Rejoicing in God and Trusting Him for Deliverance

This English transcript is an automated translation of the original Greek lecture. It may contain errors; the original Greek audio recording is the authoritative source. Some passages are omitted per editorial policy.

We began this last time. It is a short psalm, only six verses long.

It has two parts, though. I think we finished the first part last time, so the second remains: verses five and six. I think we also spoke about the fourth verse: “Let those who say to me, ‘Aha, aha!’ be turned back at once.” Didn’t we? Yes, we spoke about that.

There are so many who say such things, above all the demons. Demons take great pleasure in another person’s suffering. We have said before that the devil will never feel pity for a human being. A person, however, may still have some hope of feeling pity and compassion.

Even if someone is full of malice, something within him may give way, and he may feel pity. Suppose he has done you great harm and sees you suffering its consequences. He may decide, even for a moment, that he does not want to keep striking you.

I suppose the courts distinguish between one murder and another. One may be called a simple murder, with a corresponding sentence. But when a crime is especially heinous—committed in a way that shows no trace of humanity—the person seems like a savage beast, or rather, like the devil. As we said, when the devil takes such complete hold of someone, he makes that person entirely his own. Yes, someone kills, but then there is the way he kills; even after he has killed, he still goes on...

Or the other person is dying, and he goes on with such savagery, such lack of compassion, such inhumanity. It is worse than what a beast would do: a beast would not tear a person apart as a fellow human being does at such a moment. There are people like that, but above all there is the devil, who does not... The devil will never feel compassion. He will never say, “I have tormented him so much, tyrannized him so much, made him suffer so much, caused him so much pain, wounded him so much.” He will say nothing. The devil never says that, never says... There is not a trace of mercy in him. That is the terrible state the devil has fallen into.

However sinful a person may be, something is still preserved within him. There are exceptions: people who seem to pass every limit to which a sinful human being can sink. They enter, so to speak, a demonic realm and act in demonic ways.

They commit crimes of this kind, and it seems there are many such people today. Perhaps they were rare once, but today there seem to be many. More generally, there are always people who take pleasure in another’s suffering and say, “Aha, aha! Good, good, good! Serves you right! You got what you deserved!”

I think we said last time that a person might say something similar for a different reason. Someone boasts, is full of pride, talks endlessly about himself and wants to show himself off. Then something happens to him, and you might say, “Well, that served you right.” You do not mean that you delight in his suffering. You mean that, given the way he was going, perhaps he needed that experience. But the “Aha, aha!” here means something else. As we said, someone is in mortal danger, and instead of grieving for him or showing compassion, his enemy says, “Good! Things have come to this. Now you’re finished. There’s no escape for you.”

Now we come to the second part. In the first, David the psalmist prays concerning the enemies who strike him without mercy. In the second, verses five and six, he prays for the righteous and for himself. One verse is for the righteous; the other is for himself.

Love. “Let all who seek You rejoice and be glad in You, O God; and let those who love Your salvation say continually, ‘Let the Lord be magnified.’”

Here it is an imperative. So let him pray to God: Let all who seek You, O God, rejoice and be glad in You, trusting in You, finding their glory in You, and emptying themselves in You. And let them say continually, “Let the Lord be magnified”—let the Lord be magnified. Let them say it continually. Who? Those who love You, those who love Your salvation.

We might take this as a statement of what each group does. Sinners do what they do. The righteous—those who believe in God and follow Him—have their own work: to be glad and rejoice in God, and to long for the Lord to be magnified. It is a statement, but here it is also an exhortation and a prayer. It is as though David were saying: Those others—the unjust, the sinners, the wicked, all who want to kill me—do what we have described.

But the righteous, the righteous...

They will do something else. Yes, each follows his own path. I am reminded of the words near the end of Revelation: “Let the holy still be holy, and let the filthy still be filthy.” This does not mean the filthy person is being urged to become filthier. It means: You have chosen that path; if that is what you want, follow it. The holy person has set out on the path of holiness and, all the more, should remain firm on it, going forward and becoming holier still. Since this has come to mind, I want to say something that may be close to the truth. There it says, “Let the filthy still be filthy.”

Perhaps we do not always see things rightly when we address the enemies of the Church or those who are indifferent. Perhaps we speak to them in the wrong way and make demands of them. I think we could say: “If you choose this path, follow it. This is the path you are on; follow it.” I do not mean that we should leave them in sin or take pleasure in pushing them further into it.

I mean that we should not speak to these people as Christians often do—as though they owed us something or had wronged us personally. Sometimes I think what lies behind it is even worse.

Sinners enjoy certain things, and it seems God lets them enjoy the good things of this earth. When we attack them and say, “Give these things up, repent, and be saved,” might there be some envy in us? Might the way we speak reveal that we envy them because we cannot enjoy what they enjoy? Yes, if we look closely, we may find something of that in ourselves.

It is rare, very rare, for a Christian who is striving to live as a Christian, when he sees someone else making merry, enjoying himself, eating, having this, facing danger, possessing wealth, and so on, to feel that what the other person is experiencing cannot compare at all with what he himself has. What he has is riches, joy, exultation, gladness—beyond words. The other person may seem to be enjoying himself and all that, but he is given over to it, like a bee—or rather, a fly—that goes to those little strips people used to hang up.

There was something sticky there, and the fly went to feed on it. What was it feeding on? Its own death. It was eating what would bring about its death, and it remained trapped there for good. Why should another fly envy it for finding that honey? What is there to envy? Let that other fly enjoy its freedom and its life.

It will turn out to be its own fault.

So often Christians are wretched—very wretched—when they are not true Christians. They are miserable, more pitiable than anyone else. They turn against worldly people, against those who enjoy sin, almost as though they secretly envy them because they cannot enjoy the same things themselves.

Would it not sometimes be better—often, though not always—to say, “If you want to follow that path, follow it. If you want to give yourselves over to your pills, your parties, your feasting and your immorality, then stay on that path”? There must not be the slightest trace in a Christian of wanting any of it and resenting the fact that God’s law holds him back. “Let the filthy still be filthy.”

Perhaps David is setting the wicked on one side and the righteous on the other. He might say to the righteous, “Do not rejoice as they do. Do not take pleasure in another’s suffering.” Instead, “Let them rejoice and be glad.” Who are they? “All who seek You, O God.”

Those who seek God.

Those who seek God may grieve, suffer and be tested. Yes, they may. But in the end, what awaits them is gladness and joy. That is the final word. Rejoicing and gladness “in You”—notice, “in You.” “Let them rejoice and be glad in You.” One cannot simply...

A person cannot rejoice just because he wants to, or because he says, “I belong to God, so I ought to be joyful.” We rejoice in God. We rest on Him. This joy comes from God; this rejoicing comes from God. As we have said before—and I think we should say it here too—there is something we can be sure of right away, something we can have at once because of those words “in You.” God may grant the other things in His time, but this is certain: “Let them rejoice and be glad in You.” Remember what we said? A Christian does not rejoice because he already feels joy. A Christian rejoices because...

He has found Christ. That is enough for him. Even if Christ has not yet set things right in his life, he does not worry about that. Pay attention to this. We have used the example of the lottery before: someone wins, and he rejoices because he has won. He does not yet have the money at home or in his pocket. He has not bought a thing with it. He rejoices because he has won. From then on, everything will take its course. So it is with the Christian. He has found Christ, and that should be his joy. It is a great mistake to search inside yourself, find no feeling of joy, and become overwhelmed by what you find there. You have found Christ. You belong to Christ.

