God’s Light and the Defeat of the Assyrians

This English transcript is an automated translation of the original Greek lecture. It may contain errors; the original Greek audio recording is the authoritative source. Some passages are omitted per editorial policy.

In Psalm 75, we looked at the first section, the first stanza: verses two, three, and four. Now we come to the second stanza, verses five, six, and seven. In these verses...

Yes, in these verses, the Psalmist describes the destruction of the Assyrians: “You shine wondrously from the mountains, from the everlasting mountains. All the foolish of heart were troubled; they slept their sleep, and none of the men of wealth found anything in their hands. At your rebuke, O God of Jacob, those who rode horses fell asleep.” This is the second stanza, which describes, as we said, the destruction of the Assyrians. That is, we must remember...

At that time, 185,000 Assyrians were killed through God’s intervention.

Here the Psalmist sees God shining wondrously from the everlasting mountains, like the sun rising from behind the mountains. As soon as it appears, it is magnificent and beautiful. It lights everything and warms everything. So God, who for a time seemed not to be present among His people in the Holy City, appeared after the enemy had come and done what it did.

Now God comes like the sun rising from behind the mountains and spreads His light in a wondrous, majestic way. God’s power came as the sun comes. It does not need to walk or cross any distance. Suddenly it appears, lighting and covering everything. So God appeared and spread His light in a wondrous way.

What strikes me here, at least—I do not know about you—is that although the Psalm speaks further on of God’s wrath, here it does not portray Him as angry. God comes and drives the enemy away—or rather, puts the enemies to death. As we said, 185,000 Assyrians were killed. God does not come in wrath, but comes as light, like the sun. The sun rises, the wild beasts disappear, the sun rises.

The frost, the damp, the darkness, and the harsh, bleak atmosphere all disappear.

The sun does not rise intent on fighting against all these things, with an attitude and gestures that show its anger, and so on. But the familiar sun, the radiant sun, the warm sun, this king of the sky, the one that warms everything, calms everything, and sweetens everything—this sun rises, and the wild beasts must hide. And all those things, as we said—mist, dampness, things like that, darkness—everything must hide.

We could say that God also always appears within the human soul, first and foremost. He appears as light: as the God who loves mankind, the compassionate and good God. He brings sweetness and calm. He makes a person gentle and humble; He gives that person metanoia (repentance) and humanity. In one sense He seems to burn, yes, but He burns away everything that needs to be burned away, all the rust. He burns and He warms; He drives out the darkness and gives light.

He heals as well. As we have said before, and as we know, a person who receives the sun’s rays is not only warmed and given light; those rays also benefit their health. That is how God appears within the soul. Sometimes, though, it can seem as though God has disappeared, as though God is gone, as though God has withdrawn, as though God does not exist. Then the soul’s enemies rush in as if to tear it apart: all those hostile and negative elements, you see, and especially the demons.

They can tear the soul apart, and it seems as though all is lost. God has hidden Himself, gone away, disappeared. And yet God cannot abandon His own. Whatever happens, He cannot abandon His own. Just as God often allowed His people to suffer certain things, He then remembered them again. God appeared again and acted as God. But here the king appeared again, like a sun giving light. In the same way, God does not abandon His own. Whatever happens to a person, whatever they suffer, He does not abandon them. He remembers them. Often God is simply waiting for that person to cry out to Him.

As we have said before, there is a great power, and a small state, a small power, comes under attack and cannot cope on its own. The great power can help, but it waits for an invitation, waits for a cry for help, and stands ready to rush to its aid. Often God is ready and waits for us to call on Him. He waits for us to say yes. He waits for us to give our consent. He waits for us to show Him that we need Him. We do not trust in ourselves, but in Him. At other times we may cry out, but He does not appear. As God, He knows that we need to spend a little time without Him, so that we understand what it means to be without Him.

We come to understand how much danger we face without Him, and what the soul’s enemies can do to us without Him. Sometimes we think we can manage on our own. We see what our own passions, our surroundings, and the demons can do to us. It can seem as though God has no pity on us. Sometimes we may say these things, and at other times it seems as though He has no pity on us.

But He has His reason and His purpose. For otherwise we learn certain lessons only when He seems to leave us, when God takes this stance of not hearing or receiving us. That is how we learn those lessons. And then God stands by us again. Either we have called Him and called Him again, and He will appear when He judges that the time has come, or the time had come but we had not been calling on Him; then we call on Him, and in due time He appears.

He appears. He appears as light.

God does not come to trouble the soul; God does not come to embitter the soul; God does not come to throw the soul into confusion. God comes like the sun and gives light, and one feels it, one feels it. Everything becomes day, everything becomes light. He comes to warm the soul, and one feels that too. The soul has a different warmth when it has grace within it, when this light of God spreads through it. One feels that warmth, and one feels the third thing we mentioned: one feels oneself being healed by the sun’s rays, but also by the rays of the spiritual Sun, the Son of God—by those spiritual rays.

Through them, a person can be healed.

It is one thing for light to reveal a person’s condition while that condition stays the same. It is another for the person to be healed as the light shines. You might feel God’s light, yet the wounds remain. But this light of God—God Himself coming as light—heals the wounds, heals the sickness, heals the soul. God is light; God is warmth; God is healing. The Psalmist saw God appear and, as the Psalmists so often do, described Him in an image: like the sun rising from behind the mountains to act. God is always light, and God is always love. His own people feel that love as love; those who stand against Him may feel it as something harsh.

