Resolution of Questions 43

This English transcript is an automated translation of the original Greek lecture. It may contain errors; the unchanged Greek original is the authoritative text.

And now we come to our questions, children. There are two questions that are really the same, that is, with the same meaning, and I have to tell you that very often, all these years, you send me the same questions. Of course I can't answer every single question every time, because we answer one and then answer it again after some time, but the questions you send me of this kind, which you are about to hear, are many.

In our times, teenagers and young people feel a certain attraction to the opposite sex. Honestly, is it wrong for us to go out with boys, this is obviously a girl writing, to talk about our problems or even to joke around?

Tell us your opinion on this. Another question: what should our attitude be toward the opposite sex? Of course, children, I wouldn't want to develop this subject right now, neither for the boys nor for the girls, but I would give a quick answer to this matter.

Just as there's another question, but I'll answer that one soon, not next time, soon, which says that a course is going to be established for sex education, and they ask my opinion and so on. It's very simple for someone to answer, it's not a matter of personal opinion, but I would answer, children, more or less as follows, pay attention now.

From the moment we no longer have the Word of God as our criterion, that's where the problem begins, because someone who has criteria that are safe, and of course sound and true, tries with these criteria to walk the road of his life.

What does the Word of God say? Once, I was sixteen years old, I think I've told you this, and I put the question to myself: what does the Word of God say on the subject as you are asking it? Because I too finished a co-educational high school, don't tell me I have no idea, that I belong to another era, don't tell me that.

Things are always the same, in essence they are always the same. So I posed the question and I answered as follows. I will begin to study Holy Scripture and I will find the answer. I took Holy Scripture as my criterion.

And from the moment I took that criterion, let me even tell you at which point I stopped. I took Holy Scripture from the beginning, and in the Epistle to the Hebrews it says there: Marriage is honorable among all, and the bed undefiled, but fornicators and adulterers God will judge.

For me the matter was settled, God said it and everything else is superfluous to me. Whatever else they might tell me, whoever might tell me, I said, God said it, and indeed I made the very simple, not simplistic, simple thought. God of course knows far more about the way we are made than people know.

And since God says this, and why does God say it, because Holy Scripture is God-inspired. There's no problem, the only thing was for it to be solved in practice. And in practice, again, there's no problem posed there either, except from the moment a person begins to struggle both positively and negatively. What he will avoid and what he should include within his life. So, there's no longer any problem.

That's why they exist for you. With Holy Scripture as the criterion, the matter is very simple, but we have rejected the criteria of Holy Scripture.

Especially, especially in our times. So a young person today never turns to Holy Scripture, but turns to what people say. Yet it is well known that when people grow distant from God, then the things that could be settled by an authority such as God, since this authority no longer exists, everyone becomes an authority, a small authority, and each one says what he thinks, what he wants. And note that this civilization is not a civilization that starts from scriptural, Gospel criteria, it is a civilization that starts from worldly criteria. So it follows quite naturally that a person follows his desires and his passions and his urges,

and afterward draws conclusions and says that things should be this way, this way, this way. But where did these come from? They came from a corrupt life, from a life that did not begin from the Word of God. And in this case we have need of revelation, this is the revelation, that is, the Word of God. Not that I like it and you like it, but what does the Word of God say. And consequently from that moment the evil begins, the problems begin.

I will speak to you, not of course with the data of the worldly mindset, because if I spoke to you with that data, as the data of the worldly mindset will undoubtedly be in the sex education course, certainly, because then I would have no place here, it would be pointless for you to come and for me to come down here, what they say, others say those things. We will speak with criteria, and what we will say is the Word of God, nothing else. If someone doesn't like them, they simply don't like them, they have simply rejected the criteria of God. But here we will use these criteria. Of course, needless to say, in a word, it is known from Holy Scripture, you cannot seek out relationships, because only one relationship is blessed by God, marriage,

Your time will come, your age will come, and you will marry. All the other pursuits will create a sinful misadventure, because within himself a person has sinful inclinations on account of the Fall of our ancestor Adam and of Eve, and then he will end up in immorality, but immorality is clearly condemned by the Word of God. So, what would we say here? We should not have relationships with the opposite sex, because a fall of morals sets in, that is, a person quickly frays, he frays, with the result that we have phenomena of social, if we take it as a whole, that is, we have many cases, phenomena of social degeneration.

Today the world finds itself in a degeneration, the well-known one, and throughout his history man passed through periods of degeneration. For us Greeks, one very striking period of degeneration, because morals degenerated, the people degenerated too. What do I mean? Then, then, during the Roman period, sin, pay attention to me, sin always existed, but as a phenomenon that was abundant, very much so, plentiful, plentiful by the scoopful, we have, we have, then, in the years of the Roman occupation, when the Greeks here in Greece had nothing to do but occupy themselves with these things, and even before the Roman occupation. That is precisely why the Greeks were subjugated to the Romans, who, the Romans, had appeared on the stage of history with many healthy notions, which is why they conquered the world.

But afterward they too fell, so that sin came to flow among the Romans as well, and they too came to lose everything they had conquered. A Corinthian girl, not for everyone is the trip to Corinth. These are expressions that show how sinful life was back then. A Corinthian girl, the maiden, the one they called Corinthian, was synonymous with the immoral woman. And it's not for everyone's wallet, not for everyone is the trip to Corinth.

It's not within everyone's means, not for everyone's wallet, to travel to go and indulge in Corinth. Today we now have a worldwide phenomenon, from Paris to New York and to Tokyo and to our own poor Athens. Everywhere it exists, at all geographical longitudes and latitudes, this sin, sin overflows, and we have social degenerations, yes, sicknesses, many ugly things we have. Well, let me answer, so as not to extend myself any further on this question: your attitudes, as the students you are, in the co-educational schools that ought not to exist,

Your attitude should be simple, as much as you can, guileless, modest, simply as classmates: as you see your brother, so you will see your fellow student; as you see your sister, so you will see your fellow student. I say again, simple. Let me tell you something very telling. Someone who could baptize people, baptism was done somewhat at an older age, in earlier times, in the first Christian years. Listen to this and see the history of the matter. So someone, as a sponsor, had to catechize those he would baptize. Let's say both boys and girls. So if both the boys and the girls came, or however the catecheses are done,

We have from Saint Cyril a sample, which we do every Monday here at Saint Charalambos. There were both men and women.

Those who were unmarried, whether young or older. Now pay attention here. There would be the danger of a falling away. One person would begin to notice another, a girl to notice a boy, and this would hinder the work of catechesis. The place would then become an unhealthy one. And the Church, which is governed by the Spirit of God, with great wisdom established a Canon. It said: when you are a catechumen, or the godchild of a sponsor who is supposed to take you, both you and the other, the boy and the girl, to catechize you or to baptize you, then those two children, the boy and the girl, have a spiritual kinship; they are brothers, spiritual brothers and sisters, and they are forbidden to marry.

