Saint Aquilina, Blessed James, and the Path of Humility

Aquilina lived at the end of the third century after Christ, when the emperor was Diocletian, a pagan and a fierce persecutor of Christians. She came from the city of Byblos in Palestine and was the daughter of a ruler named Eutholmius. At five years old, she was baptized by the local bishop, Ephthalios. This good child grew up in a Christian home, surrounded by prayer and virtue. She was taught the truth of Christ and gave her whole heart to the Lord. By the age of ten, Aquilina had grown so much spiritually, and her zeal was so great, that she taught girls her own age to...

turn away from the worship of idols and embrace faith in Christ. Because of this, a pagan named Nicodemus reported her to the governor, Ulusianus. He summoned her and asked whether the accusations were true. “Yes,” she said. “I believe with all my soul in Christ, who is the only true God. I urge my friends, and all people, to believe in Him and be saved, for Christ is humanity’s only salvation.” The governor immediately ordered her to be tortured. The executioners began beating her mercilessly. They showed no pity for her young age. Her small, frail body was covered

with wounds from their blows. But the Lord, as He does for all the martyrs, stood beside her, unseen by the unbelievers. He strengthened Aquilina and gave her courage and patient endurance. The brutal torturers kept striking the young girl. To make her suffering still worse, they took red-hot skewers and pierced her ears. Blood flowed from the Saint’s nose and mouth. Still, she would not deny Christ, and she continually called on Him for help. “Lord,” she said, “help me. I will never deny You, never.” Aquilina’s courageous confession enraged Ulusianus even more, and he ordered her to be beheaded with a sword.

Aquilina’s tender body fell lifeless to the ground. But her soul, pure and white, flew to heaven, near the Lord of Hosts and Glory, where she rejoices in the eternal blessedness of God’s Kingdom.

Blessed James, whose memory the Church also celebrates today, turned away from the world and gave all his possessions to the poor, spending none of them on bodily pleasures. Afterward, though, with the help of the devil, who hates humanity, he became so full of pride that he dared to say, “Who knows better than I do how I should be saved?” So he undertook many great spiritual struggles, but he did not ask those with experience for guidance, as the holy Fathers teach us to do. He followed his own judgment, his own will, and his own self-satisfaction. That is why the demons deceived him. One night, a demon appeared to him in a dream, disguised as an angel of light, and said:

“Righteous James, holy and virtuous James, you are in no way inferior to Paul. You can meet any Saint as an equal, or even as his superior. Tomorrow night Jesus Christ will appear to you.” James woke full of joy. When night came, he lit candles in his cell, filled it with incense and fragrant oils, and waited for Christ. He rejoiced, thinking that this visit would formally confirm his holiness. Around midnight, in the deep silence, he heard a sound. James started. He was about to receive God Himself in his cell! And when the footsteps reached his door...

he bowed down. But suddenly, as he rose, horror seized him. Before him stood the Antichrist, surrounded by a splendid appearance and glory, but laughing at him and mocking him. The devil struck James on the forehead. By God’s providence, he went no further: he turned back and vanished. In the morning, this victim of pride went to a virtuous elder. The elder rebuked him with love, but also spoke bitterly of the foolish pride that had stripped him of God’s grace and robbed his virtues of their worth. He told James plainly that he had not reached the heights of holiness but had fallen into the depths of misery. He needed deep metanoia, repentance, and humility to find mercy before the Lord.

James listened to these painful words without arguing. He wept over his fall and lamented how blind he had been. What, then, should he do? After giving him much counsel, the elder sent him to a communal monastery. James obeyed. There he served in the kitchen for seven years with great humility and obedience. Then he went to live alone in a cell for another seven years, doing a modest amount of handiwork and carefully keeping the rule of prayer he had been given. In this way he learned God’s sure path: to ask for counsel, to follow the way of obedience and humility. He grew spiritually and became a wonderworker. And when he had lived out his life in this way,

he departed to the Lord.

“Let the children come to Me.” Today, in the account of Saint Aquilina’s life, we have seen the holy life of a little girl. But she is not the only child who became a saint. Many boys and girls, in ancient times and more recently, from infancy through adolescence, have shone like bright stars. Through their holy lives, their great spiritual struggles, and even their deaths as martyrs, they brought glory to themselves and to the Church. Yet how many children today know nothing of the Church or of the countless treasures she gives us—treasures that are real, priceless, and eternal?

