Saint James the Persian: Repentance and Martyrdom

Today, November 27, our Church commemorates Saint James the Persian, the Great Martyr; Saint Pinouphrios; Saint Nathanael; and Saint James the Wonderworker, Bishop of Rostov in Russia.

The glorious Great Martyr of Christ, James, came from Persia. He lived during the reign of the devout emperors Arcadius and Honorius, sons of Theodosius the Great, in the Persian city of Bethlaba. At that time, Yazdegerd I and his son Bahram V ruled Persia and pressed Christians to worship idols as they did. James was a nobleman, honored and loved by everyone. He was wealthy, but also wise and virtuous. He held the highest place at court. The king loved and honored him greatly and gave him many gifts. The king and his son were so fond of James that they did not want to be apart from him even for an hour.

James had been a Christian since childhood. His parents and his wife were also faithful to Christ. But the ungodly tried to draw him away from Christ with various gifts, and they succeeded. James was overcome by his ambition for rank. He was led astray, denied Christ, and worshiped demons. Yet God, who desires everyone to be saved, did not leave him there. News of James’s denial reached his mother and wife, and their hearts were wounded by what they had never expected to hear. Since they were too far away to speak to him directly, they sent him a letter. They wrote: “You should never have exchanged truth for falsehood,”

“or let yourself be deceived by human honors and passing gifts, which vanish like a dream and dissolve like smoke. How could you love a mortal king whose reign will pass, and abandon the immortal and eternal King? You denied Christ and made yourself unworthy of His love, all to have as your friend a man who will be eaten by worms.”

“And who will be able to help you when you go with him to Hell? We are filled with sorrow and have shed many tears. With all our hearts we pray to the true God that He will not abandon you, but in His mercy will welcome you when you return.”

“So recognize the wrong you have done. Come to your senses and return to the worship of God. If you do not repent, know that you will no longer have any bond of kinship with us. We will be strangers to you, for light has nothing in common with darkness, nor a believer with an unbeliever. Return now to the place you were wrong to leave. The Master whom you denied does not turn away from one who repents. He stands upon the Cross with open arms, ready to welcome you with joy.” When James read the letter, he was filled with katanyxis, deep compunction. He thought of the treasure he had lost, the light he had been deprived of, and the darkness of error into which he had fallen. He repented, wept bitterly, and cried out to the Master to forgive his sin in His mercy. His tears would not cease, and he openly confessed his faith in Christ.

The king heard of this change and was deeply upset. He summoned James and asked whether he, too, was a Nazarene. James answered boldly, “Yes, I am a servant of my Lord Jesus Christ.” The king first tried flattery and promises of gifts, then threats, but he could not change James’s mind. Longing to bear witness through martyrdom, the saint replied, “I gladly give up wealth, glory, friends and family, my mother, my wife, and every comfort of the body. More than that, I am ready to suffer ten thousand deaths, so long as I do not lose Christ.” The king grew furious and gave an order so dreadful that one shudders merely to hear it:

James was to have all his limbs cut off, joint by joint, beginning with his fingers. The courageous martyr did not lose heart. He entered the struggle eagerly and with joy. People gathered to watch, angels came to help, and demons came to hinder him. The great Judge of the contest stood above, strengthening him and ready to grant him the imperishable crown. They bound the martyr’s hands and feet, and he prayed that the Lord would give him strength to finish the struggle in victory. The executioners began by cutting off his right thumb, then his next finger, then the rest. After that they cut off the fingers of his left hand one by one, while the martyr prayed and gave thanks.

