Theophonia the divine voice

Psalms and the Spiritual Life · Lecture 022

David’s Praise of God’s Truth and Saving Justice

A lecture by Fr. Symeon Kragiopoulos

Subtitles are not available for this lecture.
A ribbed Byzantine church dome with a geometric central medallion.
0:00 0:00
100%
Audio language English narration is in preparation.
Subtitles English subtitles are not available for this lecture.
Open the Archive audio file

An interactive player loads with JavaScript. Without it, use the direct audio link and the summary below.

Summary

The lecture closes Psalm 70 with David’s promise to praise God for the help and salvation he trusts God will provide. God’s truth includes His faithful actions, while a life lived apart from Him is described as falsehood. At the Second Coming, pursuits that seem urgent now will be seen in their true light, and Revelation warns against living in falsehood. Like the sun behind clouds, God remains present during hardship, giving the faithful reason to hope for His help. David’s use of instruments and varied names for God expresses sincere love rather than a merely formal duty. His rescued soul and lips rejoice in praise, showing how prayer can become a source of joy. David promises to proclaim God’s justice continually when those seeking to harm him are put to shame.

English audio is a digitally generated narration of the translated transcript. Disclosed as such on every lecture.

The Greek original audio is preserved unchanged. It is the authoritative recording for this lecture.

Transcript: English (automated translation)

This English transcript is an automated translation of the original Greek lecture. It may contain errors; the original Greek audio recording is the authoritative source. Some passages are omitted per editorial policy.

Mondays always tempt us to wonder whether we should stop. We are now on Psalm 70. We have looked at the first and second parts.

And what remains is the conclusion.

The conclusion is verses 22, 23, and 24.

For I too will praise You with an instrument of psalmody for Your truth, O God. I will sing to You with the harp, O Holy One of Israel. My lips will rejoice when I sing to You, and so will my soul, which You have redeemed. My tongue, too, will speak of Your justice all day long, when those who seek to harm me are put to shame and disgrace.

Here, as he brings his psalm to a close, the psalmist says that he will praise God. As he said in the earlier verses, God will come to his aid and save him.

“For I will praise You”: I will glorify You, thank You, and sing to You. “With an instrument of psalmody, for Your truth.” Yes, I will sing Your praises, not only with my voice but with a musical instrument, an instrument used for psalmody. “For Your truth, O God.” You remember that David has spoken of God’s truth before.

Here he means everything God does for us and everything God will do for him.

God is the truth, just as He is the way and the life. The Lord said, “I am the way, and the truth, and the life.” He is the truth, and as the truth, God makes all things true.

The person who is being saved feels himself entering into God’s truth, surrounded by it. I do not know how much we can understand what that means just yet. But little by little, we need to begin to understand it: a life of sin, a life without God, the life people live in their fallen state, is a falsehood.

Suppose the Second Coming took place right now and we all stood before God. How many of the things we call urgent, serious problems and important concerns—the things people wear themselves out over, shout about, rush around for, and struggle to achieve—would prove to have been a lie, nothing at all? People would feel that in their hands, their spiritual hands, they were holding nothing: a great lie, a deception.

The Apocalypse says this, as you may remember: “Nothing ... that makes a lie shall enter it.” No one who lives a lie will enter the Kingdom of God. What does it mean to make a lie? We usually think of a lie as something a person says. But a whole life lived apart from God, far from Him, against His law and His commandments, outside His will—that life is a lie. A person can live out a lie, and the one who does so will not enter the Kingdom. “No one who makes a lie shall enter it.”

David repeatedly suffers tribulations and troubles. Again and again he faces danger; again and again his life is struck by hardship. Each time he turns to God, who is the truth. God comes to his aid, brings him redemption and salvation, and saves him from danger. This is the truth. Everything else is a lie.

Yes, the lie falls upon him again and again, as though it would devour him. But the truth comes: God, who always acts truly. God will not forget. He will not be late. He will not make a mistake. At the right moment He will intervene and do exactly what is needed. God will not misjudge things or become confused. Everything of God is true. Everything of God is as it should be. Everything.

How much rest every person would find if they entrusted themselves to God, who is the truth. Modern people have been left bitter and poisoned by this false life and the falsehood all around them. I do not simply mean that people tell lies. I mean that everything has become a lie. How relieved and redeemed a person would feel if they placed themselves in God’s embrace and entrusted themselves to His divine energies, to all that is true. How much rest they would find!

