The Messiah’s Worldwide Reign and the Human Soul

This English transcript is an automated translation of the original Greek lecture. It may contain errors; the original Greek audio recording is the authoritative source. Some passages are omitted per editorial policy.

I think we had finished the first and second sections of Psalm 71, if I remember correctly, so today we can move on to the third. These are short sections. The third consists of verses eight through eleven. In the second section, as you may recall, we saw that the Messiah’s kingdom is eternal.

The first section, you might say, was about the installation of the new king, who would be righteous and administer justice. The third section speaks again about his kingdom. It is worldwide as well as eternal. It reaches across the whole world; it is universal.

“And he shall have dominion from sea to sea, and from the river to the ends of the earth. The Ethiopians shall fall down before him, and his enemies shall lick the dust. The kings of Tarshish and the islands shall bring gifts; the kings of Arabia and Sheba shall offer gifts. All the kings of the earth shall worship him; all the nations shall serve him.” These are the four verses that make up the third section, and they speak of this universal reach. This king, who is none other than the Messiah, “shall have dominion from sea to sea, and from the river to the ends of the earth.” Now these expressions mean—

he will rule the whole world, the whole inhabited earth. When it says “sea” here, it surely means, first of all, the Mediterranean Sea, from one end of it to the other. And “from the river to the ends of the earth”—perhaps “river” points to something particular as well. First of all, this is a way of saying that he will rule the whole world, though the words may also refer to specific places. Just as “sea” probably means the Mediterranean, so “river” probably means a particular river. In any case, “to the ends of the earth” means that the Messiah is for the whole world.

The Church is for everyone. Christianity is for the whole world. No one is excepted. No one is excluded.

Everyone...

Everyone can become a member of the Church. Everyone can become a member of this commonwealth whose king is the Messiah, from one end of the world to the other.

This means a great deal for us Christians. In one sense, there are no limits, no borders, if you like, no divisions between races. All are God’s people. All are our brothers and sisters. All can sit at God’s table, whatever the color of their skin.

Of course, people can be narrow in mind and heart, but we must not be like that. As we said another time, people live in families: one family in one house, another family in another. Each family has its boundaries, and its members are those who belong to it. But that does not prevent a wider family from existing. In fact, it helps make possible the wider family of the neighborhood, the village, the city, and the whole world. A village has its boundaries, distinct from those of another village, yet the people of both can feel that they are citizens of one country.

And a country, of course, must have its boundaries. It cannot be otherwise. But that need not— As we said another time, there is a saying somewhere: we set boundaries precisely so that there may be no boundaries.

Yet people are narrow in mind and heart, and they do not see others as brothers and sisters. We Greeks especially must watch out for this. We have a tendency toward what is called chauvinism, and that is no good at all.

Many Greeks, to one degree or another, seem to think the world ends at the Greek border, as though there were no people beyond it, or as though those people were somehow less human. That is not so at all. The same God is there as here. The same God made us and made them. A person can become holy here, and a person can become holy there.

As we have said before, each person is the whole world in miniature. So the Messiah, this new king, who is the Son of God and who will rule the whole world, also seeks to rule the small world that is each person. Each of us is a miniature of the whole world, of all creation. We should keep that in mind. If Christ wins us over, if Christ enters, so to speak—

with our consent—into our soul, he does not do it to take a few things and leave. He comes to remain with us forever and to keep us close to him forever. Christ also comes into our soul to reach every part of it. People make a grave mistake—and quite a few say and do this—when they have a weakness they refuse to surrender to Christ. “I can’t give up this one thing. Everything else, yes, but I can’t give up this.” So one person holds on to drinking and getting drunk and says, “I can’t give that up.” Another holds on to something else. There are all sorts of things; we need not name them now. No, we must surrender our whole soul to Christ.

The grace of Christ must spread through our whole soul, into every part of it: where malice has hidden itself, where shamelessness has hidden itself, where self-centeredness has hidden itself, where lack of self-control is concealed, and where hardness is concealed.

Nothing should remain hidden. Christ reigns over the whole world, not just parts of it. Above all, he reigns within us, where it is the individual person who says yes or no. So the Lord reigns throughout our whole soul. Here I want to stress two things. First, we must not try to keep some dark corner for ourselves. That would be wrong. It cannot work that way. “Whoever stumbles in one point has become guilty of all.”

In that sense. Yes, the whole soul is defiled. That is the first point. The second is that Christ comes into our soul intending to win all of it. So let us not be afraid. He will not leave, will not leave, any corner unconquered, so to speak. The Lord will go into every part and every corner, even the deepest recesses of our soul. That is his purpose. We should have no doubt about it. Our part is to work with him: to give him leave to break down doors, break down walls, break down ramparts, break down fortresses—whatever he finds inside. Let him break them down. There will be a commotion where one is needed. Often it is like rain that little by little wears away—

a wall until it falls. “The Ethiopians shall fall down before him, and his enemies shall lick the dust.” Before this king—that is, before Christ, the Messiah—all will submit, and all will worship. But does “all” mean whether they want to or not? No. It means that Christ is for the whole world. It does not mean that he will force people into submission. They must choose it. But no one will be able to say, “I too want to worship Christ, but people like us are excluded.” That cannot happen.