A person rejoices because he has found Christ, because he believes in Christ, because Christ has revealed Himself to him. And finding Christ means something more: no one can find Christ by his own power. Christ reveals Himself to us. So a miracle has taken place. This is no accident. As we have said before, all of us could be somewhere else at this very moment. We could have taken a different path through life, yet here we are on this path.

Christ led us here. He enlightened us; He revealed Himself to us. That is enough. This is the surest joy, the truest and purest joy. Other kinds of joy may be mixed with our own psychological states, or even something we have worked up ourselves. This joy is clear: it rests on faith in Christ, without illusion. And when Christ wills it, He will dwell within you and become your joy and your rejoicing. So let all who seek You, O God, rejoice and be glad in You. In this sense, here and now, their joy is found in You.

In You...

You give them joy and all the rest, but let us take these words especially in the sense that helps us now. Yes, as I said, the surest thing is that they rejoice because they have found You, and they rejoice because they rely on You. Not that they have joy—not yet. For our part—David, of course, means other things as well—we should begin by not asking ourselves at all: “Do I have joy? Do I not have joy? Do I have exultation? Do I not have exultation?” None of that. I celebrate because I have found Christ, and I do not even ask how I am.

Someone may be sick in bed, in a poor state, perhaps weighed down by discouragement and other troubles. Then suddenly she hears that the person she loves has returned. Suppose war broke out and a wife lost contact with her husband. Some said he had been killed; others said he was missing; others knew nothing. She has been wasting away with worry. But that alone does not account for her decline; something else is happening during those days.

She has fallen ill and become despondent. Then she hears that he has returned. She has not seen him yet, but she receives the news from someone she trusts completely. She is certain it is true, and she is beside herself with joy.

Does she already have the joy of being with him? No. She has the news, the assurance, the faith that he has returned. She has not even seen her husband yet, much less had time to enjoy being with him. Yet that certainty has tremendous power. This is how the joy of God can begin to work within us.

We rejoice precisely because we have found Christ. Really, we do not need to force ourselves to rejoice over that. We only need to stop for a moment and think, as reasonable people, about what it means to find Christ, what it means for Christ to reveal Himself to you. In any case, it all rests on faith.

Good evening. Faith is the beginning and the foundation. Everything else is secondary. Think again of the lottery example: the person rejoices because he believes he has won. If he has even a little doubt—about what he heard on the radio, what he read in the newspaper, or what someone told him—he does not rejoice. Likewise, the woman trusts the person who brings her news: her husband is not merely alive; he has come back and is on his way to her. She has no doubt at all, and that is why she is beside herself with joy. All of us here, whoever we are and whatever state we are in, can become certain in our souls through that kind of faith in God. It need not be difficult for faith to grow. Here I am, in the Church, knowing even a little about God. God brought that about.

God made a beginning, knowing full well how cunning I am and what I am like. He stooped down to me and made a beginning. So God has decided to make me holy. If you believe that firmly, without the slightest doubt within you, you begin to rejoice. That is the very first thing: a person immediately begins to rejoice, to exult, to feel delivered, to feel different. And if he remains in that faith, all the things that trouble him go away.

This is one reason obedience within the Church matters so much. On your own, you may read and listen, but through weakness you may struggle to bring that kind of faith into your soul. Yet the Church is alive, the people within her are alive, and her faith is living faith. So when someone in the Church obeys and holds fast to the Church’s living faith without doubt...

More specifically, when someone obeys God through the Church, through certain people, and trusts Him in this way, life becomes a celebration. A celebration.

“Let all who seek You rejoice and be glad in You, O God, and let those who love Your salvation say continually, ‘Let the Lord be magnified.’” What remains for a person to do? To magnify the Lord. There is nothing else. What could God want from us, poor and troubled as we are? Believe in His love and begin to rejoice, and of course He will set you on His path. “Come to Me, all you who labor and are heavy laden, and I will give you rest. Take My yoke upon you and learn from Me, for I am gentle and humble in heart, and you will find rest for your souls. For My yoke is easy and My burden is light.” And that phrase, “Let the Lord be magnified”—you come to magnify and glorify the Lord. That comes too. It comes of itself.

Take the person who wins the lottery. I mention these things as examples. Please don’t take it as encouragement to buy a lottery ticket every month because Father keeps talking about the lottery! These examples help us understand what concerns us. Someone hears that he has won, say, seventy-five million. Someone had a ticket in his pocket the other day and hoped he might win twenty million. Then he hears he has won seventy-five million. Well, he might say, “Bless the man who invented lottery tickets!” Wouldn’t he? So, when a person...

...feels this joy—when he believes in Christ and rejoices precisely because he believes in Christ, because he has found Christ, because Christ has found him—then, after all that rejoicing, praise comes of itself, you might say.

For he sees that God has done everything. He sees nothing that he himself has done. Anyone who reaches this point sees very clearly that he has done nothing. He is not pretending or forcing the facts to make it look as though God did it all. He truly sees that he himself has done nothing. God has done it all, and so he comes to magnify and glorify God.

“But I am poor and needy; O God, help me. You are my helper and my deliverer; O Lord, do not delay.” Here David turns back to himself in this last verse of the psalm, which, as we said, is the second psalm of Compline. Ordinarily, all Christians say this psalm every evening. “But I am poor and needy.” He turns to himself and sees his own condition: I am poor and needy, poor and wretched. David has not forgotten the state he is in. Yet David has settled this in his heart: he rejoices and is glad in God, and he is certain that God is with him. We have spoken of all that.

As we said... But...

God lets His people be tested. He knows why He does so. As we said yesterday in another connection, someone may fall ill for the sake of others, for their good. A person may suffer many things for others. Suffering does not necessarily mean that the sufferer is at fault. God knows these things. Here David is still in danger. His enemies have surrounded him, and he cannot escape. “But I am poor and needy.” I am poor and wretched; what can I do? “O God, help me.” My God, help me. “You are my helper and my deliverer.”

You are my helper; You are my deliverer. “O Lord, do not delay.” In just a few words, he says it all. Before God he confesses his poverty first of all: he is weak and sinful. At the same time, he tells God of the terrible situation he is in. He does not hide it. As another psalm says, “I declare my affliction before Him.” We should not hesitate to tell God what is happening to us, whatever it may be. We cannot play hide-and-seek with God. He knows. “I declare my affliction before Him”—the full extent of my affliction. So David is in just such a situation, and...

...he tells God everything. He lays before God the dreadful situation he is in and asks for help. At the same time, as we said, he says it all in a few words: “You are my deliverer. You are my helper.” He confesses that too. There is a difference between going to God and asking for help, and saying with conviction, “You are the One who helps. You are the One who delivers. You have helped me; You have delivered me.” David has that certainty in God. It is not enough simply to turn to Him and cry, “Help me, help me,” if doubt lies at the root of that cry.

We have said before that someone can speak about faith while the very way he speaks shows that faith is lacking. He can speak about faith for a whole hour, from beginning to end: introduction, main subject, first part, second part, third part, plenty of examples, and a conclusion. Yet if you had a special X-ray machine and could look into his soul at that moment, you would see that it all sprang from unbelief. A poor man cries out, but without that certainty, that trust and hope in God. The person who has that certainty does not grow weary of crying out and praying.

