God’s Protection and Providence in Psalm 90

This English transcript is an automated translation of the original Greek lecture. It may contain errors; the original Greek audio recording is the authoritative source. Some passages are omitted per editorial policy.

So, we have finished Psalm 89. Today we move on to Psalm 90. It is a rather long psalm. I think it is included in Great Compline.

Sixteen verses, I think. Sixteen verses.

This is a psalm of David, and it was probably written during a terrible epidemic that seems to have caused great suffering among the people of Israel. Perhaps David wrote it then, and the Israelites would recite it in every time of trouble, whenever their lives were in danger. We can probably say that it has two parts. In the first, from verse 1 through verse 13, a human being is speaking. In the second, from verse 14 through verse 16, God is speaking.

“He who dwells in the help of the Most High shall abide under the shelter of the God of heaven.” He has God’s help, the help of the Most High. But notice that it says, “he who dwells.” Think of living in a house: there is a roof above you, walls all around you, and the whole building gives you safety. That is different from being out in the open with someone there to help you.

Someone may stand with you and defend you if need be, but you are still exposed. It is different when you live in a house, surrounded by its shelter and safety. “He who dwells in the help of the Most High”—that is, someone who lives under God’s protection, as though inside God’s own house. “He shall abide under the shelter of the God of heaven.” Such a person will always have the protection of the God of heaven.

Um...

In a sense, he will always be in God’s house, under God’s roof, in the courtyard of His house. God will always be with him.

This can help us understand more clearly something we say on other occasions, and what we are saying here: we should see everything within God’s divine economy, under His providence. The person who dwells under God’s help is sheltered by it. The one who lives, as it were, in God’s courtyard, under His shelter and with His help, has God with him everywhere and always. God always cares for him and brings good out of everything. For his part, he is attentive to how he lives; he takes care.

He does God’s will. He takes care to keep Christ’s commandments and to live according to the Gospel. Even before he falls, he has a repentant heart for however many times he may fall. He is ready to return as soon as he realizes he has fallen. So he takes care to keep Christ’s commandments and live by God’s will, while remaining ready to repent. That is how he lives and acts. Then, whatever happens, he sees it under God’s shelter, in God’s presence and with His help—within God’s divine economy and providence, as we said.

Take a neighbor who is as difficult as they come. It is as though the devil brought him there, keeps clouding his mind, putting words in his mouth, and stirring up his soul. He is angry, full of spite, and always has something to say. So you have a real problem on your hands, a temptation.

In any case, you have an opportunity to look at yourself. Are you provoking him? Are you at fault? Are you sinning? Are you perhaps taking God’s name in vain? You should also consider whether this is a sign from God that you need to get up and leave. Beyond that, though, you must see the whole situation within God’s providence. Do not see it only as a problem with a bad neighbor, wondering what will happen with him and how you can escape the situation.

See it within God’s providence. God allowed it; He arranged for this man, your neighbor, to be there so that you could see for yourself. Otherwise you would never have seen how much you can endure, how free from malice you are, how much you can put up with, how forgiving and humble you are, how little his words bother you, and how willing you are to love your enemy. He seems like an enemy, so to speak, because he troubles you. That is how to see it: God arranged things this way. And when you discover that you are not like that, strange as it may seem, you will see that this too is within God’s providence: God arranged things this way and allowed them to happen precisely so that...

You see that you are not as patient as you thought, not as gentle as you thought, not as free from malice as you thought, and so on. God is giving you a chance to change: at least to see yourself as you are, to admit it, and to thank Him. “Thank You, my God. If this person had not come here, I would have thought I was as good as could be. But now I see what I am…” There is God’s providence. Whatever that person may be like, we usually think we are under God’s shelter and have His help when our neighbor is good, when no one causes us trouble, and when everything goes the way we want.