So all will come and worship him, including the Ethiopians, whom he gives as an example. “And his enemies shall lick the dust.” Even those who are enemies of Christ shall lick the dust—that is, the ground on which Christ has walked and still walks. Perhaps this means that many of Christ’s enemies repented and worshipped him. But even those who did not repent, in a certain sense, bowed before him. How many of them acknowledged their defeat without repenting? They did not worship him or repent, but they did acknowledge their defeat. From this point of view, we could say the same about what is within us. As we said—

each person is a whole world, and everything within us can be brought under Christ’s rule. If we want to surrender it all to him, everything can be brought under his rule. Nothing need remain separate and independent. As you know, in conditions of illness, repressed experiences can take on a life of their own. A Christian may believe in Christ, trust Christ, and worship Christ, yet those experiences retain their independence and continue to affect the person. That is why some Christians are both faithful Christians and unwell: those troubled experiences act as though they were beyond the person’s control.

So how can everything be brought under Christ’s rule when these things remain beyond our control? These are profound mysteries. I believe that each person should do the little they can; there are other inner experiences they cannot control. In some painful conditions, a person simply cannot control those inner experiences. They seem to have a life of their own. What can that person do? As a Christian, they can worship Christ and remain in Christ with as much of themselves as they can. Then even the things that seem not to have submitted to Christ will, in the end, have served another purpose.

God will order things so that even those experiences serve the good of the soul.

For they may help a person grow in humility in a way they otherwise never would. They may keep that person from clinging to the vanities of life and, through the pain of it all, lead them to trust God more and more. They can serve the soul in other ways too. In the end, the soul may be saved through all this. We do not know exactly how much good it will do, or how. But it will serve the soul, because God lets nothing go to waste. Thank you.

Christ will conquer these things too. Whatever you are facing, whatever troubles you have, do not be afraid. Remain faithful to Christ as far as you can. Other things may be beyond your control and seem to do as they please. They may wear you down or make you ill. Even so, the Lord, whom you consciously welcome as far as you can, will make use of them. He will turn them to your benefit, so that they serve you. Who knows? On the day of judgment, some people may receive a crown for enduring such things: for remaining faithful to God with patient endurance, without grumbling. As it says, ‘These are the ones who come out of the great tribulation.’ Some people endure great tribulation in this world, and nothing heals it. They bear it all their lives; their lives are bitter.

These are painful conditions they did not choose. But I repeat: if a person remains faithful as consciously as they can, trusts in the Lord, and does not grumble, all these things will become precious stones in the crown the Lord will give them.

That is one side of it. There is another: a person should do whatever they can. What they cannot do, they cannot do; they can be sure God will do that. But they should do whatever lies within their power. Some conditions differ in their nature. Little by little, a person may cooperate with grace as it reaches even those inner experiences that seem to have a life of their own. They may lose their hold, until the whole person, the whole soul, belongs to God. Let me remind you of an example we gave long ago, when we were down at the Metropolis. I do not know whether we have mentioned it here since we came.

I think we mentioned it in the second Sunday talk.

Well...

We said: imagine a barrel filled with dirty water.

We put a cork into the barrel. It is almost as wide as the barrel, but does not quite touch the sides, leaving a very narrow gap. Then we slowly push the cork down. The farther we push it, the more water spills out. We push, and water spills out; we push again, and more water spills out.

Eventually the cork reaches the bottom, and all the water has come out of the barrel.

Sometimes the work a person does within the soul is like that. A person gives God as much of themselves as they can consciously grasp. Today, for instance, they bring to God everything in themselves that they can govern and say, ‘That is it. I entrust myself to God.’ But tomorrow morning they discover another part of themselves, as though they had not given themselves to God at all. Yet they truly did so today, honestly and sincerely. As that work took place...

...the cork moved a little farther in. The person has reached a little deeper into themselves and can now embrace a part they could not reach before. They begin to get hold of some of those inner experiences that once seemed beyond their control. It is like a government ruling a country where certain groups still control pockets of territory, almost as though they were states within a state.

Thank you. States within a state: many little states inside one country.

Many other little states, that is. And this breaks them up one by one. One by one. With God’s help, this can happen. A person gradually goes inward, deep within himself, comes face to face with those experiences, and breaks them down. So even someone with unhealthy inner conditions can, with God’s help, set them right. Eventually the whole person can once again surrender to God. Then what the psalm says will come true: the Ethiopians will bow down, and all the enemies will bow down, all of them. Even the parts of the soul most hostile to Christ, so to speak, will all bow down on the day of Christ.

