των επώδυνων πειρασμών, των ποικίλων βασανισμών. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι εάν μπορούμε να βρεθούμε σε ένα καλύτερο, ένα πνευματικότερο περιβάλλον δεν θα πρέπει να το κάνουμε. Καθήκον μας είναι να το κάνουμε. Εάν όμως η αλλαγή αυτή δεν είναι δυνατή, εάν φαίνεται ότι ο Θεός δεν τη θέλει, ας μη λυπόμαστε ή ας μη ανησυχούμε, αλλά να υποτασσόμαστε στο θέλημα του Θεού, γνωρίζοντας ότι κάποιο λόγο έχει Αυτός.

που επερίσσεψεν η αμαρτία ὑπερεπερίσσευσεν ἡ χάρις. Η χάρη του Θεού μπορεί να αναπληρώσει και να υπεραναπληρώσει τα υστερήματα του κακού περιβάλλοντος. Ένα δεύτερο που τονίζει σήμερα ο Άγιος, προπαντός σε μας τους συγχρόνους χριστιανούς που ζούμε σε μια ιδιαίτερα ευδαιμονιστική εποχή, είναι ότι οι ανέσεις και η κοσμική δόξα δεν είναι ό,τι καλύτερο. Δε συμφέρουν στην ψυχή μας. Όταν άρχισαν να τον ευλαβούνται, του δόθηκε η ευκαιρία να μείνει σε ανθρώπινη κατοικία. Θα ήταν γι' αυτόν μια τιμή και μια άνεση. Κι όμως αυτός προτίμησε την ταπείνωση και την κακοπάθεια του στάβλου. Άλλοι την απόφαση αυτή θα την έβρισκαν ανόητη. Αυτός όμως, διά της μωρίας,

έφτασε στην αγιότητα. Μακάρι και εμείς να αποκτήσουμε την πάνσοφη αυτή μωρία.