Saint John of Ioannina: Martyrdom and Divine Love

John was from Ioannina. His parents were devout and loved God, and they raised him in the discipline and instruction of the Lord. He learned tailoring and divided his earnings into three parts: one for the poor, one for his parents, and one for his own needs. After his parents died, he went to Constantinople and worked at his trade.

He was a handsome young man. His Turkish neighbors tried to flatter him into renouncing his faith in Christ and becoming a Muslim. But John remained firmly rooted in his faith and in his love for Christ.

Still, they kept troubling him and urging him to renounce his faith. A longing arose in him to bear witness to Christ through martyrdom and to shed his blood for love of Him. He told his spiritual father of this thought and desire. His spiritual father warned him against seeking martyrdom rashly: the Canons did not permit Christians to present themselves for martyrdom, lest they fail to endure it and deny their faith. He tried in every way to restrain John's eagerness. John obeyed for the time being, though he was grieved that he had been held back. During Great Lent, the pressure on blessed John to become a Muslim grew stronger.

John kept his attention on the life-giving sufferings of the Lord and resolved to share in them. He told his spiritual father, who said that such a struggle required preparation through fasting and prayer, so that God might show what was good for his soul. John obeyed a second time. On Great Friday, he told his spiritual father that he had received an answer about his path. In a dream he had seen himself dancing in the fire like the Three Holy Youths in Babylon, praising Christ. Seeing that John's resolve could not be shaken, the venerable priest blessed him and gave him Holy Communion, the spotless Mysteries.

His neighbors again urged him to become a Muslim. Then they falsely claimed that he had once promised to renounce Christ but was now living as a Christian. John denied their claim and declared that he was ready to die for Christ. He called Muhammad a liar and an enemy of Christ, and said that he rejected his faith. Hearing this, they seized John, beat him, and brought him before their judge. They accused him of blaspheming their religion and openly confessing Christ as the true God. The judge first ordered them to strike the martyr on the mouth, then to throw him to the ground and beat him without mercy. This athlete of Christ

endured it all willingly. He prayed that God would strengthen him to complete his martyrdom gloriously. Then the judge said to him, “Which would you rather have: to suffer like this and meet a bitter death simply because you will not renounce Christ, or to leave your faith and accept ours, and receive wealth and honors from the ruler?” The martyr answered with still greater courage, proclaiming that nothing could separate him from the love of Christ. He also rejected the judge’s faith and his promises. Seeing the martyr’s courage and steadfastness, the judge ordered him to be bound in chains

and thrown into prison. To frighten him, he said, “I will give you until dawn to think it over. If you obey my command, you will receive great gifts and honors. Otherwise, you will end your life in the fire.” The martyr answered him with the same boldness as before. Unable to bear it any longer, the judge ordered a fire to be lit and John to be thrown into it at once. When Patriarch Jeremiah and those around him learned of this, they consulted together and sent a considerable sum of money to the judge, asking him to postpone the martyr’s sentence until the Christians’ feast days had passed. And so the martyr remained in prison

until the Friday of Bright Week. That morning they took the Saint from prison and brought him before the judge, who again urged him to renounce Christ so that he would not be burned. But the martyr, filled with joy, said, “May I never renounce the sweetest and saving name of my Christ, the true God. He is my wealth, my glory, and my boast. I believe that suffering for Him will bring me deliverance and eternal life. I rejoice and delight in my God, and I sing His praise together with His angels.” At once he began to sing “Christ Is Risen.” Then they rushed at him to tear him apart.

Seeing that John’s mind could not be changed, and seeing the fury of the crowd, the judge sentenced him to death by fire. First they beat the martyr with sticks and stones, while he continued to sing “Christ Is Risen.” Then they lit a fire outside the city and brought the Saint near to burn him. The martyr leapt into the flames of his own accord, singing “Christ Is Risen,” just as the Three Holy Youths had sung their hymn of praise in the midst of the furnace. Some Christians who were there took pity on him and gave the attendants many coins to draw back the fire

so that one of them could cut off his head with a sword, ending his suffering quickly. This was done, and so the blessed John received the crown of martyrdom in the year 1526. After his death, they threw his body and precious head into the fire. Christians who loved Christ paid a hundred florins and were allowed to gather the holy relics that remained when the fire had gone out. They took them to the Great Church, where many people venerated them and a vigil of thanksgiving was held. From then on, through the grace of God present in the precious relics of Saint John,

many miracles took place. We will mention only two. Nicholas Malaxos, the senior priest of Nafplio, had a friend named Gregory, a patriarchal exarch. At Nicholas’s request, Gregory gave him a fragment of the Saint’s relics. Nicholas had a four-year-old son named John, who became gravely ill and was in danger of dying. The father offered supplication and sang the Saint’s service. Then he placed the martyr’s relic in a cup of water and gave the child the water in which it had been rinsed. And, what a miracle! The child immediately recovered and began to walk.