‘The kings of Tarshish and the islands will bring gifts.’ Tarshish is a city in Spain, at the far end of the Mediterranean. The people of the Mediterranean islands, and their kings, will also bring gifts to this king, to Christ. ‘The kings of Arabia and Sheba will offer gifts.’ These are further examples showing that all will bow down, all will submit, and all will bring gifts. The psalm names the Arabs and their kings, and the kings of Sheba, who also bring gifts. ‘And all the kings of the earth will worship him; all the nations will serve him.’ In the end, it speaks of everyone.

All the kings of the earth will bow down to this king, and all the nations will serve him and become his people, obedient to him. As we said, this happens in different ways. Those who wish to worship him will do so. Many who do not wish to may nevertheless have to acknowledge his rule. That does not mean they are saved, because no one is saved by force. What matters here is that Christ’s Kingdom reaches the whole world. Wherever a person lives, they need not fear: the Kingdom of God can reach them. God governs all things; Christ is the new king, and we need fear no one. Nothing happens in this world simply because people decide they want it to happen.

In the end, if something happens, God has permitted it. Of course, that does not mean people should sit with their arms folded. God acts through people. He may avert something after they have worked hard to prevent it. He is the one who sustains them, inspires them, and shows them what to do and where to persevere. As Christians, we should be aware of Christ’s rule everywhere. We live in a world under his care, so we need not live in fear of what might happen next.

Christ is Lord of all.

Whatever he permits will ultimately be for our good, and he too will be there with us to endure it. If we have to endure certain things, if we have to suffer, we will suffer. Beyond that, he too will suffer for us.

Well, we’ll stop here, because we need to move on to the other topic. There probably won’t be a talk next Monday; we’ll finish on Sunday. But I won’t say goodbye, because we’ll see each other on Sunday.

Ακόμη, νομίζω, στον 71ο ψαλμό είχαμε τελειώσει, αν θυμούμαι καλά, πρώτο και δεύτερο τμήμα και μπορούμε σήμερα να περάσουμε στο τρίτο τμήμα. Μικρά μικρά είναι αυτά. Το τρίτο τμήμα το αποτελούν όγδος, ένατος, δέκατος και ενδέκατος στίχοι. Στο δεύτερο τμήμα, αν θυμάστε, είχαμε την έννοια ότι αυτό το βασίλειο είναι αιώνιο. Το βασίλειο του Μεσσία.

Πρώτο τμήμα ήταν, ας πούμε, η εγκατάσταση του νέου βασιλέως, ο οποίος θα είναι δίκαιος και θα αποδίδει δίκαιο και λοιπά. Θα αποδίδει δικαιοσύνη. Στο τρίτο τμήμα γίνεται λόγος πάλι για το βασίλειο, το οποίο είναι παγκόσμιο. Όχι μόνο αιώνιο, αλλά είναι και παγκόσμιο. Απλώνεται σε όλο τον κόσμο, έχει κάτι το καθολικό το βασίλειο αυτό.

Και κατακυριεύσει από θαλάσσης έως θαλάσσης και από ποταμού έως περάτων της οικουμένης. Ενώπιον αυτού προπεσούνται οι Αιθίοπες και οι εχθροί αυτού χουν λείξουσι. Βασιλείς Θαρσίς και νήσοι δώρα προσοίσουσι. Βασιλείς Αράβων και Σαβά δώρα προσάξουσι. Και προσκυνήσουσιν αυτώ πάντες οι βασιλείς της γης, πάντα τα έθνη δουλεύσουσιν αυτώ. Αυτοί είναι οι τέσσερις στίχοι που αποτελούν το τρίτο τμήμα και μιλούν για αυτή την παγκοσμιότητα. Ο βασιλεύς λοιπόν αυτός, που δεν είναι άλλος παρά ο Μεσσίας, κατακυριεύσει από θαλάσσης έως θαλάσσης και από ποταμού έως περάτων της οικουμένης. Τώρα αυτές οι εκφράσεις σημαίνουν

θα κυριεύσει όλο τον κόσμο, όλη την οικουμένη. Θάλασσα εδώ, βέβαια, όταν λέει, εννοεί οπωσδήποτε καταρχήν τη Μεσόγειο θάλασσα, από το ένα άκρο της θάλασσας έως το άλλο άκρο. Και από ποταμού έως περάτων της οικουμένης, ίσως ποταμό εδώ πάλι... Καταρχήν είναι ένας τρόπος, ας πούμε, εκφράσεως για να πει ότι θα κυριεύσει όλη την οικουμένη, αλλά όμως μπορεί να πιάνεται από συγκεκριμένα αυτά. Όπως για τη θάλασσα μάλλον εννοεί τη Μεσόγειο, έτσι όταν κάνει λόγο για ποταμούς ή ποταμό εννοεί μάλλον εκεί τώρα... έως περάτων της οικουμένης, δηλαδή ο Μεσσίας είναι για όλο τον κόσμο.

Η Εκκλησία είναι για όλους. Ο χριστιανισμός είναι για όλο τον κόσμο. Δεν εξαιρείται κανείς. Δεν αποκλείεται κανείς.