Friends urged him to do what they thought was best for him. “Just say a few words aloud so it seems you have obeyed the king. Then you will be spared these terrible tortures. Keep believing in your God in your heart, and when you return home, you can weep and ask His forgiveness.” But the blessed man answered, “May I never act with such hypocrisy. No one can serve two masters. Through these small pains I am going to my Master to receive the crown of martyrdom. So please do not pity me. Rejoice with me.” The executioners then cut off his toes one by one. Steadfast as a diamond, he endured the pain and gave thanks to God. Then they

cut off his feet at the ankles, then his legs at the knees, and afterward his hands and arms. The martyr spoke no word against the executioners or the man who had condemned him. Strengthened by God’s grace, he endured it all. Without that grace, he could never have borne so much pain; others had died from the loss of just one hand or foot. The saint endured not one death but many, yet he seemed joyful, as though he were at a feast rather than being cut to pieces. When they cut into his thighs, however, the pain grew greater, and he cried out, “Christ, help me!” The executioners said, “Now ask your God to deliver you from these punishments.” He answered:

“I do not ask my Christ to deliver me from the torment. I ask Him to strengthen me to the end, so that I may receive the crown. Until now, Christ my Master eased my pain, and I felt nothing. For a little while I have felt pain, so that it may be clear that I have a body of flesh. I thank my God, and I ask you not to pity me. You have cut off the branches; now cut down the tree. As the deer longs for streams of water, so I long for death, that I may be with my Creator.” Thus the unconquered martyr kept his resolve to worship God intact. At last the order came to cut off his head, as they had cut off the other parts of his body. The saint prayed and thanked the Triune God for strengthening him to endure the tortures.

He asked God to count him worthy to finish the struggle, not to abandon him, and, after his departure from this life, to number his soul among the holy martyrs. Then they cut off his precious head, and he received those blessings beyond words, “which eye has not seen, nor ear heard, nor have they entered the heart of man, the things God has prepared for those who love Him.” And if, as the great Apostle Paul said, each person will receive a reward according to his own labor, how great a reward will this man receive, who endured so much pain? Blessed James was martyred in Babylon on Friday, November 27. That night, when the guards had fallen asleep,

Christians who loved Christ and honored His martyrs came secretly and took the martyr’s precious remains. They buried them with reverence, honoring the martyr and glorifying Christ the Savior, who gives rest to His saints.

How often do we feel utterly worn down by our troubles? How often do we complain and think that no one else suffers as we do? But what could we say if we compared our troubles with what the holy martyrs endured, especially Saint James the Persian? Such a comparison would show us how small our troubles are and give us comfort and courage. We would agree with the Apostle Paul: “You have not yet resisted to the point of shedding blood in your struggle against sin.” Our spiritual struggle has not yet reached that bloody intensity.

Whatever the case, however much we have suffered, let us remember that “each will receive his own reward according to his own labor.” Nothing will be wasted if we bear it in faith and unite it with God’s work for our salvation. The more we labor and the more we endure, the greater the reward we will receive. If even a cup of cold water does not lose its reward, how much blessing awaits us for the things that seem so much greater and harder to bear?

Σήμερα, 27 Νοεμβρίου, η Εκκλησία μας επιτελεί τη μνήμη του Αγίου Μεγαλομάρτυρος Ιακώβου του Πέρσου, του Οσίου Πινουφρίου, του Οσίου Ναθαναήλ και του Αγίου Ιακώβου, Επισκόπου Ρωστοβίας του Θαυματουργού, του Ρώσου.

Ο ένδοξος Μεγαλομάρτυς του Χριστού Ιάκωβος ήταν από την Περσία και έζησε κατά τους χρόνους των ευσεβών βασιλέων Αρκαδίου και Ονωρίου, των υιών του Μεγάλου Θεοδοσίου, στην πόλη της Περσίας Βηθλαβά. Τότε βασίλευαν στην Περσία ο Ισδιγέρδης ο πρώτος και ο γιος του Βαχράμ ο πέμπτος, οι οποίοι πίεζαν τους χριστιανούς να προσκυνούν όπως αυτοί τα είδωλα. Ο δε Ιάκωβος ήταν άρχοντας, ο οποίος τιμόταν και αγαπώνταν από όλους, καθότι ήταν πλούσιος αλλά και γνωστικός και ενάρετος. Ήταν ο πρώτος στο παλάτι, τον αγαπούσε πολύ ο βασιλέας, τον τιμούσε πολύ και του έδινε πολλά χαρίσματα. Τόσο τον αγαπούσαν ο βασιλέας και ο γιος του, ώστε δεν ήθελαν ούτε μια ώρα να τον αποχωριστούν.