He went to the table and ate, and no trace of his illness remained, to the glory of God and the honor of the martyr John. Another woman suffered from a stomach ailment that caused severe pain. She could neither eat nor drink nor sleep. She became so wasted that, as people say, she was skin and bones, and her voice could scarcely be heard because she was so weak. A Christian advised her to seek the help of Saint John the New Martyr. Supported by several people, she went to the Church. After the Divine Liturgy and the supplication offered for her, she drank water in which the martyr’s relic had been rinsed, and at once her pain ceased.

She was able to eat. She sat down at the table with the others and gladly ate from all the food set before them. She went home well, and from then until the end of her life she suffered no illness. This shows the abundant grace of healing that God gave to His crowned and glorious martyr John.

When a person’s heart is set aflame with love for God, with longing for Him, then keeping God’s commandments becomes easy and wonderfully complete. None of the good things of this world can hold that person captive. As the deer runs to the springs of water, so that person does everything possible to break free of every bond and run toward the One he loves. This helps us understand the longing for monastic life and the stillness of ascetic life, as well as the longing for martyrdom that we saw so strongly in this new martyr John. He had neither much formal education nor any special theological learning.

And he lived in the world during the difficult years of Ottoman rule. When someone has not reached that state of grace, filled with divine love, the spiritual life is difficult and weak. Saint Isaac the Syrian tells us:

“Until we find love,

we sow and reap in a land of thorns, surrounded by thorns that prick us, even when our seed is the seed of righteousness. When we find love, we are nourished by heavenly bread: Christ, who came down from heaven and gave life to the world. He is the food of the angels. Whoever lives in love has life from God and, even now in this world, breathes the air of the Resurrection. The love of God is the wine that gladdens the human heart. Blessed is the one who has drunk that wine.” Life without the heavenly gift of God’s love is a struggle. At the very least, let us be humble. Let us not mistake our struggle for a full and flourishing Christian life. Let us long for this divine love and seek it.

Ιωάννης είχε πατρίδα του τα Ιωάννινα, γονείς δε ευσεβείς και φιλόθεους, από τους οποίους ανατράφηκε εν παιδεία και νουθεσία Κυρίου. Έμαθε τη ραπτική τέχνη, από την οποία όσα εξοικονομούσε τα χώριζε σε τρία και το ένα μέρος διέθετε σε ελεημοσύνες, το άλλο για τους γονείς του και το τρίτο για τη συντήρησή του. Μετά το θάνατο των γονέων του πήγε στην Κωνσταντινούπολη, όπου εργαζόταν την τέχνη του.

Είχε πολύ καλό παρουσιαστικό. Οι Τούρκοι γείτονές του προσπαθούσαν με λόγια κολακευτικά να τον κάνουν να αρνηθεί την πίστη του Χριστού και να τουρκέψει. Αλλά εκείνος ήταν και παρέμενε καλά στερεωμένος στην πίστη και την αγάπη του Χριστού.

Όμως εκείνοι δεν έπαυαν να τον πειράζουν και να τον παρακινούν να αρνηθεί την πίστη του. Γεννήθηκε μέσα του ο πόθος να μαρτυρήσει για το Χριστό και να χύσει το αίμα του για την αγάπη εκείνου. Αποκάλυψε το λογισμό και τον πόθο του στον πνευματικό του, ο οποίος του είπε να μη ζητά με αυθάδεια τέτοια, ότι δεν επιτρέπεται από τους κανόνες να πηγαίνουν οι χριστιανοί μόνοι τους στο μαρτύριο, μήπως δεν μπορέσουν να αντέξουν και να αρνηθούν έτσι την πίστη τους, και γενικώς προσπάθησε να εμποδίσει την ορμή προς το μαρτύριο. Ο Ιωάννης υπάκουσε προς το παρόν, όμως λυπήθηκε διότι τον εμπόδισε να μαρτυρήσει. Κατά τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή οι πιέσεις του ευλογημένου Ιωάννου για να τουρκέψει μεγάλωσαν.