Όλοι...

Όλοι μπορούν να γίνουν μέλη της Εκκλησίας, όλοι μπορούν να γίνουν μέλη αυτής της πολιτείας της οποίας βασιλεύς είναι ο Μεσσίας. Από τη μια άκρη του κόσμου στην άλλη άκρη.

Σημαίνει πολλά για εμάς τους χριστιανούς. Από μια πλευρά δεν υπάρχουν όρια, δεν υπάρχουν σύνορα αν θέλετε, δεν υπάρχουν φυλές και τέτοια. Όλοι είναι άνθρωποι του Θεού, όλοι είναι αδελφοί μας, όλοι μπορούν να καθίσουν στο τραπέζι του Θεού, και κίτρινοι και ερυθροί και μαύροι και λευκοί και οι πάντες.

Εδώ βέβαια στενόψυχοι, στενόκαρδοι άνθρωποι, αλλά δεν πρέπει έτσι. Ναι, άλλη φορά είπαμε ότι όπως υπάρχουν οι άνθρωποι κατά οικογένειες, μία οικογένεια στο ένα σπίτι, άλλη οικογένεια στο άλλο σπίτι, και έχει τα όρια η οικογένεια. Δεν είναι μέλος της οικογένειας ένας που δεν είναι, είναι μέλος της οικογένειας, μέλη της οικογένειας αυτοί που είναι. Αυτό δεν εμποδίζει καθόλου, ίσα ίσα βοηθάει αυτό να μπορεί να υφίσταται η μεγαλύτερη οικογένεια της γειτονιάς, του χωριού, της πόλης και της οικουμένης. Έτσι λοιπόν, όπως υπάρχουν τα όρια ενός χωριού αλλά και δεν ανακατεύονται με τα όρια του άλλου χωριού, όμως αυτό δεν εμποδίζει να αισθάνονται ότι είναι όλοι πολίτες μιας χώρας.

Λοιπόν, και μια χώρα θα έχει οπωσδήποτε τα όριά της, δεν γίνεται αλλιώς. Αλλά αυτό, όπως δεν μας το... Είχαμε πει κι άλλη φορά, που γράφεται κάπου, θέτουμε όρια ακριβώς για να μην υπάρχουν όρια.

Οι άνθρωποι όμως είναι στενόψυχοι και στενόκαρδοι και δεν βλέπουν τους άλλους σαν αδέλφια. Εμείς οι Έλληνες θα το προσέξουμε ιδιαίτερα αυτό, έχουμε έτσι έναν σοβινισμό, όπως λέγεται, αυτό που δεν είναι καθόλου καλό.

Πολλοί Έλληνες, λίγο πολύ, νομίζουν ότι ο κόσμος τελειώνει στα ελληνικά σύνορα, σαν να μην υπάρχουν πιο πέρα άνθρωποι, να μην υπάρχει κόσμος ή να είναι κάτι, κάτι ανθρωπάκια. Καθόλου δεν είναι έτσι. Ο ίδιος Θεός είναι και εκεί και εδώ. Ο ίδιος Θεός έκανε και εμάς και εκείνους. Και μπορεί κανείς να αγιάσει και εδώ, να αγιάσει και εκεί.

Όπως είπαμε και άλλη φορά, ο κάθε άνθρωπος, σε μικρογραφία, είναι όλος ο κόσμος. Και επομένως, ο Μεσσίας, ο βασιλεύς αυτός, ο νέος βασιλεύς, ο Μεσσίας, που θα είναι ο ίδιος ο Υιός του Θεού, που θα κυριεύσει όλο τον κόσμο, κυριεύει επίσης και τον μικρό κόσμο που είναι ο κάθε άνθρωπος. Είναι μια μικρογραφία που είναι όλος ο κόσμος, όλη η κτίσις. Και αυτό να το έχουμε υπόψη μας. Εάν ο Χριστός μας κατακτά, εάν ο Χριστός εισβάλλει, ας πούμε,

συγκαταθέσει μας, στην ψυχή μας, αυτό δεν το κάνει για να πάρει μερικά πράγματα και να φύγει, αλλά... να μείνει αιώνια μαζί μας και να μας κρατήσει αιώνια κοντά του. Και επίσης, ο Χριστός έρχεται στην ψυχή μας για να απλωθεί σε όλες τις πτυχές της ψυχής. Μεγάλο λάθος κάνει εκείνος ο οποίος, και είναι όχι λίγοι αυτοί που το λένε και το κάνουν, ναι, έχει μια αδυναμία και αυτήν την αδυναμία δεν θέλει να την παραδώσει στον Χριστό. «Αυτό δεν μπορώ, αυτό. Όλα τα άλλα εντάξει, αλλά αυτό δεν μπορώ». Και έτσι κρατάει κανείς, ας πούμε, το ποτό του, που μεθάει και λοιπά, «αυτό δεν μπορώ», ή άλλος κρατάει άλλα, ας μην λέμε τώρα, διάφορα αυτά. Όχι, θα παραδώσουμε όλη την ψυχή μας στον Χριστό.