Children cannot discover on their own the spiritual gifts that come from above. Instead of reading, hearing, or watching things that are sacred and good for their souls, they absorb things from television that are not only empty but poisonous. Many children hear nothing about God and are drawn, to one degree or another, toward pleasure-seeking, violence, and paganism. That is why they need their parents’ help in this, and the help of adults more generally.

A child needs to find the right path early and impress upon the soul the values that will guide the whole of life. If children do not come to know and love Christ and the spiritual life while they are still innocent, it is hard for them to enter the hidden path of faith—unless great pain and suffering shake them awake and lead their souls there.

Parents who love their children protect them from anything that threatens their physical health. Those who truly love them must be especially careful to protect them from spiritual poisons. They should give them good spiritual nourishment—Orthodox teaching—as well as wholesome food for the body. A good children’s book is a pleasure to read and can edify children and those who have long since grown up. Books about the lives of the Saints are especially helpful: they help children come to know

God’s friends and develop a personal bond and friendship with them. What better friends could children find than the Saints? These friends will never betray them; they will always protect them and do them good. Why, then, should children not become friends of the Saints and the angels of God? Could they find any greater or better help than this?

Η Ακυλίνα έζησε κατά το τέλος του τρίτου μετά Χριστόν αιώνος, όταν αυτοκράτορας ήταν ο ειδωλολάτρης και μεγάλος διώκτης του χριστιανισμού Διοκλητιανός. Καταγόταν από την πόλη Βίβλο της Παλαιστίνης. Ήταν δε θυγατέρα του άρχοντα Ευθολμίου. Σε ηλικία πέντε ετών βαπτίστηκε από τον επίσκοπο της περιοχής που τον έλεγαν Εφθάλιο. Μεγάλωνε η καλή κόρη μέσα σε ατμόσφαιρα χριστιανική, με προσευχή και με αρετή, διδασκόταν δε την αλήθεια του Χριστού και είχε δώσει όλη της την καρδιά στον Κύριο. Σε ηλικία δέκα ετών η Ακυλίνα είχε φτάσει σε τόση πνευματική προκοπή και τόσο ζήλο είχε, ώστε δίδασκε τα συνομήλικά της κορίτσια να...

αποφεύγουν τη λατρεία των ειδώλων και να δεχθούν την πίστη του Χριστού. Έτσι, και για το λόγο αυτό, κάποιος ειδωλολάτρης που τον έλεγαν Νικόδημο την πρόδωσε στον Ανθύπατο Ουλουσιανό. Αυτός την κάλεσε να παρουσιαστεί μπροστά του και τη ρώτησε αν αλήθευαν ή όχι οι κατηγορίες. «Ναι», είπε αυτή, «πιστεύω με όλη μου την ψυχή στον Χριστό που είναι ο μόνος αληθινός Θεός και παρακαλώ τις φίλες μου να πιστέψουν και αυτές και όλοι οι άνθρωποι και να σωθούν, διότι ο Χριστός είναι η μόνη σωτηρία του ανθρώπου». Ο Ανθύπατος διέταξε αμέσως να βασανιστεί. Οι δήμιοι άρχισαν να τη δέρνουν αλύπητα. Δεν λυπήθηκαν ούτε την παιδική της ηλικία. Το μικρό και αδύναμο κορμί της γέμισε

πληγές από τα χτυπήματα. Ο Κύριος όμως, όπως πάντα σε όλους τους μάρτυρες, παρέστηκε αθέατος στους απίστους, ενίσχυε δε την Ακυλίνα και της έδινε κουράγιο και υπομονή. Οι βάρβαροι βασανιστές δεν σταμάτησαν να χτυπούν την ανήλικη κόρη και, για να κάνουν πιο φοβερά τα βασανιστήριά της, πήραν σούβλες πυρακτωμένες και τρύπησαν τα αυτιά της. Έτρεχαν δε αίματα από τη μύτη και το στόμα της Αγίας. Αυτή όμως δεν αρνούνταν το Χριστό και επικαλούνταν συνεχώς τη βοήθειά του. «Κύριε», έλεγε, «βοήθα με, δεν θα σ' αρνηθώ ποτέ, ποτέ». Η θαρραλέα ομολογία της Ακυλίνας εξαγρίωσε ακόμη περισσότερο τον Ουλουσιανό και διέταξε τον αποκεφαλισμό της με το ξίφος.