And if God does not intervene, he is not troubled. What God will do is God’s affair. Even while a holy person is being killed, he is certain that God has heard him and that God is there. Yet God sees fit for him to be killed. He may not want it, of course, but he dies within God’s will and His grace. So he says, “My God, help me. You are my helper and my deliverer.” And finally, “O Lord, do not delay.” One last plea, almost an ultimatum: Lord, do not delay. We spoke about this last time.

David speaks this way in the psalm because there is no time left. We stressed this last time: he cannot wait. It is about to happen. The sword is already against his neck, so to speak, and the other man is about to bring it down. He has reached the limit. “O Lord, do not delay.” Yet we also stressed last time that David sees and feels how things stand. That is why he calls on God to hurry, as he said earlier: “Hasten to help me.”

Uh...

“Let them be turned back” refers to the others later on, of course, but it is in the same spirit.

So what do we find? The psalm is almost at its amen, you might say, yet David says all this with certainty. He is sure that God will intervene. Remember, we stressed that he is not merely speaking to God and leaving it at that—as we said earlier, if God wills that his head be cut off, then let it be cut off. That is not what David means here. He is certain that his head will not be cut off. The sword has touched his neck; it has even made the first cut, but it will not finish the stroke. He has that certainty. The saints have often had this kind of inner assurance from God. That is why they sometimes do things that seem strange or extreme. And so: “Lord, do not delay.”

One might say that the psalm has ended. Yet David does not end this psalm as he does some others, or as the troparia generally do, as we have discussed.

That is, since he says, “O Lord, do not delay,” and so on, David’s situation is still unresolved. As we have said, the psalms and the troparia of the Church are shaped in this way. On the one hand, a person lays out the whole distressing situation he is in; on the other, he expresses his hope in God. “When I consider the multitude of terrible deeds I have committed, wretched as I am, I tremble at the dread day of judgment.”

But, trusting in the mercy of Your compassion, I cry out to You like David: “Have mercy on me, O God, according to Your great mercy.”

The soul finds rest; the soul grows still. For the multitude of terrible deeds it has committed is so great that only Hell seems fitting for it. All the psalms have this same spirit. Here the psalm seems to stop abruptly, yet that certainty is present in it too. That is why we say at the end, “O Lord, do not delay.” One might say that after David composed this psalm and spoke those last words, he went on as though nothing were happening. He rested completely in God’s embrace and entrusted himself entirely into God’s hands.

That is all for today. Next Monday we will move on to Psalm 70.

Αρχίσαμε την περασμένη φορά και είναι μικρός αυτός, μόλις 6 στίχους έχει.

Ωστόσο, σε δυο μέρη. Το πρώτο μέρος νομίζω το τελειώσαμε την περασμένη φορά και μένει το δεύτερο μέρος, πέμπτος και έκτος στίχους. Νομίζω την περασμένη φορά είπαμε και για τον τέταρτο στίχο, «ἀποστραφήτωσαν παραχρῆμα οἱ λέγοντές μοι· εὖγε, εὖγε». Έτσι δεν είναι; Είπαμε γι' αυτό, είπαμε.

Είναι πάρα πολλοί, πάρα πολλοί είναι αυτοί, πρωτίστως οι δαίμονες. Οι δαίμονες είναι πολύ χαιρέκακοι. Είπαμε και άλλη φορά ότι ποτέ ο διάβολος δεν θα λυπηθεί τον άνθρωπο. Ο άνθρωπος, όσο και αν υπάρχει μια ελπίδα να λυπηθεί, να συμπονέσει.

Δηλαδή κακία και αν έχει, μπορεί κάποια στιγμή να λυγίσει, να σπάσει μέσα του και να λυπηθεί. Όταν, ας πούμε, σου κάνει μεγάλο κακό και υφίστασαι τις συνέπειες αυτού του κακού, είναι ενδεχόμενο, είναι ενδεχόμενο λίγο να μην θελήσει να συνεχίσει να σε χτυπάει.

Το υποθέτω στα δικαστήρια, ορισμένες πράξεις τις χαρακτηρίζουν, και ο ένας φόνος είναι και ο άλλος φόνος είναι, αλλά τον έναν φόνο τον χαρακτηρίζουν ως απλόν φόνο, είναι ανάλογη και η ποινή. Αλλά όταν το έγκλημα είναι ειδεχθές, πώς το λένε, αποτρόπαιο, ας πούμε, που δεν έχει, τρόπον τινά, ίχνος ανθρωπιάς, σαν να είναι ανήμερο θηρίο, σαν να είναι, μάλλον διάβολος πρέπει να είναι, δηλαδή γιατί είπαμε πού είναι ο διάβολος, ας πούμε, και όποιον τον κυριεύει τόσο πολύ ο διάβολος τον κάνει εντελώς δικό του. Όταν δηλαδή σκοτώνει κανείς, αλλά ο τρόπος με τον οποίο σκοτώνει, και ενώ σκότωσε ακόμη εξακολουθεί εκεί να...

Ή ο άλλος ξεψυχάει και εξακολουθεί εκεί με πολλή αγριότητα, με πολλή ασπλαγνία, με πολλή απανθρωπιά. Είναι χειρότερο, δηλαδή το θηρίο δεν θα ξεσχίζει τον άνθρωπο όπως κάνει ο συνάνθρωπος εκείνη την ώρα. Υπάρχουν και άνθρωποι, κυρίως όμως είναι ο διάβολος, ο οποίος δεν... Ποτέ ο διάβολος δεν θα συμπονέσει, δεν θα πει «πολύ τον βασάνεσα, πολύ τον τυράννεσα, πολύ τον παίδεψα, πολύ τον πόνησα, πολύ τον πλήγωσα», δεν θα πει τίποτα. Ο διάβολος δεν το λέει ποτέ, δεν λέει... Ίχνος δηλαδή ευσπλαχνίας δεν υπάρχει μέσα του. Αυτό είναι όλο το μεγάλο κακό που έχει πάθει ο διάβολος.

Ο άνθρωπος, όσο αμαρτωλός και αν είναι, κάτι διασώζει μέσα του, εκτός από εκείνους οι οποίοι φαίνεται ξεπερνούν κάθε όριο στο οποίο μπορεί να κατέβει ο αμαρτωλός άνθρωπος και περνούν πλέον σε άλλη περιοχή, θεωρητικά, σε δαιμονική πλέον περιοχή και εκδηλώνουν έτσι δαιμονικά.

και κάνουν τέτοιου είδους εγκλήματα. Και σήμερα φαίνεται υπάρχουν πολλοί τέτοιοι. Κάποτε μπορεί να ήταν σπάνιοι αυτοί, αλλά σήμερα φαίνεται υπάρχουν πολλοί. Και γενικότερα, λοιπόν, είναι πάντοτε, υπάρχουν εκείνοι οι οποίοι χαιρεκακούν και λένε «εὖγε, εὖγε, ωραία, ωραία, ωραία, καλά να πάθεις, καλά έπαθες».