This holds even to this day. You know that a godparent who married, forgive me, who baptized a boy and a girl, those two children do not marry. Of course, today catechesis is not done, sadly, and so we say, in order that no difficulty arise and that we not turn against the Canon, what do we say? We say that one who baptizes boys should baptize only boys, and one who baptizes girls only girls, so that there be no obstacle, no impediment, to these two children marrying, who in the end would have had no real obstacle, since they were not living together, they were not, but for the Canon to be kept we say this. See how they tried to keep their mixed settings with great respect. So when you knew that the one with whom you take the same lessons, the same catecheses, there is no possibility of marrying that person, then you would be a careful girl, and likewise the other way around, and likewise the other way around.

So, children, our schools are mixed, wrongly so, but since they are, what can we do? Every schoolgirl and every schoolboy will see the other as a brother, as a sister, nothing else, with a fellow-student spirit and nothing else, and only that.

Of course, today there is a terrifying cunning. Can a person be saved within this flood of terrifying cunning? If he wants to, if he wants to, if he prays, if he confesses, if he receives Holy Communion, why should he not succeed? So, children, this is what we must do, because this is what the Word of God says; these are the Gospel criteria. If we do not keep this, then simply through our relationships, to joke, to laugh, to do this, to show off, to go for a walk, to tell our sorrows and our problems, because we agree, because we want to, we want to, we want to, then we simply open up roads toward sinful adventures with unknown consequences. No, wrong, with very well-known consequences, the very ones we see every day, our children now victims, victims of many evil things. That is all for this question.

Another question, number six, is connected with the first two, because, as I told you, we are bombarded, and I say bombarded, because truly, those of you still finishing high school, and even those of you who are university students, I tell you, in our day we did not raise these matters. Why did we not raise them? The cunning of the age is so overflowing that even little children in primary school still raise such topics. So here it says:

How can a young man or young woman today come to know their future spouse without sinning? Of course, we add that pretext, without sinning, which of course shows that no one would want to sin, but, children, if we start out immaturely, we will surely sin. So the answer is a Doric answer, with Doric austerity: when, my child, the time of your marriage comes, then you will not sin. If you start from your adolescent years, from the years when you go to school or learn a trade or whatever else, you will surely sin. And if you do not want to sin, then you will see to the matter when the time comes. And something else, so that you do not sin, because even when the time comes people again sin, because they are careless, because, what shall I say, perhaps you will know better than I, sadly, because you have a certain teacher who teaches you everything in every detail, and you also have a tutoring center beyond the teacher; and the teacher is

the television, and the tutoring center is the course that will be introduced into the schools, so that whatever the television does not manage to teach you, the course at school will teach you. This tutoring center, this supplementary tutoring center. So, do you want us not to sin when the time comes? Good. This will happen with the knowledge, we might say, of the parents on both sides. What does this mean? Both the girl's parents will know of it, and the young man's parents will know of it.

They will see to it, they will inquire, they will ask what it is about. The choice may not be an arranged match; that does not matter. You may be working alongside a person, the boy working alongside a girl at your job, in the office, in your factory, and you see the girl, you esteem her, your time to marry has come, yes, very well, tell it to your parents, tell it to your parents, and let that girl tell it to her parents, and so the matter proceeds very beautifully and very well. And still something else: the Church must also be consulted. Do you know what Saint Ignatius says in his epistle to Saint Polycarp?

He says: the one who wishes to marry a girl should make the union with the bishop's counsel, so that the marriage may be according to the Lord and not according to lust; let everything be done unto the honor of God.

It is in the fifth paragraph, in the epistle to Saint Polycarp. What does this mean? The bishop will be consulted, or today, since the Christian people are many, the priest will be consulted, the spiritual father will be consulted. You will ask the spiritual father how the matter stands, how this whole affair should be done, and then he will tell you, because there are elements which you do not see but he may see.

And even supposing that you do see these elements, because you have the mind of Christ, you will still not take it upon yourself, you will not act without a blessing. So without the counsel and the blessing of the Church, where do things go? And then do not forget that today, by a terrifying misfortune, civil marriage has been established.

It signifies the absence of a blessing. And since it signifies the absence of a blessing, what does it mean? It means I no longer have God together with you. So as not to sit down and analyze this matter of so-called civil marriage, therefore, children, I think, no, not think, this is how we see it here in the Word of God: it must be, first, when the time comes; second, when we lay the matter before our parents, on both sides; and third, the matter will be laid before the spiritual father as well.

If you tell me that someone does not confess, then he does not belong to the world of God. He does not commune, he does not go to church; why then should he go and ask the priest? Then he does not belong to the world of God.

If you belong, will you go and choose a person who does not belong to the world of God? Is that not dangerous? That is all, children, for this question.

Furthermore, a question says: the Lord became angry with the merchants who had set themselves up inside the Temple of Solomon.

So, can we consider that anger is permitted in special cases? Indeed.

Children, let us say that with the Lord it is anger. But you know that anger is not a passion of the soul, but became a passion of the soul.

You know, children, that anger was placed by God within the human soul precisely as an element that restrains evil. That is, when at some moment evil, forgive me, anger presents itself to you, your soul gains the ability to react at once.

The devil comes, and immediately he says to Eve the slander of becoming like God: you shall become a goddess. If, he says, you do not keep what God told you, you shall become a goddess, indeed. But at once the element of anger ought to have gone to work within the heart, within the soul of both Adam and Eve.

And they should have said: come here, who are you, who are you? God told us this and that, and you say the opposite; therefore be gone. What would the devil have done? He would have left; he would not have achieved his plan. Would you like to see this now in Christ, the new Adam, when the devil told Him in the three temptations this and that, saying, worship me and so on, I will give you, he says, all the kingdoms of the earth, I will, I will, I will. Then the Lord says to him: get behind Me, Satan, be gone. The 'get behind Me' means that I may not see you, because something that is behind us we do not see.

That is, 'get lost' — to put it in plain Greek — get lost, be gone, let me not see you. What was at work here in the Lord, the new Adam? In the Lord with His human nature; because here it is not only God present, there is also the human nature. Well, anger was at work. So what is anger? A protective element of the soul. Saint Basil the Great says that God placed anger within us so that we would react against evil. But we now use anger to do evil. So anger has become subject to the passions. And since anger has become subject to the passions, then beyond doubt it is now something sinful. And I come to tell you, indeed, that anger, as it exists in us passion-ridden human beings,

anger is one of the seven deadly sins. You understand how serious the matter is. Notice something else as well.

In Holy Scripture it says the following: 'Be angry, and sin not.' What is this about? It is about anger as I described it to you, the kind that is not subject to the passions. You exercise it, you exercise it without sinning. But I ask you: who can say that he is not subject to the passions? Is there a single person who is not passion-ridden?

The Lord was not subject to the passions, and He could be angry dispassionately, without any passion present. So when He took and drove out those who were selling and buying, and told them that they had turned the house of the Lord, the house of His Father, into a house of merchandise and a den of robbers — this was not an impassioned act of the Lord, and therefore it was not sinful. But since we are passion-ridden and cannot apply the 'Be angry, and sin not' that the Apostle Paul speaks of, for this reason, children, take care: all of us who are passion-ridden, let us put anger aside, and let us never use as an argument that I possess some purity that would let me not sin.

For this reason, then, we must be very careful, so that we do not grow angry. As for the Lord, I have explained to you how the matter stands. And one more question, in two or three minutes, is the following.

