Psalms and the Spiritual Life · Lecture 099
Joy in God’s Presence and Trust in His Justice
A lecture by Fr. Symeon Kragiopoulos
3 Tap to hold An interactive player loads with JavaScript. Without it, use the direct audio link and the summary below.
Summary
Psalm 88 calls blessed the people whose love for God overflows in joyful praise and thanksgiving. Walking in the light of God’s face means living each day in His presence, as the saints show by their lives. The joy God gives through His presence is deeper than the pleasure of success or other passing comforts. God’s people can entrust their cause to His justice rather than struggle to defend their pride and the old self. God protects and raises up those who humble themselves, and they find their strength and boast in Him. Through union with Christ, believers become pleasing to God and live under His care. Repentance and humility bring people back to God, their protector and king.
English audio is a digitally generated narration of the translated transcript. Disclosed as such on every lecture.
The Greek original audio is preserved unchanged. It is the authoritative recording for this lecture.
Transcript: English (automated translation)
This English transcript is an automated translation of the original Greek lecture. It may contain errors; the original Greek audio recording is the authoritative source. Some passages are omitted per editorial policy.
Let us look a little at the Psalter. We had reached Psalm 88, I think as far as verse 15. We can briefly look at four more verses, verses 16 through 19, which speak of the blessedness of God’s people.
The earlier verses praised God and showed how nature praises Him. “Blessed are the people who know the joyful shout. O Lord, they shall walk in the light of Your face. In Your name they shall rejoice all the day, and in Your righteousness they shall be exalted. For You are the glory of their strength, and by Your good pleasure our horn shall be lifted up. For our help comes from the Lord, and our king from the Holy One of Israel.” Blessed are the people who know the joyful shout.
Surely “the people who know the joyful shout” means a people who have come to love God, praise Him, and give Him thanks. They express their joy and delight before Him. Their hearts leap, and they want to cry out and proclaim what God has done.
This is the blessedness God gives them, the joy He gives them. It makes them want to sing His praise, thank Him, and glorify Him. “O Lord, they shall walk in the light of Your face.”
These people will live and spend their days in the light of Your face. We have said before that, taken as mere words, these phrases may not mean much to us. We need to sense what they hold, or at least glimpse it through faith. We have the lives of the saints to help us understand, however faintly, what it means to “walk in the light of Your face.”
There is that passage from Ezra: God is everything. Blessed is the person, blessed are the people, who believe in God like this, give themselves to Him, have communion with Him, and live in Him. On the one hand there is joy, blessedness, glad praise, and delight. On the other, their whole life is lived according to God, before Him and in His presence, illumined by Him. Think of someone going out to work on a sunny day, especially to work in the fields. All day long they are in the lovely sunshine, enjoying it.
They feel the sun’s warmth and light, and enjoy the whole atmosphere its light creates. Now imagine this spiritually. It is untouched by fog, dark days, clouds, rain, or anything else. To live, as it were, in a day made sunny by God the Sun; to come and go in His light and feel His spiritual warmth—we cannot fully grasp that, because we have not experienced it. But, as I say, through faith, and a little through...
...the lives of the saints, where we see this, we can begin to glimpse it. Our souls can long for it and desire it. And God will give it to us. “Blessed are the people who know the joyful shout. O Lord, they shall walk in the light of Your face. In Your name they shall rejoice all the day, and in Your righteousness they shall be exalted,” says the next verse. It continues the same thought: all day long they will have joy and gladness in Your name. The joy we feel when we succeed at something is different.
We may feel joy because we have had a pleasant drink or a good meal, seen something we enjoyed, succeeded at something, or had things turn out as we wished. That is one kind of joy. The joy the Lord brings, the joy of His presence within you, is another. People can be taken in by those passing joys. By human standards they are real and good, but they are small. The joy and gladness that come from God’s presence are quite different, and they come when you live in His name.
You are guided by God, and God is everything to you, as we said earlier. “In Your name they shall rejoice all the day, and in Your righteousness they shall be exalted.”
In the end, God places people under His own righteousness. This matters greatly. Why are you so afraid of being wronged, so anxious to make sure no one takes what is rightfully yours? As I said earlier, we may be deeply mistaken about how we live. We call ourselves Christians, yet we struggle so hard to defend our rights. Think of the battles, the worry, the effort, even the ugly things a person may do to preserve what they see as justice. Of course, as we said, God made us with a sense of justice.
