November 15 Saints and the Grace of Humility

Today, November 15, our Church commemorates the holy martyrs Gurias, Samonas, and Abibus; Venerable Kintion; the devout rulers Justin and Theodora; the holy martyrs Elpidius, Marcellus, and Eustochius; and the holy martyr Demetrius.

The martyrs Gurias and Samonas came from the region of Edessa in Mesopotamia. They lived during the reign of Diocletian, at the beginning of the fourth century, when a great and terrible persecution of Christians had broken out. They were accused before the governor of Edessa of teaching people to disobey the emperor’s commands and to believe in Christ, without fear of temporary suffering.

The judge first ordered the two men imprisoned. When they were brought before him, he urged them to sacrifice to the idols so that they might avoid a painful death. But the saints declared that they would not renounce their faith and that, for love of the Lord,

they were ready to accept a death in this life, so that they might be glorified in His Kingdom and live forever. Terrible tortures followed, meant to break the martyrs’ resolve and make them sacrifice to the idols. But they remained steadfast in their faith in Christ. At last, the order was given to behead them.

The saints rejoiced and glorified God, for He had given them the strength to complete their struggle. When they reached the appointed place, they prayed, knelt down, and were beheaded in the year 303.

The holy martyr Abibus was born in a village near Edessa in Syria and lived in the fourth century, during the reign of Licinius, the well-known rival of Constantine the Great. He was ordained a deacon and was known for his devotion and zeal. He explained Holy Scripture and urged the faithful to follow it as faithfully as they could. The governor Lysanias arrested him and tried to turn him away from faith in Christ. Abibus also had a mother whom he loved dearly as a son. Yet he placed his love for Christ above his mother, his own life, and everything else, and went willingly to martyrdom. They hung him from a post

and tore his flesh with iron claws. But the martyr remained unshaken in his faith, so they decided to put him to death by fire. They led him to the place of his martyrdom and lit the fire. The saint prayed, blessed his loved ones, and bade them farewell. Then he was cast into the flames, where he gave up his soul into God’s hands. His holy relics were reverently buried with those of Saints Samonas and Gurias.

The martyr Elpidius, a member of the Senate, lived under Emperor Julian the Apostate. Julian pressed him to deny Christ, but Elpidius chose torture and death instead. His two devoted friends, Marcellus and Eustochius, went with him to martyrdom. Boiling water was poured over them. Then their limbs were crushed with heavy clubs, and finally they were thrown into the fire. There these brave athletes of Christ gave up their holy souls into God’s hands.

Justin I came from Dardania, near the Axios River. He began as a shepherd of sheep and pigs. Later he became a soldier, and his courage helped him rise through the ranks. He became a senator and commander of the imperial bodyguard. Finally, in 518, he succeeded Anastasius, who died without children, to the Byzantine throne. Justin was then sixty-eight. He is said to have had no formal education, but he was intelligent and, above all, a man of good intentions. First, he secured the empire against invasions by its northern enemies.

Because Justin had humility and knew his own limitations, he could recognize the gifts that others had and he lacked. He promoted them sincerely, without envy, and made good use of their abilities. He deserves much of the credit for the rise of his nephew, the renowned Justinian, who later succeeded him. Justin had him educated and made him a valued adviser and partner in affairs of state. Shortly before his death, he formally made Justinian his co-ruler. In matters of faith, Justin was Orthodox and deeply devout. It is written that, after the troubled times of his predecessors, prosperity came under Justin: the four Ecumenical Councils were accepted, exiled bishops were freed,

and the Church in East and West was reunited. In his zeal for Orthodoxy, Justin took measures against the spread of the Monophysite heresy in Syria. He died in 527. Justin had a wife named Lupicia. When she was crowned Augusta, the people of Constantinople renamed her Euphemia, giving her a Greek name. After her death, Justin took another wife, Theodora, whom we commemorate today. The Orthodox Church honors their memory today for their devotion and their support of Orthodoxy.

‘I have found a man after My own heart, a man who pleases Me.’ That is what God said of David. David pleased God. We believe it was his virtue in general, and especially his humility, that made him pleasing to God. Where there is humility, the other virtues follow. A humble person is loved by people and by God, who blesses him in a special way. ‘God resists the proud, but gives grace to the humble.’ God blesses the humble with earthly goods and with spiritual, heavenly gifts. We have seen this in the lives of both David and Justin.

God raised both of them from simple shepherds to kingship and, more importantly, numbered them among the righteous. But let us not seek humility so that God will make us kings.

For anyone who loves God and is grateful to Him, surely greater than any royal honor or glory is the comfort of knowing that we please God. And Saint John Chrysostom tells us that, for the saints, serving God is reward enough: ‘For the saints, this is sufficient reward and recompense:

to serve God. For one who loves, it is reward enough to love the beloved. Such a person seeks nothing more and considers nothing greater.’