Και η χάρη του Χριστού πρέπει να απλωθεί σε όλη μας την ψυχή, σε όλες τις πτυχές, και εκεί που είναι τρυπωμένη η πονηρία, και εκεί που είναι τρυπωμένη η αναίδεια, και εκεί που είναι τρυπωμένος ο εγωισμός, και εκεί που κρύβεται η ακράτεια, και εκεί που κρύβεται η τροχή της, και εκεί που κρύβεται η σκληρότητα.

Ούτε δεν πρέπει να μείνει κρυμμένο. Ο Χριστός βασιλεύει όχι σε ορισμένα μέρη, αλλά σε όλο τον κόσμο. Και μέσα μας κυρίως, που ένας είναι εδώ, και είναι ο οποίος θα πει το ναι ή το όχι, είναι ο ένας άνθρωπος. Βασιλεύει λοιπόν ο Κύριος μέσα σε όλη μας την ψυχή. Και σε αυτό το σημείο θα ήθελα να τονίσω δύο πράγματα. Από το ένα μέρος, μην τυχόν κρατήσουμε κάποια σκοτεινή γωνιά, προσπαθήσουμε να κρατήσουμε κάποια σκοτεινή γωνιά. Δεν κάνουμε καλά, δεν μπορεί να γίνει έτσι. Ο πταίσας εν ενί γέγονε πάντων ένοχος.

Με αυτήν την έννοια. Ναι, μολύνεται όλη η ψυχή. Το ένα είναι αυτό και το άλλο, ότι ο Χριστός αφού έρχεται στην ψυχή μας, έρχεται με σκοπό να κατακτήσει όλη την ψυχή. Επομένως, μη φοβηθούμε. Δεν θα αφήσει, δεν θα αφήσει καμιά γωνιά ακατάκτητη, ας πούμε. Θα πάει σε όλες τις πτυχές της ψυχής και σε όλες τις γωνιές και στα τρίσβαθα της ψυχής μας θα πάει ο Κύριος. Αυτός είναι ο σκοπός του. Το ένα, να μην αμφιβάλλουμε καθόλου γι' αυτό. Το άλλο είναι να συνεργαστούμε μαζί του. Να του δώσουμε άδεια να σπάσει πόρτες, να σπάσει ντουβάρια, να σπάσει τείχη, να σπάσει φρούρια, ό,τι βρει μέσα. Και να τα σπάσει. Όπου θα χρειάζεται να γίνει θόρυβος. Πολλές φορές, όπως η βροχή λίγο-λίγο διαβιβρώσκει.

και έναν τοίχο και σωριάζεται κάτω. Ενώπιον αυτού προπεσούνται οι Αιθίοπες και οι εχθροί αυτού χουν λείξουσι. Στο βασιλέα αυτό, στο Χριστό δηλαδή, στο Μεσσία, οι πάντες θα υποταχθούν και οι πάντες θα προσκυνήσουν. Πάντα σε αυτό τώρα, πάντοτε, αν θέλουν, αν δεν θέλουν. Δηλαδή αυτό λέγεται με την έννοια ότι ο Χριστός είναι για όλο τον κόσμο. Όχι ότι θα υποτάξει, θέλουν δεν θέλουν, θα υποτάξει τους ανθρώπους. Όχι, αν θέλουν. Αλλά δεν θα υπάρξει κανείς που θα πει: «Θέλω και εγώ να προσκυνήσω τον Χριστό, αλλά να, εμάς μας εξαιρεί». Δεν υπάρχει τέτοια περίπτωση.

Θα έρθουν λοιπόν και θα προσκυνήσουν πάντες, και οι Αιθίωπες, σαν παράδειγμα ας πούμε τους φέρει αυτούς, και οι εχθροί αυτού χουν λείξουσι. Ακόμη και εκείνοι οι οποίοι είναι εχθροί, εχθροί του Χριστού, χουν λείξουσι, δηλαδή θα γλείψουν το χώμα στο οποίο πάτησε και πατάει ο Χριστός. Με την έννοια ίσως εδώ ότι πολλοί εχθροί του Χριστού μετάνοσαν και τον προσκύνησαν. Αλλά και εκείνοι οι οποίοι δεν μετάνοσαν, και εκείνοι κατά κάποιο τρόπο τον προσκύνησαν. Διότι πόσοι από αυτούς, χωρίς να μετανοήσουν, ομολόγησαν την ήττα τους; Δεν προσκύνησαν, δεν μετάνοσαν, αλλά ομολόγησαν όμως την ήττα τους. Της πλευράς λοιπόν, θα λέγαμε, και μέσα μας, που είπαμε ότι

