Theophonia the divine voice
Saints’ Lives & Feasts

Persian Martyrs and the Desert Fathers on Humility

The Persian brothers Manuel, Sabel, and Ishmael witness Emperor Julian offering sacrifices to idols in Chalcedon. After refusing to deny Christ, the brothers endure torture and are executed on June 17, 362.

Greek audio · Greek transcript & English translation

Saints’ Lives17 June17:05Several saints
Subtitles are not available for this lecture.
Orthodox icon of All Saints gathered around Christ
0:00 0:00
100%
Audio language English audio has not been produced. The English translation is available below.
Subtitles English subtitles are not available for this lecture.
Open the Archive audio file

An interactive player loads with JavaScript. Without it, use the direct audio link and the summary below.

The English edition is a written translation; English audio has not been produced.

Greek audio is the original recording, with chanting and source timing preserved. Greek text and an English translation are available.

Icon source and creditUnknown Russian iconographer · Public domain

About this reading

Summary

  • The Persian brothers Manuel, Sabel, and Ishmael witness Emperor Julian offering sacrifices to idols in Chalcedon.
  • After refusing to deny Christ, the brothers endure torture and are executed on June 17, 362.
  • Abba Pior’s life in the Egyptian desert illustrates his resolve, obedience, and endurance.
  • Pior uses a sack of sand to teach the monks to attend to their own sins before judging another person.
  • Abba Joseph welcomes the priest Eulogius while keeping his prayer and severe ascetic practice hidden.
  • When Eulogius discovers Joseph’s private discipline, he learns to practice virtue without seeking admiration.
  • The lecture warns that even concealed desire for praise is a form of pride and urges listeners to regard every good deed as a gift from God.

Read the text

Transcript

The Greek text and English translation come from the reviewed transcription of this recording.

English translationEN · 19 paragraphs

Manuel, Sabel, and Ishmael lived during the reign of Julian the Apostate. He made a foolish and impious attempt to wipe out Christianity and raise idolatry from its ruins. All three were Persians, brothers by birth and in spirit. A noble and distinguished man named Eunoikos had taught them the divine doctrines of Orthodoxy. The Persian king Valanos sent them to Constantinople on business, and they stayed there until it was settled. During that time, they saw Julian offering sacrifices to idols in Chalcedon with great ceremony.

The sight grieved them, and they spoke openly of their sorrow. They pitied a realm whose ruler showed such impiety. Informers, always looking for a chance to win favor with those in power, reported the three brothers to Julian. He ordered the judge to demand that they deny Christ. The courageous Christians replied that they had long since denied themselves, but had entrusted their souls to Jesus and were ready to shed their blood for Him. Then their torture began. They were laid on the ground and beaten with harsh straps until their bodies were covered in blood, and their wounds

caused unbearable pain. Next, their hands and feet were nailed to wood, and they were hung up. Their bodies were torn with iron claws, and their sides and armpits were burned with flaming torches. The holy martyrs gave thanks to God their Master. They looked beyond their present suffering to eternal joy and delight. They did not grieve over the tortures they endured; they grieved that they were not suffering more. So ardent was their love for Christ. Finally, they were sentenced to be beheaded by the sword, and the sentence was carried out on June 17, AD 362. As for Julian, he received

the reward for his deeds. Soon afterward, he marched against the Persians. In battle he was defeated and mortally wounded. He died at the age of thirty-two, in the prime of his life, as he saw his work against Christ collapse. He became a laughingstock to the demons who had deceived him and led him to ruin.

me!

Thank you.

Saint Pior, whom we also commemorate today, was from Egypt. While still young, he renounced the world and left his family. Out of boundless love for God, he resolved not to see any of his relatives again in this life. Fifty years passed. His sister, by then an elderly woman, learned that her brother, Abba Pior, was alive and longed to see him. Since she could not travel to the place where he lived his ascetic life, she appealed to the Archbishop of that region. The Archbishop wrote to the fathers of Sketis, asking them to urge Abba Pior to visit his sister. So that he would not disobey the fathers, Saint Pior took a fellow ascetic with him