Σήμερα, 15 του μηνός Νοεμβρίου, η Εκκλησία μας επιτελεί τη μνήμη των Αγίων Μαρτύρων Γουρία, Σαμονά και Αβίβου, του Οσίου Κιντίωνος, των Ευσεβών Βασιλέων Ιουστίνου και Θεοδώρας, των Αγίων Μαρτύρων Ελπιδίου, Μαρκέλου και Ευστοχίου και του Αγίου Μάρτυρος Δημητρίου.

Μάρτυρες Γουρίας και Σαμονάς ήταν από την περιοχή της πόλεως Εδέσσης της Μεσοποταμίας, ζούσαν δε κατά τους χρόνους της βασιλείας του Διοκλητιανού, κατά τις αρχές του τετάρτου αιώνος, τότε που είχε ξεσπάσει μεγάλος και φοβερός διωγμός κατά των Χριστιανών. Τους Αγίους αυτούς τους κατηγόρησαν στον ηγεμόνα της Εδέσσης ότι δίδασκαν τους ανθρώπους να μην υποτάσσονται στα βασιλικά προστάγματα και να πιστεύουν στον Χριστό, καταφρονώντας τα προσωρινά βασανιστήρια.

Δικαστής πρόσταξε στην αρχή να φυλακίσουν τους δύο άνδρες. Μετά, όταν παρουσιάστηκαν μπροστά του, τους προέτρεπε να θυσιάσουν στα είδωλα για να μην υποστούν επώδυνο θάνατο. Οι Άγιοι όμως δήλωσαν ότι δεν απαρνούνταν την πίστη τους και ότι για την αγάπη του Κυρίου

έτοιμοι να λάβουν πρόσκαιρο θάνατο για να δοξαστούν στη βασιλεία του και να ζουν αιώνια. Ακολούθησαν φρικτά βασανιστήρια με σκοπό να κάμψουν την αντίσταση των μαρτύρων και να θυσιάσουν στα είδωλα. Όμως αυτοί παρέμεναν σταθεροί στην πίστη τους στον Χριστό. Γι' αυτό τελικά διατάχθηκε ο αποκεφαλισμός τους.

Άγιοι χάρηκαν και δόξασαν τον Θεό, διότι τους έδωσε τη δύναμη να ολοκληρώσουν τον αγώνα τους. Όταν έφτασαν στον ορισμένο τόπο, προσευχήθηκαν και, αφού έκλιναν τα γόνατα, αποκεφαλίστηκαν το έτος 303 μετά Χριστόν.

Άγιος Μάρτυς Άβιβος γεννήθηκε σε χωριό της Εδέσσης της Συρίας και έζησε κατά τον τέταρτο μετά Χριστόν αιώνα, επί του βασιλέα Λικινίου, του γνωστού αντιπάλου του Μεγάλου Κωνσταντίνου. Χειροτονήθηκε διάκονος και διακρινόταν για την ευσέβεια και τον ζήλο του. Ερμήνευε τις Άγιες Γραφές και προέτρεπε τους πιστούς να τις εφαρμόζουν με κάθε δυνατή ακρίβεια. Ο ηγεμόνας Λυσανίας τον συνέλαβε και προσπαθούσε να τον απομακρύνει από την πίστη του Χριστού. Ο Άβιβος είχε και μητέρα, την οποία αγαπούσε με πολλή υιική αγάπη. Όμως πάνω από αυτή και από τη ζωή του και από όλα τα άλλα έβαζε την αγάπη προς τον Χριστό και έτσι βάδιζε με πολλή προθυμία προς το μαρτύριο. Τον κρέμασαν σε στύλο

με σιδερένια νύχια καταξέσχιζαν τις σάρκες του. Όμως ο μάρτυς παρέμενε αμετάθετος από την πίστη του, γι' αυτό και αποφασίστηκε ο διά πυρός θάνατός του. Τον οδήγησαν στον τόπο της τελειώσεως, όπου άναψαν τη φωτιά. Ο Άγιος προσευχήθηκε, ευλόγησε και χαιρέτησε τους δικούς του και ρίφθηκε στην πυρά, όπου παρέδωσε την ψυχή του στα χέρια του Θεού. Το Άγιό του Λείψανο το ενταφίασαν με ευλάβεια μαζί με τα Άγια Λείψανα των Αγίων Σαμονά και Γουρίου.

Μάρτυς Ελπίδιος, μέλος της Συγκλήτου, έζησε επί του αυτοκράτορα Ιουλιανού του Παραβάτου. Πιέστηκε από αυτόν να αρνηθεί τον Χριστό, αλλά προτίμησε τα βασανιστήρια και τον θάνατο. Μαζί του βάδισαν προς το μαρτύριο και οι δυο ομόψυχοι φίλοι του, ο Μάρκελος και ο Ευστόχιος. Τους περιέχυσαν βραστό νερό. Μετά σύντριψαν τα μέλη τους με χονδρά ραβδιά και τέλος τους έριξαν στη φωτιά, μέσα στην οποία οι γενναίοι του Χριστού αθλητές παρέδωσαν τις Άγιες ψυχές τους στα χέρια του Θεού.