κάθε άνθρωπος είναι όλη η οικουμένη, και μέσα μας τα πάντα θα υποταχθούν στον Χριστό. Εάν εμείς θέλουμε να τα υποτάξουμε, όλα μπορούν να υποταχθούν. Δεν υπάρχει τίποτε που δεν θα υποταχθεί, δεν θα υπάρξει τίποτε που θα μείνει αυτόνομο. Όπως ξέρετε, στις αρρωστημένες καταστάσεις, τα απωθημένα βιώματα έχουν μια αυτονομία. Και όσο κι αν αυτός ο χριστιανός πιστεύει στον Χριστό, εμπιστεύεται στον Χριστό και προσκυνεί τον Χριστό, αυτά τα αυτόνομα βιώματα διατηρούν την αυτονομία τους. Και γι’ αυτό υπάρχουν χριστιανοί που είναι χριστιανοί αλλά είναι και άρρωστοι. Είναι γιατί τα βιώματα, ας πούμε, τα αρρωστημένα είναι αυτόνομα και ενεργούν όπως θέλουν.

Τι γίνεται τώρα εδώ, πώς δηλαδή όλα θα υποταχθούν στον Χριστό και αυτά δεν υποτάσσονται και κρατούν τελικά την αυτονομία; Είναι αυτά όλα μυστήρια μεγάλα. Εγώ πιστεύω ότι τελικά, εφόσον ο κάθε άνθρωπος θα κάνει αυτό το λίγο που μπορεί να κάνει, τα άλλα τα βιώματα εκεί δεν μπορεί να τα κυβερνήσει. Τις πιο πολλές φορές, σε ορισμένες δηλαδή καταστάσεις άρρωστες, δεν μπορεί να τα κυβερνήσει. Και διατηρούν την αυτονομία τους, τι να κάνει; Αυτός σαν χριστιανός, εφόσον με όσο εαυτό του μπορεί να προσκυνεί τον Χριστό και να μένει στον Χριστό, λοιπόν τελικά όλα εκείνα που ενώ θα φαίνεται ότι δεν έχουν υποταχθεί στον Χριστό, τελικά θα έχουν δουλέψει με άλλο τρόπο.

Ο Θεός θα κάνει έτσι τα πράγματα, θα έχουν δουλέψει με άλλο τρόπο για να είναι υπέρ της ψυχής τελικά όλη αυτή η δουλειά.

Διότι... Διότι μπορεί αυτά να συντελέσουν να καλλιεργήσει κανείς μέσα του ταπείνωση που αλλιώς δεν θα την καλλιεργούσε, να συντελέσουν αυτά να μην προσκολληθεί στη ματαιότητα της ζωής και να είναι έτσι απελπισμένος από όλα αυτά και να όλο και να εμπιστεύεται στον Θεό. Θα συντελέσουν και κατά άλλο τρόπο και τελικά θα σωθεί η ψυχή, θα είναι υπέρ της ψυχής δηλαδή. Τώρα πόσο θα είναι υπέρ της ψυχής και πώς, αλλά θα είναι υπέρ της ψυχής, διότι ο Θεός δεν αφήνει τίποτε να πάει χαμένο. Ευχαριστώ.

Αυτά θα τα κατακτήσει ο Χριστός. Ό,τι και να είσαι, ό,τι και να έχεις, μην φοβάσαι καθόλου. Όσο μπορείς, μείνε πιστός στον Χριστό. Είναι άλλα τώρα πράγματα που δεν μπορείς να τα ελέγξεις και κάνουν ό,τι θέλουν. Κάνουν σε, αρρωσταίνουν σε, κάνουν σε, δεν πειράζει. Θα τα χρησιμοποιήσει ο Κύριος, τον οποίο συ δέχεσαι ενσυνείδητα όσο μπορείς να τον δεχθείς. Θα τα χρησιμοποιήσει έτσι, θα τα αξιοποιήσει έτσι που όλα αυτά σαν υπηρέτες θα υπηρετήσουν εσένα. Και μπορεί να είναι, δεν ξέρουμε. Εν ημέρα κρίσεως μπορεί ορισμένοι άνθρωποι να στεφανωθούν από κάτι τέτοια. Που θα μείνουν με υπομονή και με καρτερία και χωρίς να γογγύσουν, θα μείνουν πιστοί στον Θεό. Ούτοι εισί, λέει, οι ερχόμενοι εκ της θλίψης της μεγάλης. Είναι μερικοί άνθρωποι που περνούν μεγάλη θλίψη σε αυτόν τον κόσμο και δεν γιατρεύεται με τίποτα, τη σηκώνουν μια ζωή ολόκληρη. Φαρμάκι η ζωή τους.

Αρρωστημένες καταστάσεις, δεν τις κάνουμε. Αλλά αν μείνει κανείς, επαναλαμβάνω, όσο ενσυνείδητα μπορεί να μείνει έτσι και να εμπιστεύεται και στον Κύριο και να μην γογγύσει, όλα αυτά θα είναι μετά, πώς τα λένε, πετράδια πολύτιμα στο στεφάνι με το οποίο θα τον στεφανώσει ο Κύριος.