As we said, sunlight melts ice, but it also dries out mud. “All the foolish of heart were troubled.” God comes like the sun, as light: majestic, wondrous, gentle, and beautiful. Yet the foolish of heart were all troubled. He means their enemies. They may have thought they had acted cleverly, that they had succeeded in taking captives, entering the city, and surrounding it. But in the end they were foolish, above all because they gave God no thought. As we saw in the previous Psalm, they disregarded God and blasphemed His name.

“The fool said in his heart, ‘There is no God.’” The fool, the senseless person, the one without understanding—he is the one who says there is no God. The fool, the senseless person, is the one who sins. The fool, the senseless person, is the one who takes a hostile stance toward God. So the foolish, those without understanding in their hearts—in the end, the foolish, the senseless—were all troubled. Why are you troubled? Why are you troubled? Are you afraid of the sun? They are afraid, because it is not God who troubles them; they become troubled because of the hostile stance they have taken toward God, as we were saying earlier.

Cain committed his crime, and afterward he could find no peace. He was troubled. Had God changed? God remained loving and good, even toward Cain. But Cain could find neither stillness nor rest, not only because he had committed the crime, but because he took an indignant, complaining attitude toward God, as though God had wronged him. He felt God’s presence all the more keenly because of his conscience, and that presence rebuked him, though God’s presence is life and light, joy and gladness, rejoicing, peace, gentleness, and everything good.

For Cain, though, God’s presence was a source of turmoil. God himself urged him to be still: ‘Why are you so troubled?’ But how could Cain listen or understand? So it is here with those who are foolish and senseless of heart. Their deeds were not the whole matter; their entire attitude toward God was arrogant and blasphemous. If, as soon as God appeared, they had fallen down in metanoia, in repentance, humbled and ready to hear the true God, they would not have been troubled. They would have felt God’s presence like the sun and like light.

They would have felt joy and gladness. Instead, they are disturbed and shaken. So, ‘All the foolish in heart were troubled.’

Allow me to say something here. What I am about to say is not very far from the truth; pay attention to this. I think, that is, that it comes close to the truth: sometimes, when God appears in the soul through prayer or Holy Communion, a disturbance arises. God does appear in the soul—yes, do not find it strange—and a disturbance becomes apparent. It is not the soul that is disturbed. All these experiences are of God. We may, of course, as far as we are consciously able, have a right attitude toward God. We may try to stand before him as we should.

Consciously, as far as our awareness reaches, we may be repentant and humbled. But deeper within us there is much more of ourselves, beyond our awareness. That hidden part does not submit to our conscious repentance, our conscious giving of ourselves to God, or the right attitude we consciously take toward him. These hidden parts do not submit. They are like enemies that have slipped into our soul, like Assyrians who have crept in and done foolish things there—stupid things, such senseless things. They have done them, done them, but now they do not submit to God. So naturally, in God’s presence, all this is disturbed and thrown into turmoil.

And of course our whole being is unsettled and disturbed. We need the wisdom and understanding to show a little patient endurance in such moments, provided that we consciously take the right stance toward God, as far as it depends on us. We should not let what is stirring deeper down affect us too much. Let those hidden things be disturbed; what can I do? In the end, everything hidden there will come into the open through its disturbance and turmoil. And whether those things want to or not, in the end... it depends on us, on our not becoming disturbed or giving ourselves over to the turmoil, as I sometimes say. This is especially clear in states of illness. Someone becomes distressed, and I say, ‘Let yourself feel troubled. What harm will it do? Let yourself feel troubled.’ The disturbance itself is one thing. All right, but if you do not...

What happens then? If you give yourself over to that disturbance, it sweeps you away like a river. But if you say, ‘All right, so I feel troubled. What of it? What will happen to me?’ and show patient endurance without dwelling on it, the current will not carry you off. More than that, as these hidden things come into the open, even in their turmoil, they will gradually come under your conscious direction, under the true self that governs your being. In the end, you have the final say. One by one, in time, they will yield and come into line with the right attitude you take toward God. Then you will find peace. All that inner turmoil will disappear, though it will happen gradually.

So God appears in Jerusalem, and for the Hebrews who believe in the true God, he appears like the sun: as joy and light, the light of God. The others are disturbed and shaken. ‘They were troubled’ means, first of all, that they were afraid. And when someone becomes afraid, he may do even worse things. But when the Hebrews see God come and act, they do not let the turmoil of those foolish men affect them. They hold all the more firmly to God’s presence, while those others remain in turmoil.

And those others, in the end, are killed. ‘All the foolish in heart were troubled; they slept their sleep.’ They fell asleep, and that means here that they died. How did they die? Unfortunately, once again I forgot to look up the passage. Another place in Holy Scripture describes what happened then and gives the background to this psalm. I must remember next time so that we can read it together and see exactly what happened. At any rate, they died in their sleep and entered that final sleep. ‘And none of the men of wealth found anything in their hands.’

Why did the Assyrians come all that way to this city? To plunder it. When people act so unjustly, they are after something. These men came to fill their hands, their arms, their pockets, and their pack animals. They wanted to carry away treasure and become rich. Yet in the end, ‘none of the men of wealth found anything in their hands.’ They died with empty hands. They took nothing; the purpose for which they came came to nothing.

The Psalmist is even speaking with a touch of irony here. You see, if we take the right attitude toward God and toward what is happening within us, then distorted states and experiences may still be present—psychological troubles, sinful things, whatever they may be. But if we stand firm and do not get swept up in the turmoil they cause, we can keep our composure. That is possible only by trusting God. We will not fix our eyes on the waves as Peter did when he began to sink. We look at Christ. Let the waves be there; what harm can they do us?