to the place where his sister lived and stood outside her house. When he heard her coming to meet him, he closed his eyes and said, “Here I am, sister. I am your brother Pior. Look at me now as long as you wish.” She looked at him and begged him to come inside. But the saint blessed her from where he stood and immediately returned to the desert. His great patient endurance was shown in this as well: at the place where he lived, he dug until he found water, but it was very bitter. He drank it for the rest of his life. After his death, many tried to live in that place, where the water was so bitter, but they could not bear its bitterness

or the harshness of the desert. It is also said that Saint Pior once visited Abba Pambo, bringing his own bread and putting it on the table. When Abba Pambo asked why he had brought bread, Abba Pior replied, “So I would not burden you.” Pambo said nothing at the time. On another occasion, when Pambo visited Abba Pior, he brought a piece of dried bread that he had soaked at his own skete. When Pior asked why he had brought it already soaked, Pambo answered, “So I would not burden you.” It is also written of Abba Pior that the fathers once gathered at the skete to judge a brother who had done wrong. While the other fathers were speaking about the brother who had sinned,

Pior went out, filled a sack with sand, and carried it on his back. Then he put a little of the sand in a basket and hung it in front of him. When the fathers asked what this meant, he replied, “The sack with all that sand represents my own sins. I carry them behind me, where I cannot see them and weep over them. The little sand in front represents the few sins of our brother. I keep them before my eyes and condemn him for them. I should do the opposite. I should keep my own faults before my eyes and beg God to forgive them.” When the fathers heard this, they left, saying:

“Truly, this is the path to salvation.”

Saint Joseph, whom we also commemorate today, had risen above every desire to please people or win empty praise. One day the priest Eulogius came to see him with his disciples. Eulogius ate once every two days, and often only once a week. He hoped to find an even more severe ascetic life in Joseph. Joseph welcomed him warmly and told his disciple to prepare food for his guests. When they sat down to eat, Eulogius’s disciples said of their teacher, “The priest eats nothing but bread and salt.” Abba Joseph simply ate in silence. Eulogius stayed there for three days

and heard neither Joseph nor any of his disciples chanting or praying, because they kept their work and prayer hidden, within their hearts. So Eulogius and his disciples left without being edified. But by God’s providence, darkness fell while they were on the road. After wandering this way and that, they found themselves back at Saint Joseph’s dwelling. Before they knocked, they heard the saint and his disciples chanting inside. They waited outside for a long time, but the chanting continued. Then they knocked, and as soon as Joseph heard them, he stopped. When Eulogius grew thirsty from the heat, one of Joseph’s disciples gave him water mixed with salty water

from the river. It was so bitter that Eulogius could not drink it. He fell at the feet of his spiritual father Joseph and asked, “Abba, why did you not chant while we were with you, but chant after we left? And why did you drink wine in front of us then, while the water I have just tasted is salty and unpleasant?” Joseph answered, “We drank that little wine out of love, to welcome you. This water is what all the brothers usually drink.” They had also kept their chanting hidden so they would not appear to seek anyone’s admiration. With these words, Joseph persuaded Eulogius to carry out his spiritual work in secret, without seeking to please people. And Eulogius,

greatly edified, said to Joseph, “Your spiritual work is truly sincere. Your way of life is indeed right.” It was said of the fathers of Sketis in those days: “If someone learned of their virtue, they no longer counted it as virtue, but as sin.”

There are lessons in today’s readings from the lives of the saints that we can notice and be edified by. Leaving aside other points that would need some explanation, let us dwell on just one from the life of Saint Joseph. He hid his spiritual work and his virtue so carefully, avoiding the desire to please people. Many of us, lacking spiritual riches, do the opposite. As soon as we make some good effort or do a good deed, we announce it so that others will congratulate, praise, and applaud us. When praise comes, we enjoy it. When it does not, we feel uneasy, or even wronged.

We feel we have not been given the recognition we deserve. This desire to please people is a form of pride. It appears either openly or in a disguised way. When it is open, it is easy to recognize and therefore easier to fight. But when it is hidden, the person who has it finds it hard to notice, even though others may see it more easily. That makes it hard to admit and to heal, and for this reason we believe it is worse than the open kind. This hidden, false desire to please people is usually found among those who have some interest in spiritual life. A person

has heard about humility and does not dare show this passion openly. Instead, he speaks humbly about himself and pretends to hide his good deeds, trying to conceal his desire for praise and appear humble. In the end, he only deceives himself. It is hard to hide the truth from others, and impossible to hide it from God. What the fathers said deserves close attention: if someone learned of their virtue, they no longer counted it as virtue, but as sin. We believe this is because, when a good deed becomes known to others,

it takes on the character of a display and so becomes an act of pride. And what sin is greater than pride? The desire to please people is an insidious evil. To uproot it, we must do more than struggle against its outward signs: we must strike at its root. We do that by doing good without regarding it as goodness of our own. We must hide our virtue not only from others but even from ourselves, believing always, with all our heart, that every good thing comes down from above. Only our sins are our own.

