Saint David of Thessalonica and the Call to Repentance

Saint David, whom we celebrate today, was an earthly angel and a heavenly man. He flourished in the sixth century after Christ and was born and raised in the great city of Thessalonica. Renouncing the world and its pleasures, he left behind friends and relatives, passing honor and glory, money, property, and every other fleeting comfort. In keeping with the Gospel’s command, he even renounced his own life and followed Christ the Master, taking up his cross from his youth. His heart was deeply pierced by love for God, and so he became a monk at the monastery of the Martyrs Theodore and Mercurius, known as the Koukoulliates.

There he lived in stillness, struggled beyond ordinary human strength, and cultivated every virtue with great care. Above all, he practiced self-restraint and humility. He knew well that a full stomach drives away watchfulness and self-control, while vainglory destroys every virtue. Reading the divine Scriptures day and night, the saint marveled at the virtues of those who lived before the Law and those who lived after it. He saw how God had glorified them because they obeyed His commandments and pleased Him. Reflecting on their way of life, the admirable David strove with all his heart to imitate them as far as he could, so that he too might share their inheritance in the heavenly Kingdom. And as he read the lives of the saints

who had lived as ascetics after the saving Incarnation of the Savior, he was astonished by their remarkable struggles and achievements. He especially admired the wondrous Simeon, another stylite who shared his name, and the stylites Daniel and Patapius. They spent their lives outdoors without shelter, enduring wind, rain, and snow.

As he read their lives, he wept and was so filled with katanyxis, with compunction, that he resolved to endure hardships like theirs for as long as he could, hoping to find rest and freedom after death. One day his zeal grew so fervent and his heart so moved that he climbed an almond tree to the right of the church. He made himself a small bed as best he could on one of its branches and lived there as an ascetic, bearing wind, rain, and snow with remarkable patient endurance, and the scorching summer sun as well. How astonishing was the perseverance and patient endurance of this daily martyr! How did he bear such hardship? The other stylites at least stood on firm, unmoving pillars. This man, firm as a diamond, was always swaying on a branch and never had any comfort. Yet for all he suffered, he did not grow careless or lose heart; he did not give way to acedia, to spiritual torpor, and his angelic countenance did not change.

In him the words of the prophet were fulfilled: “The righteous shall flourish like a palm tree and grow like a cedar in Lebanon.” He flourished in his deeds and offered God fruit sweeter and more beneficial than the fruit of the almond tree or the palm. The tree produced blossoms and fruit that perish, giving people pleasure and enjoyment. But through the fruits of theoria, divine contemplation, and praxis, the active ascetic life, the saint delighted the good God at every hour, praising and glorifying Him without ceasing.

The saint had several disciples, men of deep reverence and love for Christ, who shared his labors. They often begged him to come down from the tree so they could build him a quiet cell wherever he wished, a haven for his salvation. But he told them he would not come down before three years had passed without a command from God; indeed, unless it was God’s will, he would not come down at all. When the three years were over, a holy angel appeared to him and said: “David, the Lord has heard your prayer and grants you the grace you have so often sought: to be humble and moderate, to fear Him and worship Him with fitting reverence. Come down from the tree, then, and live in stillness in a cell, blessing God until you have completed one more task in His providence. Then you will find rest from your bodily labors and comfort for your soul.” When the angel vanished, the saint gave thanks to the Lord, saying:

“Blessed be God, who has received my prayer and had mercy on me.” He called his disciples, told them of the vision, and instructed them to prepare the cell as the Master had commanded. They quickly did as they were told and informed the most holy Archbishop Dorotheos. The Archbishop came joyfully to the saint with devout members of the clergy. He embraced him, and they helped him down from the tree with great reverence. The saint remained in that cell, living in stillness and blessing the Lord without ceasing, just as he had before. The Lord granted him such grace that, by calling upon Christ, he drove out demons, gave sight to the blind, and healed every kind of incurable illness. Thus one day a young man possessed by a demon came

to the saint’s cell. He stopped outside the door and cried out: “Release me, David, servant of the eternal God! Fire is coming from your cell and burning me.” The saint reached out through the window, took hold of the young man, and said: “Our Lord Jesus Christ, the Son of the living God, commands you to come out of His creature, unclean spirit.” With these words he made the sign of the precious Cross over the young man. At once the demon came out, and the man was healed. All who were present saw this wonder and glorified God, who glorifies those who glorify Him through works pleasing to Him. On another occasion there was a woman who could not see at all; she was completely blind.

