John the Apostle: His Life and Teaching on Love

John the Theologian, the holy Apostle and Evangelist, the beloved disciple of the Lord, is the one who said, “God is love.” That love of God gives wonderful life to his Gospel and his three catholic epistles. All the depth and richness of Christian feeling found their finest interpreter in this holy man, the second son of Salome and Zebedee. And to show that great love goes hand in hand with great wisdom from God, this Apostle of Love was granted the grace to become a remarkable theologian of the Christian revelation. John and his older brother James

followed their father Zebedee’s trade as fishermen. Some modern scholars believe the family was fairly well off. They draw this conclusion because Zebedee employed hired fishermen on his boat, because his wife Salome helped cover the expenses of the Lord and His disciples during their journeys preaching the Gospel, and because the family had a house in Jerusalem. Finally, after Jesus’ death, John took the Theotokos into their home and provided for her. Zebedee was from Bethsaida and fished in the Sea of Galilee. His wife Salome, the mother of James and John, is said to have been a relative of the Lady Theotokos. Some people,

seeing the spiritual heights of John’s Gospel, have claimed that his father must have taken great care over his education. But the Acts of the Apostles tells us that both Peter and John were uneducated, as we might expect of fishermen in those days. If John wrote a Gospel of such spiritual depth, the explanation is the illumination of the Holy Spirit in the heart and nous, the spiritual mind, of the holy Evangelist. Indeed, the Gospel’s content is such that it would be foolish to explain it by assuming he had an extensive human education. Could Xenophon, Plato, or Aristotle have written it? John wrote it, but only after God

had made him, through illumination, a worthy interpreter of His Spirit. Before the Holy Spirit descended upon him, however, John was uneducated, or knew only the most basic letters. Yet even if John had no formal education at first, he possessed treasures of devotion, and his heart had always burned with love for God. That is why, while still very young, he went eagerly to hear John the Baptist preach and became his disciple and follower. But the Baptist had come only to prepare the way. One day, there by the Jordan, he directed the young John and Andrew, Peter’s brother, to Jesus, saying to them, “Behold the Lamb of God.” That first meeting was enough.

They stayed with Jesus the whole day, and young John’s heart turned toward Him. But the time had not yet come for him to follow Jesus permanently as His disciple. The call came later, beside the Sea of Galilee, when Jesus called James and John to follow Him, having already called Andrew and Peter. From the Holy Gospel we know that three disciples—Peter, James, and John—were especially dear to the Lord. They accompanied Him when He raised Jairus’s daughter, at His ascent of Mount Tabor and the Transfiguration, and during His prayer in the garden of Gethsemane on the night He was betrayed.

The deep devotion of the brothers John and James to the Lord showed itself in their anger at the people of a Samaritan village who refused to receive Him. They asked Him, “Lord, do You want us to call down fire from heaven to consume them, as Elijah did?” But He replied, “You do not know what spirit you are of. The Son of Man did not come to destroy people’s lives, but to save them.” We all know the evening of Great Thursday, when the tragedy that would end in the Crucifixion on Golgotha was unfolding. As John himself recounts, the Lord said that one of His disciples would betray Him. This unexpected announcement

astonished the disciples. All of them, apart from Judas, of course, wanted to ask what He meant. But who would dare to ask? Even Peter, so fervent and bold on other occasions, found that his courage failed him. He looked at John, who was sitting near the Lord, and signaled to him to ask. John did not refuse. Leaning back against Jesus’ breast, he said, “Lord, who is it?” The Evangelist himself explains this boldness when he refers to himself without naming himself as “one of His disciples, whom Jesus loved.” That is, Jesus loved him in a special way, for Jesus loved all His disciples.