A great harm has been done to people. They do not see God or His truth. They do not see His true divine energies or the true ways He reveals Himself, and in the end they do not put their trust in Him. What a harm that is!

It is like a cloudy day when we cannot see the sun. The sun is there, but we cannot see it. Someone who knows this says, “The sun will come out again. We will see it.” Even while hidden, its light passes through the clouds; otherwise we would have no daylight at all. Its healing warmth reaches us too, though we cannot see it. And before long, the sun will appear again.

And we know these things. Even if the world falls apart, the sky grows dark, the clouds are pitch black, and it rains or snows, we do not become troubled.

We wait for the sun to come out, because we know it is there and that it is there for us. We will see it again. It will warm us, give us light, shine on us, and bring us healing.

Cloudy weather does not make us despair of the sun. Indeed, the longer the clouds linger, even for months, the more we long for the sun and wait for it. We may grow tired of the bad weather, but clouds, rain, snow, and fog never make us forget that the sun exists. We never think it has gone away for good. The longer the bad weather lasts, the more...

The more our thirst and longing for the sun grow. So it is with holy people, with people of God. However dark things become, however much falsehood bears down on them, however much it seems that God is absent and will not help, the darker it all becomes, the more a person of God says, “God is here. He is here, passing through all this and coming to find me. Soon He will make Himself known.” We would never imagine that the sun had ceased to exist because we had not seen it for many days. In the same way, it would never enter a person of God’s mind to let their...

His hope in God remains, but God’s seeming absence makes his hope, his faith, and his longing to see and meet Him grow even stronger. So, my God, I will praise You with a psalm instrument: You who are the truth, Your deeds that are true, and all Your providence and care for me, which are true as well. “I will sing to You with the harp, O Holy One of Israel.” I will make a song and sing it; I will sing it with the harp, O God...

Israel. Here, the Holy One of Israel is God, the God of Israel. Before we go on, we could say one more thing: David does not simply say, “I will praise You,” but “with an instrument of psalmody”—with a musical instrument, as it were.

You.

God is truth, and a person turns sincerely to the true God, in whom everything is true. So the person’s own approach must be sincere. When someone turns to God in this way, their love is genuine. Their longing for God, their trust in Him, their hope in Him—when these are genuine, love does not sit with its arms folded. It finds every way to express itself. A soul that sincerely turns to God is not simply going through the motions of doing its duty.

He turns toward God sincerely, and as he does, he sees that he can express all this longing through one deed, then another, and another. David does not play an instrument to praise God merely as a formality, or simply because an instrument happens to be at hand. His turning toward God is genuine, and that genuine love will use the lyre, another instrument, and anything else it can, in every possible way. He holds nothing back.

The soul is moved to do them because its love is true and sincere. Yes, the Holy One of Israel. Let me say something about that. We come across this often: David does not keep saying, monotonously, “God, God, God.” Sometimes he says “God,” sometimes “the Lord,” and sometimes he uses other names we have encountered, though I cannot recall them just now.

Most of those names were Hebrew, in fact. And then there is “the Holy One of Israel.”

A soul rich in love, hope, and faith has this quality too. It is not content simply to say, “God, God, God.” It calls on every name, choosing the one that fits best each time. What a pity I did not think to bring a book with a prayer by Saint Symeon addressed to the Holy Spirit. He uses so many names to call upon the Holy Spirit: “Come, light; come, truth; come, joy; come, consolation; come, this; come, that.” So many names! I must remember to bring it next time and read it to you.

The writer of this prayer is not trying to make it literary or give it a richness of style. That is not what is happening. I doubt the thought even crossed his mind, though it would not matter if it did. What we hear is the richness of his heart: a fervent love that reaches all the way to heaven. That love makes him speak now one way, now another, calling on God by one name and then another. “I will sing psalms to You with the lyre, O Holy One of Israel.”

“My lips will rejoice when I sing to You, and my soul, which You have redeemed.” My lips will be filled with rejoicing when I sing to You, when I hymn You and glorify You. And my soul, which You have redeemed—my soul as well as my lips will sing. They will not simply sing; they will sing with rejoicing. That is the point: “My lips will rejoice.” And my soul, which You have redeemed, which You have saved. Perhaps it would be more precise here to say, “my soul, which You will save.” As we have said, the future is often expressed with the aorist, as though something has already happened when it is still to come. He is that certain of it. But this rejoicing…

It means expressing all your joy as you are counted worthy to praise Him, when that praise is offered to God. Everyone prays; everyone offers prayers of praise and thanksgiving. But it is something else for your lips, your whole body, and your soul to be filled with rejoicing as you sing to God and glorify Him.