He made us able to recognize justice, to be drawn toward it, and to want what is right. “We await new heavens and a new earth in which righteousness dwells,” Scripture says. This longing for justice belongs to all humanity.
But the righteousness that matters is the righteousness God gives, not what people make of it. God is the one who will set things right and vindicate us. When you struggle to defend your rights, it is not just a matter of dividing something with someone and fearing they will get more than you. Often, the whole effort is really an attempt to preserve your ego—to preserve your enemy, the old self. Blessed is the person who gets past this and entrusts himself to God’s righteousness. He will have its full protection. Yes, “in Your righteousness they shall be exalted.” That righteousness will sustain and shelter them, help them go forward and overcome difficulties. People may want to crush someone who lives under God’s righteousness, but God will intervene. “Everyone who humbles himself will be exalted.” God raises him up.
“For You are the glory of their strength, and by Your good pleasure our horn shall be lifted up.” You are the glory of their strength. As the Apostle Paul says, “I boast in the Lord.” That is the ground of his boasting. For a person of God, God is everything: his joy, his blessedness, his vindication, and his boast. He has found God, given himself to God, believed in Him, and placed himself under His care. God has taken him in hand and guides him. “For You are the glory of their strength, and by Your good pleasure our horn shall be lifted up.” And as...
Our response is such that we now become pleasing to our God, and God expresses His good pleasure, so to speak. “This is My beloved Son, in whom I am well pleased,” He says of the Lord, of Christ. As we have said before, Christ is the only Son with whom God is pleased. And when we are united with Christ, we too become what Christ is. But apart from Christ, without Him, on our own, we can do nothing; however many virtues we may have, we are nothing. When we entrust ourselves to Christ in this way and are united with Him, God is pleased with us. We are His children. What more could we want? “For the Lord is our help, and the Holy One of Israel is our King.”
Even amid difficulties, He is the Holy God of the people of Israel, their King.
The King of the people of Israel. I take the verse, “For our help comes from the Lord, and our king from the Holy One of Israel,” to mean that the Holy God, the God of the people of Israel, is our King. In the end, each of us can say that.
On the one hand, we can act in ways that bring God’s wrath upon us; we can provoke Him. On the other hand, when we humble ourselves, repent, acknowledge our faults, become contrite, blame ourselves rather than excuse ourselves, and run to God, He takes us under His protection.
He becomes our Lord and King, our everything. That is how a person lives according to God and rejoices in Him. We will finish here for today. Until next Saturday, God willing.
Original transcript: Greek
Δούμε λίγο και από το ψαλτήρι. Είχαμε φτάσει στον ογδοηκοστό όγδοο ψαλμό, ογδοηκοστό όγδοο. Είχαμε φτάσει, νομίζω, μέχρι το δέκατο πέμπτο στίχο και σύντομα σύντομα μπορούμε να δούμε μερικούς στίχους ακόμη. Λοιπόν, τον 16ο μέχρι το 19ο, αυτούς τους τέσσερις στίχους, στους οποίους έχουμε την ευτυχία του λαού του Θεού.
Μπροστά οι άλλοι στίχοι υμνούσαν, έλεγαν, παρουσίαζαν πως η φύση υμνεί τον Θεό. Μακάριος ο λαός ο γινώσκων αλαλαγμόν. Κύριε, εν τω φωτί του προσώπου Σου πορεύσονται και εν τω ονόματί Σου αγαλλιάσονται όλη την ημέρα και εν τη δικαιοσύνη Σου υψωθήσονται, ότι καύχημα της δυνάμεως αυτών συ ει και εν τη ευδοκία Σου υψωθήσεται το κέρας ημών, ότι του Κυρίου η αντίληψις και του Αγίου Ισραήλ, βασιλέως ημών. Μακάριος ο λαός ο γινώσκων αλαλαγμόν.
Οπωσδήποτε εδώ ο γινώσκων αλαλαγμόν πρέπει να σημαίνει ο οποίος λαός έχει φτάσει σε εκείνο το σημείο που αγαπά το Θεό, δοξάζει το Θεό, ευγνωμονεί το Θεό, ευχαριστεί το Θεό. Εκφράζει έτσι ενώπιον του Θεού τη χαρά του, εκφράζει ενώπιον του Θεού τον ενθουσιασμό του, την ευφροσύνη του, σκιρτά η καρδιά του και του έρχεται, του ανθρώπου του λαού του Θεού και του κάθε ανθρώπου, του έρχεται να κραυγάσει, να φωνάξει, να διαλαλήσει.