Little by little, then, all those things that have entered us like hyenas or wild beasts, seeking to tear us apart and steal the soul’s riches, will take nothing. They will be put to death. God wants to act, but in the matter of our soul he waits for our consent. We may give that consent in words while our whole attitude says otherwise. When we truly give it and God acts, all those things are put to death and disappear. It is as though they no longer exist. They die.

They have taken nothing. They leave the soul and all its riches, all its treasure. Above all, that treasure is our Baptism. If a baptized person is attacked by the devil, it is precisely because that person has been baptized. The devil seems to envy that treasure and wants to seize it and defile it.

Uh...

He will not take it if we show a little patient endurance, keep all this in mind, and trust God. However much turmoil he causes, however much everything within us is shaken, he will not take the soul’s treasure or its riches. He will leave empty-handed—or rather, he will die empty-handed. ‘Those who rode on horses fell asleep.’ Now here...

God’s presence appears as light, like the sun. For his people, he is the good God who loves mankind and gives them warmth and light. But for their enemies, that same presence is a rebuke. God reproves and punishes them. ‘At your rebuke, O God of Jacob, those who rode on horses fell asleep.’ My God, you only had to rebuke them, to speak one word of reproof, and immediately they fell asleep.

That is, they died. They slept the sleep of death. ‘Those who rode on horses fell asleep.’ These were the enemies who came and occupied the city. Perhaps many of them, or even most, rode horses. In those days there were no cars, and they could not walk such great distances all the time, so they generally had horses or pack animals. There may also have been a separate cavalry force. In any case, you only had to reprove them, O God of Jacob.

They fell asleep in the sleep of death, all those men who came riding on horses. As we said, in these three verses—five, six, and seven—the Psalmist describes what befell the Assyrians, their destruction. That brings this stanza to an end. We will move on to the third stanza next time. One request before we finish: I forgot to mention this yesterday. Those of you who come on Saturday, please keep it in mind and tell others you know who come then.

This Saturday is November first, is that right? Yes, it is November first, so we are moving into November. Vespers will be at five rather than five-thirty. That means we will begin on Saturday at six, rather than six-thirty. That is all.

στον 75ο ψαλμό και είδαμε ας πούμε το πρώτο μέρος, την πρώτη στροφή, δεύτερος, τρίτος και τέταρτος στίχος. Περνούμε τώρα στην δεύτερη στροφή, πέμπτος στίχος, έκτος και έβδομος. Εδώ σε αυτούς τους στίχους

Ναι, σ' αυτούς τους στίχους ο Ψαλμωδός περιγράφει την καταστροφή του Ασσυρίου. Φωτίζεις, σύ θαυμαστώς, από των ορέων, από ορέων αιωνίων. Εταράχθησαν πάντες οι ασύνετοι τη καρδία, ύπνωσαν ύπνον αυτών κι ουχ εύρον ουδέν πάντες οι άνδρες του πλούτου ταις χερσίν αυτών. Από επιτιμήσεώς σου, ο Θεός Ιακώβ, ενύσταξαν οι επιβεβηκότες τοις ίπποις. Αυτή είναι η δεύτερη στροφή, στην οποία περιγράφει, όπως είπαμε, την καταστροφή των Ασυρίων. Δηλαδή πρέπει

Να θανατώθηκαν τότε 185.000 Ασσύριοι με την επέμβαση του Θεού.

Ο Ψαλμωδός εδώ βλέπει τον Θεόν: «Φωτίζεις συ θαυμαστώς από ορέων αιωνίων», όπως δηλαδή βγαίνει ο ήλιος πίσω από τα όρη, πίσω από τα βουνά, και μόλις βγει, και μεγαλόπρεπος είναι και ωραίος είναι, όμορφος είναι, και φωτίζει τα πάντα και θερμαίνει τα πάντα. Έτσι εδώ ο Θεός, ο οποίος προς στιγμήν φάνηκε να μην είναι παρών εκεί στον λαό του, στην Αγία Πόλη, και ήρθε ο εχθρός και έκανε ό,τι έκανε.

Τώρα ο Θεός ως άλλος ήλιος που βγαίνει από τα βουνά, πίσω από τα βουνά, έρχεται ο Θεός και σκορπίζει το φως, φωτίζεις σε καταθαυμαστό τρόπο με γαλόπρεπα, σκορπίζει το φως, το φως του ο Θεός σαν άλλος ήλιος πίσω από τα βουνά. Επειδή ακριβώς η δύναμη του Θεού ήρθε, έτσι όπως έρχεται ο ήλιος. Ούτε χρειάζεται να περπατήσει, ούτε χρειάζεται να διανύσει αποστάσεις, ξαφνικά φαίνεται και φωτίζει τα πάντα, καλύπτει τα πάντα. Έτσι ο Θεός έκανε την εμφάνισή Του και σκορπίζει το φως κατά θαυμαστό τρόπο.

Που κάνει εντύπωση εδώ, εμένα τουλάχιστον, δεν ξέρω εσάς, ότι ενώ πιο κάτω κάνει λόγο για την οργή του Θεού, εδώ δεν κάνει λόγο για οργισμένο Θεό. Ο Θεός έρχεται και διώχνει τον εχθρό ή μάλλον θανατώνει τους εχθρούς. Και είπαμε, θανατώθηκαν 185.000 Ασσύριοι. Δεν έρχεται με οργή, αλλά έρχεται ο Θεός ως φως, όπως ο ήλιος. Βγαίνει ο ήλιος, εξαφανίζονται τα θηρία, βγαίνει ο ήλιος.

Εξαφανίζεται η πάχνη, η υγρασία, η το σκοτάδι, η άγρια γενικός ατμόσφαιρα, η αυχμηρή ατμόσφαιρα.