If Adam, it says, had asked God to forgive him, he would now be living, living in Paradise. Beyond doubt, yes; but God foresaw the fall of the first-formed. For this reason, children, He made this arrangement too — male and female — so that the human race would not die, would not be lost once death had entered. This happened in the whole of nature as well; so we could say that the whole of creation took on the form it has today. In view of the fact that the first-formed would sin. Otherwise there would have been no reason at all for man to exist under the two sexes, man and woman; there would not have been. This came about in view of the fact that death would enter. For this reason, of course, God would have forgiven.

But as I told you, He foresaw this too: that Adam would not ask for forgiveness. And that he did not ask is perfectly clear. And as Saint Irenaeus says: 'And for this reason this arrangement came to be temporary, since God foreknew all things.' This is why, it says, God made both the arrangement of male and female and the arrangement of the universe and of the earth as it exists. He made it temporary, He made it provisional, because God knew all things — what would happen, that man would not ask for forgiveness.

And so, since he would not ask for forgiveness, of course things had to be preserved, to be saved in other ways. But then, for those who repent — now, that is — and live in the Kingdom of God, then things will have changed.

It will be the new world of the Kingdom of God. That is all for tonight, children.

And now, children, it is the hour for our questions. I would like to tell you that next Sunday is Cheesefare Sunday. And we will not have a lesson — as every year, on this day we have no talk, no lesson, nothing, because we have other events.

So I will return on the 19th of March, again of course on a Sunday and at the same hour. As is well known, we are now beginning; we are at the threshold of Great Lent. I would like to tell you that Great Lent resembles a period of intense ascesis.

Of course our whole life is an ascesis, and that is how we ought to see our life. But our Church, very wisely, has set the fasting periods, and especially Great Lent, as an arena in which we must struggle — on the track, in the arena of virtue and holiness.

The element that is regarded as the foundation of the virtues is fasting. For this reason all the children, according to the measure of their strength, should ask their spiritual father — each child who is of a certain age and has corresponding health.

Not all children have the same makeup; even so, all of us must nonetheless fast, whether much or little. In any case all of us must fast — I told you, the spiritual father has the say for each one. We should also receive Holy Communion very frequently, always, throughout our whole life, all year long, and especially during Great Lent.

This, moreover, is why our Church established the Presanctified Liturgies, since a Liturgy is not permitted during the week for reasons of the Typikon, which I will not explain to you now. So that the faithful would not have to wait for the coming Sunday, from Sunday to Sunday, the Church arranged things to be more frequent through the Liturgy of the Presanctified.

And the Liturgy of the Presanctified Holy Gifts is most ancient. It is celebrated — it may be celebrated many times in the week, on all the days, it is allowed. But it is chiefly celebrated on Wednesday and Friday. And so the faithful receive Holy Communion on Sunday, Wednesday, Friday, and Sunday again.

You see how frequently — and yet we must also keep contact with confession. We must confess in order to receive Holy Communion; we must have a spirit of struggle. All these things will surely help us to stand firm against this fearsome current of the age.

against this flood of the age, which is far worse than the flood of Noah. For, after all, that flood drowned bodies. But this flood drowns souls. For this reason, then, let us struggle and take care — yes, children, especially you who hear the word of God, who receive Christian catechesis, you must also practice something.

When we go to a school of theory, we do not stay with the theory alone, but we also do practical work. The practice, then, is these things I am now telling you. So I would wish — and I have fitted the few words I told you into the question hour, because there is a related question that touches on the matter of fasting and gave me the occasion; but beyond that, it had to be so — to tell you these few words about the coming Lent. This is the positive side. There is also the negative side.

The negative side, children, is this: do not look at what the world says. The world is — look — entirely like the evil one, saying that now we must run, shout, amuse ourselves, dance, put on masks, eat, drink, and let ourselves loose.

No, children, no, children, these weeks that come before Great Lent are weeks of preparation. They are introductory weeks; they are a prelude. You see, today the eating of meat comes to an end, on this Sunday, which is why we call it Meatfare Sunday. The meat is finished. From tomorrow we eat everything except meat, so that little by little we eat dairy and fish, leaving the meat behind, until we reach the next Sunday. Then on the following day, on Monday, Lent begins, in a wisely gradual way.

So are these days, or are they not, a prelude to Great Lent? Then do not tell me that we ought to run about and revel and live dissolutely, appealing to I don't know what, when all the rest is simply the idolatrous customs of our ancestors.

From the ancient world, you see, we still have not forgotten the things we once lived as idolaters. Don't you think we ought to forget these things? It is a bad tradition that should not exist. We may know it only as a matter of literature, of scholarship, but we should not bring these idolatrous traditions back to life.

I know for certain that many cultural efforts being made do not agree with what I am telling you. But that does not concern us. Let us not forget that all these things, taken together, are called the world, and we will speak about the things that concern us, about becoming good Christians. So much for the coming Great Lent.

The question was this. If someone wants to receive Holy Communion the coming Sunday, he meant this very Sunday, since it was asked the previous Sunday, what fast should he keep? Because during the week we were eating, though not on Wednesday and Friday; we ate everything except on Wednesday and Friday.

The fast would be this: one would fast for a single day; if you like, on the Friday, and then on the Saturday he could receive Communion. Or, if he chose to fast on the Saturday, he would fast, eating food with oil until midday and without oil in the evening, and on the Sunday he would receive Communion.

This, of course, is for those who commune often, because why would anyone even raise the question of how he will commune at carnival time, when he communes only once a year? It presupposes that one receives Communion very frequently.

And what I have said is for those who commune often. But in general we would say the matter rests with the spiritual father. He is the one who must arrange how we are to fast. So, basically, in such cases it is a single day.

And now we come to what is really the main question. What should the criteria be for the right choice of a profession? The truth is that some of these questions are very fine; I take joy in them, and I believe they are useful for you to hear the answer to.

And I will ask you this: labor a little over the question you are going to pose. Do not put forward questions that carry little weight, but ones that are juicy and good. So then, according to the question, what should the criteria be for the right choice of a profession?

Of course, girls today also choose a profession. But the real profession of a young woman is to become a good homemaker, a good wife, a good mother. Everything else, take note, is secondary, a side factor. We cannot really speak about what profession a girl is going to choose.

Because then she has bargained away her true vocation. You know that the feminism which drew the woman out of the home, at least in Europe, has run its course, because we lag behind by thirty years, fifty years; when the others are already turning back, we are still going on, still going.

In any case, you know that in France there is now a reconsideration of these feminist leanings and tendencies, and they are turning back, and what are they doing now? Preaching the return of the woman to the home: the woman is for the home. That is what is happening today.

So I could not really speak of criteria for the choice of a profession for a girl, because quite simply, a profession for a girl today is, if she has need to work, and I don't know what else, but however the matter stands, it is a secondary factor.

It isn't a main factor, but for a man it is. Suppose a young woman didn't manage to acquire a profession, the way young women choose them today, and so what? Has the world come to an end? But when a young man doesn't settle on a profession, that is enormously serious. It is well known that a profession is bound up with a man's personality, yet it isn't bound up with a woman's personality. Complexes and inner knots cannot take root in a woman's soul simply because she didn't manage to get a profession or to work outside the home, so long as she is a young woman who has been rightly grounded in herself.

