David’s Just Rule and the Battle Against Sinful Thoughts

This English transcript is an automated translation of the original Greek lecture. It may contain errors; the original Greek audio recording is the authoritative source. Some passages are omitted per editorial policy.

Briefly, so we can finish the psalm. This is Psalm 100. We will finish it today and begin the next one when we meet again.

We will move on to Psalm 101. Now, as we said, David composed Psalm 100 when he was probably formally taking up his rule and, in a sense, inaugurating his kingdom. He was now king not only over Judah but over Israel as well, over all the people. Here he sets out, so to speak, his program and tells us how he will act. I think we reached verse five, so let us go on to verse six: “My eyes are upon the faithful of the earth, that they may sit with me.” Earlier he said that

those who secretly slander others, and so on, he drove away and would continue to drive away. The proud person and the greedy person: pride shows itself, you might say, in a raised eyebrow. That is why he speaks of “a proud eye and a greedy heart.” Greed lies deeper, in the heart. So of the proud and greedy person he says, “I did not eat with him.” I do not keep such a person close to me, spend time with him, or share a meal with him. Then he goes on: “My eyes are upon the faithful of the earth, that they may sit with me.” In other words, I look with favor upon the faithful

who live on the earth, those who believe in God. I make room for them, keep them close to me, and let them sit with me. “That they may sit with me. He who walks in a blameless way shall serve me.” I also take into my service, into public office, those who walk in a blameless way: people who live good, pure lives. I am sorry to pass over this so quickly. We ought to develop it at greater length, but we must finish now.

“No one who acts proudly shall dwell in my house.” He returns to the proud person: such a person cannot live in my house and work with me. “One who speaks unjustly shall not prosper before my eyes.” Again, I cannot tolerate an unjust person or keep him close to me. Now we come to the last verse, verse eight: “In the mornings I put to death all the sinners of the earth, to destroy from the city of the Lord all who work lawlessness.” Every morning I will hold court and judge cases. That was the custom. But by saying “in the mornings,” he may also mean: I will judge in the morning

when I am not tired, when my nous, the spiritual intellect, is clear and sober. Then I will judge, so that the judgment will be just and no one will be wronged. Well...

As various commentators say, in the evening a person may have a prejudice about a case. But after the night has passed and he has slept, by morning he may see the matter more clearly and judge a person’s case more fairly. That is why David says, “In the mornings I put to death all the sinners of the earth.”

He heard cases and passed sentences, not only by himself but with his officials throughout his kingdom. And in the New Testament, the Apostle Paul says of what we might today call the police, or the state, that it “does not bear the sword in vain.” The Apostle Paul says this. In general, governing authority, the state, is a necessary evil in this world, but it is necessary. What would happen if there were no organized state, or no sword? Some people try to be more merciful than God. “It does not bear the sword in vain,” says the Apostle Paul. So David, having authority, also bore the sword.

He had to maintain order. And if certain offenses reached the point where people had to be put to death, that is why he says here, “In the mornings I put to death all the sinners of the earth.” He speaks of the morning hours, though of course he uses the past tense.

He means that this has been his practice up to now and will remain his practice in the future. Those criminals whom he judges deserving of death will be tried and sentenced. But the judgment will take place in the morning, when the nous, the spiritual intellect, is sober, so that the decision may be more just.

So that he may cleanse it in this way: “to destroy from the city of the Lord all who work lawlessness”; to cleanse, first and foremost, the city of Jerusalem and the whole country, but first and foremost the city of Jerusalem. Now Basil the Great, like others who interpret the Psalter and the Old Testament generally, tends to take these things in a somewhat more spiritual sense. He says here that in the morning hours, when a person is calm, sober, rested, and so on, and can see, understand, and weigh things better, he will judge himself and destroy, put to death

the logismoi—the intrusive thoughts within us, as Basil the Great means: thoughts of anger, pride, sexual immorality, adultery, injustice, and wickedness of every kind. Death to them—the knife and the sword! Here a person may freely take up the sword, so to speak, and put the enemies of the soul to death. So we have finished Psalm 100. God willing, in a month we will move on to Psalm 101. That is all for today. Let us be on our way.

Σύντομα, για να τελειώσουμε τον ψαλμό. Είναι ο εκατοστός ψαλμός, θα τον τελειώσουμε ώστε να αρχίσουμε από την προσεχή φορά.