Δεν βγαίνει ο ήλιος με διάθεση να κάνει αγώνα εναντίον όλων αυτών, με διάθεση και με κινήσεις που δείχνουν την οργή του κτλ. Αλλά ο γνωστός ήλιος, ο λαμπρός ήλιος, ο ζεστός ήλιος, αυτός ο βασιλιάς του ουρανού, αυτός που όλα τα ζεσταίνει, όλα τα ημερώνει, όλα τα γλυκαίνει, αυτός ο ήλιος βγαίνει και τα άγρια θηρία πρέπει να κρυφτούν, και όλα αυτά, όπως είπαμε, ομίχλη, υγρασία, τέτοια πράγματα, σκοτάδι, τα πάντα πρέπει να κρυφτούν.

Θα μπορούσαμε να πούμε ότι ο Θεός καταρχήν, πρωτίστως, εμφανίζεται πάντοτε και μέσα στην ψυχή του ανθρώπου. Εμφανίζεται ως φως, ως Θεός φιλάνθρωπος, ως Θεός εύσπλαχνος, ως Θεός αγαθός, ο Θεός που γλυκαίνει, ο Θεός που ημερώνει, ο Θεός που κάνει πράο τον άνθρωπο, που κάνει ταπεινό τον άνθρωπο, που δίνει μετάνοια στον άνθρωπο, που δίνει ανθρωπιά στον άνθρωπο. Φαίνεται από το ένα μέρος σαν να καίει, ναι, αλλά καίει όλα εκείνα που πρέπει να καούν, όλες τις σκουριές. Καίει αλλά και ζεσταίνει. Διώχνει το σκοτάδι και φωτίζει.

και γιατρεύει, διότι εκείνος ο οποίος δέχεται τις ακτίνες του ηλίου, όπως είπαμε και άλλη φορά και το ξέρουμε, όχι μόνο ζεσταίνεται, όχι μόνο φωτίζεται, αλλά οι ακτίνες επιδρούν και ευεργετικά στην υγεία του. Έτσι εμφανίζεται ο Θεός μέσα στην ψυχή. Πολλές φορές μπορεί να συμβεί αυτό: να φανεί δηλαδή σαν να εξαφανίστηκε ο Θεός, σαν να χάθηκε ο Θεός, σαν να απομακρύνθηκε ο Θεός, σαν να μην υπάρχει ο Θεός. Και ορμούν στην ψυχή να την κατασπαράξουν εχθροί της ψυχής, όλα εκείνα, κοίτα, τα εχθρικά και τα αρνητικά στοιχεία, και οι δαίμονες κυρίως.

Μπορούν να κατασπαράξουν την ψυχή και σαν να χάνεται το παν. Ο Θεός κρύφτηκε, απομακρύνθηκε, χάθηκε. Και όμως, ναι, δεν είναι δυνατόν ο Θεός να αφήσει τον άνθρωπό του. Όπως και να έχει το πράγμα, δεν είναι δυνατόν να αφήσει τον άνθρωπό του. Όπως ο Θεός παραχωρούσε πολλές φορές ο λαός του να πάθει ορισμένα πράγματα, αλλά μετά όμως πάλι θυμότανε το λαό του, πάλι ξαναφαινιζόταν ο Θεός και ενεργούσε σαν Θεός. Αλλά ξαναφαινιζόταν ο βασιλιάς εδώ σαν ήλιος που φωτίζει. Έτσι δεν αφήνει ο Θεός τον άνθρωπό του. Ό,τι κι αν συμβεί, ό,τι κι αν πάθει, δεν τον αφήνει. Τον θυμάται. Και πολλές φορές ο Θεός περιμένει απλώς να κράξει ο άνθρωπος.

Όπως είπαμε και άλλη φορά, υπάρχει μια μεγάλη δύναμη, ένα μικρό κράτος, μια μικρή δύναμη, υφίσταται μια επίθεση, δεν μπορεί να τα βγάλει πέρα. Η μεγάλη δύναμη μπορεί να βοηθήσει, αλλά περιμένει μια πρόσκληση, περιμένει μια φωνή βοήθειας και είναι έτοιμη να σπεύσει. Πολλές φορές ο Θεός είναι έτοιμος και περιμένει να τον καλέσουμε. Περιμένει να πούμε το ναι. Περιμένει να δώσουμε τη συγκατάθεσή μας. Περιμένει να του δείξουμε ότι τον έχουμε ανάγκη. Δεν εμπιστευόμαστε στον εαυτό μας, αλλά σε εκείνον. Άλλες φορές μπορεί να κράζουμε, αλλά να μην εμφανίζεται. Πάλι σαν Θεός ξέρει ότι χρειάζεται να μείνουμε λίγο χωρίς εκείνον, να καταλάβουμε τι σημαίνει να είμαστε χωρίς εκείνον.

Καταλάβουμε πόσο κινδυνεύουμε χωρίς εκείνον. Τι μπορούν να μας κάνουν οι εχθροί της ψυχής χωρίς εκείνον. Κάποια φορά νομίζουμε ότι μόνοι μας μπορούμε να τα βγάλουμε πέρα. Τι μπορούν να μας κάνουν και τα ίδια τα δικά μας πάθη και το περιβάλλον και οι δαίμονες. Σαν να μην μας λυπάται ο Θεός. Μερικές φορές θα έχουμε πει αυτά και άλλες φορές σαν να μην μας λυπάται.