Είπαμε και νομίζω την άλλη φορά ότι μπορεί να πει κανείς κάτι τέτοιο. Έναν ο οποίος έτσι κομπάζει, περηφανεύεται, πολύ μιλά για το εγώ, πολύ θέλει να προβάλλει το εγώ του, και κάτι παθαίνει, και θα το πει κανείς «αχ, καλά έπαθες», όχι με την έννοια ότι είσαι χαιρέκακος, αλλά με την έννοια «σου χρειαζόταν κάτι τέτοιο εκεί, έτσι όπως πήγαινες εσύ, καλύτερα που έπαθες αυτό». Αυτό, αλλά όχι, εδώ είναι το «εὖγε, εὖγε», έχει άλλη έννοια, κινδυνεύει κανείς όπως λέγαμε, είναι το τέλος του και αντί να συλλυπηθεί ο εχθρός, να συμπονέσει, «λοιπόν, πολύ ωραία που έφτασαν εδώ τα πράγματα, θα τελειώσεις τώρα, δεν γλιτώνεις πια».

Δεύτερο μέρος, ενώ στο πρώτο μέρος προσεύχεται τρόπον τινά κατά των εχθρών του, οι οποίοι τον κτυπούν χωρίς οίκτο, προσεύχεται ο Δαβίδ, ο ψαλμωδός εδώ. Στο δεύτερο μέρος, στον πέμπτο και τον έκτο στίχο, προσεύχεται για τον εαυτό του και για τους δικαίους, για δικαίους. Πρώτα για τους δικαίους, και ο ένας στίχος είναι για τους δικαίους, ο άλλος είναι για τον εαυτό του.

Αγάπη. Αγαλλιάσθωσαν και ευφρανθήτωσαν επί σοι πάντες οι ζητούντές σε, ο Θεός, και λεγέτωσαν δια παντός· «Μεγαλυνθήτω ο Κύριος» οι αγαπώντες το σωτήριόν σου.

Εδώ είναι προστακτική. Ας προσεύχεται επομένως τον Θεό, ας αγάλλονται και ας ευφραίνονται σε σένα, εμπιστευόμενοι σε σένα, δοξάζονται σε σένα, κενούνται σε σένα, όλοι αυτοί που ζητούν εσένα, Θεέ. Και ας λέγουν διαπαντός: «Μεγαλυνθήτω ο Κύριος», να μεγαλύνεται ο Κύριος. Λέγετωσαν διαπαντός. Ποιοι; Αυτοί οι οποίοι σε αγαπούν, οι αγαπώντες το σωτήριόν σου.

Θα λέγαμε ότι είναι αυτό μια διαπίστωση, δηλαδή οι αμαρτωλοί κάνουν αυτό που κάνουν, οι δίκαιοι, οι άνθρωποι δηλαδή που πιστεύουν στον Θεό, που ακολουθούν τον Θεό, κάνουν αυτό, αυτό είναι το έργο τους, να ευφραίνονται, να αγάλλονται εν τω Θεώ και ο καημός των και ο πόθος των να είναι να μεγαλύνεται ο Κύριος. Είναι μια διαπίστωση, αλλά είναι και μια προτροπή και προσευχή εδώ. Είναι σαν να λέγει δηλαδή ότι εκείνοι αυτό κάνουν, οι άδικοι, οι αμαρτωλοί, οι κακοί, όλοι αυτοί που θέλουν να με θανατώσουν, αυτό κάνουν που είπαμε.

Αλλά οι δίκαιοι όμως, οι δίκαιοι...

Θα κάνουν κάτι άλλο. Ναι, καθένας στο έργο του δηλαδή. Όπως λέγει στην Αποκάλυψη, ενθυμήθηκα και στο τέλος, «ο άγιος αγιασθήτω έτι, και ο ρυπαρός ρυπανθήτω έτι». Ναι. Όχι δηλαδή ότι προτρέπει τον ρυπαρό να γίνει πιο ρυπαρός, αλλά σε αυτόν τον δρόμο μπήκες. Αυτό θέλεις, κάνε αυτό. Ο άγιος μπήκε σε αυτόν τον δρόμο της αγιότητας, και αυτός, πολύ πιο πολύ από τον άλλον, να σταθερώσει αυτό για να προχωρεί και να αγιάζεται όλο και περισσότερο. Θέλω με την ευκαιρία αυτή που έρχεται στο νου μου να πούμε, ίσως είναι κοντά στην αλήθεια αυτό που θα πω. Θα πει, λέγει εκεί, «ο ρυπαρός ρυπανθήτω έτι».

Ίσως δεν παίρνουμε σωστά τα πράγματα και όταν απευθυνόμεθα προς τους εχθρούς της Εκκλησίας, προς τους αδιαφόρους κλπ. Ίσως δεν απευθυνόμεθα σωστά και έχουμε απαιτήσεις και λοιπά. Όχι, νομίζω μπορούμε να τους λέμε: «Διαλέξτε αυτόν τον δρόμο. Ακολουθήστε αυτόν τον δρόμο. Ακολουθήστε. Βρίσκεστε σε αυτόν τον δρόμο, βρίσκεστε εσείς εκεί. Ακολουθήστε αυτόν τον δρόμο». Όχι με την έννοια ότι δηλαδή τους αφήνει κανείς στην αμαρτία ή χαιρέκακα τους σπρώχνει προς τα εκεί, γενικά.

Με την έννοια ότι δεν πρέπει να μιλούμε προς αυτούς τους ανθρώπους, το πράγμα που το κάνουμε συνήθως, να μιλούμε σαν να το κάνουν οι χριστιανοί αυτό, συχνά το κάνουν, σαν να μας χρωστούν τίποτε, σαν να μας έκαναν κάποια αδικία. Μερικές φορές νομίζω είναι κάτι χειρότερο.

Οι αμαρτωλοί απολαμβάνουν ορισμένα πράγματα και φαίνεται, αφήνει ο Θεός να απολαμβάνουν έτσι, εδώ τα αγαθά της γης. Ο τρόπος με τον οποίο τους επιτιθέμεθα, ο τρόπος με τον οποίο τα βάζουμε μαζί τους, ο τρόπος που τους λέμε, ξέρω εγώ, «αφήστε αυτά και μετανοήστε και να σωθείτε» κλπ. Μήπως έχει και μια ζήλεια μέσα μας; Φανερώνει μια ζήλεια, δηλαδή με πιάνει μια ζήλεια. Σαν να ζηλεύουμε που δεν μπορούμε κι εμείς να απολαύσουμε αυτά που απολαμβάνουν αυτοί. Ναι, αν το προσέξουμε θα βρούμε κάτι τέτοιο.

Σπάνιο, πολύ σπάνιο, ένας χριστιανός καθώς βλέπει έναν άλλον, ένας χριστιανός που κάνει αγώνα να είναι χριστιανός και βλέπει έναν άλλον να γλεντάει, να απολαμβάνει, να τρώγει, να έχει τούτο, να έχει κίνδυνο, να έχει πλούτη κτλ. Σπάνιο, λοιπόν, ο χριστιανός να αισθάνεται ότι αυτό που έχει αυτός, ή μάλλον αυτό που ζει ο άλλος, καθόλου δεν μπορεί να συγκριθεί με το δικό του. Ότι το δικό του είναι πλούτος, χαρά, αγαλλίαση, ευφροσύνη, δεν λέγεται. Εκείνος εκεί ας φαίνεται ότι τάχα απολαμβάνει και τα λοιπά. Εκείνος είναι παραδομένος, όπως η μέλισσα, η μύγα, η, αυτή που πάει και κρεμούσαν έναν καιρό κάτι τέτοια κορδελάκια.