This special affection between the Lord and John shone out in what followed. After the arrest, all the disciples scattered. Peter entered the high priest’s courtyard, but he was shaken and confused. There, terror overwhelmed his love for his Teacher, and he swore that he did not know Him. John alone followed as far as the Cross, accompanying the Theotokos and openly showing his steadfast, ardent devotion to the Lord. Amid the abandonment and scattering of those He loved, Jesus blessed John’s love. John alone had remained faithful, and Jesus entrusted to him

the care of His mother from that moment on, creating between them, through spiritual adoption, the tender and sacred bond of mother and son. When Jesus saw His mother and the disciple whom He loved standing nearby, He said to His mother, “Woman, behold your son.” Then He said to the disciple, “Behold your mother.” And from that hour the disciple took her into his own home. After this, we find John with Peter, hearing from Mary Magdalene that Jesus’ body was not in the tomb. They both ran there and saw that what she had said was true. John was also present when the Lord first appeared to the ten disciples behind locked doors

and when He appeared again with Thomas present. John was there too when the Lord appeared to the disciples in the boat early one morning near the Sea of Tiberias. After the Holy Spirit descended and the first Church was established, John was among its leading figures, a pillar, as the Apostle Paul calls him. He and Peter took the lead, speaking to the people everywhere and proclaiming the name of Jesus. We also find them both questioned before the council and ordered never again to speak or teach in the name of Jesus. But they answered fearlessly, “Whether it is right in the sight of God

to listen to you rather than to God, you must judge. For we cannot stop speaking about what we have seen and heard.” Later, after the persecution of Christians in Jerusalem following the death of Stephen, the first martyr, the Word of God was preached in Samaria. Peter and John were sent there to strengthen and complete that work, laying their hands on those who had already been baptized so that they might receive the Holy Spirit. John was also present in Jerusalem at the Apostolic Synod held there around AD 50. From tradition we know that in his later life John preached the Gospel in Asia, especially in Ephesus, a major center of art, industry,

learning, and the worship of the ancient gods. According to Orthodox tradition, he went there after the Theotokos had fallen asleep in the Lord and been buried in Gethsemane; he did not go with her. Paul had come to Ephesus before John, who continued to support and advance Paul’s work. During the reign of Emperor Domitian, who ruled from AD 81 to 96, John was tortured and exiled to Patmos, where he wrote the Apocalypse, the Book of Revelation. John’s authority in the Church, in Ephesus and beyond, was very great.

He appointed bishops and other clergy and cared for harmony among the local Churches. Jerome relates that, in extreme old age, John was carried to Church in the arms of his disciples. No longer able to preach, he would simply say, “Little children, love one another.” His disciples grew tired of hearing the same words all the time and once asked him, “Teacher, why do you always say only this?” He answered, “Because it is the Lord’s commandment, and if this alone is done, it is enough.” According to the unanimous tradition of the early Church, John wrote his Gospel there in Ephesus, in Greek. In the days of Emperor Trajan, who ruled from AD 98 to 117, as this blessed John was about to pass from this life into eternal life,

he knew it beforehand by the grace of God. He took his disciples outside the city of Ephesus to the place where he himself directed them to open his tomb. While still alive, he entered it alone and fell asleep there in the Lord. It is said that his body was never found there again. From that time on, the tomb became another pool of Siloam. For our all-good Lord, who loves mankind, glorified the Saints who willingly struggled for love of Him: His holy disciples and apostles, the prophets and martyrs, and all who pleased Him and whom He counted worthy of the Kingdom of Heaven. He also made them glorious then through the gift of divine grace and many miracles,

and He makes them glorious now and always, along with the places where they lived and were buried. So He bestowed His grace on the tomb of John the Theologian, whom we celebrate today, and adorned it with many miracles. For every year on this day, dust suddenly comes forth from it in a divine and wondrous way. It is called manna and is used for the healing of souls and the health of bodies, to the glory of God and of His Apostle and Evangelist John. In ancient Ephesus, on the hill once called Heliobatos and now called Aya Soluk by the Turks—a form of the name Hagios Theologos, or Saint John the Theologian—a great church was built in honor of Saint

John the Theologian.

John the Evangelist fell asleep in peace, yet he can be called a martyr for Christ, because throughout his life he bore faithful witness to love. He is the disciple of love. He loved God and his fellow human beings, and from his own experience he declares that God is love. God does not merely have love; He is love. And according to Saint Maximus, whoever has love has acquired this God. A person united with God cannot help but love continually. Just as God loves and there is no trace of hatred in Him, so it is with the person who has love.