Έχει το λόγο του όμως, έχει το σκοπό του. Διότι αλλιώς δεν μαθαίνουμε ορισμένα μαθήματα, παρά μόνο να μας εγκαταλείψει. Παρά μόνον εάν πάρει αυτή τη στάση ο Θεός, να μην μας ακούει, να μην μας δέχεται. Έτσι θα μάθουμε ορισμένα μαθήματα. Και να του σταθεί πάλι ο Θεός. Είτε τον καλέσαμε, τον ξανακαλέσαμε και εκείνος, όταν κρίνει ότι είναι καιρός να εμφανιστεί, θα εμφανιστεί, ή ήταν μεν καιρός να εμφανιστεί, αλλά εμείς δεν τον καλούσαμε και τον καλούμε. Και εν ευθέτω καιρώ εμφανιστεί.

Εμφανίζεται Εμφανίζεται έτσι ως φως.

Δεν έρχεται ο Θεός να ταράξει την ψυχή, δεν έρχεται ο Θεός να πικράνει την ψυχή, δεν έρχεται ο Θεός να αναστατώσει την ψυχή. Ο Θεός έρχεται όπως ο ήλιος, φωτίζει και το νιώθει κανείς αυτό, το νιώθει. Γίνονται όλα μέρα, γίνονται όλα φως και έρχεται να ζεστάνει την ψυχή και το νιώθει κανείς επίσης αυτό. Είναι άλλη η ζεστασιά που έχει η ψυχή όταν έχει μέσα της τη χάρη, όταν απλώνεται μέσα της αυτό το φως του Θεού, νιώθει αυτήν τη ζεστασιά και νιώθει αυτό το τρίτο που είπαμε, ότι κανείς αισθάνεται από τις ακτίνες του ηλίου να θεραπεύεται, αλλά από τις ακτίνες του πνευματικού ηλίου, του Υιού του Θεού, τις πνευματικές ακτίνες αυτές

κανείς να θεραπεύετε.

είναι να φωτίζει πριν η κατάσταση, αλλά η κατάσταση να μένει πάλι όπως είναι. Και άλλο είναι καθώς φωτίζεται να γιατρεύεται. Στάνεσε το φως του Θεού, αλλά όμως οι πληγές παραμένουν. Ναι, αυτό το φως του Θεού, ο Θεός αυτός που έρχεται ως φως, θεραπεύει τις πλοίες, θεραπεύει τις ασθένειες, θεραπεύει τη ψυχή και φως ο Θεός, και ζεστασιά ο Θεός και υγιεί ο Θεός. Εδώ ο Ψαλμωδός το είδε αυτό με τα μάτια του ότι ενεφανίζεται ο Θεός και όπως συνηθίζουν πάντοτε να μιλούν με εικόνες τον σαν ήλιο που βγαίνει πίσω από τα βουνά, για να ενεργήσει. Ο Θεός είναι πάντα φως, ο Θεός είναι πάντα αγάπη. Αλλά ο άνθρωπός του νιώθει την αγάπη του, το μη άνθρωπός του την αγάπη τη νιώθει σαν σκληράδα, θέλετε.

είπαμε, το φως τη λύνει, λιώνει τους πάρους αλλά ξηραίνει τις σλάσμες κλπ. Εταράχθησαν πάντες οι αισθήνεται την καρδία. Και τι ο Θεός έρχεται ως ήλιος και ως φως, μεγαλόπρεπος, θαυμαστός αλλά και ελλικός, ωραίος. Οι ασύνετοι την καρδία εταράκτησαν πάντες, αυτοί οι οποίοι, ναι εννοεί δηλαδή εδώ τους εχθρούς τους, οι οποίοι τελικά είναι μωροί. Μπορεί να φάνε και ότι ενήργησαν έξυπνο, ότι τα κατάφεραν και εκμαλώτισαν εκεί και μπήκαν μες στην πόνη, την κρύβισαν κτλ. κλπ. Αλλά τελικά είναι μωροί. Κυρίως διότι τα πήραν έτσι τα πράγματα ότι λογάργησαν τον Θεό όπως το είχαμε δει στον προηγούμενο ψαρμό, ούτου τον λογάργησαν τον Θεό και λασφημούσαν τον όνομα του Θεού.

Είπεν άφρων εν καρδία αυτού, ουκ έστι Θεός. Ο άφρων, ο μωρός, ο ανόητος, αυτός λέει δεν υπάρχει Θεός. Ο μωρός, ο ανόητος, αυτός είναι που αμαρτάνει. Ο μωρός, ο ανόητος, αυτός είναι που πάει εχθρικά απέναντι στον Θεό. Οι μωροί λοιπόν, οι ασύνετοι την καρδία, τελικά, ας πούμε, οι μωροί, οι ανόητοι, εταράχθησαν πάντες. Τι ταράσσεστε; Τι ταράσσεστε; Τον ήλιο φοβάστε; Φοβούνται, διότι δεν είναι ο Θεός που τους ταράσσει, αλλά είναι αυτοί που ταράσσονται ένεκα της στάσεως της εχθρικής που έχουν απέναντι στον Θεό. Λέγαμε προηγουμένως επάνω.

Και ο Κάιν που έκανε το έγκλημα που έκανε, μετά δεν ησύχασε και ήταν ταραγμένος. Άλλαξε ο Θεός; Ο Θεός φιλάνθρωπος και αγαθός είναι και απέναντι στον Κάιν. Αλλά ο Κάιν, όχι μόνο επειδή έκαμε το έγκλημα, αλλά επειδή παίρνει αγανακτική στάση απέναντι στο Θεό και παίρνει παραπονιάρικη στάση απέναντι στο Θεό, ότι τον αδίκησε ο Θεός, επειδή παίρνει αυτή τη στάση δεν μπορεί να βρει ησυχία, δεν μπορεί να βρει ανάπαυση. Η παρουσία του Θεού, που τη νιώθει πιο πολύ ένεκα της συνειδήσεως, όσο τον ελέγχει η παρουσία του Θεού, ενώ είναι η παρουσία του Θεού ζωή και φως και χαρά και ευφροσύνη και αγαλλίαση και ηρεμία και πραότητα και τα πάντα.

