Psalms and the Spiritual Life · Lecture 124
Psalm 95: Rejoicing in God Our Creator and Shepherd
A lecture by Fr. Symeon Kragiopoulos
3 Tap to hold An interactive player loads with JavaScript. Without it, use the direct audio link and the summary below.
Summary
The psalm opens with a call to praise God, while its later verses call for obedience. Joy in God is a sign of a close relationship with Him, like a child’s joy with loving parents. The lecturer compares serving God from fear, for reward, and as a child who loves the Father. God is our Savior and the source of our life, so we approach Him with thanksgiving and songs of joy. The psalm praises the true God as ruler and creator of the land, mountains, and sea, in contrast to idols. Joyful closeness to God belongs alongside reverent worship and tears of repentance or gratitude. God cares for His people as a shepherd, providing both physical and spiritual nourishment; the lecturer leaves the rest of the psalm for next time.
English audio is a digitally generated narration of the translated transcript. Disclosed as such on every lecture.
The Greek original audio is preserved unchanged. It is the authoritative recording for this lecture.
Transcript: English (automated translation)
This English transcript is an automated translation of the original Greek lecture. It may contain errors; the original Greek audio recording is the authoritative source. Some passages are omitted per editorial policy.
Today we come to a new psalm, Psalm 94. It is a short psalm of eleven verses, divided into two parts, with almost no introduction. The first urges the Israelites to praise God, the almighty God who loves mankind. The second urges them to obey. Let us see.
“Come, let us rejoice”—what a beautiful psalm this is—“Come, let us rejoice in the Lord; let us shout for joy to God our Savior. Let us come before Him with thanksgiving, and shout for joy to Him with psalms. For the Lord is a great God and a great King over all the earth. In His hand are the ends of the earth, and the heights of the mountains are His. The sea is His, for He made it, and His hands formed the dry land. Come, let us worship and fall down before Him, and weep before the Lord who made us. For He is our God, and we are the people of His pasture, the sheep of His hand.” That is the first part. Here the Psalmist urges the people: “Come, let us rejoice.” Come and show our joy in the Lord today. Let us express that joy. I think we should pause here and dwell on this point.
The first good sign that we belong to God, that we seek Him, that we have come to know Him in some measure and that He has opened a way for us, is this joy.
The first sign that we have a good relationship with God is this joy. A child delights in being with its mother or its parents, and that shows how close they are. The child is glad to be with them; its soul rejoices.
That is how it should be with God. Yet so often, when we remember God, or someone reminds us of Him, or we have to give ourselves a little nudge, we act as though we were being taken to someone who makes us miserable, burdens us, lays demands on us, keeps us from enjoying life, and asks this and that of us. That is roughly how we relate to God. Can such a relationship be right? And can anyone grow spiritually that way? Only the person whose soul rejoices at having found God and knowing Him, and who is ready to make any sacrifice to please Him and keep this joy in God, has a good relationship with Him and carries that joy within. Otherwise, our relationship is—well, you remember...
You will have read, as we have discussed here, that people who relate to God fall into three groups. Some are like servants: a servant does what he does out of fear, to please his master. Others are hired workers: they do what they do because they are paid. Only a son does what he does because he is his father’s child. He acts neither from the kind of fear a servant has of his master nor because he expects payment, but because he is his father’s child. This, of course, is the best state. Those in this group, if we may call it that, are in a better, more perfect state. But the others are not rejected.
If someone stays close to God even out of fear, or remains with Him even for reasons that are somewhat self-interested, that too is something. But the perfect way is the way of the child. That is just what we hear here: “Come, let us rejoice in the Lord; let us shout for joy to God our Savior.” With shouts of joy, let us express what it means to be with God, who is our Savior.
There is something we gain from this, of course, but we should not think of it as a hired worker does. He works and receives his wages. Nor should we think like a servant who seeks his master’s favor so that he can keep his position.
Um...
God is our very life, our joy, our happiness, our breath, our everything. When we are close to Him, we are saved: saved from death, from ruin, from being lost. So let us show our joy in God, who is our Savior. And again: “Let us come before Him with thanksgiving, and shout for joy to Him with psalms.” Let us come before God at once, giving thanks with psalms and joyful cries. This is our rejoicing, our joy, our delight. We rejoice that He is our God and that we are His children. We rejoice that He keeps us on His path and close to Him. We rejoice that He saves us, and we rejoice that...