Or, in the end, a profession. He feels that his personality is sound. Of course there are other things as well that make a personality sound, but one basic element is the profession. Because if this is missing, we get psychological troubles in the man. But since things stand this way and are so tightly bound together, what are the criteria by which we can succeed in making a good choice?

Today there are vocational guidance offices. They are good, but I do not know how they go about helping young people nowadays; I do not know that. Perhaps they tell them how many professions exist today. I have a book, one that is even taught as a subject in the schools, that says how many professions there are. Good, useful.

Professions that no one would have suspected in a former age, but which today are professions. Fine. Yet all of this is not enough. I will now give you some points to serve as criteria, and I hope they will help you, though I do not know whether what I am about to tell you is commonly said.

I don't know. They may well be said elsewhere. I'm not claiming otherwise; I simply don't know. So, my friends, the criteria for choosing a profession are three. There are three of them. They are: inclination, the word spelled with an iota; ability; and calling, the word spelled with an eta. Let me explain them. First, inclination, the one with an iota. Within yourself you will come to perceive something that is not always easy to see: what your inclination is, that is, what you lean toward, what you love.

But in order to discover this, you must take care to strip away certain other things that mislead your inclination and throw it off course. One of these is what we call interests. Inclination is one thing, always spelled with an iota, and interests are quite another thing.

Specifically, I remember once — not here in Thessaly — a class, the final year of the school, had a wonderful theology teacher. He was very powerful; whatever student you asked, of those in the last year of the gymnasium — the six-year gymnasium, that is — what he would study, he'd answer you: a theologian.

It was because they had come under the influence of their teacher. That was an interest, but it wasn't a calling. And a person would come to regret it if he chose that interest as a false calling, because one day he would realize that he was never meant to be a theologian.

If a class of boys visits a factory — a modern one, with very impressive technology, with computers and all sorts of marvels and so on — and you set these children to write you an essay at school, 'What profession will I follow,' they'll write in the essay about the very thing they had visited: the factory. This, children, is not called an inclination; this is called an interest. And a young person can have a multitude of interests, countless ones. If you like to cook out of interest, it doesn't mean you can become a cook. If you're interested in gazing at the stars, it doesn't mean you can become an astronomer. You must find your real inclination, the thing that truly suits you, that you love, that you want, the thing for which, we might say, you were made.

God made each person; He made him the way He made him, and each person must discover, must find, what it is that will finally make me give myself fully — because it is my inclination, because I am built in such a way that I can achieve it. So we have said what the first element is: the inclination, always with an iota. We have distinguished it from interests; interests can be countless, without number, countless. Inclination is one thing, interests another. And now we come to the second element, what is called ability. To choose a profession and succeed — the one you like, which is not always easy to discover, and sometimes a person from outside can help us see our inclination, perhaps, but I tell you again it is difficult, difficult; that is where one stumbles, on 'what do I like' — then what you choose, and say is your inclination, must...

...correspond to your capacities, to your abilities. You can't, for example, if you suffer from rheumatism, become a postman and walk from village to village — now they go by car, yes — but to go, as in older days, on foot from village to village or from house to house, delivering letters, when your legs suffer from rheumatism. You simply can't meet the demand.

You can't do a job that requires muscular strength — you may like it, but you don't have the abilities. You can't become a pilot if you have severe myopia, or if you have, say, tachycardia, or some heart condition. You can't become a pilot, and so on. The inclination I have must come into agreement with the abilities I possess. Abilities — pay attention — first of all physical; then psychic; and the psychic I divide further into intellectual, volitional, and emotional; and then spiritual abilities — psychic abilities being one thing, spiritual abilities another. To take the example I mentioned: you can't become a doctor, or a nurse, madam — a girl who becomes a nurse — if you have no heart, if you're an unfeeling person, unfeeling, not an emotional type. You press in the needle of the injection, the other person screams with pain, and you remain indifferent, saying, 'I'm piercing someone else's flesh, it's not mine.' You can't be like that, then, because the sick person wants tenderness, wants closeness, wants love, wants heart.

And he tells you, 'I'm ashamed to speak to the customer.' Well, if you're ashamed to speak, then you're not a good merchant; you made a mistake. Or again, you can't become a scientist — a proper, good scientist — if you don't possess intellectual qualifications. All these, children, belong to the abilities. The psychic abilities, I'll repeat — but there are also the physical ones: you must have good health for a job that requires health. If of course you have no sight, if you're blind, you can become a telephone operator — we have blind telephone operators — or you do a job where you sit and don't have to walk, because you lack physical strength. And again, the psychic abilities, we said, are the intellectual, the volitional, and the emotional; and then there are the spiritual abilities, if you are a spiritual person and have within you — now, spiritual in the proper sense.

That is, if you have the Spirit of God, and within you you sense certain things present, striking the chords of your soul; or again, spiritual in the broader sense — not with respect to the Holy Spirit, but with respect to the human spirit. That is something else again: you're a man of letters, a man of letters, a poet, or whatever, an artist in general. If you're not in some way a spiritual person — for the artist is not only a matter of intellect, nor a matter of sensation, of system; it's many things, many, it's something else again — all these, then, make up the abilities. So: I love the idea of becoming a pilot, and I have the abilities; I want to become a painter, and I have the abilities. Each child must search this out.

And finally there are the callings — ah, forgive me, I must tell you that neither the inclination with iota by itself, without abilities, nor the abilities by themselves, without the inclination — because you may have an astonishing skill, accomplishing things that would astonish you, that astonish all of you, and yet not like what you do. You manage it, but you don't like it. You like it only now and then, occasionally, simply as a pastime, nothing more; you don't really like it, and if you make it a profession it will wear you out. Consequently, children, the inclination with iota and the abilities must go together; they must be bound together.

And the third is the calling, with eta and a circumflex. 'Klisis' means a call, from 'I call' — kaleo, kalo, klisis, a call. That is: who calls? God. God placed possibilities within you, and now He calls you to respond to what He gave you.

Consequently, the calling with eta rests upon the first two. God can never call you to play an important role in life, or in the history of your people, if He has not given you certain other qualifications.

He gives you five talents and asks another five of you; He gives you two and asks another two. So you must discover what God gave me, and what God would now want from me. What I will do as a profession — pay attention to a subtle meaning I'll give you now — must become a mission. This is the calling with eta. I became a doctor; of course I'll study the science, I'll devote my capacities, my energies, and so on; of course I'll make a living, I'll even earn money. But beyond and above all these things, which are taken for granted — we don't set them aside — the young person must feel that he must serve God in the profession to which He called him, the profession of the doctor.

But I would say — I'll take the doctor as one example — it is not the lowest profession; and to understand that it is not the lowest, we see it in these very days: the profession of the garbage collector. Is it beneath us? I would truly like to ask: would a girl marry a garbage collector? 'Oh, dear me,' one would say.

Why? It's a profession — pay attention — it's a profession, and do you know how important? As important as the doctor's. Why? Because if the garbage piles up and isn't collected, are we not in danger? So when the garbage collector, beyond the wage he earns to support himself and his family, has the awareness that he is one who cleans the city and protects it from the dangers of microbes, then he too serves the work of God, since people live together within a city. Then this man has understood the calling that God makes to him — the calling with eta.