Γι' αυτόν, για τον Κάιν, ας πούμε, εκεί η παρουσία του Θεού ήταν ταραχή και ο ίδιος ο Θεός τον προτρέπει: «Ησύχασε, τι ταράζεσαι έτσι;» Πού να ακούσει όμως ο Κάιν και πού να καταλάβει επέναντι. Έτσι λοιπόν εδώ αυτή η μωρή, η ασύνετη καρδία, που δεν είναι απλώς έκαναν ό,τι έκαναν, αλλά η όλη η στάση των είναι απέναντι στον Θεό τέτοια υβριστική και βλάσφημη. Διότι αν μόλις έκανε την εμφάνισή του ο Θεός έπεφταν κάτω μετανοημένοι, ταπεινωμένοι και πρόθυμοι να ακούσουν τον αληθινό Θεό, δεν θα εταράσσονταν, αλλά θα ένιωθαν την παρουσία του Θεού σαν ήλιο και σαν φως.

σαν χαρά και αγαλείες, όμως αυτοί ταράσσονται, αναστατώνονται, εταράχθησαν λοιπόν πάντες οι ασύνετοι την καρδία.

Και εδώ να μου επιτρέψετε να πω το εξής: δεν είναι πολύ μακριά από την αλήθεια, προσέξτε το αυτό. Υποθέτω δηλαδή, είναι κοντά στην αλήθεια αυτά που θα πω, ότι συμβαίνει μερικές φορές η εμφάνιση του Θεού στην ψυχή, με την προσευχή, με τη θεία κοινωνία. Η εμφάνιση του Θεού στην ψυχή συμβαίνει, ναι, μη σας φαίνεται παράξενο, φαίνεται μια ταραχή. Δεν είναι η ψυχή που ταράσσεται. Θεός είναι αυτά όλα τα βιώματα. Μπορεί εμείς βέβαια ενσυνείδητα, όσο μπορούμε, μπορεί να τοποθετούμεθα, ας πω έτσι, σωστά απέναντι στον Θεό, να τοποθετούμεθα καλά.

Να είμαι, ας πούμε, ενσυνείδητα, όσο δηλαδή πιάνει η συνείδησή μας, να είμαι μετανοημένη και ταπεινωμένη. Όμως βαθύτερα υπάρχει πολύς άλλος εαυτός μας, ο οποίος είναι έξω από το συνειδητό μας, και αυτός δεν υποτάσσεται σε αυτήν την ενσυνείδητη μετάνοιά μας, σε αυτό το ενσυνείδητο δώσιμο στον Θεό μας, σε αυτή την ενσυνείδητη σωστή τοποθέτησή μας στον Θεό. Δεν υποτάσσονται και είναι σαν εχθροί που τρύπωσαν μέσα στην ψυχή μας, σαν Ασσύριοι που τρύπωσαν μέσα στην ψυχή μας και έχουν κάνει μωρίες όλα αυτά τα πράγματα εκεί μέσα και ηλιθιότητες και τέτοια ανοησίες και έκαναν, έκαναν, αλλά δεν υποτάσσονται τώρα στον Θεό. Και είναι φυσικό όλα αυτά με την παρουσία του Θεού να ταράσσονται, να αναστατώνονται.

Και φυσικά αναστατώνεται και ταράσσεται όλη η ύπαρξή μας. Να έχουμε τη σοφία, να έχουμε τη γνώση, να πούμε, και σε αυτές τις περιπτώσεις να κάνουμε λίγη υπομονή. Εφόσον ενσυνείδητα εμείς, όσο εξαρτάται από εμάς, τοποθετούμεθα σωστά απέναντι στον Θεό. Να μην πολυεπηρεαζόμεθα από αυτό το βαθύτερο. Ας αναστατωθούν, ας, τι θα κάνω; Τελικά αυτά που ήταν κρυμμένα όλα εκεί θα φανερωθούν με την αναστάτωσή τους, με την ταραχή τους. Και θέλουν δεν θέλουν και αυτά τελικά, από μας εξαρτάται, όταν δεν ταραχθούμε, όταν δεν αφεθούμε στην ταραχή, που λέγω μερικές φορές. Αυτό πάλι φαίνεται στις αρρωστημένες καταστάσεις πιο έντονα. Ταράσσεται κανείς και λέω: «Ας ταράσσεσαι, τι πειράζει; Ας ταράσσεσαι». Αυτή η καθευθύντερα έχει, εντάξει, όταν δεν το

Τι γίνεται, τι συμβαίνει; Λοιπόν, όταν δεν το πάρεις έτσι, αν το πάρεις έτσι, είναι ότι δίνεις τον εαυτό σου στην ταραχή αυτή και σε παίρνει το ποτάμι. Όταν όμως, εντάξει τώρα ας πούμε, και τι έγινε; Ας ταραχτώ, τι θα πάθω ας πούμε; Και κάνεις υπομονή και δεν δώσεις σημασία, δεν σε παίρνει το ποτάμι αυτό. Και όχι μόνον αυτό, αλλά σιγά σιγά όλα αυτά, εφόσον τελικά τον τελευταίο λόγο τον έχεις εσύ, θέλουν δεν θέλουν αυτά, καθώς βγαίνουν στο φανερό έστω και ταρασσόμενα, βγαίνουν στο φανερό, θέλουν δεν θέλουν τελικά θα μπουν κάτω από το συνειδητό σου, κάτω από το εγώ το αληθινό που κυβερνάει το είναι σου. Και ένα ένα θα υποταχθούν όλα εις τον χρόνο και όλα θα πάρουν, θα έρθουν στη σωστή στάση που παίρνεις απέναντι στον Θεό. Και θα ειρηνεύσεις, θα εξαφανιστεί δηλαδή όλη αυτή η ταραχή από μέσα, αλλά σιγά σιγά θα γίνει.