Um... He gives us everything. “For the Lord is a great God and a great King over all the earth.” Yes, He is the true God. He is the great Lord and the great King over all the earth. These words, of course, set Him apart from the idols. The idolaters had their gods, their false gods. What were they, after all? He, then, is the great God. He is the King; He rules over the earth. “In His hand are the ends of the earth, and the heights of the mountains are His.” Everything comes from Him: the farthest reaches of the earth, even the mountains. Everything comes from the great God, the King
who is our God. So come, let us show our joy and rejoicing. “The sea is His, for He made it, and His hands formed the dry land.” He made the sea too. Our familiarity with Him goes only so far; it is good and necessary to run to Him and rejoice. He is our Father, and we are His children. We are happy to be near Him, and we should tell Him so. At the same time, though, He is our God. A child would never—I think that, though things are different today, in earlier times a well-behaved child, whether a boy or a girl, however happy and truly delighted to be near father and mother, would never take such liberties
as to trample them underfoot. No, no. A father was a father, and a mother was a mother. All the more, God is God. That is why the psalm says, “Come, let us worship and fall down before Him, and weep before the Lord who made us.” Worshipping and falling before Him can mean weeping: weeping for our sins, weeping for the way we have lived before Him, which has not always been as it should be. We may also weep for joy, because there are tears of joy. As the monks of the Holy Mountain say, when someone grows spiritually and reaches katanyxis, compunction in prayer, there are sweet tears of happiness and joy. “For He is our God, and we are the people of His pasture.” He is our God, and we
are the people of His pasture, the sheep of His hand. We are His people, and He is our God. We are His sheep, held in His hand, and He gives us good pasture.
That is to say, He brought us to this place, brought us to this land, and settled us here. We are His people, His sheep, His children. He feeds us here and gives us drink. This means food and drink for the body, but also spiritual food and spiritual drink.
We have covered this briefly today, as it is time to go. We will continue next time.
Original transcript: Greek
Σε καινούριο ψαλμό σήμερα, είναι ο 94ος. Ένας σύντομος ψαλμός, έχει 11 στίχους και χωρίζεται σε δυο μέρη, χωρίς εισαγωγή σχεδόν. Το πρώτο μέρος είναι από τον πρώτο στίχο στον 7ο και το δεύτερο μέρος από τον 8ο στίχο στον 10ο. Το πρώτο είναι ένας ψαλμός που παροτρύνει τους Ισραηλίτες να υμνούν τον Θεό, τον Παντοδύναμο Θεό και τον Φιλάνθρωπο Θεό. Το πρώτο μέρος ακριβώς είναι προτροπή για να υμνούν τον Θεό, ενώ το δεύτερο μέρος είναι προτροπή προς υπακοή. Για να δούμε.
Δεύτε αγαλλιασώμεθα, είναι πολύ ωραίος ο ψαλμός, δεύτε αγαλλιασώμεθα τω Κυρίω, αλαλάξωμεν τω Θεώ τω σωτήρι ημών. Προφθάσωμεν το πρόσωπον αυτού εν εξομολογήσει και εν ψαλμοίς αλαλάξωμεν αυτώ. Ότι Θεός μέγας Κύριος και βασιλεύς μέγας επί πάσαν την γην, ότι εν τη χειρί αυτού τα πέρατα της γης και τα ύψη των ορέων αυτού εισίν. Ότι αυτού εστίν η θάλασσα και αυτός εποίησεν αυτήν και την ξηράν αι χείρες αυτού έπλασαν. Δεύτε προσκυνήσωμεν και προσπέσωμεν αυτώ και κλαύσωμεν εναντίον Κυρίου του ποιήσαντος ημάς. Ότι αυτός εστίν ο Θεός ημών και εμείς λαός νομής αυτού και πρόβατα χειρός αυτού. Αυτό είναι το πρώτο μέρος. Και προτρέπει εδώ ο Ψαλμωδός το λαό: δεύτε αγαλλιασώμεθα. Ελάτε να εκδηλώσουμε την αγαλλίασή μας σήμερα στον Κύριο. Να δηλώσουμε την αγαλλίασή μας. Δεν ξέρω πάλι σε αυτό το θέμα να σταθούμε και να επιμείνουμε.
Πρώτο καλό σημάδι ότι είμαστε του Θεού, ότι ζητούμε το Θεό, ότι βρήκαμε κάπως το Θεό, ότι άνοιξε δρόμους, το πρώτο σημάδι είναι αυτή η αγαλλίαση.
Πρώτο σημάδι ότι έχουμε καλές σχέσεις με τον Θεό είναι αυτή η αγαλλίαση, όπως δηλαδή το παιδί ευφραίνεται και αυτό δείχνει ότι έχει καλές σχέσεις με τη μητέρα του ή με τους γονείς του. Ευφραίνεται όταν είναι με τους γονείς του, ευφραίνεται, χαίρεται, αγαλλιά η ψυχή του.
