Psalm 105: Israel’s Ingratitude and Prayer for Restoration

This English transcript is an automated translation of the original Greek lecture. It may contain errors; the original Greek audio recording is the authoritative source. Some passages are omitted per editorial policy.

We have finished Psalm 104 and are now moving into Psalm 105. This psalm is similar to the previous one, Psalm 104. But that psalm speaks of God’s blessings to the Hebrews, while this one speaks of…

…the people’s ingratitude toward God for the blessings He gave them. That is why metanoia, repentance, runs through this psalm. Notice the first verse: “Give thanks to the Lord, for He is good, for His mercy endures forever.” And then the last two verses, 47 and 48: “Blessed be the Lord God of Israel from everlasting to everlasting; and let all the people say, Amen, Amen.” The first verse and those last two verses are significant.

They are found in 1 Chronicles, chapter 16, verses 34 to 36. They were sung when the Ark of the Covenant was brought to Mount Zion. You can look them up yourselves if you wish: 1 Chronicles 16:34–36.

Now, this psalm is like the previous one, Psalm 104, because it too gives an account of Israel’s history. But there is a difference. Psalm 104, which we have studied, chiefly praises God’s blessings. This psalm, like Psalm 77, dwells on the people’s ingratitude and the punishments they received. Also, metanoia, repentance, runs through this psalm, while praise and gratitude run through the previous one. This psalm therefore asks for forgiveness and the restoration of the sinful nation of Israel. As Athanasius the Great says, “In this psalm he recounts the sins of the former people, teaching how they came to be cast out.”

Next time, however, we will turn to the text of the psalm, beginning with the first verse, and so on.

Πέμπτος ψαλμός. Τελειώσαμε τον εκατοστό τέταρτο και μπαίνουμε στον εκατοστό πέμπτο ψαλμό. Και είναι και αυτός όμοιος με τον εκατόν τέσσερα ψαλμό, τον προηγούμενο. Αλλά εκεί, σε εκείνον τον ψαλμό, γίνεται λόγος για τις ευεργεσίες του Θεού προς τους Εβραίους, ενώ εδώ γίνεται λόγος για...

αχαριστία του λαού έναντι του Θεού, έναντι των ευλογιών που τους έδωκε ο Θεός. Και γι' αυτό εδώ κυριαρχεί η μετάνοια σε αυτόν τον Ψαλμό και λοιπά. Έχει σημασία ότι ο πρώτος στίχος: «Εξομολογείσθε τω Κυρίω ότι χρηστός, ότι εις τον αιώνα το έλεος αυτού». Και επίσης οι δύο τελευταίοι στίχοι, ο 47ος και ο 48ος: «Ευλογητός Κύριος ο Θεός Ισραήλ από του αιώνος και έως του αιώνος, και ερεί πας ο λαός· γένοιτο, γένοιτο». Αυτός ο πρώτος στίχος και οι δύο τελευταίοι στίχοι.

Αναφέρονται στο βιβλίο με Παραλειπόμενα Α', 16ο κεφάλαιο, 34-36 στίχοι, που τους έψαλαν όταν μετέφεραν εις τον λόφον Σιών την Κιβωτό της Διαθήκης. Και θα μπορούσαμε, αν θέλετε, και μόνοι σας να δείτε. Είναι το Α' Παραλειπόμενο, δέκατο έκτο κεφάλαιο, στίχοι 34-36.

Λοιπόν, εδώ ο ψαλμός ούτος είναι όμοιος προς τον προηγούμενο, τον 104, διότι περιέχει, ούτως ως και εκείνος, περίληψη της Ισραηλιτικής ιστορίας, με την εξής διαφορά: ενώ ο ψαλμός 104 που είδαμε εξαίρει κυρίως τις ευεργεσίες του Θεού, ο παρών μνημονεύει κατά προτίμηση, ως και ο ψαλμός 77, τας αχαριστίας του λαού τούτου και τας τιμωρίας τας οποίες έλαβε. Πλην αυτού, εις τον παρόντα ψαλμόν κυριαρχεί μετάνοια, ενώ εις τον προηγούμενον ο ύμνος και η ευγνωμοσύνη. Ζητείται λοιπόν δια του παρόντος ψαλμού η συγγνώμη και η αποκατάστασις του αμαρτωλού ισραηλιτικού έθνους. Εν τούτω, λέει ο Μέγας Αθανάσιος, εν τούτω τω ψαλμώ τας αμαρτίας καταλέγει του προτέρου λαού, διδάσκων ως και διαγέγονεν η αποβολή αυτών.

Θα περάσουμε όμως στο κείμενο του ψαλμού, πρώτο στίχο κλπ., την προσεχή φορά.