God’s Help and Consolation in Psalm 93

This English transcript is an automated translation of the original Greek lecture. It may contain errors; the original Greek audio recording is the authoritative source. Some passages are omitted per editorial policy.

Let us turn now to the Psalms. We are in Psalm 93, from verse 16 onward. Verses 1 and 2 were the introduction. The first part was verses 3 through 7, the second verses 8 through 11, and the third verses 12 through 15, which we looked at last time. There we saw the Lord comforting the righteous. Now we come to the fourth part, verses 16 through 19, where the psalmist speaks for himself.

He tells us of his own experience of God comforting the faithful. That is the difficulty, isn't it? Sometimes those who are not faithful prosper, while the faithful suffer. So he tells us from his own experience that God truly comforts the faithful: “Who will rise up for me against those who do evil? Who will stand beside me against those who work lawlessness?” Who will rise to support and defend me?

When evildoers, all my enemies, turn against me and wish me harm, who will come to my defense? “Who will rise up for me against those who do evil?” The psalmist does not say the answer outright, but whom does he mean? God. God himself. “Who will stand beside me against those who work lawlessness?” Who will support me and help me against all of them? Again, God. I wish so much for us to understand this, and I will say it once more: let us enter into the spirit of God's saints. If we remain merely ordinary people, we will get nowhere.

Let us take on something of the spirit of God's saints. The psalmist faces the things each of us faces. Yet in the end he holds fast to God, turns to God, and trusts in God. No one can take away or shake his confidence in God. Nothing can. No power, no enemy, no obstacle can change him. But we are not like that, and I ask you to pay attention to this. Why should we not imitate the saints? Why should we not take on that same spirit?

Why should we not love this truth as it is? Who will defend me? Let us believe firmly, just as he does: God will. Who will stand beside me against all those forces, against my own self, against sinful people and demons? God will. Could He leave us here? It is possible. And now the psalmist says: “If the Lord had not helped me, my soul would soon have dwelt in Hades.” This is what Barsanuphius said earlier. The psalmist looks back and remembers: if God had not helped me, after all I went through, after all that happened to me... But do you believe that God helped you? It was not because I did this or that, or because I was one way or another. God helped me.

If God had not helped me, my soul would be in Hades.

The psalmist believes this, and all the saints believe it. We see it in Barsanuphius and in every saint. It is not that we do not believe it. We read it here, hear him say it, and believe it. But when the hour of trial comes, where does that faith go? We become hemmed in by our weakness, by our passions, and by other things, and that faith, that confidence, flees.

I would say to You, my God, “My feet are slipping,” and Your mercy would come at once to help me. The psalmist speaks from experience, as we said. Who will stand beside me? I know who: God. I know this from experience. I know that if God had not helped me, I would be in Hades. I know it in a particular way. I have lived it and still live it: when I cried out to God, “My feet are slipping; the ground is giving way beneath me,” Your mercy, Lord, helped me. Your mercy helped me.

“When the sorrows in my heart were many, Your consolations brought joy to my soul.” Yes, here it is again. Lord, as my sorrows multiplied within my heart, Your consolations brought joy to my soul. It was Your comfort that brought joy to me. When my sorrows were few, the comfort matched them. When they grew, so did the comfort. And when they grew greater still, the comfort grew greater too.

David, the psalmist, tells us this. Yes, David. He is not trying to measure these things precisely. He wants us to know that God will never say:

“This is too much for Me. If it were less, I could manage it, but this much...” That will never happen. Do you have a little sorrow? God will give you comfort to meet it. Is your sorrow so great that the whole world could not bear it? God will find a way to comfort you. The psalmist knows this from experience. He believes it. Of course, when we have experienced it ourselves, we too will be able to say so. But to gain that experience, we must be faithful. David did not have the things we have to read. We have them now; we read them. Let us believe that this is how things are, and we too will come to know it from experience.

Then we will be able to assure our own hearts and the hearts of others that this is true, and say, “The Lord is my helper; what have I to fear?” I have no one to fear, since the Lord is my helper. That is all for today. We will continue next Saturday.

Περάσουμε λίγο και στους ψαλμούς. Είμεθα στον 93ο ψαλμό, από τον 16ο στίχο και έπειτα. Ο ψαλμός αυτός έχει το πρώτο μέρος, που είναι στίχοι 3-7· ο 1 και 2 ήταν εισαγωγή. Το δεύτερο μέρος, 8 έως 11, το τρίτο μέρος, 12 έως 15, που το είδαμε την προηγούμενη φορά, και εκεί είχαμε τον Κύριο να παρηγορεί τους δικαίους. Εδώ, στο τέταρτο μέρος, που είναι από το 16-19, ο ποιητής εδώ, ο ψαλμωδός εδώ.