Εμφανίζεται ο Θεός λοιπόν στην Ιερουσαλήμ και οι Εβραίοι, αυτοί που πιστεύουν στον αληθινό Θεό, για αυτούς ο Θεός εμφανίζεται ως ήλιος και ως χαρά, φως, το φως του Θεού. Οι άλλοι ταράσσονται, αναστατώνονται και οπωσδήποτε αυτό, «εταράχθησαν», βέβαια καταρχήν σημαίνει φοβήθηκαν και λοιπά, αλλά σε αυτές τις περιπτώσεις, ναι, ο άλλος όταν αρχίζει και φοβάται μπορεί να κάνει και χειρότερα πράγματα. Λοιπόν, καθώς όμως βλέπουν οι Εβραίοι ότι ο Θεός έρχεται, εμφανίζεται ο Θεός, επεμβαίνει ο Θεός, δεν επηρεάζονται από την ταραχή των ταραγμένων αυτών και των μωρών, αλλά πιο πολύ πιάνονται από την παρουσία του Θεού και εκείνοι ταράσσονται.

Οι οποίοι, όπως τελικά, θανατώνονται. Εταράχθησαν πάντες οι ασύνετοι τη καρδία, ύπνωσαν ύπνον αυτών και κοιμήθηκαν τον ύπνο τους. Θανατώθηκαν δηλαδή, αυτό σημαίνει εδώ. Θανατώθηκαν. Τώρα πώς θανατώθηκαν; Δυστυχώς, να θυμηθώ την άλλη φορά, και αυτή τη φορά δεν θυμήθηκα να πάω λίγο στο κείμενο εκεί, γιατί και σε άλλο σημείο της Αγίας Γραφής περιγράφεται όλο αυτό που έγινε τότε και από πού βγήκε αυτός ο ψαλμός. Να θυμηθώ την άλλη φορά να το διαβάσουμε μαζί, να δούμε τι ακριβώς έγινε. Πάντως, θανατώθηκαν, ύπνωσαν ύπνον, στον ύπνο τους θανατώθηκαν και βρέθηκαν στον ύπνο αυτόν τον οριστικό. Και ουχ εύρον ουδέν πάντες οι άνδρες του πλούτου ταις χερσίν αυτών.

Γιατί ήρθαν εδώ οι Ασσύριοι από μακριά και ήρθαν εδώ στην πόλη; Για πλιάτσικο. Ας πούμε έτσι, κανείς κάνει πάντοτε κάτι, και μάλιστα όταν κάνει αυθαίρετα και όταν κάνει έτσι άδικα εντελώς κάτι και τα λοιπά, για να πάρει κάτι, θέλει να πάρει κάτι. Αυτοί ήρθαν λοιπόν για να πάρουν, να γεμίσουν τα χέρια τους, να γεμίσουν τις αγκαλιές τους, να γεμίσουν ας πούμε τις τσέπες τους, να γεμίσουν τα υποζύγιά τους και τα λοιπά, να φορτώσουν, ναι, να πάρουν πολλά, να έχουν πλούτο πολύ, θησαυρό πολύ και να πλουτίσουν. Και ουχ εύρον ουδέν πάντες οι άνδρες του πλούτου ταις χερσίν αυτών τελικά. Δηλαδή δεν θέλει να πει εδώ ότι γι' αυτό ήρθαν, αλλά θανατώθηκαν και δεν έχουν τίποτα στα χέρια τους. Δεν πήραν τίποτα, δηλαδή δεν μπορούν να πάρουν τίποτα. Πάει εκείνο για το οποίο ήρθαν, δεν έγινε.

Ειρωνεύεται εδώ κιόλας ο Ψαλμωδός. Γιατί πράγματι μπορούμε να πούμε, ξέρετε, άμα πάρουμε εμείς σωστή στάση απέναντι στον Θεό και αν πάρουμε σωστή στάση και απέναντι στην εσωτερική μας πραγματικότητα, ας υπάρχουν μέσα μας διαστρεβλωμένες καταστάσεις, βιώματα διάφορα, τέτοια ή αλλιώτικα, ψυχολογικά, αμαρτωλά, δεν ξέρω τι και τα λοιπά, όταν εμείς κρατήσουμε γερά και δεν παρασυρθούμε από την αναστάτωση αυτή, από την ταραχή αυτή που θα κάνουν όλα αυτά εκεί μέσα, λοιπόν, και κρατήσουμε, διατηρήσουμε την ψυχραιμία μας, δεν μπορεί να γίνει αυτό παρά εμπιστευόμενοι στον Θεό. Δεν θα δούμε τα κύματα όπως είδε ο Πέτρος και άρχισε να καταποντίζεται. Βλέπουμε τον Χριστό, ας είναι τα κύματα, τι μας πειράζουν; Ευχαριστώ.