Greek transcriptGR · 19 paragraphs

Μανουήλ, Σάβελ και Ισμαήλ άκμασαν κατά τους χρόνους της βασιλείας Ιουλιανού του Παραβάτου, ο οποίος κατέβαλε την τόσο ανόητη όσο και ασεβή προσπάθεια να εξαφανίσει το χριστιανισμό και να αναστήσει από τα ερείπια της την ειδωλολατρία. Και οι τρεις ήταν από την Περσία, κατά σάρκα αλλά και κατά πνεύμα αδελφοί, καθώς είχαν διδαχθεί τα θεία της Ορθοδοξίας δόγματα από κάποιον ευγενή και επιφανή άνδρα, ονόματι Ευνοϊκό, στάλθηκαν δε στην Κωνσταντινούπολη από τον βασιλέα των Περσών Βαλάνου για κάποια υπόθεση, όπου και παρέμειναν μέχρι τη διεκπεραίωσή της. Κατά το διάστημα εκείνο είδαν τον Ιουλιανό να θυσιάζει στα είδωλα στη Χαλκιδώνα με πολλή πομπή.

Το θέαμα αυτό τους κατέθλιψε και τη λύπη τους αυτοί την εξέφρασαν, οικτίρησαν δε το κράτος του οποίου ο ηγέτης είχε και εκδήλωνε τέτοια ασέβεια. Καταδότες από εκείνους που ζητούν κάθε ευκαιρία για να φανούν ότι προσφέρουν υπηρεσία στους άρχοντες, κατήγγειλαν τους τρεις αδελφούς στον Ιουλιανό, ο οποίος διέταξε το δικαστή να απαιτήσει από αυτούς να αρνηθούν το Χριστό. Οι γενναίοι χριστιανοί αποκρίθηκαν ότι τους εαυτούς τους μεν προ πολλού τους είχαν αρνηθεί, αλλά στον Ιησού έχοντας παραδομένη την ψυχή τους ήταν έτοιμοι να χύσουν υπέρ αυτού το αίμα τους. Τότε άρχισε ο βασανισμός τους. Τους ξάπλωσαν κατά γης και τους έδειραν με σκληρά λουριά, τόσο που το σώμα τους γέμισε με αίματα, οι δε πληγές τους

προκαλούσαν αφόρητο πόνο. Μετά κάρφωσαν τα χέρια και τα πόδια τους στο ξύλο και μετά τους κρέμασαν. Ακολούθως, ξέσκισαν το σώμα τους με σιδερένια νύχια και κατόπιν κατέκαψαν τις πλευρές και τις μασχάλες τους με αναμμένες λαμπάδες. Οι δε Άγιοι μάρτυρες ευχαριστούσαν τον Δεσπότη Θεό, μη αποβλέποντας στα παρόντα λυπηρά, αλλά στην αιώνια χαρά και απόλαυση. Ούτε λυπούνταν για τους βασανισμούς που έπασχαν, αλλά λυπούνταν γιατί δεν έπασχαν βαρύτερους. Τόσο θερμή ήταν η αγάπη τους προς το Χριστό. Τέλος αποφασίστηκε και εκτελέστηκε ο διά ξίφους αποκεφαλισμός τους κατά τη 17η του Ιουνίου μηνός του έτους 362 μ.Χ. Ο δε Ιουλιανός έλαβε

τα επίχειρα των πράξεών του, εξεστράτευσε μετά από λίγο κατά των Περσών και σε κάποια μάχη νικήθηκε και τραυματίστηκε θανάσιμα και έτσι πέθανε στην ακμή της ηλικίας του, 32 ετών, βλέποντας να καταρρέει το αντίχριστο έργο του και γενόμενος περίγελος των δαιμόνων οι οποίοι τον πλάνησαν και τον οδήγησαν στην καταστροφή.

