Martyrs, Miracles, and the Call to Deep Repentance

Christ’s martyr Theognis and the others who suffered martyrdom with him—Rufus, Antipater, Theostichos, Artemas, Magnus, Theodoulos, Thaumasios, and Philemon—came from different places. They lived during a time of persecution against the Church.

Pagans arrested them in Cyzicus and questioned them about their faith. Because they confessed Christ and remained steadfast in their faith in Him, they were imprisoned and deprived of food and water. All night they prayed and encouraged one another, so that none of them would lose heart. The next day, they repeated their confession before the prefect. They refused to sacrifice to idols.

Thank you.

They offered themselves as a living sacrifice to the living God. And after their deaths, they became healers who ask for no payment, bringing healing from many afflictions to those who turn to them in faith.

Saint Memnon, whom we celebrate today, renounced the world and worldly things for the love of God. He lived a righteous and devout life in submission and obedience, and became an abbot of monks. Having grown in gentleness and love, he also became a wonderworker. Once, when locusts descended on the monastery’s fields, the Saint went out, prayed, and—what a miracle!—they vanished, as though fire had consumed them or a river had drowned them. Through his prayer, water also sprang up in a dry place, and it still flows today to the glory of Christ. He also appeared to sailors who called upon him during a storm

and asked for his help. He steered their ship and gave them courage, and soon brought them safely into harbor. Such wonders adorned his life, and in many ways he helped those who called upon him. He pleased God to the end, and so departed to Him, carrying with him the riches of virtue.

In the days of Emperor Heraclius and Niketas the Patrician, the following miracle took place in Carthage, in Africa. An imperial soldier was living there at the time. When a contagious and deadly plague struck the city, he took his wife and fled to a suburb to escape death. But the devil led him into the grave sin of adultery. Afterward, he contracted that same disease, the bubonic plague, died, and was buried. Three hours later, however, he began to cry out from the grave, saying, “Have mercy on me!” Those nearby heard him and opened the grave

and found him alive, though unable to speak. Pope Thalassios of Africa comforted him. Three days later, the soldier recovered and told them this: “As my soul was about to leave my body, I saw some Ethiopians, black and terrifying in appearance, rushing at me and fighting against me. Then I saw two very beautiful young men arrive, and my soul rejoiced. They took me and led me up toward heaven. As we passed through the aerial tollhouses of the black demons, the demons examined each of my sins: one brought up my lies, another my envy, and another my greed. But the young men answered these charges

by speaking of the good things I had done. When we had risen near the gate of heaven, we met the tollhouse of adultery, which brought forward the sin I had committed only a short time before. The unclean demons prevailed and took me down into the dark depths, where the souls of sinners dwell. No human tongue can describe the torment they suffer there. Once I had been taken down, I mourned and wept. While I was in that state, the two young men appeared again. Weeping, I said to them, ‘Have mercy on me, and give me time to repent.’ Then one said to the other, ‘Do you agree that he will repent, as he says?’ The other answered,

‘I agree.’ They lifted my soul and placed it in the grave. There I saw my body, like a mass of filth, and did not want to enter it. But they told me, ‘You cannot repent in any other way. You must enter your body and struggle to repent in it, for it was in this body that you sinned.’ So I entered my body. When it came back to life, I began to cry out.” This is what the soldier recounted. All who had heard him cry, “Have mercy on me!” from the grave were edified. Frightened by his terrible account, each one mourned his own sins. Seeing that the man was exhausted and full of tears,

they urged him to eat. But he would not listen. He left them and went from Church to Church, falling to the ground and crying out through tears, “Woe, woe to those who sin and do not repent! What terrible Hell and stern judgment await them!” He spent forty days fasting, keeping vigil, preaching, and bringing many sinners to metanoia, to repentance. Twelve days before his death, he knew that it was coming. Then he fell asleep in the Lord.