Εκείνος δε πρόσεχε τα ζωοποιά πάθη του Κυρίου, αποφάσισε να γίνει κοινωνός αυτών των παθημάτων. Τούτο ανακοίνωσε στον πνευματικό του, ο οποίος του είπε ότι οι αγώνες αυτοί θέλουν προετοιμασία με νηστείες και προσευχές και να δείξει ο Θεός ποιο είναι το καλό για την ψυχή. Ο Ιωάννης υπάκουσε και για δεύτερη φορά. Τη Μεγάλη Παρασκευή είπε στον πνευματικό ότι έλαβε πληροφορία για την υπόθεσή του με το να δει στον ύπνο του να χορεύει μέσα στη φωτιά όπως οι εν Βαβυλώνι Παίδες και να δοξολογεί το Χριστό. Τότε ο σεβάσμιος εκείνος ιερέας, βλέποντας το αμετάθετο της γνώμης του, τον ευλόγησε και του μετέδωσε τα άχραντα μυστήρια.

Οι γείτονές του και πάλι τον παρακινούσαν να τουρκέψει. Μετά τον συκοφάντησαν ότι δήθεν κάποτε υποσχέθηκε να αρνηθεί το Χριστό και ότι τώρα είναι χριστιανός. Εκείνος όχι μόνο αρνήθηκε κάτι τέτοιο, αλλά και δήλωσε ότι είναι πρόθυμος να πεθάνει για το Χριστό. Το δε Μωάμεθ χαρακτήρισε ψευδολόγο και πολέμιο του Χριστού και ότι αποστρέφεται την πίστη του. Αυτά καθώς άκουσαν εκείνοι, τον άρπαξαν και κτυπώντας τον οδήγησαν στον κριτή τους, κατηγορώντας τον ότι βλαστίμησε τη θρησκεία τους και ομολόγησε με παρρησία το Χριστό Θεό αληθινό. Ο κριτής διέταξε πρώτα να χτυπήσουν το στόμα του μάρτυρος και μετά να τον ρίξουν κατά γης και να τον χτυπήσουν ανελέητα. Ο αθλητής του Χριστού

ευχαρίστως υπέμεινε αυτά. Παρακαλούσε δε το Θεό να τον ενισχύσει να τελειώσει ένδοξα το μαρτύριο. Μετά ο κριτής του είπε: «Άραγε ποιο από τα δυο σου αρέσει, να βασανίζεσαι έτσι και να παραδοθείς σε πικρό θάνατο μόνο για να μη αρνηθείς το Χριστό ή να αφήσεις την πίστη σου και να δεχτείς τη δική μας για να αποκτήσεις πλούτη και αξιώματα από τον βασιλέα;» Όταν άκουσε αυτά ο μάρτυρος, αποκρίθηκε σε αυτόν με περισσότερη γενναιότητα, κηρύττοντας ότι κανένα πράγμα δεν μπορούσε να τον χωρίσει από την αγάπη του Χριστού. Επιπλέον δε εξουθένωνε την πίστη και τις υποσχέσεις του δικαστή. Ο κριτής, βλέποντας το θάρρος και τη σταθερότητα του μάρτυρος, πρόσταξε να τον δέσουν με αλυσίδες

και να τον ρίξουν στη φυλακή. Του είπε δε για να τον φοβήσει: «Να σου δίνω καιρό για να στοχαστείς μέχρι την αυγή. Αν πειστείς στο πρόσταγμά μου, θα λάβεις μεγάλες δωρεές και τιμές, διαφορετικά θα τελειώσεις στη φωτιά τη ζωή σου.» Ο δε μάρτυς με την ίδια παρρησία πάλι τα ίδια του είπε. Ο κριτής, μη υποφέροντας πλέον, πρόσταξε να ανάψουν φωτιά και να τον ρίξουν αμέσως σε αυτή. Όταν τούτο πληροφορήθηκε ο Πατριάρχης Ιερεμίας με τους περί αυτόν, συσκέφτηκαν και έστειλαν αρκετά χρήματα στον κριτή, παρακαλώντας τον να αναβάλει την κατά του μάρτυρα απόφαση μέχρι που να περάσουν οι γιορταστικές εκείνες μέρες των χριστιανών. Έτσι έγινε και ο μάρτυς έμεινε στη φυλακή