When things don’t turn out the way we want, people think, “God is gone. He’s left us. He’s disappeared.” But that’s not so. If you truly have God, whatever else may happen, you see all these things within God’s providence and His divine economy. And great good comes of it, great good. “He will say to the Lord.” So he says to the Lord, “My helper and my refuge, my God; in Him I will hope.” In other words, “God is my helper and my refuge, and I place my hope in Him.”

We have known the Psalms for years—some of us since childhood, others since we grew older—and we recite them. But reading them is one thing, hearing them is another, and entering into their meaning and spirit so that we are edified by them is something else.

These are not the same thing.

He will say to the Lord, “My protector and my refuge, my God; in Him I will put my hope.” You see how David lived. He had his own problems, difficulties, and sufferings, yet he always felt that God was with him. I keep saying this: it was not in the sense we sometimes wish for, that God would sort everything out and all would be well. No, it was in the sense that...

Τελειώσαμε λοιπόν τον 89ο ψαλμό. Περνούμε σήμερα στον 90ό ψαλμό. Είναι μεγαλούτσικος ο ψαλμός αυτός. Υπάρχει στο Μεγάλο Απόδειπνο, νομίζω.

16 στίχους μάλλον. 16 στίχους.

Πρέπει να έχει γραφεί, είναι ψαλμός του Δαβίδ, πρέπει να έχει γραφεί κατά την περίοδο κάποιας τρομερής επιδημικής νόσου, η οποία φαίνεται έκανε μεγάλη ζημιά στον Ισραηλιτικό λαό. Τότε ίσως ο Δαβίδ έγραψε αυτόν τον ψαλμό, τον οποίο τον έλεγαν οι Ισραηλίτες σε κάθε δύσκολη ώρα, σε κάθε κίνδυνο της ζωής τους. Μάλλον μπορούμε να πούμε ότι χωρίζεται σε δύο μέρη. Το πρώτο μέρος είναι από τον πρώτο στίχο ως τον 13ο, και είναι ο άνθρωπος που μιλάει. Το δεύτερο μέρος είναι από τον 14ο στίχο μέχρι τον 16ο, και σε αυτούς τους στίχους είναι που μιλάει ο Θεός.

Ο κατοικών εν βοηθεία του Υψίστου, εν σκέπη του Θεού του ουρανού αυλισθήσεται. Αυτός που έχει τη βοήθεια του Θεού, τη βοήθεια του Υψίστου, αλλά λέει «ο κατοικών». Σαν δηλαδή όπως πας και κατοικείς στο σπίτι και από πάνω είναι η στέγη, γύρω γύρω είναι τα τείχη και είναι η ασφάλειά σου. Η στέγη, τα τείχη, το άλλο οικοδόμημα και κατοικείς εκεί. Είναι άλλο, ας πούμε, να είσαι στο ύπαιθρο και έχεις κάποιον να σε βοηθάει.

Αμύνεται μαζί σου αν χρειαστεί, είσαι εκτεθειμένος όμως. Κι άλλο είναι να κατοικείς και να έχεις όλη αυτή την ασφάλεια γύρω σου, σε περιβάλλει. Ο κατοικών εν βοηθεία του Υψίστου, αυτός που είναι κάτω από τη βοήθεια του Θεού, σαν να είναι μέσα στο σπίτι του Θεού. Εν σκέπη του Θεού του ουρανού αυλισθήσεται. Αυτός λοιπόν συνέχεια θα έχει αυτή την προστασία του Θεού, του Θεού του ουρανού.

Εεε...

Τρόπον τινά θα είναι συνέχεια στο σπίτι του Θεού, κάτω από τη στέγη του Θεού, στην αυλή του σπιτιού του Θεού, θα είναι συνεχώς ο Θεός μαζί του.