Όμως, από αυτή την πλευρά έχουν τα πράγματα, αλλά υπάρχει όμως και η άλλη πλευρά και επομένως ό,τι ο άνθρωπος μπορεί να κάνει, να το κάνει. Ό,τι δεν μπορεί, δεν μπορεί. Να είναι σίγουρος ότι θα το κάνει ο Θεός. Αλλά ό,τι μπορεί ο άνθρωπος να κάνει, να το κάνει. Υπάρχουν λοιπόν ορισμένες περιπτώσεις, ασθένειες που είναι διάφορης φύσεως. Μπορεί ο άνθρωπος σιγά σιγά σιγά να βοηθήσει τη χάρη να προχωρήσει και σε αυτά τα αυτόνομα βιώματα και να διαλυθούν τα πάντα και να γίνει ο άνθρωπος όλος, ο όλος ο άνθρωπος ή όλη η ψυχή να γίνει του Θεού. Θα σας θυμίσω ένα παράδειγμα που είχαμε αναφέρει παλιά πολύ όταν ήμασταν στη Μητρόπολη κάτω, δεν ξέρω αν το είχαμε αναφέρει και εδώ όταν ήρθαμε.

Πρέπει αυτό να το είχαμε αναφέρει στη δεύτερη ομιλία της Κυριακής.

Εεε...

Είχαμε πει ότι έχουμε ένα βαρέλι. Το βαρέλι αυτό έχει νερό. Το νερό είναι βρώμικο.

Στο βαρέλι βάζουμε ένα φελό. Ο φελός είναι περίπου έτσι μόλις και δεν εφάπτεται στο βαρέλι και μένει μεταξύ φελού και βαρελιού ένα μικρό μικρό άνοιγμα. Ο φελός είναι ως προς τον όγκο του όσο είναι για το βαρέλι. Και σπρώχνουμε λοιπόν σιγά σιγά το φελό αυτό. Όσο τον σπρώχνουμε, τόσο χύνονται νερά από το βαρέλι. Τον σπρώχνουμε, χύνονται νερά από το βαρέλι, τον σπρώχνουμε, χύνονται νερά από το βαρέλι.

Χεεεε. Και φτάνουμε στο σημείο να έχει φτάσει ο φελός στον πάτο και να έχουν βγει όλα τα νερά από το βαρέλι.

Η εργασία που κάνει κανείς στην ψυχή του μερικές φορές μοιάζει με αυτό, δηλαδή όσο κανείς μπορεί να καταλάβει τον εαυτό του, να συνειδητοποιήσει ας πούμε ή μάλλον ενσυνείδητα, όσο εαυτό του μπορεί να πιάσει ενσυνείδητα, τον δίνει στον Θεό. Δηλαδή λέγει σήμερα, ας πούμε, όσο μπορεί να κυβερνήσει τον εαυτό του. Ναι, λέγει ότι τελείωσε, εγώ εμπιστεύομαι στον Θεό. Αύριο πρωί όμως διαπιστώνει ότι υπάρχει κι άλλος εαυτός που δεν... Σαν να μην παρέδωσε σήμερα τον εαυτό του στον Θεό. Όχι, σήμερα που το έκανε, το έκανε τίμια, έντιμα, ειλικρινά και έγινε. Αλλά καθώς έγινε όμως αυτή η εργασία...

Να, προχώρησε λίγο ο φελός πιο μέσα και επομένως σαν να προχώρησε κανείς δηλαδή ενσυνείδητα πιο μέσα στον εαυτό του και αγκαλιάζει κι άλλον εαυτό του που πρώτα δεν μπορούσε να τον αγκαλιάσει, δηλαδή πιάνει αυτά τα αυτόματα, αυτόνομα βιώματα, πιάνει κάποια εκεί και τα κάνει μετά, πώς να πούμε, σαν μια κυβέρνηση που είναι κυβέρνηση ενός κράτους. Όμως υπάρχουν θύλακες μέσα σε αυτό το κράτος κάποιων οι οποίοι σαν να έχουν κράτη εν κράτει.

Ευχαριστώ. Κράτη, το Τ με ήτα, εν κράτει, το Τ με έψιλον γιώτα, πολλά κράτη μέσα σε ένα κράτος.

Πολλά άλλα κρατίδια δηλαδή. Και ένα ένα τα διαλύει αυτό. Ένα ένα. Έτσι λοιπόν μπορεί να γίνει αυτό με τη βοήθεια του Θεού. Σιγά σιγά προχωρεί κανείς μέσα, βαθιά μέσα του, και βρίσκεται αυτός με αυτά τα βιώματα και τα διαλύει. Και έτσι τελικά δηλαδή και ένας που έχει αρρωστημένες καταστάσεις, με τη βοήθεια του Θεού μπορεί να τα τακτοποιήσει. Και τελικά όλος ο άνθρωπος πάλι να παραδοθεί στον Θεό. Και να γίνει αυτό που, ας πούμε, όπως λέει εδώ, οι Αιθίοπες θα προσκυνήσουν και όλοι οι εχθροί θα προσκυνήσουν όλοι, και τα πιο εχθρικά, ας πούμε, κομμάτια της ψυχής, όλα θα προσκυνήσουν τη μέρα του Χριστού.