When she heard of the saint’s virtues, she found someone to guide her to his cell. There she fell to the ground outside the door and, weeping, humbly begged him to help her and restore her sight. The saint was moved with compassion for her, for he was tenderhearted and merciful. After praying at length to the Lord, he told her to rise from where she lay weeping and come to the window of his cell.

He stretched his right hand out through the window and made the sign of the precious Cross over the blind woman’s eyes. Then he again asked the Lord, who had given sight to the man born blind, to give sight to this servant of His as well, for He is almighty. And behold the wonder: the woman who had been blind could see at once.

She could see clearly, and she thanked the saint and glorified the Lord. When news of this great miracle spread, everyone held him in deep reverence and honored him as an angel of God. Anyone who was ill went to him, and as soon as the saint’s right hand touched the sick person, the illness vanished, scattering as darkness does before light. Having performed countless miracles, he became greatly renowned and was respected by all. Many years later, the people of Thessalonica needed to send a representative to Constantinople

to ask the Emperor to appoint a governor for Thessalonica, so that the harm caused by the barbarians might be stopped. The city’s leading citizens gathered in the Church and agreed to send Saint David. They hoped that the devout Emperor would honor him as a virtuous and holy man and grant their request. This happened through divine providence, fulfilling the angel’s prophecy that David should come down from the tree to carry out one more task before departing to the Lord. The Archbishop took the most devout clergy and laypeople to the saint. They explained the matter and asked him to go to the Emperor on their behalf. Seeing that everyone urged him to go, the saint agreed, so that he would not disobey the Archbishop

or all the citizens who loved Christ and urged him on. Then the saint remembered the angel’s prophecy and said to the Archbishop: “Let the Lord’s will be done, holy master. But know this: with your prayers and God’s help, the Emperor will grant me everything I ask. Yet you will never see David alive again. On my return from the palace to Thessalonica, when I am still 126 stadia from this humble cell of mine, I shall depart to my Master.” The Archbishop thought David was saying this as an excuse to avoid going, so he urged him again: “Imitate Christ, our shepherd and teacher, who was put to death for us as a man and died.

So you too must die for your people, that you may receive their thanks, and glory and boundless praise from Christ the Master, as one who imitates His Passion.” When the thrice-blessed saint came out of his cell, everyone bowed before him. Taking two of his disciples, Theodore and Demetrius, both devout and virtuous men, he went down to the city’s harbor. They boarded a ship and set sail. When they reached Constantinople, news of the saint spread throughout the city. At that time the devout Justinian was Emperor, but he was away elsewhere. Empress Theodora sent chamberlains and guards to welcome David with great honor and reverence.

When she saw the saint’s radiant, angelic face and his white hair, she marveled. She bowed before him with great humility and asked for his prayers and blessing. He prayed for the Emperor, for her, and for the whole city. The devout Empress received him warmly, feeling that she had welcomed an angel of the Lord rather than a man. When the Emperor returned, she told him about the saint: “Our all-good God has shown us mercy, my lord, and today has sent your realm His angel from Thessalonica. It seemed to me that I had truly seen Abraham.” The next day the Emperor assembled the whole Senate and summoned the saint. David placed burning coals and incense in the palms of his hands

and, accompanied by his disciples, censed the Emperor and the whole Senate. Although it took a long time to cense everyone, the fire did no harm to his hands. All who saw it marveled. The Emperor rose from his throne and received him with great reverence and joy. He accepted the Metropolitan’s written petitions and listened to everything the saint said. Devout and loving Christ, he decided to move the governor’s seat from Sirmium to Thessalonica. He granted everything requested in the letters, and readily granted all the saint’s further requests in person. He duly signed the imperial documents, gave them to the saint, and said: “Pray for me, honored Father.”

His mission fulfilled, the saint sailed back toward Thessalonica, but, as he had foretold, he did not reach the city. When they came to the place called Pharos, he said to his disciples: “My children, the time of my death has come. Bury my body in the monastery where I lived. Attend to your souls, so that you may find eternal rest.” After saying these and other words for the good of their souls, they reached the headland called Embolos. His monastery was visible from there. He looked toward it, said his prayer, embraced his disciples, and gave his soul into God’s hands. A strong wind had been blowing and the ship had been sailing swiftly, but when the saint fell asleep in the Lord, the ship stopped for a long time.