According to Saint Macarius, a person who attains love becomes a captive of another world. In the Church’s experience, someone who has been granted the grace to taste the love of Christ acquires an unquenchable thirst for God and says with the psalmist, “My soul thirsts for the living God. When shall I come and appear before the face of God?” Such a person also gains a deep compassion for the whole universe and prays for the whole world. Through the sweetness of this love, the nous, the spiritual mind, is freed from every earthly image, and desire from every worldly longing. Thus a person acquires purity of nous and heart.

According to Saint Maximus, love made God man for the theosis, the divinisation, of humanity; and through God who became man, it makes man god. If we cannot come even close to such lofty and beautiful things, let us at least approach them with humility. That will be a good beginning.

Ιωάννης ο Θεολόγος, ο Θείος Απόστολος και Ευαγγελιστής, ο ηγαπημένος του Κυρίου Μαθητής, είναι αυτός που είπε ότι ο Θεός αγάπη εστί. Και η αγάπη αυτή του Θεού είναι αυτή που υπέροχα ζωογονεί το Ευαγγέλιό Του και τις τρεις καθολικές επιστολές Του. Όλες οι λεπτότητες και όλος ο θησαυρός των χριστιανικών συναισθημάτων βρήκαν τον άριστον διερμηνέα τους, τον θείο αυτό δεύτερο γιο της Σαλώμης και του Ζεβεδαίου. Και εις πίστωση του ότι όπου η μεγάλη αγάπη, εκεί και η μεγάλη κατά Θεόν σοφία, ο κατεξοχήν Απόστολος της Αγάπης αξιώθηκε να γίνει και ο υπέροχος θεολόγος του δόγματος της χριστιανικής αποκαλύψεως. Ο Ιωάννης με τον μεγαλύτερό του αδερφό Ιάκωβο

ακολουθούσαν το επάγγελμα του ψαρά, του πατέρα του Ζεβεδαίου. Μερικοί από τους νεωτέρους παραδέχονται ότι η οικογένεια ήταν αρκετά εύπορη. Το συμπεραίνουν από το ότι ο Ζεβεδαίος διατηρούσε στο πλοίο του και μισθωτούς αλιείς, από το ότι η σύζυγός του Σαλώμη συνέβαλε στις δαπάνες του Κυρίου και των μαθητών Του κατά τις ευαγγελικές περιοδείες τους, από το ότι είχαν και σπίτι στα Ιεροσόλυμα. Και τέλος από το ότι ο Ιωάννης παρέλαβε μετά το θάνατο του Ιησού την Θεοτόκο στο σπίτι τους και ανέλαβε τα βάρη της διατροφής της. Ήταν δε ο Ζεβεδαίος από τη Βηθσαϊδά και ψάρευε στη θάλασσα της Γαλιλαίας, η δε σύζυγός του Σαλώμη, η μητέρα του Ιακώβου και του Ιωάννου, φέρεται ως συγγενής της Κυρίας Θεοτόκου. Μερικοί

βλέποντας το πνευματικό ύψος του κατά Ιωάννη Ευαγγελίου, θέλησαν να ισχυριστούν ότι ο πατέρας του είχε φροντίσει επιμελώς για την εκπαίδευσή του. Αλλά οι Πράξεις των Αποστόλων μας πληροφορούν ότι και ο Πέτρος και ο Ιωάννης ήταν αγράμματοι, καθώς είναι άλλωστε φυσικό, προκειμένου για ψαράδες της εποχής εκείνης. Αν δε ο Ιωάννης έγραψε Ευαγγέλιο τέτοιου πνευματικού ύψους, αυτό είναι εύκολα εξηγήσιμο με το φωτισμό του Αγίου Πνεύματος στο νου και την καρδιά του Αγίου Ευαγγελιστού. Έπειτα είναι τέτοιο το περιεχόμενο του Ευαγγελίου εκείνου, ώστε μόνο η ανοησία θα ζητούσε να το εξηγήσει υποθέτοντας μεγάλη ανθρώπινη μόρφωση. Μήπως θα μπορούσε να το γράψει ο Ξενοφών ή ο Πλάτων ή ο Αριστοτέλης; Ο Ιωάννης το έγραψε, αλλά μόνο αφού ο Θεός τον