Είχανε κάτι κολλητικό και πήγαινε και έτρωγε. Τι έτρωγε; Το θάνατό της. Τι έτρωγε; Έτρωγε εκείνο που θα έφερνε το θάνατο. Και έμεινε εκεί για πάντα. Τι να ζηλέψει τώρα η άλλη μύγα που δεν βρήκε αυτό το μέλι; Τι να ζηλέψει; Να χαρεί την ελευθερία της, να χαρεί τη ζωή της.

Θα βρεθεί να φταίει.

Πολλές φορές οι χριστιανοί λοιπόν, αυτοί είναι ταλαίπωροι, πολύ ταλαίπωροι είναι οι χριστιανοί, πάρα πολύ, όταν δεν είναι αληθινοί χριστιανοί, ταλαίπωροι, δυστυχείς, ελεεινότεροι πάντων των ανθρώπων. Πολλές φορές οι χριστιανοί βγαίνουν σαν να ζηλεύουν, τα βάζουν με τους κοσμικούς, με τους ανθρώπους του κόσμου, με όλους αυτούς οι οποίοι έτσι απολαμβάνουν την αμαρτία, τα βάζουν σαν να κρυφά κρυφά ζηλεύουν που δεν μπορούν να απολαμβάνουν και αυτοί τα ίδια.

Μήπως είναι πιο καλά αρκετές φορές, όχι πάντοτε, πολλές φορές να λέμε: «Θέλετε να ακολουθήσετε αυτόν τον τρόπο; Ακολουθήστε αυτόν τον τρόπο. Θέλετε να είστε παραδομένοι στα χάπια σας και στα γλέντια σας και στα φαγοπότια σας και στην ανηθικότητά σας κλπ.; Να είστε εκεί». Ίχνος δηλαδή να μην υπάρχει μέσα στον χριστιανό, κάτι θα ήθελε από αυτό και στενοχωρείται που δεν μπορεί, διότι ο νόμος του Θεού δεν τον αφήνει. «Ο ρυπαρός ρυπανθήτω έτι».

Ίσως ο Δαβίδ εδώ παρουσιάζει από το ένα μέρος τους κακούς και από το άλλο μέρος παρουσιάζει τους δικαίους. Ναι, λοιπόν, θα τους λέει «μη χαίρεστε αυτήν τη χαρά που χαίρονται αυτοί, μην είστε έτσι χαιρέκακοι» και τα λοιπά. Λοιπόν οι δίκαιοι, «αγαλλιάσθωσαν και ευφρανθήτωσαν». Ποιοι αυτοί; «Πάντες οι ζητούντές σε, ο Θεός».

Ζητούντες τον Θεό.

Μπορεί να θλίβονται οι ζητούντες τον Θεό, μπορεί να πάσχουν οι ζητούντες τον Θεό, μπορεί να δοκιμάζονται οι ζητούντες τον Θεό, μπορεί, μπορεί. Τελικά όμως, το τελικό αυτό είναι η ευφροσύνη και η χαρά, τελείωσε. Αγαλλίαση και ευφροσύνη, «επί σοι» όμως, «επί σοι», «αγαλλιάσθωσαν και ευφρανθήτωσαν επί σοι», δεν μπορεί να...

Χαίρει ο άνθρωπος και να αγάλλεται ο άνθρωπος απλώς διότι το θέλει ή απλώς διότι «να είμαι του Θεού, λοιπόν πρέπει να χαίρει». Χαίρει επί τω Θεώ κανείς. Στηρίζεται στον Θεό. Η χαρά αυτή έρχεται από τον Θεό. Η αγαλλίαση αυτή έρχεται από τον Θεό. Και όπως έχουμε πει άλλη φορά, και ίσως πρέπει εδώ να το βάλουμε και αυτό, χρειάζεται, και νομίζω είναι το πιο σίγουρο που έχουμε, τα άλλα όταν τα δώσει ο Θεός, αλλά αυτό είναι το πιο σίγουρο και το οποίο μπορεί να έχει κανείς αμέσως με βάση το «επί σοι». «Αγαλλιάσθωσαν και ευφρανθήτωσαν επί σοι». Θυμάστε που είχαμε πει ότι ο χριστιανός δεν χαίρει επειδή έχει χαρά, δεν αγάλλεται επειδή έχει αγαλλίαση. Ο χριστιανός χαίρει επειδή

τον Χριστό, του φτάνει αυτό. Βρήκε τον Χριστό. Ακόμη ο Χριστός δεν του δουλεύει καλά, δεν νοιάζεται γι' αυτό. Όχι, προσέξτε το. Όπως δηλαδή που είπαμε το παράδειγμα αυτό με το λαχείο και άλλες φορές: κερδίζει ένας το λαχείο. Χαίρει επειδή κέρδισε το λαχείο· το λαχείο ακόμη δεν είναι, δεν ήρθε σπίτι του, δεν ήρθε στην τσέπη του, δεν αγόρασε τίποτε, να πούμε, και γι' αυτό χαίρεται. Όχι, κέρδισε το λαχείο. Αυτό. Αφού κέρδισε το λαχείο, χαρά μεγάλη. Από εκεί και πέρα θα πάρουν όλα τον δρόμο τους. Έτσι και ο Χριστιανός. Ο Χριστιανός βρήκε τον Χριστό. Αυτό πρέπει να είναι η χαρά του. Και είναι λάθος μεγάλο που ψάχνει κανείς μέσα του και δεν βρίσκει χαρά και δεν ξέρω τι βρίσκει, πνίγεται εκεί. Που τον βρήκες τον Χριστό, εσύ είσαι του Χριστού.

Χαίρει κανένας επειδή βρήκε τον Χριστό, επειδή πιστεύει στον Χριστό, επειδή του αποκαλύφθηκε. Διότι άμα βρεις τον Χριστό, αυτό σημαίνει... Ο άνθρωπος δεν μπορεί να βρει τον Χριστό. Ο Χριστός αποκαλύπτεται στον άνθρωπο. Επομένως έγινε κάποιο θαύμα, δεν είναι τυχαίο αυτό. Όπως είπαμε και άλλη φορά, όλοι εμείς θα μπορούσαμε αυτή την ώρα να είμαστε κάπου αλλού και γενικώς στη ζωή να πάρουμε έναν άλλο δρόμο, και βρεθήκαμε σε αυτόν τον δρόμο που βρεθήκαμε.

Έβαλε ο Χριστός, Εκείνος μας φώτισε, Εκείνος φανερώθηκε. Μας φτάνει αυτό, μας φτάνει. Αυτή είναι η πιο σίγουρη χαρά, αυτή είναι η πιο αληθινή χαρά, η πιο ανόθευτη. Το άλλο μπορεί να έχει και ψυχολογικές καταστάσεις δικές μας μέσα και μπορεί να έχει και λίγο φτιαχτά κλπ. Τούτο είναι καθαρό. Με βάση την πίστη στον Χριστό, χωρίς ψευδαίσθηση, χωρίς τίποτε. Και όταν ευδοκήσει ο Χριστός, θα κατοικήσει και μέσα σου και θα γίνει αυτός χαρά σου και θα γίνει αυτός αγαλλίασή σου και θα γίνει. Λοιπόν, ας αγάλλονται, να ευφραίνονται όλοι όσοι σε ζητούν, Θεέ, επί σοι. Με αυτή την έννοια στο παρόν, και εν σοι, σε σένα βρίσκεται η χαρά

εν σοι...