Then it is not hard to pray. It is not hard to turn to God, to stand before Him and pray. But when prayer becomes a chore, how can we pray as we should? How can we help growing weary of praying that way?

“And my tongue will speak of Your righteousness all day long, when those who seek to harm me are put to shame and disgraced.” Again, “my tongue will speak of Your righteousness all day long.” Here, “speak” is the sense of “meditate,” because David speaks of his tongue, not his nous, the spiritual intellect. With the nous, one can dwell on God’s righteousness, His truth, His virtue, all His attributes, and His goodness. But when he says that his tongue will meditate, he means that he will proclaim these things fervently. He will proclaim all God’s love and all His righteousness. God is just. He acts justly and saves justly, and all of this is true.

Indeed, he will tell others about it. Once he has reflected deeply on God’s love, understood it, and felt it in his heart, he will share it with others—all day long, he says, not just for a little while, but all day long, every day.

As we have said, a person should always carry gratitude in his soul and continually give thanks to God. I do not know whether anyone is happier than the person who thanks God without ceasing. Nor do I know whether anyone makes such great progress so easily as the person who gives thanks to God gladly. I do not know of anyone else. Now notice: when will David do this? “When those who seek to harm me are put to shame and disgraced.” Yes, this will happen especially when God utterly defeats all those who wanted to harm him, and they are left ashamed and humiliated. David has no doubt that this will come to pass.

David says that his tongue will speak of God’s justice all day long. Let’s stop here. The psalm is finished, and that’s enough for today. It was a short session, but please forgive me; I was delayed by confessions. That’s all.

Original transcript: Greek

Πάντοτε η Δευτέρα μας βάζει σε έναν πειρασμό, μήπως πρέπει να τα σταματήσουμε. Είμαι τώρα στον εβδομηκοστό ψαλμό. Είδαμε το πρώτο και το δεύτερο μέρος.

και έχει μείνει ο επίλογος ελεύθερης τύχης.

επίλογος είναι 22ο, 23ο και 24ο στίχη.

Και γαρ εγώ εξομολογήσομαί σοι εν σκεύει ψαλμού την αλήθειά σου, ο Θεός. Ψαλώ σοι εν κιθάρα, ο Άγιος του Ισραήλ. Αγαλλιάσονται τα χείλη μου όταν ψάλω σοι και η ψυχή μου, ην ελυτρώσω. Έτι δε και η γλώσσα μου όλη την ημέρα μελετήσει την δικαιοσύνη σου, όταν αισχυνθώσι και εντραπώσιν οι ζητούντες τα κακά μοι.

Ο ψαλμωδός εδώ λέγει, εν επιλόγω, εν κατακλείδι στον ψαλμό του, ότι θα δοξολογήσει τον Θεό, ο οποίος, σύμφωνα με αυτά που είχε πει στους προηγούμενους στίχους, θα επέμβει και θα τον βοηθήσει και θα τον σώσει.

Καὶ γὰρ ἐγὼ ἐξομολογήσομαί σοι, θα σε δοξολογήσω, θα σε ευχαριστήσω, θα ψάλλω σε σένα, ἐν σκεύει ψαλμοῦ τὴν ἀλήθειάν σου. Ναι, θα σε ψάλλω, θα σε δοξολογήσω, όχι απλώς έτσι με το στόμα αλλά με το όργανο. Με το σκεύος, με το ειδικό σκεύος ας πούμε, με το ειδικό όργανο, το μουσικό όργανο, ἐν σκεύει ψαλμοῦ. Την αλήθειά σου, την αλήθειά σου, ο Θεός, Θεέ, ο Θεέ. Και άλλες φορές, θυμάστε, αναφέρει αυτή τη λέξη ο Δαβίδ.

Εννοεί εδώ όλα αυτά τα οποία κάνει ο Θεός για τον άνθρωπο και όλα αυτά τα οποία θα κάνει ο Θεός γι' αυτόν.