Αυτό... Αυτό πρέπει να συμβαίνει και με το Θεό, όχι αυτό που συνήθως συμβαίνει, σαν να, όταν θυμηθούμε το Θεό, όταν μας θυμίσουν το Θεό, όταν χρειαστεί έτσι λίγο να σκουντήξουμε τον εαυτό μας, σαν να μας πηγαίνουν σε κανέναν ο οποίος μας ο οποίος μας κάνει δυστυχισμένους, ο οποίος μας ταλαιπωρεί, ο οποίος μας υποχρεώνει, ο οποίος δεν μας αφήνει να χαρούμε τη ζωή, ο οποίος ζητάει τούτο, ζητάει εκείνο. Έτσι περίπου, τέτοια είναι η σχέση μας με τον Θεό. Είναι ποτέ δυνατόν να είναι σωστή η σχέση αυτή; Και είναι ποτέ δυνατόν έτσι και να προκόψει κανείς πνευματικά; Μόνον εκείνος ο οποίος θα ευφραίνεται η ψυχή του που βρήκε το Θεό, που γνωρίζει το Θεό και που είναι έτοιμος να κάνει την όποια θυσία ακριβώς για να αρέσει στο Θεό και να έχει αυτή τη χαρά εν τω Θεώ, μόνον αυτός έχει καλή σχέση με το Θεό και έχει αυτή τη χαρά μέσα του. Αλλιώς η σχέση μας είναι, βέβαια, ενθυμείστε που...
Και εμείς εδώ, και θα το έχετε διαβάσει, ότι χωρίζονται οι άνθρωποι που έχουν αναφορά στον Θεό σε τρεις κατηγορίες. Μία κατηγορία είναι εκείνοι που είναι σαν δούλοι, όπως ο δούλος από φόβο κάνει ό,τι κάνει προκειμένου να ευχαριστήσει τον αφεντικό του, από φόβο. Οι άλλοι είναι οι μισθωτοί. Ο μισθωτός κάνει ό,τι κάνει επειδή ακριβώς πληρώνεται και μόνον ο υιός κάνει ό,τι κάνει διότι είναι το παιδί του πατέρα, ούτε διότι φοβάται τον πατέρα με την έννοια ότι τον φοβάται ο δούλος, ούτε επειδή θα πληρωθεί, αλλά επειδή είναι το παιδί του πατέρα. Αυτή είναι βέβαια η καλύτερη κατηγορία. Αυτής της κατηγορίας, αν μπορούμε να το πούμε έτσι, είναι σε καλύτερη κατάσταση, σε τελειότερη, σε τελεία κατάσταση, αλλά και οι άλλοι δεν απορρίπτονται.
Και από φόβο κανείς τουλάχιστον να μένει κοντά στο Θεό, έστω και από σκέψη, ας πούμε, ιδιοτελή να μένει εις τον Θεό, κι αυτό κάτι είναι, αλλά όμως το τέλειο είναι εκείνο. Και εδώ ακριβώς αυτό, «δεύτε αγαλλιασώμεθα τω Κυρίω, αλαλάξωμεν τω Θεώ τω σωτήρι ημών», για να εκδηλώσουμε με αλαλαγμούς χαράς αυτή την κατάστασή μας εις τον Θεό που είναι ο Σωτήρας μας.
Δηλαδή υπάρχει ένα συμφέρον, αλλά αυτό το συμφέρον δεν πρέπει να το δει κανείς όπως το βλέπει ο μισθωτός. Εργάζεται και παίρνει το μισθό του ή ο δούλος που έχει αυτός την εύνοια, ας πούμε, του αφεντικού του για να παίρνει τη δουλειά αυτή.
Εεε...
Ο Θεός είναι η ύπαρξή μας, είναι η χαρά μας, είναι η ευτυχία μας, είναι η αναπνοή μας, είναι το παν. Σε Αυτόν είμαστε έτσι, όταν είμαστε κοντά σε Αυτόν είμαστε έτσι, σωζόμαστε, δηλαδή από το θάνατο, από την καταστροφή, από το να χαθούμε, σωζόμαστε. Ας εκδηλώσουμε λοιπόν τη χαρά μας στον Θεό ο οποίος είναι ο Σωτήρας μας. Επίσης, «προφθάσωμεν το πρόσωπον αυτού εν εξομολογήσει και εν ψαλμοίς αλαλάξωμεν αυτώ». Να εμφανιστούμε τώρα αμέσως ενώπιον του Θεού, εξομολογούμενοι ακριβώς με ψαλμούς και αλαλαγμούς. Αυτή είναι η αγαλλίασή μας, αυτή είναι η χαρά μας, αυτή είναι η ευχαρίστησή μας. Χαιρόμαστε που είναι Θεός μας, που είμαστε παιδιά Του, χαιρόμαστε που μας έχει στο δρόμο Του, χαιρόμαστε που μας έχει κοντά του και χαιρόμαστε που μας σώζει και χαιρόμαστε που...