την Παρασκευή της Διακαινησίμου. Το πρωί λοιπόν της ημέρας εκείνης έβγαλαν τον Άγιο από τη φυλακή και τον έφεραν στον κριτή, ο οποίος τον παρακινούσε πάλι να αρνηθεί το Χριστό για να μην παραδοθεί στην πυρά. Αλλά ο μάρτυς, γεμάτος χαρά γι' αυτό, έλεγε: «Μη γένοιτο να αρνηθώ το γλυκύτατο και σωτήριο όνομα του δικού μου Χριστού, του Αληθινού Θεού, ο οποίος είναι για μένα πλούτος και δόξα και καύχημα. Το να πάθω δε γι' αυτόν, πιστεύω, ως απολύτρωση και αιώνια ζωή. Εγώ εις τον Θεό μου χαίρω και ευφραίνομαι και μαζί με τους αγγέλους του ψάλλω εις Αυτόν.» Και αμέσως άρχισε να ψάλλει το «Χριστός Ανέστη». Τότε εκείνοι όρμησαν να τον κατασπαράξουν.

Ο δε κριτής, βλέποντας το αμετάθετο της γνώμης του και την οργή των Αγαρηνών, έβγαλε την εναντίον του απόφαση να θανατωθεί στην πυρά. Πρώτα λοιπόν έδειραν τον μάρτυρα χτυπώντας τον με ξύλα και πέτρες, ενώ αυτός συνέχιζε να ψάλλει το «Χριστός Ανέστη». Μετά άναψαν φωτιά έξω από την πόλη και πλησίασαν τον Άγιο για να τον κάψουν. Ο δε μάρτυρας πήδησε μόνος του στην πυρά και έψαλλε το «Χριστός Ανέστη», όπως οι Άγιοι Τρεις Παίδες στο μέσο της καμίνου έψαλλαν τον παγκόσμιο ύμνο. Τότε μερικοί χριστιανοί που ήταν παρόντες συμπόνεσαν τον μάρτυρα, έδωσαν δε πολλά νομίσματα στους υπηρέτες για να παραμερίσουν τη φωτιά

να πάει ένας από αυτούς να του κόψει με το ξίφος την κεφαλή για να τελειώσει και να μην βασανίζεται πολλή ώρα. Έγινε αυτό και έτσι έλαβε ο μακάριος του μαρτυρίου τον στέφανο κατά το έτος 1526. Επειδή και μετά το θάνατό του έριξαν το μαρτυρικό σώμα και την πάντιμη κεφαλή στη φωτιά, φιλόχριστοι έδωσαν εκατό φλουριά και έτσι τους άφησαν και μάζεψαν τα άγια λείψανα που απέμειναν μετά το σβήσιμο της φωτιάς. Τα μετέφεραν στη Μεγάλη Εκκλησία, τα προσκύνησε πολύς λαός και έγινε ευχαριστήρια αγρυπνία. Έκτοτε, η χάρη του Θεού που είχαν τα τίμια λείψανα του Αγίου αυτού Ιωάννου,

πολλά θαύματα τα οποία αναφέρουμε μόνο δύο. Ο πρωθιερεύς του Ναυπλίου Νικόλαος Μαλαξός είχε φίλο κάποιο πατριαρχικό έξαρχο ονόματι Γρηγόριο, τον οποίο παρακάλεσε και του έδωσε ένα τεμάχιο από το μέρος των μαρτυρικών λειψάνων του Αγίου. Αυτός ο ιερέας Μαλαξός είχε ένα παιδί ηλικίας τεσσάρων ετών, ονομαζόμενο Ιωάννης, το οποίο αρρώστησε βαριά και κινδύνευε να πεθάνει. Αφού λοιπόν ο πατέρας του έκανε παράκληση και έψαλε την ακολουθία του Αγίου, μετά έβαλε το μαρτυρικό λείψανο στο νερό ενός ποτηριού και το απόπλυμα εκείνο έδωσε στο παιδί και το ήπιε. Και, ω του θαύματος, αμέσως ανέλαβε και περπατούσε