Μπούμε στον 101ο ψαλμό. Λοιπόν, είναι ο ψαλμός αυτός που, όπως είπαμε, ο 100ος, που τον έκανε ο Δαβίδ όταν μάλλον αναλάμβανε επίσημα πλέον και έκανε τρόπον τινά τα εγκαίνια της βασιλείας του, καθώς πλέον δεν βασίλευε μόνον εις το βασίλειο του Ιούδα αλλά και εις το βασίλειο του Ισραήλ, εις όλων των λαών, ας πούμε. Και τρόπον τινά λέγει, ας πούμε, μας παρουσιάζει το πρόγραμμά του και λέγει πώς θα ενεργεί. Νομίζω είχαμε φτάσει μέχρι και τον πέμπτο στίχο και προχωρούμε στον έκτο στίχο: «Οι οφθαλμοί μου επί τους πιστούς της γης, του συγκαθίσθαι αυτούς μετ' εμού». Ενώ είπε πιο πάνω ότι

που καταλαλούν κρυφά και τα λοιπά, αυτούς τους έδιωχνα και θα τους διώχνω. Τον υπερήφανο και τον άπληστο, η υπερηφάνεια φαίνεται, ας πούμε, η επηρμένη οφρύς, γι' αυτό λέει «υπερήφανο οφθαλμό και άπληστο καρδία», η απληστία πάλι δεν είναι τόσο στο μάτι, είναι μες στην καρδιά. Λοιπόν, αυτόν τον υπερήφανο και τον άπληστο, «τούτω ου συνήσθιον», αυτόν δεν τον κρατώ κοντά μου, δεν κάνω παρέα μαζί του, δεν συντρώγω. Προχωρεί λοιπόν τώρα: «Οι οφθαλμοί μου επί τους πιστούς της γης, του συγκαθίσθαι αυτούς μετ' εμού». Όμως τα βλέπω έτσι, ας πούμε, με εύνοια, τους πιστούς

κατοικούν επάνω στη γη, τους πιστούς που πιστεύουν στον Θεό και ακριβώς να παίρνω τέτοια θέση ώστε να τους κρατώ κοντά μου και να κάθονται μαζί μου. «Του συγκαθίσθαι αυτούς μετ' εμού. Πορευόμενος εν οδώ αμώμω, ούτός μοι ελειτούργει». Επίσης δέχομαι κοντά μου στην υπηρεσία, στη λειτουργία, στην υπηρεσία, δηλαδή στη δημόσια υπηρεσία, στις δημόσιες υπηρεσίες, δέχομαι, θα κρατώ αυτούς οι οποίοι πορεύονται εν οδώ αμώμω, είναι άμωμοι, ζουν, ας πούμε, καλή ζωή, είναι άμωμη η ζωή, καθαρή ζωή. Θα τα πούμε σύντομα σύντομα, λυπούμαι, αυτά θα έπρεπε να τα αναπτύξουμε όσο γινόταν περισσότερο, αλλά δεν πειράζει, τελειώνουμε τώρα.

«Ου κατώκει εν μέσω της οικίας μου ποιών υπερηφανίαν». Ένας που είναι περήφανος, πάλι επανέρχεται, δεν μπορεί να μένει αυτός στο σπίτι μου και να συνεργάζεται μαζί μου κλπ. «Λαλών άδικα ου κατηύθυνεν ενώπιον των οφθαλμών μου». Και ένας πάλι που είναι άδικος κλπ., δεν μπορώ να τον ανεχθώ, δεν μπορώ να τον κρατήσω κοντά μου. Και περνούμε στον τελευταίο στίχο, στον 8, που λέει: «Εις τας πρωίας απέκτεινον πάντας τους αμαρτωλούς της γης, του εξολοθρεύσαι εκ πόλεως Κυρίου πάντας τους εργαζομένους την ανομίαν». Κάθε πρωί θα κάνω δικαστήριο, θα δικάζω. Αυτό ήταν συνήθεια, αλλά επίσης μπορεί να το λέγει έτσι, «εις τας πρωίας», το πρωί θα δικάζω

με την έννοια ότι τότε που δεν είμαι κουρασμένος, τότε που είναι καθαρός ο νους, τότε που είναι νηφάλιος ο νους, τότε θα δικάσω ώστε η δίκη να είναι δικαία, να μην αδικηθεί κανένας. Ε...