κατέστησε με το φωτισμό άξιο διερμηνέα του πνεύματός του. Πριν όμως από την επιφοίτηση του Αγίου Πνεύματος, ήταν αγράμματος ή γνώριζε κοινότατα γράμματα. Αλλά εάν ο Ιωάννης δεν είχε από την αρχή ανθρώπινη μόρφωση, κατείχε όμως θησαυρούς ευσεβείας και η καρδιά του ανέκαθεν φλεγόταν από την αγάπη του Θεού. Γι' αυτό νεαρότατος πρόστρεξε στο κήρυγμα του Βαπτιστού Ιωάννου, του οποίου και έγινε μαθητής και ακόλουθος. Αλλά ο Βαπτιστής, ο οποίος ήλθε μόνο για να εκτελέσει έργο προδρόμου, παρέπεμψε κάποια μέρα τον νεαρό Ιωάννη με τον Ανδρέα, τον αδελφό του Πέτρου, προς τον Ιησού, λέγοντας προς αυτούς στους τόπους εκείνους του Ιορδάνου: «Ίδε ο αμνός του Θεού». Και άρκεσε δε η πρώτη εκείνη συνάντηση

την οποία έμειναν ολόκληρη μέρα κοντά στον Ιησού για να στραφεί προς Αυτόν η καρδιά του νεαρού Ιωάννου. Όμως δεν ήταν ακόμη η ώρα της διαρκούς και οριστικής μαθητείας. Η κλήση ακολούθησε ύστερα, κοντά στη θάλασσα της Γαλιλαίας, όταν ο Ιησούς κάλεσε τον Ιάκωβο και τον Ιωάννη να Τον ακολουθήσουν, αφού προηγουμένως είχε κάνει το ίδιο προς τον Ανδρέα και τον Πέτρο. Από το Ιερό Ευαγγέλιο γνωρίζουμε ότι από τους μαθητές τρεις, ο Πέτρος, ο Ιάκωβος και ο Ιωάννης, ήταν ιδιαίτερα προσφιλείς στον Κύριο. Αυτοί τον συνόδευαν όταν ανέστησε τη θυγατέρα του Ιαΐρου, κατά την ανάβαση και τη μεταμόρφωσή του στο όρος Θαβώρ, κατά την προσευχή του στον κήπο της Γεθσημανή τη νύχτα της παραδόσεώς του.

Χαρακτηριστικό της μεγάλης αφοσιώσεως των αδελφών Ιωάννου και Ιακώβου προς τον Κύριο ήταν η μεγάλη τους έξαψη κατά των κατοίκων μιας κωμοπόλεως της Σαμαρίας, της οποίας οι κάτοικοι αρνήθηκαν να δεχθούν τον Κύριο. Του πρότειναν: «Κύριε, θέλεις είπωμεν πυρ καταβήναι από τον ουρανόν και αναλώσαι αυτούς, ως και Ηλίας εποίησε;» «Ουκ οίδατε ποίου πνεύματος εστέ υμείς. Ο Υιός του ανθρώπου ουκ ήλθε ψυχάς ανθρώπων απολέσαι, αλλά σώσαι». Όλοι γνωρίζουμε την Εσπέρα της Μεγάλης Πέμπτης, κατά την οποία πλεκόταν η τραγωδία που έμελλε να καταλήξει στην Σταύρωση του Γολγοθά. Καθώς διηγείται ο ίδιος ο Ιωάννης, ο Κύριος είπε ότι ένας από τους μαθητές έμελλε να τον παραδώσει. Η απροσδόκητη αυτή αναγγελία