Then every profession becomes a mission, and then every profession is sanctified, is counted worthy, once we perceive its mission. You become a teacher, a teacher — yes? You have living material, children. Oh, what goes on there, what work you have to do, and how great a work you accomplish. You have, then, a great calling from God. For if, as a garbage collector, you must collect the refuse for the health of the city, how much more do you have children with immortal souls, who must come to know from you God and the purpose of their life, and so on, and so on.

So you see that the criteria for choosing a profession are three: our inclinations, our abilities, and our callings. And that was the answer to that question. Now, we have only a few minutes left here.

Let me take one small question, because there's another very fine one — a very, very fine one — and I think perhaps he himself may have put it. It says: what should our stance be toward the few — even if only a few — heretics who live among us?

Should we repel them only when they try to initiate us into their religion? Yes, children, pay attention on this point. Holy Scripture tells us not to say 'chairein' to them — that is, 'rejoice,' 'greetings' — not to say good morning, nor to take the heretics into our house. This is true.

But does it mean we won't even strike up a conversation with them? You know, to understand this: this 'chairein' is an infinitive, and we find it in the Gospels as follows. If I remember rightly, it's in the Gospel according to Luke, when the Lord sent out the Seventy and the Twelve to go two by two into cities and villages and to proclaim beforehand the Kingdom of God. Among the instructions the Lord gave them was this one: 'On the road,' He says, 'you shall greet no one.'

This seems strange. Consider: I came from a certain place — I came from the monastery here to you, to give you this lesson. And you see what time it is; forgive me. Along this route we met so many people. Was I not supposed to say 'greetings' to the people on the road?

If we were to understand this commandment of the Lord in that way, it would be strange. Imagine someone saying to me, "Good evening, Father Athanasios, greetings, Father Athanasios," and I gave no answer. Strange, isn't it? So what does this word "greet" really mean?

When the Lord said this, He meant something like: come now, fellow countryman, you know so-and-so over there in that place, come to my house so I can host you, stay a day or two longer. All of that would have been a delay to the work of the mission the Lord was sending His disciples to do. So when the Lord says, do not greet anyone on the road, that is what He meant, and not simply a good-morning. But more generally, when it comes to heretics, I would tell you: have no fellowship with them at all. If at school you have a nice classmate who is a Jehovah's Witness, or a Protestant, and so on, then as classmates, of course, you keep your mouths shut.

You might say something like, "Pass the desk along so you can sit down, and I can sit too," or, "Is the desk on the other side taken," and so on. Little practical matters like that, nothing more. If the other person tries to open up a conversation with you, you'll say, "No, please." Now of course, if someone has the ability, they can speak with them; but here I am addressing children, young people, young girls, and as a rule you don't have much training. If the other person says something to you, and right there you don't know how to answer, and that something lodges in you like a wedge...

Και ερχόμεθα τώρα στις απορίες μας, παιδιά. Είναι δύο απορίες που είναι ίδιες, δηλαδή του αυτού νοήματος και που πρέπει να σας πω ότι πάρα πολλές φορές μου ρίχνετε τις ίδιες απορίες όλα τα χρόνια και που βέβαια δεν μπορώ να απαντώ κάθε φορά σε κάθε απορία γιατί απαντάμε μια φορά, ξανά απαντάμε ύστερα από καιρό, αλλά είναι πολλές οι απορίες αυτές που μου ρίχνετε αυτού του περιεχομένου που θα ακούσετε.

Στη σημερινή εποχή, οι έφηβοι και οι νέοι αισθάνονται κάποια έλξη για το άλλο φύλο. Αλήθεια, είναι κακό να βγαίνουμε έξω με αγόρια, προφανώς κορίτσι γράφει, να μιλάμε για τα προβλήματα ή και να αστειευόμαστε;

Πείτε μας τη γνώμη σας πάνω σε αυτό. Μια άλλη απορία, ποια πρέπει να είναι η στάση μας απέναντι στο άλλο φύλο; Βέβαια παιδιά, δεν θα ήθελα να αναπτύξω αυτή τη στιγμή ούτε για τα αγόρια το σχετικό θέμα, ούτε για τα κορίτσια το σχετικό θέμα, αλλά θα έδινα μία γρήγορη απάντηση στο θέμα αυτό.

Όπως υπάρχει μια άλλη απορία, αλλά θα απαντήσω σε αυτήν προσεχώς, όχι την ερχομένη φορά, προσεχώς, που λέγει ότι θα καθιερωθεί ένα μάθημα για την γενετήσια διαφώτιση, τη γνώμη έχω και τα λοιπά. Είναι πολύ απλό να απαντήσει κανείς, δεν είναι θέμα προσωπικής γνώμης, αλλά θα απαντούσα παιδιά πάνω κάτω ως εξής, προσέξτε να δείτε.

Από τη στιγμή που κριτήριο δεν έχουμε πια το Λόγο του Θεού, από εκεί αρχίζει το πρόβλημα, διότι ένας που έχει κριτήρια ασφαλή και βέβαια και υγιή και αληθή, προσπαθεί με τα κριτήρια αυτά να βαδίσει το δρόμο της ζωής του.

Τι λέγει ο Λόγος του Θεού, κάποτε ήμουν 16χρονος, μου φαίνεται σας το έχω πει αυτό και άφησα το ερώτημα στον εαυτό μου, τι λέει ο Λόγος του Θεού πάνω στο θέμα όπως εσείς το ερωτάτε. Διότι και εγώ έχω τελειώσει μικτό γυμνάσιο, μη μου πείτε ότι είμαι ανίδεος, ότι ανήκω σε μια άλλη εποχή, μη μου το πείτε αυτό.

Τα πράγματα είναι πάντα τα ίδια, ουσιαστικά είναι πάντα τα ίδια. Έθεσα λοιπόν το ερώτημα και απήντησα ως εξής. Θα αρχίσω να μελετώ την Αγία Γραφή και θα βρω την απάντηση. Κριτήριο πήρα την Αγία Γραφή.

Και από τη στιγμή που πήρα το κριτήριο, μάλιστα να σας πω σε ποιο σημείο σταμάτησα. Την έπιασα από την αρχή την Αγία Γραφή, εις την προς Εβραίους επιστολή που λέει εκεί. Τίμιος ο γάμος εν πάσιν και η κοίτη αμίαντος, πόρνους δε και μοιχούς κρινεί ο Θεός.

Για μένα το θέμα τέλειωσε, το είπε ο Θεός και όλα τα άλλα μου περισσεύουν. Ό,τι άλλο να μου λέγαν, όποιοι να μου λέγαν, εγώ είπα, το είπε ο Θεός, μάλιστα έκανα την πολύ απλή, όχι απλοϊκή, απλή σκέψη. Ο Θεός βεβαίως γνωρίζει πολύ περισσότερα για τον μηχανισμό μας από ό,τι ξέρουν οι άνθρωποι.