Εσύ τους δίνεις χαρά και τα λοιπά, αλλά να το πάρουμε ιδιαίτερα με αυτήν την εμείς, μας συμφέρει. Ναι, είναι όπως είπα το πιο σίγουρο. Ότι χαίρονται διότι βρήκανε σένα, και χαίρονται διότι στηρίζονται σένα. Όχι ότι έχουν χαρά, όχι ακόμα αυτό. Για εμάς τώρα ο Δαβίδ, βέβαια εννοείται και άλλα, αλλά για εμάς καταρχήν, να μην καθόλου, να μην διερωτώμεθα: έχω χαρά, δεν έχω χαρά, έχω αγαλλίαση, δεν έχω αγαλλίαση. Τίποτε, πανηγυρίζω διότι βρήκα τον Χριστό και ούτε καν ρωτώ πώς είμαι.

Είναι όπως ένας μπορεί να είναι άρρωστος στο κρεβάτι, σε άσχημη αυτή και λοιπά ή άλλη αυτή, άλλα πράγματα να τον έχουν κυριεύσει, αθυμία και λοιπά, και ξαφνικά πληροφορείται ότι ήρθε ο άνθρωπός του. Ας πούμε, έγινε πόλεμος και έχασε η σύζυγος τον άντρα της. Άλλοι είπαν σκοτώθηκε, άλλοι είπαν είναι αγνοούμενος, άλλοι και τίποτα. Και μαραζώνηκε. Αλλά δεν μαραζώνει μόνο από αυτό, αλλά κάτι συμβαίνει τις μέρες.

Αρρώστησε, έχει αθυμία, άλλο και τα λοιπά. Και πληροφορείται ότι ήρθε. Δεν τον είδε ακόμα, αλλά πληροφορήθηκε, αλλά βεβαιώνεται γι' αυτό. Της το λέει άνθρωπος που δεν έχει καμιά αμφιβολία. Πετάει από τη χαρά.

Που ήρθε, έχει καμιά χαρά; Τίποτε. Η είδηση, η πληροφορία αυτή, η πίστη αυτή. Ούτε τον είδε ακόμα τον άντρα της, ούτε πρόλαβε να τον χαρεί, τίποτε. Έχει μεγάλη δύναμη αυτό, πάρα πολύ μεγάλη δύναμη. Και έτσι μπορεί να αρχίσει να δουλεύει η χαρά του Θεού μέσα μας.

Ακριβώς χαιρόμαστε διότι βρήκαμε τον Χριστό. Εδώ που τα λέμε δηλαδή, δεν χρειάζεται να πιέσουμε τον εαυτό μας να χαιρόμαστε επειδή βρήκαμε τον Χριστό. Φτάνει λίγο σαν λογικοί άνθρωποι να σταθούμε λίγο, να σκεφτούμε τι σημαίνει να βρεις τον Χριστό, τι σημαίνει να σου αποκαλυφθεί ο Χριστός, να σου φανερωθεί ο Χριστός. Πάντως, όλα με την πίστη.

Καλησπέρα. Αυτό είναι η αρχή, αυτό είναι η βάση. Τα άλλα είναι ένα τίποτε. Όπως είπαμε και εκείνο με το λαχείο, πιστεύει ότι το κέρδισε το λαχείο. Έστω λίγο να αμφιβάλλει, δεν χαίρεται. Αμφιβάλλει στο ραδιόφωνο που ανοίγει, λένε, αμφιβάλλει ξέρω εγώ στην εφημερίδα που το είπε, να αμφιβάλλει στον άνθρωπο που το είπε ότι κέρδισε. Όπως και εδώ η κυρία αυτή πιστεύει στον πληροφοριοδότη, σε αυτόν που έφερε την πληροφορία ότι ο άνθρωπός της όχι απλώς ζει, ήρθε, ήρθε, να, κάπου εκεί πέρα είναι, έρχεται. Δεν έχει την παραμικρή αμφιβολία, γι' αυτό πετάει από χαρά. Εμείς όλοι τώρα εδώ, όποιοι και αν είμαστε, όποιοι, όποιοι και αν είμαστε, και σε όποια κατάσταση και αν είμαστε, αν βεβαιώσουμε την ψυχή μας με μια τέτοια πίστη στον Θεό, δεν είναι δύσκολο να αναπτυχθεί. Γιατί έτσι εδώ, έτσι όπως είμαι, μέσα στην εκκλησία που είμαι, λίγο που κάτι ξέρω για τον Θεό, αυτό το έκανε ο Θεός.

Και αφού έκανε ο Θεός μια αρχή, ξέροντας δηλαδή παμπόνηρος είμαι, ξέροντας τι είμαι, τι είμαι, και έκανε μια αρχή ο Θεός. Συγκατέβη και έκανε μια αρχή. Λοιπόν, το πήρε ο Θεός απόφαση να με αγιάσει. Και πιστέψεις ακράδαντα. Ούτε την παραμικρή, την παραμικρή αμφιβολία να μην έχεις μέσα σου. Αρχίζεις να χαίρεσαι. Το πρώτο πρώτο είναι έτσι, αμέσως αρχίζει να χαίρει ο άνθρωπος, αρχίζει να αγαλλιάται, να αισθάνεται λυτρωμένος, αισθάνεται άλλο πράγμα. Κι αν μείνει σε αυτή την πίστη, πάνε περίπατο όλα εκείνα τα οποία τον ταλαιπωρούν.

Και αυτό, και μέσα στην εκκλησία έχει μεγάλη, πολύ μεγάλη σημασία η υπακοή και γι' αυτόν τον λόγο. Ας πούμε, εσύ μόνος σου, μόνος σου διαβάζεις, ακούς, ναι, λόγω αδυναμίας δεν μπορείς, ας πούμε, να βάλεις στην ψυχή σου μια τέτοια πίστη. Αλλά υπάρχουν μέσα στην Εκκλησία, η Εκκλησία είναι ζώσα, οι άνθρωποι μέσα στην Εκκλησία είναι ζώντες και ζωντανοί και η πίστη επομένως αυτή είναι ζωντανή. Γι' αυτό λοιπόν όταν κανείς μέσα στην Εκκλησία και γενικότερα υπακούει και πιάνεται από αυτή την πίστη της Εκκλησίας, τη ζώσα πίστη της Εκκλησίας, χωρίς καμιά αμφιβολία, πίστης της Εκκλησίας

Πιο συγκεκριμένα. Ε, που... Αυτό μέσα στην εκκλησία, που υπακούει κανείς στον Θεό δια της εκκλησίας, δια κάποιων ανθρώπων, και πείθεται κατά αυτόν. Πανηγύρι η ζωή. Πανηγύρι.