Δηλαδή ο Θεός είναι η αλήθεια, όπως είναι και η οδός και η ζωή, που είπε ο Κύριος. Εγώ είμαι η οδός, η αλήθεια και η ζωή. Είναι η αλήθεια. Και ο Θεός ως αλήθεια κάνει όλα αληθινά.

Ο άνθρωπος, αυτός που σώζεται, αισθάνεται να μπαίνει μες στην αλήθεια του Θεού, να τον περιβάλλει αυτή η αλήθεια. Δεν ξέρω τώρα πόσο μπορούμε δηλαδή να καταλάβουμε τι σημαίνει αυτό. Όμως, σιγά σιγά πρέπει να αρχίσουμε να καταλαβαίνουμε αυτά τα πράγματα. Ότι η ζωή, η ζωή της αμαρτίας, η ζωή χωρίς τον Θεό, η ζωή έτσι όπως τη ζουν οι άνθρωποι, οι πεπτωκότες άνθρωποι, είναι ένα ψεύδος.

Αν υποθέσουμε γινόταν αυτή την ώρα η Δευτέρα Παρουσία και εμφανιζόμασταν όλοι ενώπιον του Θεού, πόσα από αυτά τα οποία, όπως λέμε, μας καίνε, μας είναι πολύ σπουδαία προβλήματα και σοβαρά προβλήματα και σπουδαίες υποθέσεις, πόσα από αυτά για τα οποία κόπτονται οι άνθρωποι και κουράζονται και φωνάζουν και τρέχουν και προσπαθούν και λοιπά, πόσα από αυτά θα φανούν ότι ήταν ένα ψέμα, ένα τίποτε. Και οι άνθρωποι θα αισθανθούν στα χέρια τους, στα πνευματικά τους χέρια, να κρατούν ένα τίποτα, ένα ψέμα μεγάλο, μια απάτη.

Αυτό λέει στην Αποκάλυψη, θυμάστε που λέει εκεί: «Καὶ οὐ μὴ εἰσέλθῃ εἰς αὐτὴν πᾶν ... ποιῶν ψεῦδος». Δεν θα εισέλθει στη Βασιλεία του Θεού καθένας ο οποίος ποιεί ψεύδος. Ποιεί τι; Το ψεύδος το λέει, το ψέμα λέγεται, δεν; Όμως όλη η ζωή, η ζωή έξω από τον Θεό, μακριά από τον Θεό, αντίθετα προς τον νόμο του Θεού, αντίθετα προς τις εντολές του Θεού, δεν γίνεται προς το θέλημα του Θεού, η ζωή είναι ένα ψέμα. Επομένως ποιεί ψέμα κανείς, και αυτός ο ποιών ψεύδος λοιπόν δεν θα εισέλθει στην Βασιλεία. «Οὐ μὴ εἰσέλθῃ εἰς αὐτὴν πᾶς ὁ ποιῶν ψεῦδος».

Ο Δαβίδ λοιπόν εδώ, ο οποίος κάθε τόσο υφίσταται θλίψεις, υφίσταται στενοχώριες, κάθε τόσο κινδυνεύει, κάθε τόσο πλήττεται η ζωή του, κάθε τόσο καταφεύγει στον Θεό, ο οποίος είναι η αλήθεια, και ο Θεός επεμβαίνει και ο Θεός δίνει τη λύτρωση, ο Θεός δίνει τη σωτηρία, ο Θεός τον σώζει, ναι, από τον κίνδυνο. Αυτό είναι η αλήθεια, όλα τα άλλα είναι ένα ψεύδος.

Ναι, το ψεύδος το οποίο έπεσε πάνω του, πέφτει κάθε τόσο επάνω του να τον κατασπαράξει. Αλλά έρχεται η αλήθεια, ο Θεός που ενεργεί πάντοτε αληθινά. Δεν θα ξεχάσει ο Θεός, δεν θα αργήσει ο Θεός, δεν θα κάνει λάθος ο Θεός. Την κατάλληλη ώρα θα επέμβει και θα κάνει εκείνο ακριβώς που χρειάζεται. Δεν θα πέσει έξω ο Θεός, δεν θα τα μπερδέψει ο Θεός. Όλα του Θεού είναι αλήθεια. Όλα του Θεού είναι έτσι όπως πρέπει να είναι. Τα πάντα.