Αυτή είναι την ευτυχία που του δίνει ο Θεός, αυτή είναι τη χαρά που του δίνει ο Θεός, και να υμνήσεις έτσι και να ευχαριστείς και να δοξάσεις τον Θεό. Κύριε, εν τω φωτί του προσώπου σου πορεύσονται.
Αυτός ο λαός με το φως του προσώπου σου θα ζει, θα πορεύεται, θα περνάει τις ημέρες του. Με το φως του προσώπου σου. Κοιτάξτε, και άλλη φορά λέγαμε, αυτές είναι οι λέξεις που άμα τις πάρει κανείς ως σκέτες λέξεις δεν λένε και πολλά πράγματα. Πρέπει να μπορεί κανείς να αισθανθεί όλο αυτό το οποίο κρύβουν αυτές οι λέξεις ή δια της πίστεως τουλάχιστον να μπορεί να το δει λίγο, και έχουμε τα παραδείγματα των Αγίων και μέσα από το παράδειγμα των Αγίων μπορούμε λίγο, ας πούμε, να υποψιαστούμε κι εμείς τι είναι αυτά: εν τω φωτί του προσώπου σου πορεύσονται.
Κείμενο του Έσδρα ότι τα πάντα είναι ο Θεός και μακάριος ο άνθρωπος εκείνος, μακάριος ο λαός εκείνος και μακάριος ο άνθρωπος εκείνος ο οποίος έτσι θα πιστεύσει στον Θεό, έτσι θα δοθεί στον Θεό, έτσι θα έχει κοινωνία με τον Θεό και θα ζει εν τω Θεώ. Χαρά, ευτυχία, αλαλαγμός, ευφροσύνη από το ένα μέρος και από το άλλο μέρος όλη η ζωή του θα είναι ζωή κατά Θεόν και ενώπιον του Θεού και με την παρουσία του Θεού, φωτιζόμενος από τον Θεό. Όπως δηλαδή εκείνος ο οποίος βγαίνει μέρα ηλιόλουστη και πάει στη δουλειά του, πιο πολύ αυτό το νιώθει όταν πάει σε αγροτική δουλειά. Λοιπόν, όλη την ημέρα είναι μέσα στον ήλιο, τον ωραίο ήλιο, αυτή είναι την έννοια, στην ηλιόλουστη ημέρα και χαίρεται όλη τη μέρα.
Τη θαλπωρή του ηλίου και τη φωτεινότητα του ηλίου και την όλη καλή ατμόσφαιρα που δημιουργεί το φως του ηλίου. Α, αυτό τώρα είναι πνευματικό πράγμα και που δεν επηρεάζεται αυτό ούτε από ομίχλες, ούτε από σκοτεινές ημέρες, ούτε από συννεφιές, ούτε από βροχές, ούτε από οτιδήποτε. Αν αυτό είναι πνευματική κατάσταση, να ζει κανείς μέσα στην ηλιόλουστη, από τον ήλιο Θεό, στην ηλιόλουστη ημέρα, ας πούμε, και να κινείται, να πάει και να έρχεται έτσι μέσα σε αυτόν τον ήλιο και να έχει αυτή την πνευματική θαλπωρή του Ήλιου Θεού, δεν μπορούμε να καταλάβουμε, δεν έχουμε εμπειρίες. Αλλά επαναλαμβάνω, λίγο δια της πίστεως, λίγο έτσι δια μέσου...
Ζωή των Αγίων που το βλέπουμε αυτό το πράγμα, κάτι μπορούμε έτσι να υποψιαστούμε και να το λαχταρήσει η ψυχή μέσα του, επιθυμήσουμε το. Και θα μας το δώσει ο Θεός. Μακάριος λοιπόν λαός ο γινώσκων αλαλαγμόν. Κύριε, εν τω φωτί του προσώπου σου πορεύσονται. Και εν τω ονόματί σου αγαλλιάσονται όλη την ημέρα και εν τη δικαιοσύνη σου υψωθήσονται, λέει ο άλλος στίχος. Εν τω ονόματί σου αγαλλιάσονται όλη την ημέρα και εν τη δικαιοσύνη σου υψωθήσονται. Ναι, είναι το ίδιο πράγμα, συνεχίζεται το ίδιο πράγμα, όλη την ημέρα θα έχουν αγαλλίαση, θα έχουν ευφροσύνη, εν τω ονόματί σου. Άλλο είναι η χαρά που έρχεται διότι πετύχαμε κάτι.