Παρουσιάζει τη δική του πείρα σχετικά με αυτό το θέμα, ότι ο Θεός παρηγορεί τους ευσεβείς. Γιατί το πρόβλημα είναι αυτό, έτσι; Οι μη ευσεβείς πηγαίνουν καλά καμιά φορά και οι ευσεβείς ταλαιπωρούνται. Λοιπόν, ο Θεός παρηγορεί τους ευσεβείς και παρουσιάζει και τη δική του πείρα ότι όντως ο Θεός παρηγορεί τους ευσεβείς. Τις αναστήσεταί μοι επί πονηρευομένους ή τις συμπαραστήσεταί μοι επί τους εργαζομένους την ανομίαν; Ποιος θα σηκωθεί πάνω να με υποστηρίξει και να με υπερασπιστεί;

Καθώς οι πονηρευόμενοι, όλοι οι εχθροί, ας πούμε, τα βάζουν μαζί μου και θέλουν το κακό μου κτλ. Ποιος θα έρθει υπερασπιστής μου; Τις αναστήσεταί μοι επί πονηρευομένους; Ομιλεί εδώ ο ψαλμωδός και εννοεί, χωρίς να το λέγει, εννοεί ποιος άλλος; Ο Θεός. Ο Θεός, Θεός. Ή τις συμπαραστήσεταί μοι επί τους εργαζομένους την ανομίαν; Ποιος λοιπόν θα μου συμπαρασταθεί και θα είναι βοηθός μου εναντίον όλων αυτών οι οποίοι εργάζονται την ανομία; Πάλι ο Θεός. Πόσο θα ήθελα, θα το πω ακόμη μια φορά, και θα ήθελα να το καταλάβουμε, να μπούμε στο πνεύμα εδώ των αγίων ανθρώπων του Θεού. Να μην είμαστε κοινοί άνθρωποι απλώς, δεν θα κάνουμε τίποτε.

Λίγο στο πνεύμα των αγίων του Θεού. Πώς είναι εδώ ο ψαλμωδός, ο οποίος αντιμετωπίζει και αυτός τα πράγματα, αυτά που αντιμετωπίζει ο καθένας. Τελικά όμως πιάνεται από τον Θεό, καταφεύγει στον Θεό, εμπιστεύεται εις τον Θεό. Δεν του βγάζει κανείς, δεν του σαλεύει κανείς αυτή την πεποίθηση που έχει στον Θεό. Τίποτε. Τίποτε. Καμιά δύναμη, κανένας εχθρός, κανένα εμπόδιο δεν μπορεί να τον αλλάξει. Εμείς όμως δεν είμαστε έτσι. Και αυτό θέλω, παρακαλώ, να το προσέξουμε. Γιατί να μη μιμηθούμε τους αγίους ανθρώπους; Γιατί να μη μιμηθούμε και εμείς το ίδιο πνεύμα;

Να μην αγαπήσουμε αυτήν την αλήθεια έτσι όπως είναι; Ποιος θα με υπερασπιστεί; Και να πιστεύουμε ακράδαντα, όπως αυτός ακριβώς: ο Θεός. Ποιος θα μου συμπαρασταθεί, ποιος, εναντίον όλων εκείνων, εναντίον του ίδιου του εαυτού μου και εναντίον των αμαρτωλών ανθρώπων και των δαιμόνων κτλ.; Ο Θεός. Είναι δυνατό να μας αφήσει εδώ; Δεν αποκλείεται. Και λέει τώρα: «Ει μη ότι Κύριος εβοήθησέ μοι, παρά βραχύ παρώκησεν τω Άδη η ψυχή μου». Αυτό που είπε ο Βαρσανούφιος προηγουμένως. Ενθυμείται ο ψαλμωδός στο παρελθόν ότι αν δεν με είχε βοηθήσει ο Θεός, τόσα που πέρασα εγώ, τόσα που μου συνέβησαν... Αλλά πιστεύεις όμως ότι με βοήθησε ο Θεός; Όχι έκανα τούτο και έκανα εκείνο και ήμουν έτσι και ήμουν αλλιώς. Βοήθησε ο Θεός.