Bringing a dead person back to life is a miracle—a resurrection of the dead. Yet the resurrection of a soul from the spiritual death of sin may be an even greater thing: a deep change of heart, a resurrection through metanoia, through repentance. Repentance is indeed a great matter. But when it is deep and real, it seems to be something difficult and rare. The spiritual lives of ordinary Christians like us fall somewhere between a worldly life and a Christian life. They are neither entirely worldly nor entirely Christian. We try to hold on to both the world and Christ

to enjoy the good things of this world and still not lose Paradise. We do not want to give up anything. Yet according to the Gospel, this is more than unacceptable; it is impossible. That is why our spiritual life is weak and poor, and why the lives of our Saints seem so far away. It seems that a person needs a powerful jolt, a shock, to come to his senses and undergo a great, radical, real change. It may take a complete letting go of the world, as with the thief on the Cross; an overwhelming experience of God’s grace, as with the Apostle Paul; or a profound experience of Hell, as with the soldier of Carthage. Such shocks are usually painful. Let us cultivate the remembrance of death as best we can, and may the Lord grant it to us, so that we may acquire a spirit of katanyxis, of compunction, free ourselves from the vanity of the world, repent more and more deeply, and prepare to live in the Kingdom of God.

Χριστού μάρτυς Θεόγνης και οι άλλοι μάρτυρες, οι οποίοι μαζί με αυτόν μαρτύρησαν, Ρούφος, Αντίπατρος, Θεόστιχος, Αρτεμάς, Μάγνος, Θεόδουλος, Θαυμάσιος και Φιλήμων, κατάγονταν από διαφόρους τόπους, σε εποχή διωγμού κατά της Εκκλησίας.

Συνελήφθησαν από τους ειδωλολάτρες στην Κύζικο και υποβλήθηκαν σε ανάκριση για την πίστη τους. Επειδή ομολόγησαν τον Χριστό και ενέμειναν στην προς Αυτόν πίστη τους, τους φυλάκησαν, στερώντας τους την τροφή και το νερό. Όλη τη νύχτα προσεύχονταν και ενθάρρυναν ο ένας τον άλλο για να μη λιποψυχήσει κανένας τους. Την επομένη επανέλαβαν προς τον έπαρχο την καλή τους ομολογία. Δεν θυσίασαν στα είδωλα.

Ευχαριστώ.

Προσέφεραν τους εαυτούς τους ζωντανή θυσία στον ζώντα Θεόν. Έτσι και μετά θάνατον έγιναν άμισθοι ιατροί διαφόρων παθών σε εκείνους που με πίστη προσέρχονται σ' αυτούς.

Σήμερα εορταζόμενος Όσιος Μέμνων, αφού αποτάχθηκε τον κόσμο και τα του κόσμου για την αγάπη του Θεού, ζούσε δικαίως και οσίως με υποταγή και υπακοή. Έτσι έγινε και ηγούμενος μοναχών. Αφού απέκτησε πραότητα και αγάπη, έγινε και θαυματουργός. Όταν κάποτε έπεσαν ακρίδες στα χωράφια του μοναστηριού, βγήκε ο Άγιος από το μοναστήρι, προσευχήθηκε και, ω του θαύματος, εξαφανίστηκαν σαν να τις κατέκαψε φωτιά ή να πνίγηκαν σε ποταμό. Επίσης έκανε με προσευχή του να αναβλύσει σε τόπο άνυδρο νερό, το οποίο μέχρι σήμερα τρέχει εις δόξαν Χριστού. Ακόμη φάνηκε σε ναύτες, οι οποίοι σε ώρα τρικυμίας τον επικαλέστηκαν

ζητώντας τη βοήθειά του, κυβερνούσε το πλοίο και τους έδινε θάρρος, μετά από λίγο δε τους διέσωσε οδηγώντας τους αβλαβείς σε λιμάνι. Με τέτοια θαυμαστά κοσμούσε τη ζωή του και ποικιλότροπα ευεργετούσε όσους τον επικαλούνταν. Ευαρέστησε τον Θεό μέχρι τέλους και έτσι απήλθε προς Αυτόν φέρνοντας μαζί του τον πλούτο της αρετής.