The fragrance of incense arose, and melodies praising God were heard. After some time, when the singing ceased, the ship began to move again. It did not go to the harbor as usual, but headed toward the western part of the city, to the place where the impious had once cast the relics of Saints Theodoulos and Agathopous. When the people heard that the saint had died and his body had arrived, the whole city came out with the Archbishop. They received his holy relics with great reverence, carried them to the monastery, and buried them with honor. One hundred and fifty years passed. A man named Sergius, who later became Archbishop of Thessalonica, held the saint in deep reverence and prayed to him

asking to be granted a small part of his holy relics. When God assured him that the saint had consented, he went and opened the tomb. A wondrous fragrance came forth. Seeing that the saint’s body was still whole and intact, Sergius did not dare take any part of it. He took only a few hairs from the saint’s head and beard. He kept them, and those who loved Christ venerated them on the saint’s feast day, celebrated on June 26, praising the saint to the glory of the Holy Trinity.

“Repent, for the Kingdom of Heaven is at hand.” This was the preaching of the honored Forerunner, whose mission was to prepare the people to receive Christ and salvation. The first preaching of Christ was the same: “Repent, for the Kingdom of Heaven is at hand.” Metanoia, repentance, is necessary if a person is to receive the Kingdom of God and experience the miracle of salvation. But what kind of repentance? Real, sincere, deep, fervent, and intense repentance. For it to be fervent and intense, it must carry at least a little of what looks like recklessness. Fervent repentance, at least in the eyes of a worldly

To someone far from God and from a life lived according to His will, fervent repentance can look like a kind of madness. Yet it is a sacred, holy, saving madness, wiser than the greatest worldly prudence and wisdom. To many people, perhaps even to some Christians, living in an almond tree as Saint David, whom we celebrate today, did may seem incomprehensible—an excess to condemn and avoid. But those who love God see it as a wondrous and holy struggle: a struggle of self-denial, a relentless blow against self-love, the root passion. Even if they cannot reach such a height themselves, they revere it.

And in God’s sight, as the outcome shows, it is an expression of ardent longing, fervent love, and deep metanoia—repentance—to which He responds by giving His grace. That grace brings about a good change within us. It grants true repentance as a gift from God, and it also grants supernatural gifts: miracles, healings, and the other gifts we have seen in Saint David. It seems that our own repentance goes only so far as to leave the old self undisturbed. If our Christian life is so poor that it does not satisfy even us, and neither moves nor edifies others, this is probably why: we lack fervent repentance. We too should long for and seek that fervent repentance—madness in the eyes of the world, but blessed by God—so that we may share in the reason beyond reason of the Word (Logos) of God.

Ο εορταζόμενος Όσιος Δαβίδ, ο επίγειος αυτός άγγελος και επουράνιος άνθρωπος, άκμασε κατά τον έκτο μετά Χριστόν αιώνα, γεννήθηκε δε και ανατράφηκε στη λαμπρή μεγαλούπολη της Θεσσαλονίκης. Απαρνούμενος τον κόσμο και τα εγκόσμια, εγκατέλειψε φίλους και συγγενείς, τιμή και δόξα πρόσκαιρη, χρήματα, κτήματα και κάθε άλλη πρόσκαιρη καλοπέραση, ακόμη δε και την εαυτού ψυχή κατά την ευαγγελική παραγγελία, και ακολούθησε τον Δεσπότη Χριστό σηκώνοντας τον σταυρό από τη νεότητά του. Καθώς τρώθηκε βαθιά η καρδιά του από τον ένθεο έρωτα, έγινε λοιπόν μοναχός και έμεινε στο μοναστήρι των Μαρτύρων Θεοδώρου και Μερκουρίου των Κουκουλλιατών.

Ησυχάζοντας, αγωνιζόμενος υπέρ άνθρωπον, εργαζόμενος κάθε αρετή επιμελέστατα. Κατεξοχήν δε ασκούσε τις αρετές της εγκράτειας και της ταπεινώσεως, γνωρίζοντας καλά ότι ο χορτασμός της κοιλίας διώχνει την αγρυπνία και τη σωφροσύνη και η κενοδοξία πάλι αφανίζει όλες τις αρετές εντελώς. Διαβάζοντας ο Όσιος τις θείες γραφές μέρα και νύχτα, θαύμαζε τις αρετές των Αγίων, των προ του νόμου και των μετά το νόμο, πώς τους δόξασε ο Θεός, διότι υπάκουαν στις εντολές Του και ευαρέστησαν σε Αυτόν καθώς έπρεπε. Αυτόν τον τρόπο της ζωής συλλογιζόμενος ο θαυμάσιος Δαβίδ φρόντιζε ολόψυχα να τους μιμείται το κατά δύναμιν, για να γίνει και συγκληρονόμος τους στην Βασιλεία την Ουράνιο. Διαβάζοντας δε και τους βίους των οσίων,