Αγαλλιάσθωσαν και ευφρανθήτωσαν επί σοι πάντες οι ζητούντές σε, ο Θεός, και λεγέτωσαν διαπαντός «Μεγαλυνθήτω ο Κύριος» οι αγαπώντες το σωτήριόν σου. Τι μένει στον άνθρωπο; Δηλαδή να μεγαλύνει τον Κύριο, δεν μένει τίποτε άλλο. Τι να θέλει ο Θεός από τον άνθρωπο; Τι να θέλει, ταλαίπωροι και φτωχοί άνθρωποι, τι να θέλει; Να πιστεύσεις στην αγάπη του και να αρχίσεις να ευφραίνεσαι και φυσικά θα σε βάλει στον δρόμο του. Δεύτε προς με πάντες οι κοπιώντες και πεφορτισμένοι, καγώ αναπαύσω υμάς. Άρατε τον ζυγόν μου εφ' υμάς και μάθετε απ' εμού ότι πράος ειμι και ταπεινός τη καρδία, και ευρήσετε ανάπαυσιν ταις ψυχαίς υμών. Ο γαρ ζυγός μου χρηστός και το φορτίον μου ελαφρόν εστι. Αλλά για μένα το «μεγαλυνθήτω», να μεγαλύνεις τον Κύριο, να δοξάζεις τον Κύριο. Έρχεται κι αυτό, έρχεται μόνο.

Ας πούμε, εκείνος που κέρδισε, αυτά τα αναφέρω ως παραδείγματα, μην τυχόν παρακινηθείτε από αυτό και λέει ο πάτερ κάθε τόσο μιλάει για το λαχείο, λοιπόν, κάθε μήνα να παίρνουμε λαχείο, σας παρακαλώ. Λοιπόν, αλλά είναι παραδείγματα τα οποία μας βοηθούν να καταλάβουμε τα δικά μας. Ναι, εκείνος που θα κερδίσει το λαχείο, ακούς, ας πούμε, 75 εκατομμύρια, έτσι. Κάποιος είχε αυτές τις ημέρες στην τσέπη ένα λαχείο και ήλπιζε μήπως κερδίσει 20 εκατομμύρια. Λοιπόν, ακούει ότι κερδίζει 75 εκατομμύρια. Ε, αυτός μετά μπορεί να πει «να μου ζήσει εκείνος που έφτιαξε τα λαχεία». Έτσι δεν είναι; Λοιπόν, όταν κανείς

Εεε... Ε... Νιώσει αυτήν τη χαρά, δηλαδή πιστεύσει στον Χριστό και χαίρεται ακριβώς διότι πιστεύει στον Χριστό, διότι βρήκε τον Χριστό, διότι τον βρήκε ο Χριστός. Μετά από το πανηγύρι αυτό έρχεται αυθόρμητα, ας πούμε.

Ααα... Διότι βλέπει κανείς ότι όλα τα έκανε ο Θεός. Από τον εαυτό του δεν βλέπει τίποτε. Όποιος φτάσει δηλαδή σε αυτό το σημείο βλέπει πολύ καθαρά ότι ο εαυτός του δεν έκανε τίποτα. Δεν ψεύδεται δηλαδή και στραγγαλίζει τα πράγματα να δείξει ότι τα έκανε ο Θεός, δεν τα έκανε ο εαυτός του. Όντως δεν έκανε τίποτα ο εαυτός του, το βλέπει αυτό. Και ό,τι έκανε το έκανε ο Θεός και έρχεται να μεγαλύνει, να δοξάσει κανείς τον Θεό.

Εγώ δε πτωχός ειμι και πένης, ο Θεός, βοήθησόν μοι, βοηθός μου και ρύστης μου ει συ, Κύριε μη χρονίσεις. Και γυρίζει εδώ στον εαυτό του ο Δαβίδ, στον τελευταίο αυτό στίχο του ψαλμού που είπαμε είναι ο δεύτερος ψαλμός του Αποδείπνου. Κανονικά όλοι οι χριστιανοί κάθε βράδυ τον λέμε αυτόν τον ψαλμό. Εγώ δε πτωχός είμαι και πένης, γυρίζει είπαμε στον εαυτό του, βλέπει τον εαυτό του, εγώ είμαι πτωχός και πένης, πτωχός και άθλιος. Δεν ξεχνάει δηλαδή την κατάστασή του ο Δαβίδ. Ο Δαβίδ αυτό το θέμα το έχει λύσει δηλαδή, ότι λέει ότι αγάλλεται εν τω Θεώ και ευφραίνεται εν τω Θεώ και έχει τη βεβαιότητα της παρουσίας του Θεού, τα είπαμε αυτά.

Θα είπα με. Άλλα!

Ο Θεός τους ανθρώπους Του τους αφήνει, ο Θεός ξέρει για ποιον λόγο, τους αφήνει τους ανθρώπους Του να δοκιμαστούν. Είπαμε και χθες κάπου αλλού ότι μπορεί να αρρωστήσει κάποιος για άλλους, για το καλό κάποιων άλλων. Έτσι, μπορεί να πάθει κανείς πολλά για άλλους. Δεν σημαίνει ότι εκείνος που παθαίνει οπωσδήποτε αυτός φταίει. Αυτά τα ξέρει ο Θεός. Λοιπόν, εδώ ο Δαβίδ δεν παύει να είναι σε αυτήν την κατάσταση που κινδυνεύει, που οι εχθροί τον έχουν περικυκλώσει, που δεν μπορεί να ξεφύγει. Εγώ δε πτωχός είμαι και πένης. Είμαι πτωχός και άθλιος και τι μπορώ να κάνω εγώ; Ο Θεός βοήθησόν μοι. Θεέ μου, βοήθησέ με. Βοηθός μου και ρύστης μου ει συ.

Είσαι ο βοηθός μου, εσύ είσαι ο λυτρωτής μου. Κύριε μη χρονίσεις, Κύριε μη βραδύνεις. Και έτσι βλέπουμε εδώ, μέσα σε μερικές λέξεις τα λέει όλα δηλαδή. Ομολογία ενώπιον του Θεού, την πτωχεία του καταρχήν, ότι είναι άνθρωπος αδύνατος και αμαρτωλός κλπ. Αλλά ομολογεί συγχρόνως τη δεινή κατάσταση στην οποία βρίσκεται. Δεν το κρύβει αυτό. «Την θλίψιν μου ενώπιον αυτού απαγγελώ», που λέει άλλος ψαλμός. Δεν πρέπει να διστάζει κανείς να πει ενώπιον του Θεού, να πει ό,τι έχει, ό,τι του συμβαίνει. Δεν παίζει κρυφτούλι κανείς με τον Θεό. Ο Θεός ξέρει. «Την θλίψιν μου ενώπιον αυτού απαγγελώ», απόλυτη θλίψη μου. Εδώ λοιπόν βρίσκεται σε μια τέτοια κατάσταση και

Λέγει όλα, παρουσιάζει αυτήν την άσχημη κατάσταση στην οποία βρίσκεται αυτός, την παρουσιάζει στον Θεό. Και ζητεί τη βοήθεια από τον Θεό, λέγοντάς του συγχρόνως ότι, είπαμε δηλαδή μέσα σε λίγες λέξεις τα λέει όλα, δηλαδή λέγοντάς του συγχρόνως ότι εσύ είσαι ο ρύστης μου, ο λυτρωτής μου, εσύ είσαι ο βοηθός μου. Ομολογεί και αυτό. Αυτό. Άλλο είναι να πηγαίνεις στον Θεό έτσι, να τον παρακαλείς να σε βοηθήσει, και άλλο είναι να το τονίζεις ότι εσύ είσαι που βοηθάς, εσύ είσαι που λυτρώνεις, εσύ είσαι που βοηθάς εμένα, με βοήθησες εμένα, με λύτρωσες εμένα. Και έχει, ο Θεός λέει, αυτήν τη βεβαιότητα. Δεν φτάνει απλώς να καταφύγεις σ' Αυτόν και να λες «βοήθησέ με, βοήθησέ με» και στη ρίζα, ας πούμε, αυτής της κραυγής σου να υπάρχει αμφιβολία.