δε στο τραπέζι και έφαγε και κανένα σημάδι της προηγούμενης αρρώστιας δεν έμεινε σε αυτό, προς δόξαν Θεού και τιμή του μάρτυρος του Ιωάννου. Κάποια γυναίκα είχε πάθηση του στομάχου με δυνατούς πόνους. Δεν μπορούσε δε ούτε να φάγει, ούτε να πιει, ούτε να κοιμηθεί. Τόσο εξαντλήθηκε, ώστε κατά το κοινώς λεγόμενο έγινε πετσί και κόκκαλο, μόλις μπορούσε να ακούσει κανείς τη φωνή της λόγω της αδυναμίας της. Αυτήν συμβούλευσε κάποιος χριστιανός να προστρέξει στον Άγιο Νεομάρτυρα Ιωάννη. Υποβασταζόμενη από πολλούς πήγε στην εκκλησία και αφού τελείωσε η Θεία Λειτουργία και η παράκληση που έγινε γι' αυτή, ήπιε το απόπλυμα του μαρτυρικού λειψάνου και αμέσως έπαψαν οι πόνοι.

Να φάγει και αφού κάθισε μαζί με τους άλλους στο τραπέζι έφαγε ευχαρίστως από όλα τα φαγητά που είχαν παρατεθεί και έτσι επέστρεψε υγιής. Από τότε και μέχρι το τέλος της ζωής της δεν δοκίμασε κάποια αρρώστια, γεγονός που δείχνει την πλούσια χάρη των ιάσεων την οποία έδωσε ο Θεός στο στεφανηφόρο και ένδοξο μάρτυρα Ιωάννη. Σαν

η καρδιά του ανθρώπου φλεχτεί από την αγάπη, τον πόθο του Θεού, το θείο έρωτα, τότε και η τήρηση των εντολών του Θεού γίνεται εύκολη και με θαυμαστή πληρότητα και τίποτε από τα καλούδια του κόσμου τούτου δεν κρατά τον άνθρωπο αυτό δεμένο. Αλλά όπως η έλαφος τρέχει επί τας πηγάς των υδάτων, έτσι και αυτός κάνει το παν για να ελευθερωθεί από κάθε δέσμευση και τρέχει προς ον ηγάπησεν. Έτσι μπορεί να εξηγηθεί ο πόθος για τη μοναχική ζωή και την ασκητική ησυχία, αλλά και ο πόθος του μαρτυρίου που τόσο έντονο είδαμε να έχει ο νεομάρτυς αυτός Ιωάννης, ο οποίος ούτε αξιόλογη μόρφωση είχε, ούτε ιδιαίτερες θεολογικές γνώσεις κατείχε.

Δε μέσα στον κόσμο και στη δύσκολη περίοδο της Τουρκοκρατίας. Διαφορετικά, όταν δηλαδή δεν έχει φτάσει κανείς στην χαριτωμένη κατάσταση της Θείας Αγάπης, του Θείου Έρωτος, η πνευματική ζωή είναι δύσκολη και καχεκτική. Ο Άγιος Ισαάκ ο Σύρος μας λέγει:

Ώσπου να βρούμε την αγάπη,

στη γη των ακανθών και ανάμεσα σε αγκάθια σπέρνουμε και θερίζουμε και κεντούμαστε από αυτά και όταν ακόμη ο σπόρος μας είναι σπόρος δικαιοσύνης. Όταν βρούμε την αγάπη, ουράνιων άρτων τρεφόμεθα και αυτός είναι ο Χριστός που κατέβηκε από τον ουρανό και έδωσε ζωή στον κόσμο και αυτή είναι η τροφή των αγγέλων. Αυτός που ζει στην αγάπη έχει ζωή από το Θεό και στον κόσμο αυτό από τώρα οσφραίνεται τον αέρα εκείνο της Αναστάσεως. Η αγάπη του Θεού είναι ο οίνος, ο ευφραίνων καρδίαν ανθρώπου. Μακάριος αυτός που ήπιε από αυτόν τον οίνο. Η ζωή δίχως το ουράνιο δώρο της αγάπης του Θεού είναι μια ταλαιπωρία. Τουλάχιστον ας ταπεινοφρονούμε, ας μη θεωρούμε την ταλαιπωρία μας κανονική υψηλής στάθμης χριστιανική ζωή και ας ποθούμε και ας ζητούμε αυτή τη Θεία Αγάπη.