οι οποίοι ασκήτεψαν μετά τη σωτήριο σάρκωση του Σωτήρος, οι οποίοι έκαναν θαυμάσιους αγώνες και κατορθώματα, εκπλήττονταν. Κατ' εξοχήν θαύμαζε τον θαυμαστόν Συμεών και τον συνώνυμό του και τον Δανιήλ και τον Πατάπιο τους στυλίτες, οι οποίοι πέρασαν τη ζωή τους στην ύπαιθρο άστεγοι, βασανιζόμενοι από ανέμους, βροχές και χιόνια.

Των οποίων τους βίους διαβάζοντας έκλαιγε και τόσο κατανυσσόταν, ώστε αποφάσισε να υποστεί όμοια με αυτούς στενοχώρια, όσο καιρό θα μπορούσε, για να εύρει ανάπαυση και ευρυχωρία μετά θάνατον. Μια μέρα τόσο θερμάνθηκε ο ζήλος και κατανύχθηκε η καρδιά του, ώστε ανέβηκε σε μια αμυγδαλιά, η οποία βρισκόταν στο δεξιό μέρος της εκκλησίας, πάνω σε ένα κλαδί του δέντρου, στο οποίο έκανε μικρό κρεβάτι καθώς μπορούσε και ασκήτευε εκεί καρτερικά με θαυμάσια υπομονή, βασανιζόμενος από τους ανέμους, τις βροχές και τα χιόνια και καταφλεγόμενος από το καύμα του ηλίου κατά τον καιρό του θέρους. Πόση η καρτερία και πράγματι θαυμαστή η υπομονή του καθημερινού μάρτυρος, πώς υπέμεινε τόση κακοπάθεια! Οι άλλοι στυλίτες τουλάχιστον έμεναν πάνω σε στέρεους ακίνητους στύλους, αλλά αυτός ο αδαμάντινος κινούνταν πάντοτε πάνω στο κλαδί του δένδρου, μη έχοντας ποτέ άνεση. Τόσο πάσχοντας ο καρτερόψυχος δεν ραθύμησε, ούτε ολιγοψύχησε, ούτε ακηδίασε, ούτε το αγγελοειδές του πρόσωπο αλλοιώθηκε.

Σε αυτόν πληρώθηκε εκείνο το προφητικό: «Δίκαιος ως φοίνιξ ανθίσει και ως η κέδρος η εν τω Λιβάνω πληθυνθήσεται». Άνθησε στις πράξεις και απέδιδε προς το Θεό καρπό γλυκύτερο και ωφελιμότερο από εκείνο της αμυγδαλιάς και του φοίνικα. Το μεν δένδρο έκαμνε άνθη και καρπούς φθειρόμενους, προς τέρψη και απόλαυση ανθρώπινη, ο δε Όσιος με καρπούς θεωρίας και πράξεως έφραινε κάθε ώρα τον Αγαθό Θεό, υμνολογώντας και δοξάζοντάς Τον ακατάπαυστα.

Είχε ο Όσιος και μερικούς μαθητές, οι οποίοι ήταν εξαιρετικά ευλαβείς και φιλόχριστοι, οι οποίοι συγκοπίαζαν μαζί του. Πολλές φορές δε τον παρακαλούσαν να κατεβεί από το δέντρο, να του κτίσουν κελί όπου του άρεσε, ήσυχο για να το έχει λιμένα σωτηρίας. Εκείνος δε έλεγε ότι χωρίς την εντολή του Θεού, μέχρι που να τελείωναν τρεις χρόνοι, δεν θα κατέβαινε, χωρίς να ήταν θέλημα Θεού δεν θα κατέβαινε καθόλου. Όταν λοιπόν τελείωσαν οι τρεις χρόνοι φάνηκε σε αυτόν Άγιος Άγγελος λέγοντας: «Δαβίδ, άκουσε τη δέησή σου ο Κύριος και σου δίνει τη χάρη αυτή, την οποία πολλές φορές ζήτησες, να είσαι ταπεινόφρων και μέτριος, να τον φοβάσαι και να τον λατρεύεις με την πρέπουσα ευλάβεια. Κατέβα λοιπόν από το δένδρο και ησύχασε σε κελί, ευλογώντας τον Θεό μέχρι που να τελειώσεις και άλλη οικονομία και τότε θα βρεις ανάπαυση των σωματικών σου κόπων και ψυχική παράκληση». Όταν έγινε άφαντος ο Άγγελος, ευχαριστούσε τον Κύριο ο Όσιος λέγοντας:

«Ευλογητός ο Θεός, ο οποίος δέχτηκε την προσευχή μου και με ελέησε». Τότε, αφού προσκάλεσε τους μαθητές του, τους φανέρωσε την οπτασία και τους είπε να ετοιμάσουν το κελί κατά τη δεσποτική εντολή, αυτοί δε με σπουδή έκαναν καθώς προστάχτηκαν, το μήνυσαν δε και στον Αγιότατο Αρχιεπίσκοπο Δωρόθεο, ο οποίος πήρε ευλαβέστατους κληρικούς και χαρούμενος ανέβηκε στον Όσιο, τον ασπάστηκε και τον κατέβασαν από το δένδρο με πολλή ευλάβεια. Ο Όσιος έμεινε στο κελί εκείνο ησυχάζοντας, ευλογούσε δε ακατάπαυστα τον Κύριο όπως και προηγουμένως, ο οποίος τόση χάρη του χάρισε, ώστε έδιωχνε δαίμονες, φώτιζε τυφλούς και κάθε άλλη ασθένεια ανίατη θεράπευε, επικαλούμενος τον Χριστό. Έτσι κάποιος νέος που είχε δαιμόνιο

μια μέρα στο κελί του Οσίου. Σταμάτησε έξω από την πόρτα και φώναζε: «Απόλυσόν με, Δαβίδ, δούλε του αιωνίου Θεού, διότι πυρ εξέρχεται από το κελί σου και με φλογίζει». Τότε ο Όσιος άπλωσε από το παράθυρο το χέρι του, κράτησε τον νέο και είπε: «Ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός, ο Υιός του Θεού του ζώντος, σε προστάζει να εξέλθεις από το πλάσμα του, πνεύμα ακάθαρτο». Αφού είπε αυτά σφράγισε τον νέο με το σημείο του τιμίου σταυρού και αμέσως βγήκε ο δαίμονας, έμεινε υγιής ο άνθρωπος. Όλοι δε οι παρόντες, βλέποντας το θαυμάσιο αυτό, δόξαζαν τον Θεό, ο οποίος δοξάζει όσους τον δοξάζουν με έργα θεάρεστα. Άλλη φορά κάποια γυναίκα δεν έβλεπε καθώς ήταν τελείως τυφλή.

Όταν λοιπόν άκουσε τις αρετές του Οσίου, πήρε οδηγό και αφού πήγε στο κελί του έπεσε κατά γης έξω από την πόρτα και κλαίοντας ζητούσε με πολλή ταπείνωση από τον Όσιο να τη βοηθήσει και να της χαρίσει το φως των οφθαλμών της. Ο Όσιος τη συμπόνεσε, καθώς ήταν συμπαθής και εύσπλαχνος. Αφού έκανε πολλή προσευχή προς τον Κύριο, της είπε να σηκωθεί από τη γη, όπου κειτόταν και έκλαιγε, και να πλησιάσει στο παράθυρο του κελιού του.

Άπλωσε το δεξί του χέρι έξω από το παράθυρο, και αφού σφράγισε τους οφθαλμούς της τυφλής με το σημείο του τιμίου σταυρού, παρακάλεσε και πάλι τον Κύριο, καθώς φώτισε τον εκ γενετής τυφλό, να φωτίσει και τη δούλη του αυτή ως παντοδύναμος. Και ω του θαύματος, φωτίζεται αμέσως η πρώην τυφλή.