Ιουστίνος ο Πρώτος καταγόταν από τη Δαρδανία, που είναι κοντά στον Αξιό ποταμό. Ξεκίνησε από βοσκός προβάτων και χοίρων. Ύστερα έγινε στρατιώτης και, καθώς ήταν ανδρείος, ανέβηκε ιεραρχικά στα αξιώματα. Έγινε συγκλητικός και αρχηγός των βασιλικών σωματοφυλάκων τέλος, το 518 διαδέχθηκε στον θρόνο του Βυζαντίου τον Αναστάσιο, ο οποίος πέθανε άτεκνος. Ήταν τότε 68 ετών. Αυτός ο Ιουστίνος λέγεται ότι ήταν εντελώς απαίδευτος. Ήταν όμως ευφυής και προπαντός καλής προαιρέσεως. Εν πρώτοις εξασφάλισε το κράτος από τις επιδρομές των προσβόρειων εχθρών.

Έχοντας δε την αρετή της ταπεινοφροσύνης και τη συναίσθηση των ελλείψεών του, να διακρίνει εκείνους που ήταν προικισμένοι με ό,τι αυτός στερούνταν και με ειλικρίνεια και χωρίς το πάθος της ζήλιας να τους προωθεί και να τους χρησιμοποιεί. Έτσι σε αυτόν πρωτίστως οφείλεται η ανάδειξη του ανεψιού του και μετέπειτα διαδόχου του, του περίφημου Ιουστινιανού. Τον εκπαίδευσε και τον έλαβε πολύτιμο σύμβουλο και συνεργάτη του στις υποθέσεις του κράτους. Λίγο δε πριν τον θάνατό του, τον έκανε και επίσημα συνάρχοντα. Όσο αφορά τα Θεία, ήταν ορθόδοξος και ευσεβέστατος. Γράφεται γι' αυτόν ότι μετά την κακή κατάσταση που υπήρχε επί των προκατόχων του, ήλθε η ευδαιμονία του Ιουστίνου, κατά την οποία γίνονταν δεκτές οι τέσσερις Οικουμενικές Σύνοδοι, ελευθερώνονταν οι εξόριστοι επίσκοποι,

ενώνονταν η Εκκλησία Ανατολής και Δύσεως. Ο ζηλωτής της Ορθοδοξίας έλαβε μέτρα κατά της εξαπλώσεως της αιρέσεως των μονοφυσιτών στη Συρία. Πέθανε το 527. Ο Ιουστίνος είχε σύζυγο που ονομαζόταν Λουπικία, την οποία, όταν στεφόταν Αυγούστα, ο δήμος της Κωνσταντινούπολεως τη μετωνόμασε, δίδοντάς της το ελληνικό όνομα Ευφημία. Μετά τον θάνατο αυτής, ο Ιουστίνος έλαβε άλλη σύζυγο, τη σήμερα αναφερόμενη Θεοδώρα. Η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά σήμερα τη μνήμη τους για την ευσέβεια και την προς την Ορθοδοξία υποστήριξή τους.

Κατ' Αντιγκαρδίαν Βρήκα άνθρωπο έτσι όπως τον θέλω, άνθρωπο που να με αναπαύει. Έτσι είχε πει ο Θεός για τον Δαβίδ. Ο Δαβίδ ανέπαυε τον Θεό. Νομίζουμε δε ότι εκείνο που έκανε τον Θεό να αναπαύεται σ' αυτόν ήταν γενικώς η αρετή, ιδιαίτερα δε η ταπείνωσή του. Όπου δε υπάρχει η ταπείνωση, ακολουθούν και οι άλλες αρετές. Ο ταπεινός είναι αγαπητός και από τους ανθρώπους και από τον Θεό, από τον οποίο ευλογείται ιδιαίτερα. Ο Θεός υπερηφάνοις αντιτάσσεται, ταπεινοίς δίδωσι χάριν. Ο Θεός ευλογεί τον ταπεινό και με επίγεια αγαθά και με πνευματικά ουράνια. Το είδαμε και στην περίπτωση του Δαβίδ και στην περίπτωση του Ιουστίνου.

Τους δυο από απλούς ποιμένες τους ανέβασε στο βασιλικό αξίωμα και, το σπουδαιότερο, τους κατέταξε στον χορό των δικαίων. Αλλά εμείς ας μη θελήσουμε να γίνουμε ταπεινοί για να μας κάνει ο Θεός βασιλιάδες.

Νομίζουμε ότι για κάθε φιλότιμο και ευγνώμονα άνθρωπο, ανώτερη από κάθε βασιλική τιμή ή δόξα είναι η ανάπαυση ότι αναπαύουμε τον Θεό. Και ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος μας λέγει ότι στους Αγίους αρκεί ως αμοιβή και ανταπόδοση το να υπηρετούν τον Θεό. Τοῖς ἁγίοις αρκεί τούτο εις αμοιβήν και αντίδωσιν,

το θεραπεύειν τον Θεόν, επεί και τω φιλούντι τούτο αρκεί εις αμοιβήν, το φιλείν τον ερώμενον τον εαυτού· πλέον ουδέν επιζητεί, ουδέ ηγείται τι μείζον είναι.