Το τρυφερό σώμα της Ακυλίνας έπεσε νεκρό στη γη. Η ψυχή της όμως, ολόλευκη, πέταξε στους ουρανούς, κοντά στον Κύριο των Δυνάμεων και της Δόξης, όπου χαίρεται την αιώνια μακαριότητα της Βασιλείας του Θεού.

Ο Μακάριος Ιάκωβος, του οποίου τη μνήμη επίσης σήμερα η Εκκλησία μας επιτελεί, μίσησε τον κόσμο και μοίρασε όλη του την περιουσία στους πτωχούς, χωρίς καθόλου να τη μεταχειριστεί στις απολαύσεις του σώματος. Μετά από αυτά όμως, τόσο πολύ υπερηφανεύτηκε με τη συνέργεια του μισανθρώπου διαβόλου, ώστε τολμούσε και έλεγε: «Ποιος άλλος ξέρει καλύτερα από μένα τη σωτηρία μου;» Έτσι έκανε πολλούς και μεγάλους αγώνες, χωρίς όμως να ρωτά τους εμπείρους, καθώς μας διδάσκουν να κάνουμε οι θείοι πατέρες, αλλά αγωνιζόταν κατά τη δική του κρίση, το δικό του θέλημα και τη δική του αυταρέσκεια, γι' αυτό και απατήθηκε από τους δαίμονες. Κάποια νύχτα του φάνηκε στον ύπνο δαίμονας μεταμορφωμένος σε άγγελο φωτός και του είπε:

«Ιάκωβε δίκαιε, Όσιε, Ενάρετε, ο οποίος σε τίποτε δεν υστερείς από τον Παύλο και μπορείς να αντικρίσεις οποιονδήποτε Άγιο ως ίσος του ή και ανώτερός του, ο Ιησούς Χριστός την επόμενη νύχτα μέλλει να σου εμφανιστεί». Ο Ιάκωβος ξύπνησε γεμάτος χαρά. Όταν δε ήλθε η νύχτα, άναψε λαμπάδες στο κελί του, το γέμισε από θυμιάματα και μύρα και περίμενε πλέον το Χριστό, χαίροντας διότι η αγιοσύνη του θα αναγνωριζόταν έτσι επίσημα με την επίσκεψη και την παρουσία εκείνη. Κατά το μεσονύχτιο, μέσα στη βαθιά σιγή, ακούστηκε κάποιος κρότος. Ο Ιάκωβος σκίρτησε. Να λοιπόν, αυτός θα δεχόταν στο κελί του αυτοπροσώπως το Θεό. Και όταν τα βήματα έφτασαν έξω από την πόρτα...

και προσκύνησε, αλλά ξαφνικά, όταν σηκώθηκε, τον κατέλαβε φρίκη. Μπροστά του στεκόταν ο Αντίχριστος με φαντασία πολύ και δόξα, αλλά γελώντας και εμπαίζοντάς τον. Ο διάβολος χτύπησε τον Ιάκωβο στο μέτωπο, κατά θεία δε οικονομία δεν στάθηκε εκεί, αλλά στράφηκε πίσω και έγινε άφαντος. Το πρωί το θύμα της υπερηφανίας πήγε σε κάποιον ενάρετο γέροντα. Εκείνος τον έλεγξε με στοργή αλλά και πικρά για την ανόητη υπερηφάνεια, η οποία τον γύμνωσε από τη χάρη του Θεού και την αξία των αρετών του, και του είπε ρητώς ότι όχι στο ύψος της αγιοσύνης αλλά στο βάθος της αθλιότητας ήταν ριγμένος και είχε ανάγκη από πολλή μετάνοια και ταπεινοφροσύνη για να έβρισκε έλεος ενώπιον του Κυρίου.