Εεε... Δίνει τα πάντα. «Ότι Θεός μέγας Κύριος και βασιλεύς μέγας επί πάσαν την γην». Ναι, αυτός είναι ο αληθινός Θεός. Αυτός είναι ο μέγας Κύριος και ο βασιλεύς ο μέγας επί πάσαν την γην. Βέβαια εδώ γίνεται, ας πούμε, λέγονται αυτά σε αντιδιαστολή με τα είδωλα. Δηλαδή υπήρχαν και οι θεοί, οι ψεύτικοι θεοί που είχαν οι ειδωλολάτρες. Τι ήταν αυτοί, τι είπατε; Αυτός είναι λοιπόν ο Θεός ο μέγας, αυτός είναι ο βασιλεύς, αυτός είναι που κυριαρχεί επάνω στην γη. «Ότι εν τη χειρί αυτού τα πέρατα της γης και τα ύψη των ορέων αυτού εισίν». Τα πάντα λοιπόν από αυτόν προέρχονται, τα πέρατα της γης, ακόμη και τα βουνά, τα πάντα προέρχονται από τον Θεό, τον μέγα Θεό, τον βασιλέα
που είναι ο δικός μας ο Θεός και ελάτε λοιπόν να εκδηλώσουμε τη χαρά μας, την αγαλλίασή μας. «Ότι αυτού εστίν η θάλασσα και αυτός εποίησεν αυτήν και την ξηράν αι χείρες αυτού έπλασαν». Αυτός έκανε και τη θάλασσα. Περνάει δηλαδή ως ένα σημείο η παρρησία, είναι καλή αυτή και είναι απαραίτητη, να τρέξουμε, να χαρούμε, ο πατέρας μας είναι, παιδιά του είμαστε, είμαστε ευτυχισμένοι κοντά του και να του το πούμε, αλλά συγχρόνως όμως είναι ο Θεός μας. Ποτέ δηλαδή ένα παιδί, νομίζω ένα παιδί, σήμερα είναι αλλιώς τα πράγματα, αλλά παλαιότερα ένα σωστό παιδί, είτε αγόρι ήταν είτε κορίτσι ήταν, και που χαιρόταν έτσι κοντά στον πατέρα του και κοντά στη μητέρα του και ευφραινόταν πραγματικά, ποτέ δεν έπαιρνε θάρρος
σαν να ποδοπατάει τον πατέρα και τη μητέρα κάτω από τα πόδια. Όχι, όχι, ο πατέρας ήταν πατέρας και η μητέρα ήταν μητέρα. Πολύ περισσότερο λοιπόν εδώ ο Θεός είναι Θεός, γι' αυτό «δεύτε προσκυνήσωμεν και προσπέσωμεν αυτώ και κλαύσωμεν εναντίον Κυρίου του ποιήσαντος ημάς». Αυτό το να προσκυνήσουμε και προσπέσουμε έχει την έννοια ακόμα και να κλάψουμε, να κλάψουμε για τις αμαρτίες μας, να κλάψουμε για την όλη τακτική μας ενώπιόν του που δεν είναι πάντοτε όπως πρέπει, να κλάψουμε και από χαρά, διότι υπάρχουν και δάκρυα χαράς, όπως λένε οι Αγιορείτες όταν προκόψει κανείς και φτάσει στο να έχει κατάνυξη στην προσευχή, τα γλυκά δάκρυα της ευτυχίας και της χαράς. «Ότι αυτός εστίν ο Θεός ημών και εμείς λαός νομής αυτού». Αυτός είναι ο Θεός μας και εμείς
λαός νομής αυτού και πρόβατα χειρός αυτού. Εμείς είμαστε ο λαός, είναι ο Θεός μας, είμαστε ο λαός Του και είμαστε τα πρόβατά Του, είμαστε στο χέρι Του και Αυτός είναι εκείνος ο οποίος σαν πρόβατά Του μας έχει σε καλή νομή.
Δηλαδή, θέλει να πει εδώ ότι μας έφερε σε αυτόν τον τόπο, μας έφερε σε αυτήν την χώρα, μας εγκατέστησε εδώ, είμαστε ο λαός του, είμαστε τα πρόβατά του, είμαστε τα παιδιά του, μας τρέφει εδώ, μας ποτίζει εδώ και εννοεί εδώ και την φυσική τροφή και το φυσικό ποτό, αλλά εννοεί και την πνευματική τροφή και το πνευματικό ποτό.
Έτσι σύντομα, σύντομα και για να φύγουμε θα συνεχίσουμε την επόμενη φορά.