Σιγά, σιγά σιγά, αυτά όλα λοιπόν που έχουν μπει μέσα σαν ύαινες, σαν άγρια θηρία για να μας κατασπαράξουν, να πάρουν τον πλούτο της ψυχής μας, δεν θα πάρουν τίποτε, διότι όλα αυτά θα νεκρωθούν, θα θανατωθούν, διότι πραγματικά όταν αφήσουμε τον Θεό, ο Θεός θέλει να επέμβει, αλλά ενώ σε άλλες περιπτώσεις ο Θεός περιμένει για να μας ρωτάει, αλλά εδώ στο θέμα της ψυχής μας, ο Θεός περιμένει τη συγκατάθεσή μας και μπορεί με τα λόγια μας να λέμε, αλλά η όλη στάση μας δεν είναι τέτοια που δίνουμε τη συγκατάθεση στον Θεό. Όταν λοιπόν δώσουμε τη συγκατάθεση στον Θεό και επέμβει ο Θεός, θανατώνονται όλα αυτά, εξαφανίζονται. Σαν να είναι ανύπαρκτα δηλαδή. Και τα ίδια δεν υπάρχουν, πεθαίνουν.

Τίποτα δεν έχουν πάρει και αφήνουν την ψυχή, αφήνουν όλο τον πλούτο της ψυχής, όλο τον θησαυρό της ψυχής, που κυρίως είναι ότι είμαστε βαπτισμένοι. Εάν ένας βαπτισμένος πολεμείται από τον διάβολο, πολεμείται διότι ακριβώς είναι βαπτισμένος, σαν να ζηλεύει ο διάβολος και να θέλει να πάρει αυτόν τον θησαυρό, να τον μαγαρίσει.

Εεεε...

Δεν θα τον πάρει, αν εμείς κάνουμε λίγη υπομονή και έχουμε όλα αυτά υπόψη και εμπιστευόμαστε στον Θεό, δεν θα τον πάρει. Όσο και αν ταραχθεί, όσο και αν αναστατωθεί και ό,τι άλλο είναι εκεί μέσα, δεν θα πάρει τον θησαυρό της ψυχής, δεν θα πάρει τον πλούτο της ψυχής, θα φύγει με αδειανά χέρια ή μάλλον θα θανατωθεί έχοντας αδειανά χέρια. Ενύσταξαν οι επιβεβηκότες τοις ίπποις. Εδώ τώρα,

Ότι αυτή η παρουσία του Θεού, που είναι ο Θεός, εμφανίζεται ως φως, ως ήλιος και λοιπά, όμως για αυτούς είναι επιτίμηση, ενώ για τον λαό Του είναι ο Αγαθός Θεός, ο Φιλάνθρωπος Θεός, ο Θεός που δίνει αυτήν τη ζεστασιά και το φως αυτό. Για αυτούς όμως είναι ο Θεός που επιτιμά, που τους μαλώνει, τους τιμωρεί. «Από επιτιμήσεώς σου, ο Θεός Ιακώβ, ενύσταξαν οι επιβεβηκότες τοις ίπποις», δηλαδή λίγο, λίγο, Θεέ μου, εσύ τους επιτίμησες, λίγο έτσι τους μάλωσες, λίγο τους επέπληξες και αμέσως ενύσταξαν.

Δηλαδή πέθαναν, κοιμήθηκαν τον ύπνο του θανάτου. Ενύσταξαν οι επιβεβηκότες τοις ίπποις. Ναι, όλοι αυτοί οι εχθροί που ήρθαν εδώ και κατέλαβαν την πόλη, και ειδικότερα εδώ ίσως όλοι λίγο πολύ να ήταν ιππείς, πολλοί. Τότε οι αποστάσεις ήταν, ας πούμε, δεν υπήρχαν αυτοκίνητα και τέτοια, ούτε μπορούσαν διαρκώς να περπατούν σε μεγάλες αποστάσεις και είχαν κατά κανόνα, πρέπει να είχαν ίππους, υποζύγια. Μπορεί λοιπόν και όλοι λίγο πολύ να ήρθαν με ίππους, αλλά ίσως να υπήρχε ξεχωριστό ιππικό. Λοιπόν, λίγο τους επέπληξες αυτούς, απλώς που τους επέπληξες εσύ, ο Θεός του Ιακώβ.

Αυτοί ενύσταξαν, κοιμήθηκαν τον ύπνο του θανάτου, και όλοι αυτοί οι οποίοι ήρθαν καβάλα στα άλογα, καβαλαραίοι αυτοί. Είπαμε ότι εδώ ο Ψαλμωδός, σε αυτούς τους τρεις στίχους, και στον 5, 6 και 7, περιγράφει το πάθημα του Ασσυρίου, την καταστροφή του Ασσυρίου και τελειώνει έτσι κι αυτή η στροφή και περνούμε ύστερα στην άλλη, στην τρίτη στροφή, αλλά θα συνεχίσουμε την προσεχή φορά. Μόνο παρακαλώ, ξέχασα χθες να πω, έχετε το κι εσείς υπόψη όσοι έρχεστε το Σάββατο. Πέστε και σε άλλους που ξέρετε ότι έρχονται το Σάββατο.

Θα αρχίσουμε, επειδή το Σάββατο είναι 1η Νοεμβρίου, έτσι δεν είναι; Ε, το Σάββατο είναι 1η Νοεμβρίου, λοιπόν, επομένως περνούμε στον Νοέμβριο, άρα ο εσπερινός θα γίνει όχι 5:30 αλλά 5, επομένως 6 θα αρχίσουμε το Σάββατο, όχι 6:30 αλλά 6, αυτά.