μου!

Ευχαριστώ.

Επίσης σήμερα εορταζόμενος Όσιος Πίωρ ήταν από την Αίγυπτο. Νέος ακόμη, απαρνήθηκε τον κόσμο και αφού άφησε την οικογένειά του, πήρε την απόφαση από άμετρη αγάπη προς το Θεό να μην δει στην παρούσα ζωή κανένα συγγενή. Αφού πέρασαν πενήντα χρόνια και καθώς η κατά σάρκα αδελφή του, που ήταν πλέον γερόντισσα, έμαθε πως ζει ο αδελφός της Αββάς Πίωρ, θέλησε πολύ να τον δει. Επειδή δε δεν ήταν δυνατόν να πάει εκεί όπου ασκήτευε ο Όσιος, παρακάλεσε τον Αρχιεπίσκοπο της περιοχής εκείνης και έγραψε στους πατέρες της Σκήτης να παρακινήσουν τον Αββά Πίωρ να πάει να δει την αδελφή του. Ο Όσιος, για να μην παρακούσει τους πατέρες, πήρε μαζί του ένα συνασκητή του

στο μέρος όπου κατοικούσε η αδελφή του και στάθηκε έξω από το σπίτι της. Όταν άκουσε την αδελφή του να έρχεται να τον συναντήσει, έκλεισε τα μάτια και της είπε: «Να, αδελφή, εγώ είμαι ο αδελφός σου Πίωρ, κοίταξέ με τώρα όσο θέλεις». Εκείνη τον κοίταξε και τον παρακάλεσε να μπει στο σπίτι της. Όμως ο Άγιος την ευχήθηκε από τον τόπο που στεκόταν και αμέσως επέστρεψε στην έρημο. Η άκρα υπομονή του κατόρθωσε και το ακόλουθο. Στον τόπο που κατοικούσε έσκαψε και βγήκε νερό που ήταν πολύ πικρό και από αυτό έπινε μέχρι το τέλος της ζωής του. Μετά το θάνατό του, πολλοί προσπάθησαν να κατοικήσουν στο μέρος εκείνο όπου το πικρότατο νερό, όμως δεν τα κατάφεραν, μη υποφέροντας την πικρότητα

το σκληρό της ερήμου. Λέγεται ακόμη ότι ο Όσιος Πίωρ πήγε κάποια μέρα στον Αββά Παμβώ, είχε δε δικό του ψωμί και το έβαλε στην τράπεζα. Τον ρώτησε ο Αββάς Παμβώ γιατί πήγε δικό του ψωμί και ο Αββάς Πίωρ του απάντησε: «Το έκανα για να μη σου δώσω βάρος». Τότε μεν σιώπησε ο Παμβώ. Άλλη φορά όμως, όταν αυτός πήγε στον Αββά Πίωρ, πήγε έχοντας βρεγμένο παξιμάδι από τη σκήτη του. Όταν δε τον ρώτησε ο Αββάς Πίωρ γιατί το πήγε βρεγμένο, του αποκρίθηκε: «Για να μη σου δώσω βάρος». Για τον Αββά αυτόν Πίωρ γράφεται ότι έγινε κάποτε σύναξη στη σκήτη για να κρίνουν οι πατέρες ένα αδελφό ο οποίος έσφαλε. Ενώ μιλούσαν οι άλλοι πατέρες για τον αδελφό που αμάρτησε,

Πίωρ βγήκε, πήρε ένα σάκο γεμάτο άμμο και τον έβαλε πίσω στη ράχη του. Μετά, πήρε ένα καλάθι όπου έβαλε λίγη από εκείνη την άμμο και το κρέμασε μπροστά του. Όταν δε ρωτήθηκε από τους πατέρες τι σήμαινε εκείνο, αποκρίθηκε: «Ο σάκος που έχει την πολλή άμμο είναι οι δικές μου αμαρτίες, τις οποίες έχω πίσω μου και δεν τις βλέπω για να κλαίω για αυτές. Η δε λίγη άμμος που βρίσκεται μπροστά μου είναι οι λίγες αμαρτίες του αδελφού, τις οποίες έχω μπροστά μου και κατακρίνω τον αδελφό. Όμως δεν έπρεπε έτσι να κάνω, αλλά έπρεπε να συμβαίνει το αντίθετο. Τα δικά μου σφάλματα να έχω μπροστά μου και να παρακαλώ το Θεό να μου τα συγχωρήσει». Αυτά καθώς άκουσαν οι πατέρες αναχώρησαν λέγοντας:

«Πράγματι, αυτή είναι η οδός της σωτηρίας».