Τους χρόνους Ηρακλείου του βασιλέως και Νικήτα του Πατρικίου έγινε το ακόλουθο θαύμα στην Καρθαγένη της Αφρικής. Στην πόλη αυτή βρισκόταν κατά την εποχή εκείνη κάποιος βασιλικός στρατιώτης. Επειδή δε έπεσε στην πόλη πανώλη που ήταν κολλητική και θανατηφόρος, πήρε τη σύζυγό του και έφυγε σε κάποιο προάστειο για να σωθεί από το θάνατο. Ο διάβολος όμως τον παρακίνησε και έπεσε στο βαρύ αμάρτημα της μοιχείας. Μετά δε την αμαρτία αυτή, προσβλήθηκε από την αρρώστια που προαναφέρθηκε, της βουβωνικής πανώλης, πέθανε και τάφηκε. Όμως μετά τρεις ώρες άρχισε να φωνάζει από τον τάφο λέγοντας «Ελεήσατέ με». Οι εκεί παρευρισκόμενοι τον άκουσαν, άνοιξαν τον τάφο

τον βρήκαν ζωντανό, μη μπορώντας όμως να ομιλήσει. Τότε ο Πάπας της Αφρικής Θαλάσσιος τον παρηγόρησε, μετά δε τρεις μέρες συνήλθε ο στρατιώτης εκείνος και διηγήθηκε τα εξής: «Όταν η ψυχή μου έμελλε να βγει από το σώμα μου, έβλεπα κάποιους αιθίωπες, μαύρους και φοβερούς κατά την όψη, οι οποίοι ορμούσαν εναντίον μου και με πολεμούσαν. Μετά, είδα δύο ωραιότατους νέους που ήλθαν εκεί και χάρηκε η ψυχή μου. Με πήραν αυτοί και με ανέβαζαν στον ουρανό. Καθώς περνούσαμε τα τελώνια των στον αέρα μαύρων δαιμόνων, εξέταζαν εκείνα κάθε αμαρτία μου, άλλο το ψεύδος, άλλο τον φθόνο και άλλο την πλεονεξία. Σε αυτές όμως τις αμαρτίες ανταποκρίνονταν οι νέοι εκείνοι

αναφέροντας τις αρετές που είχα κάνει. Όταν ανεβήκαμε και πλησιάσαμε την πύλη του ουρανού, μας συνάντησε το τελώνιο της μοιχείας, το οποίο πρόβαλε την αμαρτία που είχα κάνει πριν από λίγο. Έτσι νίκησαν οι ακάθαρτοι δαίμονες και με κατέβασαν στα σκοτεινά βάθη, όπου βρίσκονται οι ψυχές των αμαρτωλών, των οποίων την οδύνη που δοκιμάζουν εκεί αδυνατεί να διηγηθεί γλώσσα ανθρώπου. Αφού λοιπόν κατέβηκα εκεί, θρηνούσα και έκλαιγα. Ενώ ήμουν στην κατάσταση αυτή, φάνηκαν πάλι οι δύο νέοι, κλαίοντας δε εγώ τους έλεγα: «Ελεήσατέ με και δώστε μου καιρό να μετανοήσω». Τότε είπε ο ένας προς τον άλλον: «Συμφωνείς με αυτόν ότι μέλλει να μετανοήσει καθώς λέγει;» Ο άλλος δε αποκρίθηκε:

«Συμφωνώ». Ανέβασαν τότε την ψυχή μου και την έβαλαν στον τάφο. Εκεί είδα το σώμα μου σαν βόρβορο και δεν ήθελα να μπω σε αυτό. Εκείνοι δε μου είπαν: «Είναι αδύνατον διαφορετικά να μετανοήσεις εάν δεν εισέλθεις στο σώμα σου και αν με αυτό δεν αγωνιστείς να μετανοήσεις, διότι με αυτό έκανες την αμαρτία». Πήκα λοιπόν μέσα στο σώμα μου και αφού αυτό εμψυχώθηκε και ζωντάνεψε άρχισα να φωνάζω». Αυτά διηγήθηκε ο στρατιώτης εκείνος και όλοι που τον είχαν ακούσει να φωνάζει από τον τάφο «Ελεήσατέ με», ωφελήθηκαν και, φοβισμένοι από την φοβερή διήγηση που εξιστόρισε, θρηνούσε καθένας τις δικές του αμαρτίες. Βλέποντας δε τον άνθρωπο αποκαμωμένο και γεμάτο δάκρυα,

παρακαλούσαν να φάγει. Εκείνος όμως δεν τους άκουσε καθόλου, αλλά τους άφησε και πήγαινε σε εκκλησίες, πέφτοντας δε κατά γης, φώναζε και με δάκρυ έλεγε: «Αλίμονο, αλίμονο σ' όσους αμαρτάνουν και δεν μετανοούν, ω, ποια φοβερή κόλαση κι αυστηρή κρίση τους περιμένει». Αφού έτσι πέρασε σαράντα μέρες νηστεύοντας, αγρυπνώντας, κηρύττοντας και πολλούς αμαρτωλούς επιστρέφοντας σε μετάνοια και αφού προγνώρισε το θάνατό του πριν από δώδεκα μέρες, κοιμήθηκε εν Κυρίω.

Θαύμα είναι η επαναφορά στη ζωή ενός νεκρού, η Ανάσταση ενός νεκρού. Σπουδαιότερο όμως μπορεί να θεωρηθεί η Ανάσταση μιας ψυχής από τον πνευματικό θάνατο της αμαρτίας, η βαθιά μεταστροφή, η Ανάσταση με τη μετάνοια. Πράγματι, μεγάλη υπόθεση της μετάνοιας. Όταν όμως έχει βάθος, όταν είναι πραγματική, φαίνεται ότι η μετάνοια αυτή είναι πράγμα δύσκολο και δυσεύρετο. Η πνευματική ζωή ημών των συνηθισμένων χριστιανών κυμαίνεται κάπου μεταξύ κοσμικής και χριστιανικής ζωής. Δεν είναι ούτε εντελώς κοσμική, ούτε εντελώς χριστιανική. Προσπαθούμε να συνδυάσουμε τον κόσμο και τον Χριστό

και τα του κόσμου αυτού αγαθά να απολαύσουμε και τον Παράδεισο να μη στερηθούμε. Δεν θέλουμε τίποτε να στερηθούμε, πράγμα το οποίο βέβαια κατά το Ευαγγέλιο είναι όχι απλώς απαράδεκτο αλλά αδύνατο. Γι' αυτό και η ζωή μας η πνευματική είναι αναιμική, φτωχή και η ζωή των Αγίων μας φαίνεται τόσο απόμακρη. Και φαίνεται ότι χρειάζεται ένα δυνατό ταράνταγμα, ένα σοκ για να συνέλθει κανείς, να γίνει η μεγάλη, η ριζική, η πραγματική αλλαγή. Χρειάζεται να γίνει η τέλεια αποδέσμευση από τον κόσμο, όπως του ληστού πάνω στο σταυρό, ή η συγκλονιστική βίωση της χάριτος του Θεού, όπως του Αποστόλου Παύλου, η βαθύτατη βίωση της κολάσεως όπως του στρατιώτου της Καρθαγένης και συνήθως τα τραντάγματα αυτά είναι επώδυνα. Ας καλλιεργούμε όσο μπορούμε και ας μας χαρίζει ο Κύριος τη μνήμη του θανάτου, για να αποκτήσουμε πνεύμα κατανύξεως, να αποδεσμευόμαστε από τη ματαιότητα του κόσμου, να μετανοούμε όλο και περισσότερο και έτσι να προετοιμαζόμαστε για να ζήσουμε τη Βασιλεία του Θεού.