Πόσο θα αναπαυόταν ο άνθρωπος, ο κάθε άνθρωπος, πόσο θα αναπαυόταν, εάν, καθώς μάλιστα είναι φαρμακωμένος από την ψεύτικη αυτή ζωή και από το ψεύδος που κυριαρχεί, όχι με την έννοια που επαναλαμβάνω απλώς ότι λένε ψέματα οι άνθρωποι, αλλά είναι τα πάντα ένα ψέμα. Είπα, πόσο θα ανακουφιζόταν ο άνθρωπος, ο φαρμακωμένος, ο πικραμένος, ο δηλητηριασμένος, ο σύγχρονος άνθρωπος από όλα αυτά τα ψέματα, πόσο θα αναπαυόταν, θα ξεκουραζόταν, πόσο θα ένιωθε λυτρωμένος, εάν άφηνε τον εαυτό του εις τον Θεό που είναι η αλήθεια. Ανέθετε τον εαυτό του στην αγκαλιά του Θεού, στις ενέργειες του Θεού, σε όλα αυτά που είναι αλήθεια. Πόσο θα ξεκουραζόταν!

Κακό μεγάλο έχει γίνει λοιπόν στους ανθρώπους και δεν βλέπουν, δεν βλέπουν τον Θεό, δεν βλέπουν την αλήθεια του Θεού, δεν βλέπουν τις αληθινές ενέργειες του Θεού, τις αληθινές εκδηλώσεις του Θεού και τελικώς δεν εμπιστεύονται εκεί. Τι κακό έχει γίνει!

Όπως όταν επικρατεί η συννεφιά, δεν φαίνεται ο ήλιος. Ο ήλιος υπάρχει. Υπάρχει ο ήλιος. Αλλά δεν τον βλέπουμε. Ανάλογα πώς θα το πάρει κανείς. Κι ένας που ξέρει λέει: «Θα ξαναβγεί πάλι ο ήλιος. Θα τον δούμε τον ήλιο». Και έτσι που δεν φαίνεται ο ήλιος, διαπερνά τα σύννεφα, διότι τελείως δεν θα είχαμε φως την ημέρα αν δεν διαπερνούσε τα σύννεφα ο ήλιος, αλλά ακόμη και εκτείνει έτσι τη θεραπευτική του, ας πούμε, ιδιότητα. Περνάει από εκεί, ας μην φαίνεται, και θα φανεί πάλι σε λίγο καιρό.

Και αυτά τα ξέρουμε, ο κόσμος να χαλάει, να βουρκώσει ο ουρανός, να είναι κατάμαυρα τα σύννεφα, να βρέχει, να χιονίζει, δεν ταραζόμαστε.

Περιμένουμε να βγει ο ήλιος γιατί ξέρουμε ότι υπάρχει ο ήλιος και ότι ο ήλιος είναι για μας, θα βγει πάλι, θα τον δούμε, θα μας ζεστάνει, θα μας φωτίσει, θα μας ηλιοκάψει, θα μας θεραπεύσει.

Δεν μας επηρεάζει η συννεφιά σε βαθμό τέτοιο που θα απελπιστούμε για τον ήλιο. Όσο μάλιστα επικρατεί, επιμένει, παραμένει η συννεφιά επί μήνες, τόσο πιο επιθυμητός γίνεται ο ήλιος και τόσο πιο πολύ τον περιμένουμε και αρχίζουμε και τα βάζουμε με τον μη καλό καιρό. Καθόλου όλη αυτή η κατάσταση, η πραγματικότητα, η συννεφιά, η βροχή, τα χιόνια, η ομίχλη, δεν ξέρω τι, καθόλου δεν επηρεάζουν τα πράγματα έτσι που να ξεχάσει κανείς ότι υπάρχει ήλιος ή πάει τώρα αυτός ο ήλιος και τα λοιπά, δεν υπάρχει τέτοιο πράγμα. Όσο επιμένουν αυτά να είναι, τόσο...