Ο Όσιος Ιωσήφ, ο οποίος επίσης σήμερα εορτάζεται, ήταν ανώτερος από κάθε ανθρωπαρέσκεια και κενοδοξία. Κάποια μέρα πήγε σε αυτόν ο ιερέας Ευλόγιος με μαθητές του, ο οποίος έτρωγε μια φορά κάθε δύο μέρες, πολλές δε φορές και μια φορά την εβδομάδα. Πήγε λοιπόν στον Όσιο Ιωσήφ ελπίζοντας να βρει σε αυτόν μεγαλύτερη σκληραγωγία. Ο Ιωσήφ τον δέχθηκε με χαρά, πρόσταξε δε το μαθητή του και ετοίμασε κάποιο φαγητό για να αναπαύσει τους επισκέπτες του. Όταν κάθισαν να φάγουν είπαν οι μαθητές του Ευλογίου για το δάσκαλό τους: «Ο ιερέας δεν τρώει τίποτε άλλο παρά μόνο ψωμί και αλάτι». Ο δε Αββάς Ιωσήφ έτρωγε σιωπώντας. Ο Ευλόγιος έμεινε εκεί τρεις μέρες

δεν άκουσε να ψάλλει ή να προσεύχεται ο Ιωσήφ ή κάποιος από τους μαθητές του, διότι η εργασία και η προσευχή τους ήταν κρυφές και νοερές. Έτσι αναχώρησε ο Ευλόγιος με τους μαθητές του χωρίς να ωφεληθεί. Όμως κατ' οικονομία Θεού έγινε στον δρόμο του σκοτάδι και αφού γύρισαν εδώ και εκεί, γύρισαν τελικά πάλι στον Όσιο Ιωσήφ. Προτού όμως χτυπήσουν την πόρτα, άκουσαν από έξω να ψάλλουν ο Άγιος με τους μαθητές του. Επειδή δε περίμεναν από έξω πολλή ώρα και εκείνοι δεν έπαυαν την ψαλμωδία, χτύπησαν την πόρτα, καθώς δε άκουσε ο Ιωσήφ, αμέσως έπαψε την ψαλμωδία. Όταν δε δίψασε ο Ευλόγιος από τη ζέστη, ένας μαθητής του Ιωσήφ του έδωσε νερό ανακατεμένο με νερό της θάλασσας

του ποταμού που ήταν τόσο πικρό ώστε ο Ευλόγιος δεν μπόρεσε να το πιει. Τότε πρόσπεσε στον γέροντα Ιωσήφ και τον ρώτησε: «Γιατί, Αββά, όταν ήμασταν μαζί σας δεν ψάλατε, αφού φύγαμε εμείς τότε ψάλατε; Γιατί τότε μπροστά μας πίνατε κρασί, τώρα δε ήπια το νερό σας και είναι αλμυρό κι άνοστο;» Σε αυτά ο Ιωσήφ αποκρίθηκε: «Εκείνο το λίγο κρασί το πίναμε για την αγάπη και την αντάμωσή σου. Αυτό δε το νερό είναι το συνηθισμένο το οποίο πίνουν όλοι οι αδελφοί». Ομοίως και την ψαλμωδία κατ' οικονομία την έκρυψαν για να μην φανούν ανθρωπάρεσκοι. Με τα λόγια αυτά κατέπεισε τον Ευλόγιο να εργάζεται εν κρυπτώ και όχι ανθρωπαρέσκα. Ο δε Ευλόγιος

έχοντας πολύ ωφεληθεί, είπε στον Ιωσήφ: «Όντως η εργασία σας εν αληθεία εστί. Πράγματι, η πνευματική εργασία σας είναι σωστή». Έλεγαν δε για τους τότε πατέρες της Σκήτης ότι «εάν γνώριζε κάποιος την αρετή τους, δεν την είχαν πλέον ως αρετή, αλλά ως αμαρτία».