Και αφού λοιπόν το λέγει αυτό ο Θεός, γιατί το λέγει ο Θεός, γιατί είναι θεόπνευστος η Αγία Γραφή. Πρόβλημα δεν υπάρχει, το πρόβλημα μόνο ήταν να λυθεί πρακτικώς. Και πρακτικώς πάλι και εκεί πρόβλημα δεν τίθεται, παρά μόνο από τη στιγμή που θα αρχίσει ο άνθρωπος να αγωνίζεται και θετικά και αρνητικά. Τι θα αποφύγει και τι θα πρέπει να συμπεριλάβει μέσα στη ζωή του. Έτσι, πια πρόβλημα δεν υπάρχει.

Γι' αυτό σας υπάρχουν. Με κριτήριο την Αγία Γραφή, το θέμα είναι πολύ απλούν, αλλά τα κριτήρια της Αγίας Γραφής τα έχουμε απορρίψει.

Ιδιαίτατα, ιδιαίτατα στην εποχή μας. Έτσι, ποτέ ένας νέος σήμερα δεν καταφεύγει στην Αγία Γραφή, αλλά καταφεύγει σε αυτά που λένε οι άνθρωποι. Είναι όμως γνωστό ότι όταν μακραίνουν οι άνθρωποι από το Θεό τότε αυτά που θα μπορούσαν να λυθούν από μία αυθεντία όπως είναι ο Θεός επειδή δεν υπάρχει πια αυτή η αυθεντία ο καθένας γίνεται μια αυθεντία, ένας μικρός, μια μικρή αυθεντία και ο καθένας λέγει εκείνα που νομίζει, εκείνα που θέλει. Σημειώσατε δε ότι ο πολιτισμός δεν είναι ένας πολιτισμός που ξεκινάει με κριτήρια Αγιογραφικά, Ευαγγελικά, είναι ένας πολιτισμός που ξεκινάει με κριτήρια κοσμικά Είναι λοιπόν πολύ επόμενον ο άνθρωπος να ακολουθεί τις επιθυμίες του και τα πάθη του και τις ορμές του

και να βγάζει εκ των υστέρων συμπεράσματα και να λέγει ότι τα πράγματα πρέπει να είναι έτσι, έτσι, έτσι Αλλά από πού βγήκαν; Βγήκαν από έναν διεφθαρμένον βίον, από ένα βίο που δεν ξεκίνησε από το Λόγο του Θεού Και εν προκειμένω έχουμε ανάγκη αποκαλύψεως, αυτή είναι η αποκάλυψη, δηλαδή ο Λόγος του Θεού Όχι ότι εμένα μου αρέσει και εσένα σου αρέσει, αλλά τι λέει ο Λόγος του Θεού Και συνεπώς από τη στιγμή εκείνη αρχίζει το κακό, αρχίζουν τα προβλήματα

Εγώ θα σας μιλήσω, όχι βεβαίως με τα δεδομένα του κοσμικού φρονήματος, γιατί αν σας μιλούσα με τα δεδομένα αυτά, όπως αναμφισβήτητα θα είναι αυτά τα δεδομένα του κοσμικού φρονήματος στο μάθημα περί σεξολογίας, ασφαλώς, γιατί τότε δεν θα είχα θέση εδώ, θα ήταν περιττό, να έρθεις εσύ και εγώ να κατέβω εδώ πέρα, τι λένε αυτά, τα λένε άλλοι αυτά Εμείς θα πούμε με κριτήρια ότι θα πούμε το Λόγο του Θεού, τίποτα. Αν σε κάποιον δεν αρέσουν, απλώς δεν αρέσουν, απλώς απέρριψε τα κριτήρια του Θεού. Εδώ όμως αυτά τα κριτήρια θα χρησιμοποιήσουμε. Βέβαια, περιττό να σας πω ότι, με δύο λόγια, είναι γνωστό από την Αγία Γραφή, δεν δύνασαι να αναζητήσεις σχέσεις, διότι μόνη μία σχέση είναι ευλογημένη από τον Θεό, ο γάμος,

Θα έρθει η ώρα σου, θα έρθει η ηλικία σου και θα παντρευτείς Όλες οι άλλες οι αναζητήσεις θα δημιουργήσουν μια αμαρτωλή περιπέτεια διότι ο άνθρωπος μέσα του έχει καταβολές αμαρτωλές ένεκα της πτώσεως του προγόνου μας του Αδάμ και της Εύας και τότε θα καταλήξει στην ανηθικότητα αλλά η ανηθικότητα σαφώς καταδικάζεται από το Λόγο του Θεού Άρα, τι θα λέγαμε εδώ; Δεν πρέπει να έχουμε σχέσεις με το άλλο φύλο, γιατί επέρχεται ένας εκπεσμός του ήθους, γρήγορα δηλαδή ξεφτάει ο άνθρωπος, ξεφτάει, με αποτέλεσμα να έχουμε φαινόμενα κοινωνικού, αν έχουμε σύνολο, έχουμε δηλαδή πολλές περιπτώσεις, φαινόμενα κοινωνικού εκφυλισμού.

Σήμερα ο κόσμος βρίσκεται σε έναν εκφυλισμό, στον γνωστό, και μέσα στην ιστορία του ο άνθρωπος πέρασε περιόδους εκφυλισμού Για εμάς τους Έλληνες μια πολύ χτυπητή περίοδος εκφυλισμού, επειδή εξεφυλίστησαν τα ήθη, εξεφυλίστησαν και οι άνθρωποι Τι δηλαδή; Τότε, τότε, κατά την Ρωμαϊκή εποχή, η αμαρτία, προσέξτε με, η αμαρτία υπήρχε πάντοτε, αλλά σαν φαινόμενο πλούσιο, πολύ, μπόλικο μπόλικο με τη σέσουλα, έχουμε, έχουμε, τότε, στα χρόνια της Ρωμαϊκής κατοχής, όταν οι Έλληνες εδώ στην Ελλάδα δεν είχαν παρά να ασχολούνται με αυτά, και πριν από τη Ρωμαϊκή κατοχή Γι' αυτό ακριβώς και οι Έλληνες υπεδουλώθησαν στους Ρωμαίους, οι οποίοι οι Ρωμαίοι είχαν εμφανιστεί εις το προσκήνιο της ιστορίας με πολλές υγιείς αντιλήψεις, γι' αυτό και κατέκτησαν τον κόσμο

Κατόπιν όμως και εκείνοι εξέπεσαν, ώστε η αμαρτία να είναι, να ρέει στους Ρωμαίους, και να φτάσουν και εκείνοι να χάσουν ό,τι είχαν κατακτήσει Κορινθία κόρη, ου παντός πλην εις Κόρινθον. Είναι εκφράσεις που δείχνουν πόσο αμαρτωλή ήταν τότε η ζωή. Κορινθία κόρη, η κοπέλα, εκείνη που έλεγε το Κορινθία, ήταν συνώνυμη με την ανήθικη. Και δεν είναι για του καθενός το πορτοφόλι, ου παντός εις Κόρινθον πλην.