Έβλεπε καθαρά ευχαριστώντας τον Όσιο και δοξάζοντας τον Κύριο. Καθώς ακούστηκε το μεγάλο αυτό θαύμα, τον είχαν όλοι σε μεγάλη ευλάβεια και τον τιμούσαν ως θείο άγγελο. Όποιος είχε κάποια ασθένεια πήγαινε σε αυτόν και μόλις η δεξιά του Οσίου άγγιζε τον άρρωστο έφευγε αμέσως κάθε ασθένεια και σκορπιζόταν όπως το σκοτάδι διαλύεται από το φως. Πολλά αναρίθμητα έχοντας κάνει θαύματα δοξάστηκε πολύ από τους ανθρώπους και τον σέβονταν όλοι. Μετά από πολλά χρόνια χρειάστηκε οι Θεσσαλονικείς να στείλουν αντιπρόσωπό τους στην Βασιλεύουσα

να παρακαλέσει τον Αυτοκράτορα να βάλει στη Θεσσαλονίκη έπαρχο για να αποτρέψει τις ζημιές που προκαλούσαν οι βάρβαροι. τελιπών οι προύχοντες της πόλεως, οι οποίοι μαζεύτηκαν στην εκκλησία, αποφάσισαν από συμφώνου να στείλουν τον Όσιο Δαβίδ για να τον ευλαβηθεί ο ευσεβέστατος αυτοκράτορας ως ενάρετο και άγιο άνθρωπο και να εκτελέσει την παράκλησή τους. Αυτό δε έγινε κατά θεία οικονομία για να εκπληρωθεί η πρόρρηση του Αγγέλου, ο οποίος είχε πει στον Όσιο να κατεβεί από το δέντρο για να κάνει και άλλη οικονομία και τότε να απέλθει προς τον Κύριο. Αφού πήρε λοιπόν ο αρχιερέας τους πιο ευλαβείς από τους κληρικούς και τους λαϊκούς, πήγαν στον Όσιο και του είπαν την υπόθεση και τον παρακάλεσαν να πάει στον Αυτοκράτορα για το εν λόγω θέμα. Ο δε Όσιος, καθώς είδε ότι όλοι τον πίεζαν για να πάει, έστερξε για να μην γίνει παρήκοος του αρχιερέα και

σ' όλους τους φιλόχριστους πολίτες που τον παρακινούσαν. Θυμήθηκε τότε ο Όσιος την πρόρρηση του Αγγέλου και είπε προς τον Αρχιεπίσκοπο: «Ας γίνει, δέσποτα άγιε, του Κυρίου το θέλημα. Όμως να ξέρετε ότι ο μεν βασιλέας με τις ευχές σας θα μου χαρίσει όσα του ζητήσω, του Θεού συνεργούντος, αλλά τον Δαβίδ δεν θα τον ξαναδείτε πλέον ζωντανό. Διότι επιστρέφοντας εις Θεσσαλονίκην από τα ανάκτορα, όταν ακόμη θα βρίσκομαι σε απόσταση 126 σταδίων από αυτό το πενιχρό μου κελί, τότε θα απέλθω προς τον Δεσπότη μου». Ο δε αρχιερέας, νομίζοντας ότι έλεγε αυτά προφασιζόμενος για να μην τον αναγκάσουν, τον συμβούλευσε πάλι λέγοντας: «Μιμήσου λοιπόν τον ποιμένα μας Χριστό και Διδάσκαλο, ο οποίος θανατώθηκε για μας ως άνθρωπος και απέθανε.

Απόθανε λοιπόν και εσύ για το λαό σου, για να λάβεις από τους ανθρώπους ευχαριστία, από δε τον Δεσπότη Χριστό δόξα και άπειρο έπαινο, ως μιμητής του πάθους του». Τότε, καθώς βγήκε από το κελί του ο Τρισμακάριος, τον προσκύνησαν όλοι. Αφού πήρε δύο από τους μαθητές του, τον Θεόδωρο και τον Δημήτριο, άνδρες ευλαβείς και ενάρετους, κατέβηκαν στο λιμάνι της πόλεως και αφού μπήκαν σε πλοίο, αναχώρησαν. Όταν δε έφτασαν στην Κωνσταντινούπολη, ακούστηκε η φήμη σε όλη την πόλη για τον Όσιο. Ήταν δε τον καιρό εκείνο αυτοκράτορας ο ευσεβής Ιουστινιανός, ο οποίος έλειπε τότε σε άλλο μέρος, η δε βασίλισσα Θεοδώρα έστειλε κουβικουλαρίους και δορυφόρους και τον υποδέχτηκαν με μεγάλη τιμή και ευλάβεια.