Θα μπορούσαμε να δούμε εκείνο που λέμε σε άλλες περιπτώσεις και να το καταλάβουμε καλύτερα, και εκείνο και τούτο εδώ που λέμε, ότι όλα να τα βλέπουμε στην οικονομία του Θεού, όλα να τα βλέπουμε κάτω από την πρόνοια του Θεού. Ο άνθρωπος του Θεού, αυτός που κατοικεί κάτω από τη βοήθεια του Θεού, σκεπάζεται από τη βοήθεια του Θεού. Αυτός που είναι στην αυλή του Θεού, αυτός που έχει αυτήν τη σκέπη του Θεού, τη βοήθεια του Θεού, αυτός ο άνθρωπος παντού και πάντοτε έχει τον Θεό μαζί του. Παντού και πάντοτε είναι ο Θεός που τον φροντίζει, πάντοτε και από όλα ο Θεός βγάζει αυτό το καλό. Αυτός είναι προσεκτικός εις τη ζωή του, προσέχει.

Κάνει το θέλημα του Θεού, προσέχει να κάνει τις εντολές του Χριστού, προσέχει να ζει σύμφωνα με το Ευαγγέλιο, εκ των προτέρων πριν πέσει, είναι μετανοημένος για όσες φορές θα πέσει, εκ των προτέρων, ας πούμε, είναι έτοιμος να επιστρέψει μόλις θα διαπιστώσει ότι έπεσε. Αφενός λοιπόν προσέχει να τηρεί τις εντολές του Χριστού, να ζει κατά το θέλημα του Θεού, και αφετέρου έτοιμος να μετανοήσει. Έτσι ζει, έτσι ενεργεί. Τότε λοιπόν ό,τι και αν συμβεί το βλέπει μέσα σε αυτή τη σκέπη του Θεού. Ό,τι και αν συμβεί το βλέπει μέσα σε αυτή την παρουσία του Θεού, τη βοήθεια του Θεού, μέσα, όπως είπαμε, στην οικονομία του Θεού, μέσα στην πρόνοια του Θεού.

Ας πούμε έναν γείτονα, ο οποίος είναι ό,τι χειρότερο, ας πάρουμε μια τέτοια περίπτωση, ο οποίος είναι ό,τι χειρότερο, σαν να τον έφερε εκεί ο διάβολος και σαν να είναι ο διάβολος ο οποίος συνέχεια θολώνει το μυαλό του, συνέχεια βάζει στο στόμα του λόγια, συνέχεια ξεσηκώνει την ψυχή του και είναι λοιπόν θυμωμένος, κακιωμένος, όλο λέει. Έχεις λοιπόν έναν μπελά για τα καλά, έναν πειρασμό.

Οπωσδήποτε σου δίδεται η ευκαιρία να προσέξεις μήπως εσύ τον προκαλείς, να προσέξεις μήπως εσύ σφάλεις, να προσέξεις μήπως εσύ αμαρτάνεις, μήπως εσύ δεν βρίζεις το όνομα του Θεού. Όπως επίσης αυτό το άλλο μέρος, μήπως είναι ένα σημάδι του Θεού, σήκω να φύγεις από εκεί. Από εκεί και πέρα όμως πρέπει να το δεις το όλο θέμα ότι είναι μέσα στην οικονομία του Θεού. Μην το δεις μόνο ότι έχεις να κάνεις με έναν κακό γείτονα και τι θα γίνει με αυτόν τον κακό γείτονα και να είναι το πρόβλημά σου τι να κάνεις για να μπορέσεις να ξεφύγεις από τις οποιεσδήποτε καταστάσεις.

Να το δεις μες στην οικονομία του Θεού. Επέτρεψε ο Θεός, οικονόμησε ο Θεός να βρεθεί αυτός ο άνθρωπος, ο γείτονας εκεί, και να φανεί, να δεις εσύ. Αλλιώς δεν θα έβλεπες πόσο υπομένεις, πόσο είσαι άκακος, πόσο ανέχεσαι, πόσο είσαι συγχωρητικός, πόσο είσαι ταπεινός και δεν σε πειράζουν τα λόγια που θα πει, πόσο, ας πούμε, είσαι πρόθυμος να αγαπήσεις τον εχθρό σου, που αυτός εμφανίζεται σαν εχθρός, ας πούμε, που καθώς σε πειράζει είναι μια καλή... Έτσι θα το δεις: τα οικονόμησε έτσι ο Θεός. Και καθώς θα δεις ότι δεν είσαι έτσι, μετά, όσο κι αν φανεί παράξενο, θα το δεις ότι βάζει την οικονομία του Θεού, ότι ο Θεός οικονόμησε έτσι τα πράγματα, επέτρεψε να έρθουν έτσι τα πράγματα, ακριβώς για να...