Ο Ιάκωβος ήταν από παιδί χριστιανός. Παρόμοια οι γονείς και η σύζυγός του ήταν πιστοί στο Χριστό, από τον οποίο προσπαθούσαν να τον αποξενώσουν οι ασεβείς με διάφορα δώρα και το κατόρθωσαν, διότι ο Ιάκωβος νικήθηκε από την πολλή φιλοδοξία του άρχοντα, αιχμαλωτίστηκε, αρνήθηκε το Χριστό και προσκύνησε τους δαίμονες. Αλλά ο θέλων πάντας σωθήναι δεν τον άφησε έτσι. Το γεγονός ότι ο Ιάκωβος αρνήθηκε το Χριστό έγινε γνωστό και στη μητέρα και στη σύζυγό του και οι καρδιές τους πληγώθηκαν από αυτό που ανέλπιστα άκουσαν. Επειδή δεν ήταν κοντά για να τον ελέγξουν με το στόμα, του έστειλαν επιστολή στην οποία του έγραφαν: Δεν έπρεπε να ανταλλάξεις το ψέμα με την αλήθεια και

να απατηθείς με τιμές ανθρώπων και χαρίσματα πρόσκαιρα, τα οποία παρέρχονται σαν όνειρο και σαν καπνός διαλύονται. Να αγαπήσεις βασιλέα φθαρτό και πρόσκαιρο και να εγκαταλείψεις τον αθάνατο και αιώνιο; Το Χριστό αρνήθηκες και έγινες ανάξιος της αγάπης Του για να έχεις φίλο ένα σκωληκόβρωτο.

Της ανίας, και ποιος μπορεί να σε ωφελήσει όταν πας μαζί του στην εκεί κόλαση; Εμείς πολλή θλίψη έχουμε και πολλά δάκρυα χύσαμε, δεόμενες με όλη μας την καρδιά στον αληθινό Θεό να μη σε εγκαταλείψει, αλλά να σε υποδεχθεί ως εύσπλαχνος επιστρέφοντα.

Λοιπόν, γνώρισε την αταξία που έκανες. Ανάνηψε και επίστρεψε στη Θεοσέβεια. Εάν δεν μετανοήσεις, γνώριζε ότι δεν θα έχεις πλέον με μας καμιά συγγένεια και θα σου είμαστε ξένες, διότι καμιά σχέση δεν έχει το φως με το σκοτάδι και ο πιστός με τον άπιστο. Επίστρεψε λοιπόν καλώς από όπου αναχώρησες κακώς, επειδή ο Δεσπότης τον οποίο αρνήθηκες μεταμελούμενο δεν σε αποστρέφεται, αλλά στέκεται στο σταυρό με ανοιχτή την αγκαλιά να σε υποδεχθεί ευφραινόμενος. Όταν διάβασε την επιστολή αυτή ο Ιάκωβος κατανύχθηκε, συλλογίστηκε ποιο θησαυρό έχασε, ποιο φως στερήθηκε και σε ποιο σκοτάδι της πλάνης έπεσε, μετανόησε και έκλαψε πικρά και κραύγαζε προς το Δεσπότη να του συγχωρέσει την αμαρτία ως εύσπλαχνος. Δεν μπορούσε να πάψει τα δάκρυα και φανερά ομολογούσε την πίστη του στο Χριστό.

Την αλλαγή αυτή έμαθε ο βασιλέας, στενοχωρήθηκε πολύ, τον κάλεσε και τον ρώτησε εάν ήταν και αυτός Ναζωραίος. Εκείνος απάντησε με θάρρος: «Ναι, είμαι δούλος του Κυρίου μου Ιησού Χριστού». Ο βασιλέας προσπάθησε πρώτα με κολακίες και υποσχέσεις δώρων και μετά με φοβερισμούς να τον μεταστρέψει, αλλά δεν κατόρθωσε τίποτε. Ο Άγιος, διψώντας το μαρτύριο, απάντησε: «Ευχαρίστως στερούμαι πλούτου, δόξης, φίλων και συγγενών, μητρός, γυναικός και όλων των ευχαρίστων του σώματος. Όχι δε μόνο αυτά, αλλά και μύριους θανάτους είμαι έτοιμος να λάβω, μόνο να μη ζημιωθώ το Χριστό». Ο βασιλέας θύμωσε πολύ και έδωσε εναντίον του διαταγή που μόνο να την ακούσει κανείς φρίττει:

του κόψουν όλα τα άκρα και τις αρθρώσεις, αρχίζοντας από τα δάκτυλα των χεριών. Ο γενναίος Μάρτυς δεν δείλιασε, αλλά εισήλθε στον αγώνα με πολλή προθυμία και αγαλλίαση. Μαζεύτηκαν άνθρωποι για να δουν, άγγελοι για να βοηθήσουν, δαίμονες για να εμποδίσουν και ο μεγάλος αγωνοθέτης στεκόταν από πάνω για να δυναμώνει και να χαρίσει τον άφθαρτο στέφανο. Έδεσαν λοιπόν τα χέρια και τα πόδια του μάρτυρος, ο οποίος προσευχήθηκε ο Κύριος να του δώσει δύναμη να τελειώσει νικηφόρα τον αγώνα. Άρχισαν οι δήμιοι και του έκοψαν πρώτα τον δεξιό αντίχειρα, μετά το δεύτερο δάκτυλο και μετά τα υπόλοιπα. Κατόπιν ένα ένα τους δακτύλους του αριστερού χεριού, ενώ ο Μάρτυς προσευχόταν και ευχαριστούσε.

Φίλοι τον συμβούλευαν για το κατά την ιδέα τους συμφέρον του. «Πες μόνο μικρό λόγο με το στόμα σου να φανεί ότι έκανες του βασιλέα το πρόσταγμα, για να λυτρωθείς από τα δεινά βασανιστήρια, και με την καρδιά σου πίστευε στο Θεό σου και όταν πας στη χώρα σου θα κλάψεις και θα του ζητήσεις συγχώρηση». Εκείνος δε ο μακάριος αποκρινόταν: «Μη γένοιτο να κάνω τέτοια υποκρισία. Δεν μπορεί κανείς να δουλεύει σε δυο αφέντες. Με τους μικρούς αυτούς πόνους πηγαίνω προς το Δεσπότη μου για να λάβω τον της αθλήσεως στέφανο. Γι' αυτό σας παρακαλώ, μη με λυπάστε, αλλά να χαίρεστε μαζί μου». Μετά οι δήμιοι του έκοψαν ένα ένα τα δάχτυλα των ποδιών και ο αδαμάντινος υπέμενε τους πόνους καρτερικά ευχαριστώντας το Θεό. Κατόπιν του

έκοψαν τα πόδια από τους αστραγάλους και μετά από τα γόνατα, μετά τις παλάμες και τους βραχίονες. Ο δε Μάρτυς δεν έβγαζε λόγο κατά των δημίων ή του δικαστού του, αλλά υπέμενε ενισχυόμενος από τη χάρη του Θεού, διότι χωρίς αυτή δεν θα μπορούσε τόσους πόνους να υποφέρει, καθώς άλλοι πέθαναν μόνο με το κόψιμο ενός χεριού ή ποδιού. Ο Άγιος υπέμεινε όχι ένα αλλά πολλούς θανάτους και όμως φαινόταν χαρούμενος ως ευωχούμενος και όχι τεμνόμενος. Όμως όταν του έκοψαν τους μηρούς, τότε πόνεσε περισσότερο και φώναξε: «Χριστέ, βοήθει μοι». Οι δήμιοι του είπαν: «Πες τώρα στο Θεό σου να σε λυτρώσει από τις τιμωρίες αυτές» και εκείνος αποκρίθηκε:

«Δεν ζητώ από το Χριστό μου να με λυτρώσει από τη βάσανο, αλλά να με δυναμώσει μέχρι τέλους να λάβω το στέφανο. Προηγουμένως ο Δεσπότης Χριστός ελάφρυνε τους πόνους μου και δεν αισθανόμουν τίποτε. Τώρα προσωρινά πόνεσα για να φανεί ότι έχω σάρκα. Ευχαριστώ τον Θεό μου και σας παρακαλώ μην με λυπάστε. Κόψατε τους κλάδους, κόψατε και το δέντρο. Καθώς ποθεί η έλαφος να φτάσει στις πηγές των υδάτων, έτσι και εγώ ποθώ το θάνατο για να απολαύσω τον κτίστη μου». Έτσι ο αήττητος φύλαξε το λογισμό της ευσεβείας ακέραιο και τέλος προστάχθηκε να του κόψουν την κεφαλή όπως και τα υπόλοιπα μέλη του σώματος. Ο Άγιος προσευχήθηκε και ευχαρίστησε τον Τριαδικό Θεό, διότι τον δυνάμωσε και υπέμεινε τους βασανισμούς,

παρεκάλεσε να τον καταξιώσει να τελειώσει τον αγώνα, να μην τον εγκαταλείψει, αλλά μετά την έξοδο να κατατάξει την ψυχή του μετά των Αγίων Μαρτύρων. Έτσι απέκοψαν την τιμία του κεφαλή και έτσι απέλαβε τα άρρητα εκείνα αγαθά, «α οφθαλμός ουκ είδε, και ους ουκ ήκουσε, και επί καρδίαν ανθρώπου ουκ ανέβη». Α ητοίμασεν ο Θεός τοις αγαπώσιν αυτόν. Εάν δε, καθώς είπε ο Μέγας Παύλος, καθένας θα πληρωθεί κατά τον κόπο του, πόση αμοιβή θα λάβει αυτός που υπέμεινε τόσους πόνους; Μαρτύρησε δε ο μακάριος αυτός Ιάκωβος στη Βαβυλώνα, την 27η του μηνός Νοεμβρίου, ημέρα Παρασκευή. Τη νύχτα, καθώς αποκοιμήθηκαν οι φύλακες,

φιλόχριστοι και φιλομάρτυρες προσήλθαν και πήραν κρυφά τα πολύτιμα λείψανα του μάρτυρος και τα ενταφίεσαν με ευλάβεια, τιμώντας το μάρτυρα και δοξάζοντας τον εν αγίοις αναπαυόμενο Σωτήρα Χριστό.

Κάμνετε τες ψυχές ημών εκκλειόμενη. Πόσες φορές δεν αισθανόμαστε να έχουμε υπερβολικά κουραστεί και ταλαιπωρηθεί και δεν είμαστε παραπονούμενοι και δεν νομίζουμε ότι σαν τα δικά μας βάσανα δεν είναι των άλλων; Τι θα μπορούσαμε όμως να πούμε αν τα συγκρίναμε με όσα υπέφεραν οι Άγιοι Μάρτυρες και ιδιαίτερα ο Άγιος Ιάκωβος ο Πέρσης; Μια τέτοια σύγκριση θα παρουσίαζε τα δικά μας ως μηδαμινά και θα μας έδινε παρηγοριά και κουράγιο. Θα συμφωνούσαμε με τον Απόστολο Παύλο ότι «Ούπω μέχρις αίματος αντικατέστητε προς την αμαρτίαν ανταγωνιζόμενοι». Ο πνευματικός μας αγώνας δεν πήρε ακόμη αιματηρή μορφή και ένταση.

Όπως και να έχει το πράγμα, όσο και αν έχουμε πονέσει, μην ξεχνάμε ότι έκαστος τον ίδιον μισθόν λήψεται κατά τον ίδιον κόπον. Τίποτε δεν θα πάει χαμένο εφόσον με την πίστη συνδεθεί με το Θεό, εφόσον ενταχθεί μέσα στο έργο του Θεού για τη σωτηρία μας. Όσο περισσότερο κοπιάσουμε, όσο περισσότερο υποφέρουμε, τόσο περισσότερο θα αποδώσει, τόσο περισσότερο μισθό θα έχουμε. Εάν ένα ποτήρι ψυχρού ύδατος δεν χάνει το μισθό του, πόση ευλογία μας επιφυλάσσουν όλα αυτά που φαίνονται πολύ μεγαλύτερα και βαρύτερα;