προκάλεσε κατάπληξη μεταξύ των μαθητών. Όλοι, εκτός βέβαια από τον Ιούδα, ήθελαν να ζητήσουν εξηγήσεις. Ποιος όμως θα έπαιρνε το θάρρος για να ρωτήσει; Ο Πέτρος, ο τόσο θερμός και τολμηρός σε άλλες περιπτώσεις, τώρα αισθανόταν κι αυτός να του λείπει το θάρρος. Κοίταξε στον Ιωάννη που καθόταν κοντά στον Κύριο και του ένευσε να αναλάβει αυτός την πρωτοβουλία. Και ο Ιωάννης δεν αρνήθηκε. Επιπεσών εις το στήθος του Ιησού, του είπε: «Κύριε, τις εστί;» Το θάρρος αυτό του Ευαγγελιστού μας εξηγείται από τον ίδιο, λέγοντας ανωνύμως για τον εαυτό του: «Εις των μαθητών αυτού, ον ηγάπα ο Ιησούς». Δηλαδή τον αγαπούσε εξαιρετικά, διότι διαφορετικά ο Ιησούς αγαπούσε όλους τους μαθητές.

Η ιδιαίτερη αυτή στοργή μεταξύ του Κυρίου και του Ιωάννου διαλάμπηκε από τα μετέπειτα. Μετά τη σύλληψη οι μαθητές όλοι διασκορπίστηκαν. Ο Πέτρος εισήλθε στην αυλή του Αρχιερέως, αλλά γεμάτος ταραχή και σύγχυση, για να έλθει η ώρα κατά την οποία να καταποθεί η αγάπη του προς τον διδάσκαλο στην άβυσσο του τρόμου και να εκπηδήσει από αυτή η ένορκη αποκήρυξη και άρνηση εκείνου. Μόνο ο Ιωάννης παρακολούθησε και μέχρι το Σταυρό, συνοδεύοντας τη Θεοτόκο και μη κρύβοντας την αδιάπτωτη και θερμή προς τον Κύριο αφοσίωσή του. Και ο Ιησούς εν μέσω της γενικής εγκαταλείψεως και του διασκορπισμού των αγαπημένων Του επευλόγησε την αγάπη του Ιωάννου, που μόνος εκείνος απέμεινε πιστός, και ανέθεσε σε Αυτόν

στο εξής τη φροντίδα της μητέρας του, δημιουργώντας μεταξύ τους με πνευματική υιοθεσία τον τρυφερό και ιερό δεσμό μητέρας και γιου. Ιησούς ουν ιδών την μητέρα και τον μαθητήν παρεστώτα ον ηγάπα λέγει τη μητρί αυτού: «Γύναι, ιδού ο υιός σου». Είτα λέγει τω μαθητή: «Ιδού η μήτηρ σου». Και απ' εκείνης της ώρας έλαβεν αυτήν ο μαθητής εις τα ίδια. Τον Ιωάννη μετά από αυτά συναντούμε μαζί με τον Πέτρο να μαθαίνει από τη Μαρία τη Μαγδαληνή ότι το σώμα του Ιησού δεν βρέθηκε στο μνημείο. Και έτρεχαν τότε και οι δυο και είδαν ότι η πληροφορία ήταν αληθινή. Κατά την πρώτη εμφάνιση του Κυρίου στους δέκα μαθητές των θυρών κεκλεισμένων

παρευρισκόταν και ο Ιωάννης. Παρών δε ήταν και όταν εμφανίστηκε κατόπιν παρουσία και του Θωμά, καθώς και όταν φανερώθηκε στους μαθητές στο πλοίο, πρωινή ώρα κοντά στη θάλασσα της Τιβεριάδος. Μετά την επιφοίτηση του Αγίου Πνεύματος και τη σύσταση της πρώτης Εκκλησίας, ο Ιωάννης ήταν μεταξύ των πρωταγωνιστών της, στύλος καθώς τον ονομάζει ο Απόστολος Παύλος. Αυτός και ο Πέτρος είναι οι επικεφαλής, λαλώντας πανταχού προς τον λαό και κηρύττοντας το όνομα του Ιησού. Επίσης βρίσκουμε και τους δυο να ανακρίνονται ενώπιον του συνεδρίου και να προστάσσονται να μην ομιλούν πλέον καθόλου, ούτε να διδάσκουν επί το όνομα του Ιησού. Αλλά και οι δυο τους αποκρίθηκαν άφοβοι: «Ει δίκαιόν εστι λαλήν ενώπιον του Θεού