Πλην, ει, περισπωμένη, θα πει πλέο, πλέο, πλέο, πλό, πλην, ει, περισπωμένη, το ξαναλέω, παρέμφανο Δεν είναι του καθενός, για του καθενός το πορτοφόλι να ταξιδεύει για να πάει να διασκεδάσει στην Κόρινθο Σήμερα έχουμε πια φαινόμενο παγκόσμιο, από το Παρίσι μέχρι τη Νέα Υόρκη και μέχρι το Τόκιο και μέχρι τη φτωχή μας στην Αθήνα Παντού υπάρχει, σε όλα τα γεωγραφικά μήκη και πλάτη, αυτή η αμαρτία, ξεχειλίζει η αμαρτία και έχουμε κοινωνικούς εκφυλισμούς, ναι αρρώστιες, πολλά άσχημα πράγματα έχουμε Λοιπόν, να απαντήσω για να μην επεκταθώ πιο πολύ σε αυτή την απορία, οι στάσεις θα είναι ως μαθητές που είσαστε, στα μεικτά σχολεία που δεν θα έπρεπε να είναι

Η στάση σας θα είναι απλή, όσο μπορείτε, απονήρευτη, σεμνή, απλώς συμμαθητική, όπως βλέπεις τον αδελφό σου θα βλέπεις τον συμμαθητή σου, όπως βλέπεις την αδελφή σου θα βλέπεις την συμμαθήτριά σου, ξαναλέγω, απλή, να σας πω κάτι που είναι πολύ ενδεικτικό, ένας που μπορούσε να βαπτίσει ανθρώπους, το βάπτισμα γίνεται κάπως σε μεγάλη ηλικία, παλιότερα στα πρώτα χριστιανικά χρόνια Ακούστε αυτό και να δείτε και την ιστορία του πράγματος Ένας λοιπόν ως ανάδοχος έπρεπε να κατηχήσει εκείνους που θα βάφτιζε Ας πούμε και αγόρια και κορίτσια Αν λοιπόν ήρχονται και τα αγόρια και τα κορίτσια ή όπως γίνονται οι κατηχήσεις

Έχουμε του Αγίου Κυρίλλου ένα δείγμα που κάνουμε κάθε Δευτέρα εδώ στον Άγιο Χαράλαμπο Ήτανε και άνδρες και γυναίκες

Εκείνοι που ήταν άγαμοι είτε σε νεαρά ηλικία είτε σε πιο μεγάλη ηλικία Προσέξτε τώρα εδώ να δείτε Θα υπήρχε ο κίνδυνος μιας εκτροπής Να αρχίζει κάποιος να βλέπει κάποια Κάποια να βλέπει κάποιον Και αυτό το πράγμα θα δυσχέραινε το έργο της κατηχήσεως Θα ήταν τότε ένας τόπος όχι καλός Και η Εκκλησία, η οποία διέπεται από το Πνεύμα του Θεού Με πολλή σοφία, εθεσμοθέτησε κανόνα Και είπε, όταν είσαι κατηχούμενος ή βαφτιστικός Ενός αναδόχου που υποτίθεται ότι αυτός θα σε πάρει και σένα και σένα και το αγόρι και το κορίτσι να σας κάνει κατήχηση ή να σας βαφτίσει Τα δυο αυτά παιδιά αγόρι κορίτσι έχουν πνευματική συγγένεια, είναι αδέλφια πνευματικά αδέλφια και απαγορεύεται να παντρευτούν

Αυτό μέχρι σήμερα υπάρχει, το ξέρετε ότι ένας νονός που πάντρεψε, συγγνώμη, βάφτισε ένα αγόρι ένα κορίτσι, τα δύο αυτά παιδιά δεν παντρεύονται Βέβαια, σήμερα δεν γίνεται η κατήχηση, κατά δυστυχίαν, γι' αυτό λέμε, για να μην υπάρξει δυσκολία και στραφούμεν εναντίον του κανόνος, τι λέμε, λέμε, ένας που βαφτίζει αγόρια, μόνο αγόρια να βαφτίζει, ένας που κορίτσια, μόνο κορίτσια, ώστε να μην υπάρξει εμπόδιο, κόλλημα, εμπόδιο, να παντρευτούν αυτά τα δύο παιδιά, που επιτέλους μετά δεν θα υπήρχε εμπόδιο, διότι, διότι δεν ήσαν μαζί συγκατοικούμενοι, δεν ήσαν, αλλά για να τηρηθεί ο κανών λέμε αυτό, για να δείτε πως προσπαθούσαν να διατηρούν τους χώρους τους μικτούς με πολύ σεβασμό. Όταν λοιπόν ήξερες ότι εκείνος με τον οποίον εσύ παίρνεις τα ίδια μαθήματα, τις ίδιες κατηχήσεις, δεν υπάρχει δυνατότητα να τον παντρευτείς αυτόν τον άνθρωπο, τότε δεν θα είσαι προσεκτική κοπέλα και αντίστροφα, και αντίστροφα.

ώστε παιδιά τα σχολεία μας είναι μεικτά, κακώς, αλλά αφού είναι τότε πως να το κάνουμε κάθε μαθήτρια και κάθε μαθητής θα βλέπει τον άλλον σαν αδελφό, σαν αδελφή, τίποτα άλλο, με ένα συμμαθητικό πνεύμα και τίποτα άλλο και μόνο αυτό.

Βέβαια σήμερα υπάρχει τρομακτική πονηρία, μπορεί κανείς να διασωθεί μέσα σε αυτόν τον κατακλυσμό της τρομακτικής πονηρίας, άμα το θέλει, άμα το θέλει, άμα προσεύχεται, άμα εξομολογείται, άμα κοινωνεί, γιατί να μην το πετύχει Συνεπώς παιδιά, αυτό πρέπει να κάνουμε, γιατί αυτό λέγει ο Λόγος του Θεού, αυτά είναι τα Ευαγγελικά κριτήρια Αν αυτό το πράγμα δεν το τηρήσουμε, τότε απλώς με τις σχέσεις μας να αστειευτούμε, να γελάσουμε, να κάνουμε, να δείξουμε, να έχουμε περίπατο να πούμε τους καημούς μας και τα προβλήματά μας, γιατί συμφωνούμε, γιατί θέλουμε, θέλουμε, θέλουμε τότε απλώς ανοίγουμε δρόμους προς αμαρτωλές περιπέτειες με άγνωστες συνέπειες, λάθος, με πολύ γνωστές συνέπειες, εκείνες τις οποίες βλέπουμε κάθε μέρα θύματα πια τα παιδιά μας, θύματα πολλών κακών πραγμάτων, αυτά με αυτήν την απορία.

Μια άλλη απορία, λέει τα έξι, είναι συναφής με τις δύο πρώτες, γιατί σας είπα, βομβαρδίζουμε, και λέγω βομβαρδίζουμε, διότι αλήθεια, όσοι ακόμη τελειώνετε το Λύκειο, ακόμη και φοιτηταί όσοι είσαστε, σας το λέγω, στην εποχή μας δεν τα εθέταμε αυτά, γιατί δεν τα εθέταμε, η πονηρία της εποχής είναι τόσο ξέχυλη που παιδάκια του Δημοτικού Σχολείου ακόμη θέτουν τέτοια θέματα, λέει λοιπόν εδώ.