Βλέποντας δε το λαμπρό και αγγελόμορφο του Οσίου πρόσωπο με την πολιά ακόμη, θαύμασε και τον προσκύνησε με πολλή ταπείνωση, ζητώντας ευχή και ευλογία από Αυτόν, ο οποίος ευχήθηκε τον βασιλέα και αυτήν και όλη την πόλη. Η ευσεβής λοιπόν βασίλισσα τον δεξιώθηκε φιλόφρονα, νομίζοντας ότι δέχθηκε άγγελο Κυρίου και όχι άνθρωπο. Όταν δε επέστρεψε και ο βασιλέας, του είπε η Αυγούστα για τον Όσιο: «Ο Πανάγαθος Θεός μάς σπλαχνίστηκε, Δέσποτα, και έστειλε προς το κράτος σου τον άγγελό του σήμερα, ο οποίος ήλθε από τη Θεσσαλονίκη, και μου φάνηκε ότι αλήθεια είδα τον Αβραάμ». Την επομένη πρόσταξε ο βασιλέας, όταν μαζεύτηκε όλη η σύγκλητος, να έλθει ο Όσιος, ο οποίος έβαλε στις παλάμες του αναμμένα κάρβουνα και θυμίαμα,

θύμιασε τον βασιλέα και όλη τη σύγκλητο με τους μαθητές του, χωρίς καθόλου να βλαβούν από τη φωτιά τα χέρια του, αν και πέρασε πολλή ώρα μέχρι που να θυμιάσει όλο το λαό. Τούτο βλέποντας, όλοι θαύμασαν. Αφού σηκώθηκε από το θρόνο ο βασιλέας, τον υποδέχθηκε με πολλή ευλάβεια και ευχαρίστηση και αφού δέχθηκε τις αναφορές του Μητροπολίτου, τον άκουσε σε όλα ο ευσεβής και φιλόχριστος και αποφάσισε τη μεταφορά της έδρας του επάρχου από το Σύρμιο στη Θεσσαλονίκη. Όχι δε μόνο όσα έγραφαν τα γράμματα ικανοποίησε, αλλά και όσα άλλα του ζήτησε προφορικά ο Όσιος, με κάθε προθυμία τα έκανε και τα υπέγραψε κατά την τάξη με λυτρά γράμματα, τα οποία έδωσε στον Όσιο και του είπε: «Εύχου, Πάτερ τίμιε, δι' εμέ».

Αφού εκπλήρωσε την αποστολή του ο Όσιος, έπλεψε προς τη Θεσσαλονίκη, αλλά δεν έφτασε στην πόλη καθώς προφήτευσε. Όταν ήταν στον τόπο του Φάρου, είπε προς τους μαθητές του: «Παιδιά μου, ο καιρός της τελευτής μου έφτασε. Ενταφιάστε το λείψανό μου στο μοναστήρι που έμενα. Επιμεληθείτε την ψυχή σας για να βρείτε ανάπαυση αιώνια». Αυτά και άλλα ψυχοφελή λόγια αφού τους είπε, έφτασαν στο ακρωτήρι που ονομάζεται Έμβολος, φαινόταν δε από εκεί το μοναστήρι του, το οποίο αφού κοίταξε έκανε την προσευχή του και αφού ασπάστηκε τους μαθητές του παρέδωσε στο Θεό την ψυχή του ο Όσιος. Ενώ δε έπνεε ισχυρός άνεμος και το πλοίο έπλεε ταχύτατα, όταν κοιμήθηκε ο Όσιος, σταμάτησε επί πολλή ώρα.

Ήλθαν δε ευωδίες θυμιαμάτων και ακούστηκαν μελωδίες οι οποίες υμνούσαν το Θεό. Αφού πέρασε αρκετή ώρα και έπαυσαν οι μελωδίες, τότε κίνησε και το πλοίο, το οποίο όμως δεν πήγε στο λιμάνι κατά τη συνήθεια, αλλά όρμησε προς το δυτικό μέρος της πόλεως, στον τόπο που είχαν ρίψει οι ασεβείς προηγουμένως τα λείψανα των Αγίων Θεοδούλου και Αγαθόποδος. Τότε, καθώς άκουσαν την κοίμηση και την έλευση του Οσίου, βγήκε όλη η πόλη με τον Αρχιεπίσκοπο και αφού πήραν με πολλή ευλάβεια το άγιο του Οσίου λείψανο, πήγαν στο μοναστήρι και με τιμές το ενταφίασαν. Από τότε πέρασαν πολλά, 150 χρόνια. Κάποιος ονόματι Σέργιος, ο οποίος μετά έγινε Αρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης, είχε σε πολλή ευλάβεια τον Όσιο και τον παρακαλούσε