υμών ακούειν μάλλον ή του Θεού, κρίνατε. Ου δυνάμεθα γαρ ημείς, α είδομεν και ηκούσαμεν, μη λαλείν». Όταν δε μετά τον διωγμό των Χριστιανών στα Ιεροσόλυμα, μετά το θάνατο του πρωτομάρτυρα Στεφάνου, κηρύττονταν ο Λόγος του Θεού στη Σαμάρεια, στάλθηκαν εκεί ο Πέτρος και ο Ιωάννης για να ενισχύσουν και να επιστέψουν το έργο, επιθέτοντας τα χέρια σ' αυτούς που είχαν ήδη βαπτιστεί για να λάβουν Πνεύμα Άγιο. Ο Ιωάννης ήταν παρών στα Ιεροσόλυμα και κατά την Αποστολική Σύνοδο που συγκροτήθηκε εκεί περί το 50 μ.Χ. Για τη μετέπειτα ζωή του Ιωάννου γνωρίζουμε από την παράδοση ότι κήρυξε το Ευαγγέλιο στην Ασία, προπάντων δε στην Έφεσο, μεγάλο κέντρο τέχνης, βιομηχανίας

γραμμάτων και της αρχαίας λατρείας των θεών. Κατά την Ορθόδοξη Παραδοχή, πήγε εκεί όχι με τη Θεοτόκο, αλλά αφού αυτή κοιμήθηκε και τάφηκε στη Γεθσημανή. Του Ιωάννου στην Έφεσο είχε προηγηθεί ο Παύλος, του οποίου το έργο εξακολούθησε να στηρίζει και να προάγει. Επί του αυτοκράτορα Δομετιανού, ο οποίος βασίλευσε από το 81 μέχρι το 96 μ.Χ., ο Ιωάννης, αφού βασανίστηκε, εξορίστηκε στην Πάτμο όπου έγραψε την Αποκάλυψη. Το εκκλησιαστικό κύρος του Ιωάννου στην Έφεσο και από την Έφεσο ήταν πολύ μεγάλο.

Όχι μόνο εγκαθιστούσε επισκόπους και άλλους κληρικούς, αλλά και μεριμνούσε για την αρμονία των κατά τόπους εκκλησιών. Ο Ιερώνυμος αναφέρει ότι ο Ιωάννης, σε βαθύτατο πλέον γήρας, φερόταν στην εκκλησία πάνω στα χέρια των μαθητών του. Επειδή δεν μπορούσε τότε να εκφωνεί ομιλίες, αρκούνταν να λέγει: «Τεκνία, αγαπάτε αλλήλους». Οι μαθητές του βαρέθηκαν να ακούν πάντοτε τις ίδιες αυτές λέξεις και κάποτε τον ρώτησαν: «Διδάσκαλε, γιατί πάντοτε τούτο μόνο λέγεις;» Και εκείνος αποκρίθηκε: «Διότι είναι η εντολή του Κυρίου και όταν τούτο μόνο γίνεται αρκεί». Εκεί στην Έφεσο ο Ιωάννης έγραψε το Ευαγγέλιό του, κατά την ομόφωνη παραδοχή της αρχαιότητος, στην ελληνική γλώσσα. Κατά τις ημέρες του αυτοκράτορα Τραϊανού, ο οποίος βασίλευσε από το 98 μέχρι το 117 μ.Χ., όταν ο μακάριος αυτός Ιωάννης πρόκειτο να μεταβεί από την παρούσα ζωή σε εκείνη την αιώνιο,