Δεις ότι δεν είσαι υπομονητικός όσο νόμιζες, δεν είσαι πράος όσο νόμιζες, δεν είσαι άκακος όσο νόμιζες, δεν είναι, δεν είσαι και τα λοιπά. Και έτσι τώρα σου δίνει την ευκαιρία να διορθωθείς, να δεις τουλάχιστον τον εαυτό σου, να ομολογήσεις, να ευγνωμονείς τον Θεό: «Σε ευχαριστώ, Θεέ μου. Αν δεν ερχόταν αυτός ο άνθρωπος εδώ, εγώ θα είχα την εντύπωση και την ιδέα ότι είμαι ό,τι το καλύτερο. Και τώρα βλέπω ότι είμαι...» Να η οικονομία του Θεού. Δεν πάει αυτός να είναι. Εμείς συνήθως παίρνουμε ότι είμαστε κάτω από τη σκέπη του Θεού, είμαστε κάτω από τη σκέπη του Θεού και κάτω από τη βοήθεια του Θεού. Ναι, όταν θα είναι καλός ο γείτονας, όταν δεν θα μας δημιουργήσουν κάποια δυσκολία, όταν όλα θα έρθουν όπως τα θέλουμε.

Έτσι και δεν έρθουν όπως τα θέλουμε, όλοι νομίζουν: «Πάει ο Θεός, έφυγε, μας άφησε ο Θεός, χάθηκε». Δεν είναι έτσι. Άμα έχεις πραγματικά τον Θεό και τον Θεό τον έχεις άσχετα από όλα αυτά τα πράγματα, τότε όλα αυτά τα βλέπεις μέσα στην πρόνοια του Θεού, μέσα στην οικονομία του Θεού και βγαίνει πάρα πολύ καλό, πάρα πολύ καλό. Ερεί τω Κυρίω. Αυτός λοιπόν θα πει στον Κύριο: «Αντιλήπτωρ μου και καταφυγή μου, ο Θεός μου, και ελπιώ επ' αυτόν». Θα πει στον Κύριο: «Είναι βοηθός μου και είναι καταφύγιό μου ο Θεός μου και ελπίζω σε Αυτόν».

Τα ξέρουμε από τότε που τα ξέρουμε, άλλοι από μικρά παιδιά, άλλοι όταν μεγαλώσαμε, ανάλογα, ως ψαλμούς τα λέμε. Αλλά άλλο είναι αυτό, να τα διαβάζουμε ως ψαλμούς, άλλο είναι να τα ακούμε και άλλο είναι να μπούμε στο νόημά τους, μέσα στο πνεύμα τους και να ωφεληθούμε.

Δεν άλλο τα άλλο.

Αυτός θα πει στον Κύριο: «Αντιλήπτωρ μου και καταφυγή μου, ο Θεός μου, και ελπιώ επ' αυτόν». Βλέπετε πώς ζούσε ο Δαβίδ. Ο Δαβίδ, ο οποίος είχε αυτός τα προβλήματά του, τις δυσκολίες του, τα βάσανά του, αλλά τον Θεό τον ένιωθε πάντοτε μαζί του. Όχι με την έννοια, να επαναλαμβάνω, όπως καμιά φορά το θέλουμε εμείς, να τα τακτοποιεί όλα ο Θεός και να είναι εντάξει, όχι, αλλά με την έννοια...