Όπως λένε οι διάφοροι τώρα που ερμηνεύουν, από βραδύ, ας πούμε, μπορεί κανείς να έχει μια προκατάληψη. Καθώς όμως θα μεσολαβήσει η νύχτα, θα κοιμηθεί κανείς, θα ξημερωθεί κτλ., ως το πρωί μπορεί να έχει σωστότερη άποψη για ένα θέμα, σωστότερη άποψη για την περίπτωση ενός ανθρώπου. Λοιπόν, γι' αυτό «εις τας πρωίας απέκτεινον πάντας τους αμαρτωλούς της γης».

Εδίκαζε, κατεδίκαζε, όχι μόνο ο Δαβίδ και με τους ανθρώπους του, γενικότερα στο όλο κράτος του. Και όπως λέγει στην Καινή Διαθήκη, λέει ο Απόστολος Παύλος ότι αυτός που, ο αστυνομικός ας πούμε που θα λέγαμε σήμερα, το κράτος, ναι, «ουκ εική την μάχαιραν φορεί», το λέει ο Απόστολος Παύλος. Γενικώς η εξουσία, το κράτος, είναι ένα αναγκαίο κακό σε αυτόν τον κόσμο, αλλά είναι αναγκαίο. Δηλαδή αλίμονο αν δεν υπήρχε οργανωμένο κράτος και αλίμονο αν δεν υπήρχε λοιπόν και η μάχαιρα, που κάνουν μερικοί, γίνονται φιλανθρωπότεροι του Θεού. «Ουκ εική την μάχαιραν φορεί», λέει ο Απόστολος Παύλος. Έτσι λοιπόν ο Δαβίδ είχε την μάχαιρα, αν είχε δηλαδή, καθώς είχε την εξουσία.

Έπρεπε να επιβάλλει την τάξη και αν, ας πούμε, έφτανε μερικά πράγματα σε τέτοιο σημείο που να έπρεπε, ας πούμε, να φονευθούν, γι' αυτό λέει εδώ «εις τας πρωίας απέκτεινον πάντας τους αμαρτωλούς της γης», στις πρωινές ώρες, που ομιλεί βέβαια σε παρωχημένο χρόνο.

Θέλει να πει ότι μέχρι σήμερα αυτή ήταν η τακτική μου, αλλά και στο μέλλον αυτή θα είναι η τακτική μου. Λοιπόν, όλοι εκείνοι που είναι εγκληματίες, που δεν πρέπει να ζουν, θα δικαστούν λοιπόν εις θάνατον, αλλά θα γίνει το πρωί για να βγει πιο δικαία η απόφαση, καθότι θα είναι νηφάλιος ο νους.

Για να καθαρίσει έτσι, «του εξολοθρεύσαι εκ πόλεως Κυρίου πάντας τους εργαζομένους την ανομίαν», για να καθαρίσει έτσι κυρίως και πρωτίστως την πόλη Ιερουσαλήμ και όλη τη χώρα, αλλά πρωτίστως και κυρίως την πόλη Ιερουσαλήμ. Τώρα ο Μέγας Βασίλειος, όπως και άλλοι ας πούμε που συνηθίζουν όταν ερμηνεύουν το Ψαλτήρι, γενικά την Παλαιά Διαθήκη, συνηθίζουν να τα παίρνουν έτσι λίγο πνευματικότερα τα πράγματα και ας πούμε λέει εδώ ο Μέγας Βασίλειος ότι τις πρωινές ώρες, τότε ακριβώς πάλι που κανείς είναι ήρεμος, είναι νηφάλιος, είναι ξεκούραστος και τα λοιπά, τότε που μπορεί να δει καλύτερα, να καταλάβει καλύτερα, να ζυγίσει τα πράγματα καλύτερα, και τις πρωινές ώρες λοιπόν θα δικάσει κανείς τον εαυτό του και θα εξολοθρεύσει, θα αποκτείνει.

θα εξολοθρεύσει όλους τους... Και εννοεί εδώ ο Μέγας Βασίλειος λογισμούς που έχει κανείς μέσα, που έχει λογισμούς θυμού, λογισμούς υπερηφανίας, λογισμούς πορνείας, μοιχείας, αδικίας, πονηρίας γενικώς κτλ. Θάνατος, το μαχαίρι και σφαγή. Άνετα εδώ μπορεί κανείς να πάρει το μαχαίρι, να χρησιμοποιήσει το ξίφος και να θανατώσει, ας πούμε, τους εχθρούς της ψυχής. Αυτά, τελειώνουμε λοιπόν τον 100ο ψαλμό και αν θέλει ο Θεός μετά από ένα μήνα θα περάσουμε στον 101ο. Αυτά παρακαλώ για σήμερα και να πηγαίνουμε.