Ο Ιάκωβος άκουσε τα πικρά λόγια χωρίς αντιλογία, κλαίοντας για την πτώση του, οικτίροντας τον εαυτό του για την τόση του τύφλωση. Τι λοιπόν έπρεπε να κάνει; Ο γέροντας, αφού αρκετά τον συμβούλευσε, τον έστειλε σε κοινόβιο. Ο Ιάκωβος υπάκουσε και πήγε εκεί, στο κοινόβιο, εκτελούσε χρέη υπηρέτου στο μαγειρείο επί επτά έτη με πολλή ταπείνωση και υπακοή. Έπειτα πήγε και κάθισε σε κάποιο κελί μόνος άλλα επτά έτη, εργαζόμενος μέτριο εργόχειρο και φυλάττοντας με ακρίβεια τον κανόνα που του είχε δοθεί. Και έτσι, αφού έμαθε την απλανή οδό του Θεού, το να ρωτά και να συμβουλεύεται, την οδό της υπακοής και της ταπεινώσεως, προχώρησε πνευματικά, έγινε θαυματουργός και αφού έτσι τελείωσε τη ζωή του,

απήλθε προς τον Κύριο.

Τα παιδία ελθείν προς με. Σήμερα με το συναξάρι της Αγίας Ακυλίνας είδαμε την αγία ζωή ενός μικρού κοριτσιού. Αλλά δεν είναι αυτή το μόνο παιδί που αγίασε. Πολλά αγόρια και κορίτσια, στα παλιά τα χρόνια αλλά και τα νεότερα, από τη βρεφική ακόμη ηλικία μέχρι την εφηβική, στάθηκαν αστέρια λαμπρά που δόξασαν τον εαυτό τους και την Εκκλησία με την αγία τους ζωή, τα μεγάλα τους αθλήματα ή και τη μαρτυρική τους τελευτή. Πόσα παιδιά όμως σήμερα αγνοούν την Εκκλησία και τους άπειρους θησαυρούς που μας χαρίζει, θησαυρούς αληθινούς, ανεκτίμητους, αιώνιους.

Τα παιδιά από μόνα τους δεν ξέρουν τις πνευματικές δωρεές που έρχονται άνωθεν και αντί να διαβάζουν ή να ακούν ή να βλέπουν ιερά και ψυχοφελή, ρουφούν προπαντός από τις τηλεοράσεις όχι μόνο ανούσια αλλά και δηλητηριώδη. Τα παιδιά όχι μόνο δεν ακούν για το Θεό, αλλά και μπαίνουν λίγο πολύ στα κανάλια της φιληδονίας, της βιαιότητας και του παγανισμού. Γι' αυτό χρειάζονται και στο θέμα αυτό τη βοήθεια των γονέων τους και γενικότερα των μεγάλων.

Το παιδί πρέπει να παίρνει από νωρίς το σωστό δρόμο και να τυπώνει στην ψυχή του τις αξίες που θα ακολουθήσει σε όλη του τη ζωή. Εάν δεν γνωρίσει και δεν αγαπήσει στην αθώα ηλικία του το Χριστό και την πνευματική ζωή, είναι δύσκολο να μπει στο μυστικό δρόμο της πίστεως, εκτός και αν οδηγήσει την ψυχή ο μεγάλος πόνος και η δυστυχία που κάνουν τον άνθρωπο να τρανταχτεί και να συνέλθει.

Οι γονείς που αγαπούν τα παιδιά τους τα προφυλάσσουν από κάθε τι που απειλεί τη σωματική τους υγεία. Όσοι τα αγαπούν αληθινά θα πρέπει να τα προφυλάσσουν ιδιαίτερα από τα πνευματικά δηλητήρια. Να δίνουν σε αυτά όχι μόνο υγιεινή υλική τροφή, αλλά και καλή πνευματική, δηλαδή ορθόδοξη. Ένα καλό παιδικό βιβλίο διαβάζεται ευχάριστα και είναι πολύ ωφέλιμο και για τα παιδιά, αλλά και για εκείνους που πέρασαν την παιδική τους ηλικία. Ιδιαίτερα τα βιβλία με βίους Αγίων βοηθούν στη γνωριμία,

στην ανάπτυξη προσωπικής σχέσεως και φιλίας με τους φίλους του Θεού. Ποιους καλύτερους φίλους μπορούν να βρουν από τους Αγίους; Αυτοί οι φίλοι ποτέ δεν θα τα προδώσουν και πάντα θα τα προστατεύουν και θα τα ευεργετούν. Γιατί λοιπόν να μην γίνουν τα παιδιά φίλοι των Αγίων και των Αγγέλων του Θεού; Υπάρχει σημαντικότερη και καλύτερη βοήθεια από αυτή;