Είναι εκείνη η χαρά που έχουμε μέσα μας διότι ήπιαμε κάτι ευχάριστο, φάγαμε κάτι καλό, είδαμε, αν θέλετε, κάποια πράγματα, είχαμε κάποιες επιτυχίες, είχαμε κάποια πράγματα που ήρθαν έτσι όπως τα θέλαμε. Άλλη είναι αυτή η χαρά και άλλη είναι η χαρά που σου φέρνει ο Κύριος, η παρουσία του Κυρίου μέσα σου. Άλλη είναι η χαρά και άλλη είναι άλλη χαρά. Οι άνθρωποι ξεγελιούνται με τις ψευτοχαρές αυτές, οι οποίες στα ανθρώπινα μέτρα δεν είναι άσημες, καλές είναι και αυτές, αλλά είναι πολύ φτωχά αυτά. Αν αυτό ήταν όλο που δίνει ο Θεός, άλλη είναι λοιπόν η χαρά και η αγαλλίαση που δίνει η παρουσία του Θεού, του Θεού, και αυτό γίνεται όταν ζεις εν τω ονόματι του Θεού.
Κυβερνάσαι από τον Θεό και τα πάντα είναι για σένα ο Θεός, όπως είπαμε πιο πάνω, και εν τω ονόματί σου αγαλλιάσονται όλη την ημέρα και εν τη δικαιοσύνη σου υψωθήσονται.
Τελικά ο Θεός τους ανθρώπους τους βάζει έτσι κάτω από τη δική του δικαιοσύνη. Είναι πολύ σημαντικό αυτό. Τι φοβάσαι και τι τόσο πολύ νοιάζεσαι να μην σε αδικήσουν; Αυτό που είπα πιο μπροστά, ότι θα πρέπει να είμαστε σε φοβερή πλάνη και μπορεί πολύ λάθος να είναι η ζωή μας όπως τη ζούμε. Χριστιανοί κατά τα άλλα, αλλά πασχίζεις εκεί να μη σου φάνε το δίκαιο. Το τι αγώνες, τι φροντίδα, τι προσπάθεια και τι άσχημες ενέργειες κάνει κανείς έτσι για να περισώσει τη δικαιοσύνη. Δίκαιο. Βέβαια, όπως είπαμε, για όλα, και αυτό ξεκινάει, ο Θεός μας έκανε.
Έκανε να ξέρουμε, να έχουμε τάση προς τη δικαιοσύνη και να θέλουμε το δίκαιο. Καινούς ουρανούς και καινήν γην αναμένομεν, λέει, εν οις δικαιοσύνη κατοικεί. Είναι μια πανανθρώπινη αυτή, Πανανθρώπινο αίτημα αυτό.
Η δικαιοσύνη. Αλλά είναι η δικαιοσύνη, όχι πως τα κάνουν οι άνθρωποι, η δικαιοσύνη που δίνει ο Θεός. Και από μια μεριά είναι ο Θεός που θα δώσει το δίκαιο και θα δικαιώσει. Εδώ άμα πασχίζεις να περισώσεις το δίκαιό σου, και δεν είναι θέμα εδώ μόνο όταν μοιράζεις με κάποιον κάτι και νομίζεις ότι το δίκαιο, πάρει αυτός παραπάνω και εσύ πάρεις λιγότερο. Δεν είναι αυτό. Είναι ότι τελικά η όλη προσπάθεια που κάνει κανείς Περισώσει το δίκαιο είναι να περισώσει το εγώ του. Να περισώσει τον εχθρό του δηλαδή, να περισώσει τον παλιόν άνθρωπο. Μακάριος αυτός ο οποίος τελείωσε, το ξεπέρασε αυτό το πράγμα και θα αφεθεί στη δικαιοσύνη του Θεού και θα έχει όλη την προστασία της δικαιοσύνης του Θεού. Ναι, αυτοί όλη την ημέρα εν τη δικαιοσύνη σου υψωθήσονται. Αυτή η δικαιοσύνη που θα τους κρατάει, που θα τους σκεπάζει, που θα τους κάνει να προχωρούν, που θα ξεπερνούν τις δυσκολίες. Οι πάντες θα θέλουν τον άνθρωπο του Θεού, ας πούμε, που τον έχει κάτω από τη δικαιοσύνη, να τον καταποντίσουν, να τον ισοπεδώσουν. Αλλά όμως θα είναι ο Θεός που θα επεμβαίνει, πας ο ταπεινών εαυτόν υψωθήσεται. Τον υψώνει ο Θεός.