προσευχόμενος να του επιτρέψει να πάρει λίγο από το άγιό του λείψανο. Αφού πήρε από το Θεό την πληροφορία ότι έστερξε ο Όσιος, πήγε, άνοιξε τον τάφο, βγήκε τότε θαυμάσια ευωδία και καθώς είδε το λείψανο σώο ακόμη και ακέραιο, δεν τόλμησε να πάρει από αυτό κάποιο μέρος, παρά μόνο λίγες τρίχες από την κεφαλή και από τα γένια, τα οποία φύλαγε και τα ασπάζονταν την ημέρα της εορτής του οι φιλόχριστοι, την οποία πανηγυρίζουν κατά την 26η Ιουνίου, υμνώντας τον Όσιο εις δόξα του Αγίου Τριαδικού Θεού.

«Μετανοείτε, ήγγικε γαρ η Βασιλεία των Ουρανών». Αυτό ήταν το κήρυγμα του τιμίου Προδρόμου, αυτού που είχε την αποστολή να ετοιμάσει το λαό για να υποδεχθεί τον Χριστό, τη σωτηρία. Το ίδιο ήταν και το πρώτο κήρυγμα του Χριστού: «Μετανοείτε, ήγγικε γαρ η Βασιλεία των Ουρανών». Η προϋπόθεση για να δεχθεί κανείς τη Βασιλεία του Θεού και να γίνει το θαύμα της σωτηρίας είναι η μετάνοια. Ποια όμως μετάνοια; Η πραγματική, η ειλικρινής, η βαθιά, η θερμή και σφοδρή. Και για να είναι θερμή και σφοδρή πρέπει να έχει λίγο πολύ το στοιχείο της παραφοράς. Η θερμή μετάνοια, τουλάχιστον στα μάτια του κοσμικού

ανθρώπου που είναι μακριά από το Θεό και την κατά Θεό ζωή, φαίνεται λίγο πολύ σαν μια τρέλα. Πρόκειται όμως για μια ιερή και άγια και σωτήρια τρέλα που είναι σοφότερη από τη μεγαλύτερη κοσμική σύνεση και σοφία. Στα μάτια και τα αυτιά πολλών, ίσως και κάποιων χριστιανών, το να μένει κανείς πάνω σε μια μυγδαλιά όπως έμεινε ο σήμερα εορταζόμενος Όσιος Δαβίδ, είναι κάτι ακατανόητο, καταδικαστέα και αποφευκτέα υπερβολή. Για όσους όμως αγαπούν το Θεό είναι θαυμαστός και άγιος αγώνας, αγώνας αυταπαρνήσεως, αμείλικτο κτύπημα της φιλαυτίας, κατάσταση που κι αν δεν μπορούν να την φθάσουν την ευλαβούνται.

Για δε το Θεό, καθώς από τα πράγματα το αποτέλεσμα φαίνεται, είναι έκφραση πόθου ζωηρού, αγάπης θερμής, μετάνοιας βαθιάς, στην οποία αξίζει να ανταποκριθεί με το δώσιμο της χάριτός Του. Και αυτή η χάρη του Θεού κάνει την καλή αλλοίωση, δίνει την πραγματική μετάνοια, τη μετάνοια ως δώρο Θεού, αλλά δίνει και τα άλλα υπερφυσικά χαρίσματα των θαυμάτων, των ιαμάτων και των άλλων όπως τα είδαμε και στον Όσιο Δαβίδ. Φαίνεται ότι η δική μας μετάνοια είναι τόση ώστε να μην ενοχλείται ο παλαιός άνθρωπος. Εάν η δική μας χριστιανική ζωή είναι φτωχή που δεν ικανοποιεί ούτε εμάς τους ίδιους, δεν συγκινεί ούτε ωφελεί τους άλλους, μάλλον αυτός είναι ο λόγος, η έλλειψη της θερμής μετάνοιας. Αυτή τη θερμή μετάνοια, την τρέλα για τον κόσμο, ευλογημένη δε από το Θεό, αξίζει να ποθήσουμε και να επιδιώξουμε κι εμείς για να γίνουμε κοινωνοί της υπέρλογης λογικότητας του Λόγου του Θεού.