Είπαμε άλλη φορά, ομιλεί κανείς περί πίστεως και ο τρόπος με τον οποίο ομιλεί δείχνει ότι του λείπει η πίστη. Να λέει από την αρχή μέχρι το τέλος, μια ώρα ολόκληρη, να ομιλεί κανείς περί πίστεως: πρόλογος, κύριο θέμα, λοιπόν, πρώτον μέρος, δεύτερον μέρος, τρίτον μέρος, παραδείγματα πολλά και επίλογος. Και αν είχες ειδικό ακτινογραφικό μηχάνημα και ακτινογραφούσες εκείνη την ώρα την ψυχή, θα έβλεπες ότι όλα αυτά ξεκινούν από μια ρίζα απιστίας. Ο φτωχός κραυγάζει, ο άνθρωπος, αλλά χωρίς αυτήν τη βεβαιότητα, την εμπιστοσύνη αυτή και την ελπίδα αυτή στον Θεό. Εκείνος ο οποίος έχει αυτήν τη βεβαιότητα, καταρχήν δεν κουράζεται να κραυγάζει και να προσεύχεται.

Έπειτα δεν έχει πρόβλημα αν ο Θεός δεν επέμβει. Δεν έχει πρόβλημα. Αυτό είναι του Θεού το δουλειάκι που θα κάνει. Δεν έχει πρόβλημα. Ο άγιος άνθρωπος και την ώρα που τον σφάζουν, έχει την βεβαιότητα ότι ο Θεός τον άκουσε, ο Θεός είναι εκεί παρών, αλλά βρίσκει ο Θεός ότι πρέπει να σφαγεί. Σφάζεται, κι άλλο που δεν θέλει, ας πούμε, ωστόσο σφάζεται μέσα στο θέλημα του Θεού, μέσα στη χάρη Του. Ο Θεός λοιπόν, Θεέ μου βοήθησέ με, βοηθός μου είσαι εσύ και λυτρωτής μου είσαι εσύ. Και τελικά, Κύριε μη χρονίσεις. Κι ένα τελευταίο, ας πούμε, τελεσίγραφο τρόπον τινά: Κύριε μη χρονίσεις, να μην βραδίνεις. Είχαμε πει και την περασμένη φορά.

Ο Δαβίδ τα λέγει έτσι σε αυτόν τον ψαλμό, δεν υπάρχουν περιθώρια. Εμείς το τονίσαμε την περασμένη φορά πολύ αυτό, ότι ομιλεί έτσι ο Δαβίδ, ότι δεν υπάρχουν περιθώρια να περιμένει. Δεν, δεν, θα λήξει. Το ξίφος ήδη ακουμπά στον τράχηλο, τρόπον τινά, και ο άλλος θα βάλει τη δύναμή του και θα κόψει το κεφάλι, ας πούμε. Εξαντλήθησαν τα όρια. Κύριε μη χρονίσεις, μη βραδύνεις. Από το άλλο μέρος τονίσαμε την περασμένη φορά ότι και σε αυτό το σημείο τα βλέπει, τα βρίσκει, τα νιώθει, όταν δει τα πράγματα και γι' αυτό καλεί τον Θεό να σπεύσει, όπως έλεγε εκεί, «εις το βοηθήσαί μοι σπεύσον».

Εεε...

Αποστραφήτωσαν βέβαια για τους άλλους παρακάτω, αλλά πάλι είναι μέσα στο ίδιο πνεύμα.

Τι λοιπόν, βρίσκεται λίγο μετά το αμήν, ας πούμε, ωστόσο όλα τα λέγει με αυτή τη βεβαιότητα. Έχει τη βεβαιότητα ο Δαβίδ ότι τελείωσε, ο Θεός θα επέμβει. Όχι, αν θυμάστε το τονίσαμε, όχι απλώς τα λέγει στον Θεό και ας κάνει ο Θεός, όπως είπαμε και πρωτύτερα, αν θέλει ο Θεός να κοπεί το κεφάλι, ας κοπεί. Όχι αυτό. Ο Δαβίδ έχει μια βεβαιότητα ότι το κεφάλι δεν θα κοπεί. Το ξίφος ακούμπησε εκεί, ήδη έκανε την πρώτη χαρακιά, αλλά δεν θα κοπεί. Έχει αυτήν την βεβαιότητα. Οι άγιοι είχαν πολλές φορές τέτοιου είδους αισθήσεις. Γι' αυτό και κάνουν οι άγιοι παράξενα πράγματα, υπερβολικά πράγματα, έχουν αυτήν την πληροφορία από τον Θεό. Κύριε λοιπόν να μην βραδίνεις.

Έλεγε κανείς ότι τελείωσε ο ψαλμός, θα έλεγε κανείς ότι σε αυτόν τον ψαλμό δεν τελειώνει ο Δαβίδ όπως σε άλλους ψαλμούς και όπως γενικότερα που έχουμε πει είναι τα τροπάρια.

Δηλαδή, εφόσον λέει «Κύριε, μη χρονήσεις» και τα λοιπά, ναι, ο Δαβίδ είναι εν εκκρεμότητι ακόμη. Είπαμε ότι και οι ψαλμοί συντάσσονται με το πνεύμα αυτό και τα τροπάρια της Εκκλησίας, ότι από το ένα μέρος κανείς λέγει και παρουσιάζει όλη την άσχημη κατάσταση στην οποία βρίσκεται και απ' το άλλο μέρος την ελπίδα που έχει στον Θεό. Τα πλήθη των πεπραγμένων μοι δεινών εννοών, ο τάλας, τρέμω την φοβεράν ημέρα της κρίσης.

Αλλά αρρώνεις το έλεος της ευσπαλκνίας σου, όσο ο Δαβίδ βοώσει, λέει, σώνει Θεός και το μέγεθει ο έλεος.

Αναπαύεται η ψυχή, ησυχάζει η ψυχή. Γιατί έχει τα πλήθη, τα πλήθη των πεπραγμένων δεινών είναι τόσο που μόνο κόλαση ταιριάζει στην ψυχή. Με το ίδιο πνεύμα όλοι οι ψαλμοί. Εδώ θα έλεγε κανείς ότι σταματάει απότομα, όμως και σε αυτόν τον ψαλμό υπάρχει αυτή η βεβαιότητα μέσα. Και γι' αυτό στο τέλος λέμε «Κύριε μη χρονίσεις». Και θα έλεγε κανείς ότι από εκεί και πέρα ο Δαβίδ, αφού έκανε τον ψαλμό αυτό, αφού είπε αυτά τα λόγια, την τελευταία φράση, από εκεί και πέρα σαν να μην συνέβαινε τίποτε, θα έλεγε κανείς. Αναπαύθηκε πλήρως στην αγκαλιά του Θεού, ενεπιστεύθη τον εαυτόν του πλήρως στα χέρια του Θεού.

Για σήμερα, και θα περάσουμε την άλλη Δευτέρα στον εβδομηκοστό ψαλμό.