Η δίψα μεγαλώνει για τον ήλιο, ο πόθος, η επιθυμία μεγαλώνει για τον ήλιο. Αυτό συμβαίνει με τους αγίους ανθρώπους, με τους ανθρώπους του Θεού. Όσο και αν σκοτεινιάσουν τα πράγματα, όσο και αν το ψέμα πέσει επάνω των, όσο και αν δεν φαίνεται ο Θεός, αν δεν υπάρχει ο Θεός, αν δεν πρόκειται να βοηθήσει ο Θεός, όσο πιο πολύ μαύρα γίνονται τα πράγματα από αυτές τις απόψεις, τόσο ο άνθρωπος του Θεού, ο άγιος του Θεού: «Υπάρχει ο Θεός, υπάρχει, εδώ είναι ο Θεός, περνάει μέσα από όλα αυτά και έρχεται και με βρίσκει. Α, όπου να είναι θα φανερωθεί ο Θεός». Ούτε κατά διάνοια δηλαδή, στην περίπτωση του ήλιου, ούτε κατά διάνοια ότι έπαυσε να υπάρχει ήλιος, όσο και αν δεν φαίνεται πολλές μέρες. Έτσι ούτε κατά διάνοια ο άνθρωπος του Θεού να μειωθεί...

η ελπίδα του στον Θεό, αλλά η, ας πούμε, η κάπως απουσία του Θεού μεγαλώνει ακόμα πιο πολύ την ελπίδα, την πίστη, τον πόθο για να δει κανείς τον Θεό, να τον συναντήσει. Λοιπόν, θα σε δοξολογήσω, Θεέ μου, με το όργανο το ψαλμικό, εσένα τον Θεό που είσαι η αλήθεια, τις πράξεις σου που είναι η αλήθεια, την όλη πρόνοιά σου και φροντίδα σου για μένα, που είναι όλα αλήθεια. Ψαλῶ σοι ἐν κιθάρᾳ, ὁ Ἅγιος τοῦ Ἰσραήλ. Θα κάνω άσμα και θα τραγουδήσω αυτό το άσμα, θα το ψάλλω αυτό το άσμα με την κιθάρα, Θεέ...

Ισραήλ. Άγιος εδώ του Ισραήλ, Άγιος είναι ο Θεός εδώ, Θεός του Ισραήλ. Θα μπορούσαμε να πούμε, πριν προχωρήσουμε, ακόμη κάτι εδώ πρώτα για το ότι δεν λέει απλώς «θα σε δοξολογήσω», αλλά «ἐν σκεύει ψαλμοῦ», με το ψαλμικό ας πούμε όργανο.

Εσάς.

Ο Θεός είναι αλήθεια και κανείς απευθύνεται προς τον Θεό αληθινά, προς τον αληθινό Θεό που όλα του είναι αληθινά. Και επομένως και ο άνθρωπος πηγαίνει αληθινά. Ε, λοιπόν, όταν κανείς κινείται προς τον Θεό αληθινά, η αγάπη του είναι γνήσια, αληθινή, ο πόθος του για τον Θεό, έστω αυτή η εμπιστοσύνη του, η ελπίδα του στον Θεό, όταν αυτά είναι γνήσια, πάντα λοιπόν, πώς λένε, η αγάπη δεν σταυρώνει τα χέρια, αλλά τα πάντα θα ανακαλύψει για να εκδηλωθεί η αγάπη. Η ψυχή που κινείται αληθινά προς τον Θεό και γνήσια δεν πηγαίνει απλώς να κάνει ένα καθήκον έτσι.

Πηγαίνει αληθινά και καθώς κινείται αληθινά λοιπόν, πηγαίνει αληθινά, βλέπει ότι θα εκδηλώσει όλη αυτή την επιθυμία και διαμέσου αυτής της πράξης και διαμέσου εκείνης της ενέργειας και διαμέσου εκείνης της άλλης. Ναι, και έτσι λοιπόν δεν το κάνει ο Δαβίδ τυπικά, ότι ένα καλό είναι κανείς να έχει και ένα όργανο στο χέρι και να παίζει το όργανο για να δοξολογήσει τον Θεό, δεν το κάνει έτσι τυπικά ή απλώς διότι βρίσκει το όργανο. Όχι, επειδή ακριβώς η κίνησή του προς τον Θεό είναι αληθινή, αυτή η αλήθεια, αυτή η αγάπη, η γνήσια αγάπη και η αληθινή αγάπη θα χρησιμοποιήσει και την κιθάρα, θα χρησιμοποιήσει και το άλλο όργανο, θα χρησιμοποιήσει και ό,τι άλλο, με όλους τους τρόπους. Δεν τσιγκουνεύεται καθόλου.