Βασιλείς Θαρσείς και νήσοι δώρα προσοίσουσι. Οι βασιλείς της πόλεως Θαρσείς που βρίσκεται στην Ισπανία, το άλλο άκρο της Μεσογείου. Και τα νησιά που βρίσκονται μέσα στη Μεσόγειο, κάτοικοι δηλαδή που βρίσκονται σε αυτά τα νησιά, οι βασιλείς αυτών των νησιών, λοιπόν όλοι θα φέρουν δώρα στο βασιλέα αυτόν, στον Χριστό. Βασιλείς Αράβων και Σαβά δώρα προσάξουσι. Και πάλι σαν παράδειγμα φέρνει για να πει ότι οι πάντες θα προσκυνήσουν και οι πάντες θα υποταχθούν και οι πάντες θα φέρουν δώρα. Λοιπόν αναφέρει εδώ τους Άραβες και τους βασιλείς των Αράβων και τους βασιλείς Σαβά, φέρουν και αυτοί δώρο. Και προσκυνήσουσιν αυτώ πάντες οι βασιλείς της γης, πάντα τα έθνη δουλεύσουσιν αυτώ, τελικώς δηλαδή οι πάντες.

Όλοι οι βασιλείς της γης θα τον προσκυνήσουν, τον βασιλέα αυτόν, και όλα τα έθνη θα προσκυνήσουν, θα δουλέψουν, θα γίνουν δούλοι, δηλαδή υπάκουοι, δικοί του άνθρωποι, όλοι. Είπαμε, αυτό θα γίνει και με τον έναν τρόπο και με τον άλλον, δηλαδή τελικώς θα προσκυνήσουν όσοι θέλουν να προσκυνήσουν. Αλλά και πολλοί οι οποίοι δεν θέλουν να προσκυνήσουν, θέλουν ή δεν θέλουν όμως θα προσκυνήσουν και αυτοί, χωρίς να σημαίνει ότι και αυτοί σώζονται τελικά, διότι δια της βίας δεν σώζεται κανείς. Και λοιπόν αυτό που έχει σημασία είναι ότι η Βασιλεία του Χριστού είναι παγκόσμια και με την έννοια ότι όπου και αν υπάρχει άνθρωπος να μην φοβηθεί, θα φτάσει ως εκεί η Βασιλεία του Θεού, αλλά και με την έννοια ότι όλα τα κυβερνάει ο Θεός και βασιλεύει αυτός ο νέος, ο Χριστός, και δεν έχουμε να φοβηθούμε από κανέναν. Και τίποτε δεν γίνεται στον κόσμο απλώς διότι θέλουν οι άνθρωποι να το κάνουν.

Τελικώς, αν γίνει κάτι, το επιτρέπει ο Θεός. Βέβαια αυτό δεν σημαίνει ότι σταυρώνουν οι άνθρωποι τα χέρια τους. Ο Θεός κάνει τούτο, κάνει εκείνο πάντοτε δια των ανθρώπων. Μπορεί να προλάβει κάτι ο Θεός αφού κοπιάσουν πολύ οι άνθρωποι για να το προλάβουν αυτό, αλλά είναι ο Θεός που τους στηρίζει, είναι ο Θεός που τους εμπνέει, είναι ο Θεός που τους δείχνει ότι πρέπει να κάνουν αυτό, να επιμείνουν σε αυτό. Αυτό. Αλλά εμείς ως χριστιανοί να νιώθουμε αυτήν την κυριαρχία του Χριστού, όπως δηλαδή πρέπει να νιώθουμε ότι ζούμε μέσα στην οικουμένη πια. Έτσι πρέπει να νιώθουμε ότι ζούμε μέσα στην... ότι δεν είμαστε εμείς όπως είναι οι άλλοι άνθρωποι οι οποίοι φοβούνται μη γίνει τούτο, μη γίνει εκείνο.

Μας, κύριος των πάντων είναι ο Χριστός.

Ό,τι και αν επιτρέψει, τελικώς θα είναι για το καλό μας και θα είναι και αυτός μαζί μας εκεί να υποστεί, αν χρειαστεί να υποστούμε ορισμένα πράγματα, αν χρειαστεί να πάθουμε, θα πάθουμε. Πέρα αυτού, και αυτός θα παθαίνει για εμάς.

Αυτά... Αυτά, θα σταματήσουμε εδώ γιατί πρέπει να συνεχίσουμε το άλλο. Την άλλη Δευτέρα δεν θα γίνει μάλλον, θα τελειώσουμε δηλαδή την Κυριακή αλλά δεν θα σας αποχαιρετήσω διότι την Κυριακή θα ειδωθούμε.