προγνώρισε τούτο με τη χάρη του Θεού, πήρε τους μαθητές του και βγήκε έξω από την πόλη της Εφέσου, στο σημείο που υπέδειξε ο ίδιος να ανοιχτεί ο τάφος του. Μπήκε μέσα σε αυτόν μόνος του, ενώ ακόμη ζούσε, και κοιμήθηκε εκεί εν Κυρίω. Λέγεται δε ότι δεν ξαναβρέθηκε το σώμα του εκεί. Από τότε ο τάφος εκείνος αναδείχθηκε άλλη κολυμβήθρα του Σιλωάμ, επειδή ο Πανάγαθος και Φιλάνθρωπος Κύριός μας όχι μόνο δόξασε τους Αγίους που με προθυμία αγωνίστηκαν για την αγάπη Του, δηλαδή τους ιερούς του μαθητές και αποστόλους, τους προφήτες και μάρτυρες και όλους όσους ευαρέστησαν σ' αυτόν και τους αξίωσε της βασιλείας των ουρανών, αλλά και με τη δωρεά θείων χαρισμάτων και πολλών θαυμάτων, λαμπρούς και τότε απέδειξε,

δε και τώρα και πάντοτε τους αποδεικνύει, καθώς και τους τόπους εκείνους στους οποίους έζησαν και τάφηκαν. Έτσι λοιπόν και στον τάφο του σήμερα εορταζομένου Ιωάννου του Θεολόγου δώρισε τη χάρη του και με πολλά θαύματα τον κόσμησε. Διότι κάθε έτος κατά τη σημερινή μέρα βγάζει ξαφνικά με θείο και παράδοξο τρόπο σκόνη, η οποία ονομάζεται μάννα και χρησιμοποιείται προς ιατρεία ψυχών και προς υγεία σωμάτων, προς δόξα Θεού και του Αποστόλου και Ευαγγελιστού του Ιωάννου. Στην Παλαιά Έφεσο και πάνω στο λόφο ο οποίος ονομαζόταν Ηλιόβατο, τώρα δε από τους Τούρκους ονομάζεται Άγια Σολούκ, παραφθορά του Άγιος Θεολόγος, κτίστηκε μεγάλος ναός του Αγίου αυτού

Ιωάννη του Θεολόγου.

Ο Ευαγγελιστής Ιωάννης εκοιμήθη εν ειρήνη, μπορεί όμως να χαρακτηριστεί μάρτυς Χριστού, διότι σε όλη του τη ζωή έδωσε την καλή μαρτυρία για την αγάπη. Είναι ο μαθητής της αγάπης. Αγάπησε το Θεό και τον άνθρωπο και από προσωπική του πείρα ομολογεί ότι ο Θεός αγάπη εστί. Ο Θεός δεν έχει αγάπη, αλλά είναι αγάπη και κατά τον Άγιο Μάξιμο όποιος έχει αγάπη αυτόν τον Θεόν απέκτησε. Ενωμένος με το Θεό δεν μπορεί παρά να αγαπά διαρκώς. Όπως ο Θεός αγαπά και δεν βρίσκεται σε Αυτόν ίχνος μίσους, το ίδιο συμβαίνει με Αυτόν που έχει αγάπη.

Όποιος φτάνει στην αγάπη είναι κατά τον Άγιο Μακάριο αιχμάλωτος σε άλλο κόσμο. Κατά την πείρα της Εκκλησίας, ο άνθρωπος που αξιώθηκε να γευθεί την αγάπη του Χριστού, αποκτά αφενός μεν μια ακόρεστη δίψα για το Θεό και λέγει με τον ψαλμωδό: «Εδίψησεν η ψυχή μου προς τον Θεόν τον ζώντα, πότε ήξω και οφθήσομαι τω προσώπω του Θεού;» Αφετέρου δε αποκτά τρομερή συμπάθεια για όλο το σύμπαν και προσεύχεται για όλο τον κόσμο. Από τη γλυκύτητα αυτής της αγάπης ο νους απαλλάσσεται από κάθε γήινη εικόνα, η επιθυμία από κάθε κοσμική επιθυμία και αποκτά ο άνθρωπος την καθαρότητα του νου και της καρδιάς.

Κατά τον Άγιο Μάξιμο η αγάπη έκανε το Θεό άνθρωπο για τη θέωση του ανθρώπου και τον άνθρωπο Θεό δια του ενανθρωπίσαντος Θεού. Εάν αυτά τα πράγματα υψηλά και ωραία, ούτε κατ' ελάχιστον μπορούμε να τα πλησιάσουμε, τουλάχιστον ας τα ταπεινοφρονούμε. Θα είναι μια καλή αρχή.