Διότι τα έχει ανάγκη ο Θεός, αλλά η ψυχή κινείται έτσι, διότι κινείται αληθινά και γνήσια. Ναι, ο Άγιος του Ισραήλ, να πούμε και εδώ κάτι. Ε, το συναντούμε τακτικά αυτό, ότι δεν λέει ο Δαβίδ έτσι μονότονα συνεχώς «ο Θεός, ο Θεός, ο Θεός», αλλά πότε λέει ο Θεός, πότε λέει ο Κύριος, πότε λέγει άλλες λέξεις που είχαμε βρει και δεν θυμούμαι τώρα.

Εβραϊκά μάλιστα ήταν οι περισσότερες αυτές. Λοιπόν, και ο Άγιος του Ισραήλ.

Υπάρχει και αυτό δηλαδή το χαρακτηριστικό στην πλούσια σε αγάπη, σε ελπίδα, σε πίστη ψυχή, υπάρχει και αυτό. Δεν χορταίνει να πει απλώς ο Θεός, ο Θεός, ο Θεός· όλα τα ονόματα θα τα επιστρατεύσει, όποιο έτσι κάθε φορά ταιριάζει καλύτερα. Και κρίμα, δεν το σκέφτηκα, αν θυμηθώ την άλλη φορά, να φέρω το βιβλίο, ένα βιβλίο που έχει εκεί μια προσευχή του Αγίου Συμεών που απευθύνεται προς το Άγιο Πνεύμα. Και πόσα ονόματα δεν χρησιμοποιεί για να επικαλεστεί το Άγιο Πνεύμα. Ελθέ φως, ελθέ η αλήθεια, ελθέ η χαρά, ελθέ η παράκληση, ελθέ τούτο, ελθέ εκείνο, πόσα ονόματα δεν έχει. Να θυμηθώ την άλλη φορά να το φέρω να το διαβάσω.

Εκεί, ας πούμε, ο συγγραφέας αυτής της προσευχής δεν κάνει προσπάθεια να το κάνει λογοτεχνικό, ας πούμε, το κείμενο, να το κάνει πλούσιο έτσι από λογοτεχνικής απόψεως. Δεν είναι αυτό. Υποθέτω δηλαδή ότι καθόλου δεν θα πήγαινε το μυαλό του, και αν πήγαινε λίγο δεν πείραζε, αλλά είναι ο πλούτος που υπάρχει μέσα στην καρδιά. Η πλούσια αγάπη, η καυτή αυτή αγάπη, η αγάπη που φτάνει μέχρι τον Ουρανό, αυτή είναι εκείνη η οποία τα λέει και έτσι, τα λέει και αλλιώς, χρησιμοποιεί και το ένα όνομα, χρησιμοποιεί και το άλλο όνομα. Ψαλώ σοι εν κιθάρα, ο Άγιος του Ισραήλ.

Αγαλλιάσονται τα χείλη μου όταν ψάλω σοι και η ψυχή μου ην ελυτρώσω. Θα γεμίσουν τα χείλη, θα πληρωθούν τα χείλη αγαλλιάσεως, με αγαλλίαση όταν θα ψάλλω σε σένα, όταν θα υμνώ εσένα, θα δοξολογήσω εσένα. Και η ψυχή μου ην ελυτρώσω. Και η ψυχή μου και τα χείλη μου και η ψυχή μου θα ψάλλουν. Όχι απλώς θα ψάλλουν εδώ τώρα, μετ' αγαλλιάσεως. Αυτό είναι το θέμα. Αγαλλιάσονται τα χείλη. Και η ψυχή μου την οποία λύτρωσες, την οποία έσωσες. Βέβαια πιο πολύ εδώ, ίσως θα ήταν αυτό, πιο ακριβές να πει, και η ψυχή μου που θα τη σώσεις. Είπαμε ότι πολλές φορές ο μέλλων αντικαθίσταται με τον αόριστο, ότι έγινε κάτι ενώ πρόκειται να γίνει. Είναι τόσο βέβαιος. Αλλά αυτό, το αγαλλιάσασθαι,

είναι να εκδηλώνεις όλη σου τη χαρά, καθώς ακριβώς αξιώνεσαι να τον επαινείς, όταν αυτό γίνεται για τον Θεό. Όλοι κάνουν προσευχή, όλοι θα κάνουν δοξολογική προσευχή, ευχαριστήρια προσευχή. Άλλο αυτό και άλλο να γεμίζουν αγαλλίαση και τα χείλη και το σώμα όλο και η ψυχή, όταν ψάλλει κανείς τον Θεό, όταν δοξολογεί τον Θεό.