Καύχημα της δυνάμεως αυτών συ ει και εν τη ευδοκία σου υψωθήσεται το κέρας ημών. Το καύχημα της δυνάμεως αυτών είσαι συ, που λέει ο Απόστολος Παύλος, εν Κυρίω καυχώμαι. Αυτή είναι η αιτία του Αποστόλου Παύλου, εν Κυρίω καυχώμαι. Δηλαδή είναι το παν για τον άνθρωπο του Θεού, το παν είναι ο Θεός. Ο Θεός, αυτή είναι η χαρά του, αυτή είναι η ευτυχία του, αυτό είναι το δίκαιό του, αυτό είναι η καύχησή του, τα πάντα ο Θεός, ότι βρήκε τον Θεό, ότι δόθηκε στον Θεό, ότι πιστεύει στον Θεό, ότι έβαλε τον εαυτό του κάτω από την πρόνοια του Θεού. Τον ανέλαβε ο Θεός, τον οδηγεί ο Θεός. Καύχημα της δυνάμεως αυτών συ ει και εν τη ευδοκία σου υψωθήσεται το κέρας ημών. Και καθώς
Η δική μας ανταπόκριση είναι τέτοια που γινόμαστε αρεστοί πλέον εις τον Θεό μας και ο Θεός εκφράζει την ευαρέσκειά του, ας πούμε έτσι. «Ούτος εστιν ο Υιός μου ο αγαπητός, εν ω ευδόκησα», λέει για τον Κύριο, για τον Χριστό. Και όπως είπαμε άλλη φορά, το μόνο παιδί από το οποίο είναι ευχαριστημένος ο Θεός. Και γινόμαστε και εμείς ό,τι ο Χριστός όταν ενωθούμε με τον Χριστό. Εκτός Χριστού και χωρίς Χριστό και αυτοτελώς για Αυτόν όμως δεν μπορούμε τίποτε, όσες αρετές και αν έχουμε είμαστε ένα τίποτε. Όταν όμως πιστευτούμε έτσι στον Χριστό, ενωθούμε έτσι με τον Χριστό, τότε λοιπόν ευαρεστείται ο Θεός, είμαστε παιδιά Του. Τι άλλο θέλουμε; Ότι του Κυρίου η αντίληψις και του Αγίου Ισραήλ βασιλέως ημών.
Δυσκολίες και αυτός είναι ο Άγιος Θεός του Ισραηλιτικού λαού, ο Βασιλεύς.
Βασιλεύς δηλαδή του Ισραηλιτικού λαού, υποθέτω ότι λέει ότι του Κυρίου η αντίληψις και του Αγίου Ισραήλ, βασιλέως ημών. Βασιλιάς είναι ο Άγιος Θεός, ο Θεός αυτός του Ισραηλιτικού λαού είναι ο βασιλιάς μας. Αυτό που μπορεί καθένας να το πει τελικά.
Από το ένα μέρος τον Θεό, μπορούμε να κάνουμε έτσι τα πράγματα, να ξεσπάσει επάνω μας η οργή του Θεού, να παροργήσουμε τον Θεό. Απ' το άλλο μέρος όμως είναι όταν ταπεινωνόμεθα, μετανοούμε, αναγνωρίζουμε τα σφάλματά μας, συντρίβουμε τον εαυτό μας, μεμφόμεθα τον εαυτό μας, κατηγορούμε τον εαυτό μας, τον καταδικάζουμε και τρέχουμε εις τον Θεό. Από το άλλο μέρος λοιπόν μας παίρνει υπό την προστασία του ο Θεός.
Γίνεται αυτός κύριός μας και βασιλεύς μας και τα πάντα. Και έτσι ζει κανείς κατά Θεόν και ευφραίνεται κατά Θεόν. Αυτά και ως προς αυτό και τελειώνουμε σήμερα. Το άλλο Σάββατο, αν θέλει ο Θεός.