Δεν με βοηθούσε ο Θεός, θα ήμουν στον Άδη, η ψυχή μου.

Πιστεύει και ο ψαλμωδός αυτό, το πιστεύουν και όλοι οι άγιοι, και βλέπουμε εκεί και ο Βαρσανούφιος και κάθε άγιος. Όχι ότι δεν το πιστεύουμε εμείς αυτό. Τώρα, για να το διαβάζουμε εδώ, το πιστεύουμε, τον ακούμε έτσι, το πιστεύουμε. Την ώρα της κρίσεως όμως πού πάει αυτή η πίστη; Και περιοριζόμαστε στην αδυναμία μας, από τα πάθη μας, από άλλα πράγματα, και φυγαδεύεται αυτή η πίστη, αυτή η πεποίθηση.

Σου έλεγα, Θεέ μου, ότι σαλεύονται τα πόδια μου, το έλεος αμέσως ερχόταν και με βοηθούσε. Έχει πείρα, εδώ είπαμε, ο ψαλμωδός παρουσιάζει την πείρα που έχει. Ναι, ποιος θα συμπαρασταθεί; Το ξέρω εγώ, το ξέρω, είναι ο Θεός. Έχω πείρα γι' αυτό το πράγμα. Έχω πείρα ότι αν δεν με είχε βοηθήσει ο Θεός εγώ θα ήμουν στον Άδη. Έχω πείρα, ιδιαίτερη πείρα, το ξέρω, το έζησα, το ζω έτσι, ότι όταν έκραξα και είπα εις τον Θεό: «Σαλεύονται τα πόδια μου, χάνεται το έδαφος κάτω από τα πόδια μου», το έλεος, το έλεός σου, Κύριε, με βοήθησε, με βοήθησε το έλεος.

Κατά το πλήθος των οδυνών μου εν τη καρδία μου, αι παρακλήσεις σου εύφραναν την ψυχή μου. Ναι, πάλι εδώ. Κύριε, ανάλογα με το πλήθος των οδυνών μου, ανάλογα με τις πολλές οδύνες μου εν τη καρδία μου, αι παρακλήσεις σου εύφραναν την ψυχή μου. Ναι, οι παρηγοριές σου ήταν εκείνες που εύφραναν την ψυχή μου. Λίγες οδύνες είχα, ε, ανάλογη ήταν και η παρηγορία. Πιο πολλές οδύνες είχα, πιο πολλή και η παρηγορία που είχα. Ακόμη πιο πολλές, ακόμη πιο πολλή και η παρηγορία.

Τα λέει τώρα αυτά ο Δαβίδ, ο ψαλμωδός, για να δούμε, ναι, ο Δαβίδ. Τα λέει γι' αυτά όχι σαν να μετράει, ας πούμε, τα πράγματα, αλλά θέλει να πει ότι δεν υπάρχει περίπτωση που ο Θεός θα πει:

«Είναι πολύ τώρα, δεν το μπορώ αυτό. Ε, λιγότερο αν ήταν, το μπορούσα, αλλά τόσο πολύ που είναι...» Δεν υπάρχει περίπτωση. Λίγη θλίψη έχεις; Ε, θα σου δώσει ανάλογη παρηγορία ο Θεός. Έχεις πολλή, πολλή, πολλή θλίψη που δεν την βαστάει η οικουμένη; Θα βρει τρόπο ο Θεός να σε παρηγορήσει. Ναι, έχει πείρα ο ψαλμωδός αυτό. Έχει πείρα. Το πιστεύει αυτό. Εμείς, βέβαια, όταν θα έχουμε κι εμείς πείρα, θα το πούμε. Αλλά για να έχουμε πείρα, πρέπει να είμαστε πιστοί. Ο Δαβίδ δεν είχε τέτοια πράγματα να διαβάσει που διαβάζουμε εμείς. Εμείς τα έχουμε τώρα, τα διαβάζουμε. Να πιστέψουμε ότι είναι έτσι και θα έρθει και σε εμάς η πείρα.

Θα μπορούμε να βεβαιώνουμε και τη δική μας καρδία και να βεβαιώνουμε και τις καρδιές των άλλων ότι έτσι έχουν τα πράγματα και να λέμε: «Κύριος μοι βοηθός, και τι να φοβηθώ;» Δεν έχω να φοβηθώ κανέναν, εφόσον είναι ο Κύριος βοηθός μου. Αυτά λοιπόν για σήμερα και θα συνεχίσουμε το προσεχές Σάββατο.