Τα σημεία του σημερινού συναξαρίου, τα οποία θα μπορούσε κάποιος να προσέξει και από τα οποία θα μπορούσε να ωφεληθεί. Εμείς, αφήνοντας άλλα που θα χρειαζόταν κάποια διευκρίνηση, ας σταθούμε μόνο σε ένα από το συναξάρι του Οσίου Ιωσήφ, ο οποίος τόσο πολύ έκρυβε την πνευματική του εργασία και την αρετή του, αποφεύγοντας την ανθρωπαρέσκεια, σε αντίθεση με πολλούς από εμάς, οι οποίοι καθώς στερούμαστε πλούτου πνευματικού, έτσι και κάνουμε κάποια καλή προσπάθεια, κάποιο καλό έργο, να το διαφημίσουμε για να εισπράξουμε τα μπράβο, τους επαίνους, τα χειροκροτήματα των άλλων, τα οποία όταν έρχονται τα απολαμβάνουμε και όταν δεν έρχονται λίγο πολύ δυσφορούμε ή και αισθανόμαστε αδικημένοι.

Δεν μας απέδωσαν τα οφειλόμενα. Η ανθρωπαρέσκεια αυτή, είδος της υπερηφάνειας, εκδηλώνεται είτε φανερά είτε κατά ένα συγκεκαλυμμένο τρόπο. Η φανερή ανθρωπαρέσκεια είναι εύκολο να αναγνωριστεί και ως εκ τούτου ευκολότερο να καταπολεμηθεί. Η συγκεκαλυμμένη όμως ως δυσδιάκριτη είναι δύσκολο να γίνει αντιληπτή κυρίως από εκείνον που την έχει, διότι οι άλλοι πιο εύκολα τη βλέπουν και ως εκ τούτου δύσκολο να γίνει παραδεκτή και να θεραπευτεί και γι' αυτό νομίζουμε ότι είναι χειρότερη από τη φανερή. Αυτή η κρυφή, η υποκριτική ανθρωπαρέσκεια συνήθως συναντάται εκεί που υπάρχουν κάποια πνευματικά ενδιαφέροντα και καθώς κανείς

έχει ακούσει για την ταπείνωση, δεν τολμά γυμνή τη κεφαλή να εκδηλώσει το πάθος αυτό, αλλά προσπαθεί με ταπεινολογίες και με τάχα και όχι αληθινή προσπάθεια αποκρύψεως των καλών έργων από τους άλλους, να κρύβει την ανθρωπαρέσκεια και να φαίνεται ταπεινός. Τελικά όμως, το μόνο που κατορθώνει είναι να ξεγελά, να εξαπατά τον εαυτό του, καθώς από τους άλλους είναι δύσκολο και από το Θεό αδύνατο να αποκρυβεί η αλήθεια, η πραγματική κατάσταση. Είναι δε πολύ αξιοπρόσεκτο εκείνο που έλεγαν οι πατέρες, ότι δηλαδή εάν κάποιος γνώριζε την αρετή τους δεν την είχαν πλέον για αρετή αλλά για αμαρτία. Και αυτό νομίζουμε διότι κάθε καλό με το να γίνεται γνωστό στους άλλους

το χαρακτήρα της επιδείξεως και επομένως γίνεται έργο υπερηφανίας. Και ποια μεγαλύτερη αμαρτία από την υπερηφάνεια; Είναι ύπουλη κακία η ανθρωπαρέσκεια και χρειάζεται όχι απλώς αγώνας για την εξάλειψή της, αλλά χτύπημα στη ρίζα της. Χτύπημα δε στη ρίζα της είναι το να κάνουμε το καλό και να μην το θεωρούμε δική μας καλοσύνη. Να κρύβουμε την αρετή όχι μόνο από τους άλλους, αλλά και από τον ίδιο τον εαυτό μας, πιστεύοντας πάντα και με όλη μας την καρδιά ότι κάθε καλό είναι άνωθεν καταβαίνον, δικά μας δε, μόνο οι αμαρτίες μας.

Source details

Collection: Synaxaria (Agiologia). The original reader has not been identified.

06 ΙΟΥΝΙΟΥ\17 06 eid.mp3

The date follows the source filename; its calendar system is unspecified.

Collection artwork: All Saints.

All readings