Δεν δυσκολεύεται κανείς να κάνει προσευχή, τότε δεν δυσκολεύεται να απευθύνεται στον Θεό, να είναι ενώπιον του Θεού και να προσεύχεται. Όταν η προσευχή παίρνει τον χαρακτήρα της αγγαρείας, πώς μπορεί να γίνει προσευχή σωστή και πώς δεν θα κουραστεί κανείς να προσεύχεται έτσι;

Έτι δε και η γλώσσα μου όλη την ημέρα μελετήσει την δικαιοσύνη σου, όταν αισχυνθώσι και εντραπώσιν οι ζητούντες τα κακά μοι. Ακόμα και η γλώσσα μου όλη την ημέρα μελετήσει την δικαιοσύνη σου. Δηλαδή το «μελετήσει» εδώ πιο πολύ έχει την έννοια, εφόσον λέει για γλώσσα και δεν λέει για τον νου. Αν ήταν ο νους, εντρυφά κανείς στην δικαιοσύνη του Θεού, στην αλήθεια του Θεού, δηλαδή στην αρετή του Θεού, σε όλες τις ιδιότητες του Θεού, στην αγαθότητα του Θεού, ας πούμε, εντρυφά κανείς. Αλλά που λέει «η γλώσσα θα μελετήσει» με την έννοια, θα το διακηρύξει αυτό έντονα, θα διακηρύξει λοιπόν όλη αυτή την αγάπη του Θεού, όλη αυτή τη δικαιοσύνη του Θεού. Ο Θεός είναι δίκαιος και επεμβαίνει δίκαια και σώζει δίκαια και όλα αυτά είναι αλήθεια.

Αληθινά, θα εκδιηγηθεί λοιπόν, θα διηγηθεί στους άλλους, αφού καλά καλά μελετήσει και καταλάβει και νιώσει όλη την αγάπη του Θεού, θα τη διηγηθεί έπειτα και στους άλλους, όλη την ημέρα λέει, όχι για λίγο, αλλά όλη την ημέρα και κάθε μέρα.

Που έχουμε πει, συνεχώς ο άνθρωπος να έχει ευγνωμοσύνη στην ψυχή του και συνεχώς να ευγνωμονεί τον Θεό. Δεν ξέρω αν υπάρχει πιο ευτυχισμένος άνθρωπος από αυτόν που ευγνωμονεί ακατάπαυστα τον Θεό και δεν ξέρω αν προκόπτει κανείς τόσο πολύ και τόσο εύκολα, άνετα, από αυτόν που ευγνωμονεί τον Θεό ευχαρίστως. Δεν ξέρω αν υπάρχει άλλος. Προσέξτε τώρα, και πότε το κάνει αυτό; Όταν αισχυνθώσι και εντραπώσιν οι ζητούντες τα κακά μοι. Ναι, αυτό κυρίως θα γίνει τότε που θα νικηθούν από τον Θεό κατά κράτος όλοι αυτοί οι οποίοι ήθελαν να μου κάνουν κακό και επομένως θα καταντροπιαστούν έτσι και θα καταισχυνθούν. Όταν λοιπόν θα έχει πραγματοποιηθεί αυτό, και δεν έχει καμία αμφιβολία γι' αυτό

ο Δαβίδ, εκείνος όλη την ημέρα η γλώσσα του θα μελετά και θα διηγείται τη δικαιοσύνη του. Να σταματήσουμε εδώ, τελείωσε ο ψαλμός, να σταματήσουμε εδώ, φτάνουν αυτά σήμερα, λίγη ώρα ήταν, αλλά να με συγχωρήσετε διότι άργησα στην εξομολόγηση. Αυτά.

Είστε το φως το λιθινό να φωτίζουν και αγιάζουν πάντα άνθρωποι να ερφώγουν όλοι στον κόσμο να σημειωθείτε ευθυμάστε το φως του προσώπους Είναι αυτό που σώμεθα φως τα πρόσθερα και κατεύθυναν τα διαβήματα η μάχρα σε εσύ να τον εντελώσουν Πρεσβείες Παναγκάδος Μετρός και πάντως τον Αγίον Αμήν Να πάτε στο καλό