Πώς μπορεί σήμερα ο νέος ή η νέα να γνωρίσει την ή τον μέλλοντα σύζυγό του, χωρίς να αμαρτήσει, βέβαια βάζουμε και εκείνο το πρόσχημα χωρίς να αμαρτήσει, βέβαια φανερώνει ότι κανείς δεν θα ήθελε να αμαρτήσει, αλλά παιδιά αν ξεκινήσουμε ανώριμα σίγουρα θα αμαρτήσουμε Συνεπώς, η απάντηση είναι δωρική απάντηση, με δωρική λιτότητα, όταν παιδί μου θα έλθει η ώρα του γάμου σου, τότε δεν θα αμαρτήσεις Αν ξεκινήσεις από τα εφηβικά σου χρόνια και από τα χρόνια που πας σχολείο ή που μαθαίνεις μια τέχνη ή που ό,τι άλλο σίγουρα θα αμαρτήσεις και αν δεν θέλεις να αμαρτήσεις τότε θα φροντίσεις για το θέμα όταν θα έλθει η ώρα και ακόμη κάτι άλλο για να μην αμαρτήσεις γιατί και όταν η ώρα έλθει πάλι οι άνθρωποι αμαρτάνουν γιατί είναι απρόσεκτοι γιατί τι να πω ίσως θα ξέρετε πιο καλά από εμένα κατά δυστυχίαν γιατί έχετε κάποιο δάσκαλο που σας τα μαθαίνει όλα με κάθε λεπτομέρεια είναι και έχετε και φροντιστήριο πέρα από το δάσκαλο και ο μεν δάσκαλος είναι

η τηλεόραση, το δε φροντιστήριο είναι το μάθημα που θα μπει στα σχολεία, ώστε όσα δεν προλάβει η τηλεόραση να σας διδάξει, θα σας διδάξει το μάθημα στο σχολείο. Αυτό το φροντιστήριο, το επικουρικό φροντιστήριο. Λοιπόν, θέλετε να μην αμαρτήσουμε, όταν θα ελθεί η ώρα, μάξ. Αυτό θα γίνει κατόπιν γνώμης, θα λέγαμε, εκατέρωθεν των γονέων. Τι θα πει αυτό. Και οι γονείς της κοπέλας θα το ξέρουν και οι γονείς του νέου θα το ξέρουν.

Εκείνοι θα φροντίσουν, θα μάθουν, θα ερωτήσουν, περί τίνος πρόκειται, μπορεί η εκλογή, μπορεί η εκλογή να μην είναι συνοικέσιο, δεν έχει σημασία, μπορεί να συνεργάζεσαι με ένα πρόσωπο, το αγόρι να συνεργάζεσαι με μια κοπέλα στη δουλειά σου, στο γραφείο, στο εργοστάσιό σου, και βλέπεις την κοπέλα, την εκτιμάς, ήρθε η ώρα σου να παντρευτείς, ναι, πολύ ωραία, πες το στους γονείς σου, πες το στους γονείς σου, εκείνη η κοπέλα να το πει στους γονείς της, και τ Οπότε το πράγμα πολύ όμορφα και πολύ καλά. Και ακόμη κάτι άλλο. Πρέπει να ερωτηθεί και η Εκκλησία. Ξέρετε τι λέγει ο Άγιος Ιγνάτιος στην επιστολή του στον Άγιον Πολύκαρπον.

Πρέπει, λέει, εκείνος που θέλει να παντρευτεί μια κοπέλα, μετά γνώμης του επισκόπου την ένωσιν ποιείσθε, ίνα ο γάμος η, να είναι δηλαδή, κατά Κύριον και μη κατά επιθυμίαν, πάντα εις τιμήν Θεού γινέσθω.

είναι στην πέμπτη παράγραφο, στην επιστολή προς τον Άγιον Πολύκαρπον. Τι θέλει να πει αυτό, θα ερωτηθεί ο Επίσκοπος ή σήμερα, επειδή είναι πολύς ο λαός ο Χριστιανικός, θα ερωτηθεί ο Πρεσβύτερος, θα ερωτηθεί ο Πνευματικός, θα ερωτήσεις τον Πνευματικό πώς το πράγμα έχει, πώς πρέπει να γίνει όλη αυτή η ιστορία και τότε εκείνος θα σου πει, διότι υπάρχουν στοιχεία τα οποία εσύ δεν βλέπεις, μπορεί να βλέπει εκείνος.

Και αν ακόμη υποτίθεται ότι τα βλέπεις τα στοιχεία γιατί έχεις νουν Χριστού, δεν θα πάρεις ευλογία. Χωρίς λοιπόν την γνώμη και την ευλογία της Εκκλησίας τα πράγματα πού πάνε; Και ύστερα μην ξεχνάτε ότι σήμερα που καθιερώθηκε κατά τρομακτικήν δυστυχίαν ο πολιτικός γάμος.

Σημαίνει απουσία ευλογίας. Και αφού σημαίνει απουσία ευλογίας σημαίνει τι; Δεν έχω το Θεό πια μαζί σου. Για να μην καθίσω να αναλύσω το θέμα αυτό του λεγωμένου πολιτικού γάμου, άρα παιδιά, νομίζω, όχι νομίζω, πως το βλέπουμε εδώ στο Λόγο του Θεού, πρέπει όταν θα έρθει η ώρα, δεύτερον, όταν θα θέσουμε το θέμα στους γονείς μας, εκατέρωθεν και τρίτον, θα τεθεί το θέμα και στον πνευματικό.

Αν μου πείτε ότι κάποιος δεν εξομολογείται τότε δεν ανήκει στον κόσμο του Θεού. Δεν κοινωνεί, δεν πάει στην εκκλησία, γιατί να πάει να ρωτήσει λοιπόν τον Πρεσβύτερο; Τότε δεν ανήκει στον κόσμο του Θεού.

Αν εσύ ανήκεις θα πας να διαλέξεις έναν άνθρωπο ο οποίος δεν ανήκει στον κόσμο του Θεού. Αυτό δεν είναι επικίνδυνο; Αυτά παιδιά με αυτήν την απορία.

Ακόμη, λέει μια απορία. Ο Κύριος θύμωσε με τους εμπόρους που είχαν εγκατασταθεί μέσα στο ναό του Σολομώντα.

μας, μπορούμε να θεωρήσουμε πως ο θυμός επιτρέπεται σε ειδικές περιπτώσεις; Μάλιστα.

Παιδιά, ο Κύριος ας πούμε ότι είναι θυμός. Το ξέρετε όμως ότι ο θυμός, ότι ο θυμός δεν είναι πάθος της ψυχής, αλλά έγινε πάθος της ψυχής.

Ξέρετε ότι ο θυμός, παιδιά, ετέθη από το Θεό μέσα στην ανθρώπινη ψυχή ακριβώς σαν ένα στοιχείο ανασταλτικό του κακού. Δηλαδή, όταν κάποια στιγμή σου παρουσιαστεί ο θυμός, συγγνώμη, ένα κακό, η ψυχή σου, να αποκτήσει την δυνατότητα να αντιδράσει αμέσως.

Έρχεται ο διάβολος, και αμέσως λέγει στην Εύα, την διαβολή της Ισοθείας, θα γίνεται Θεή. Εάν λέγει, δεν τηρήσετε αυτό που σας είπε ο Θεός, θα γίνεται Θεή, μάλιστα. Αλλά αμέσως έπρεπε να δουλέψει τώρα το στοιχείο του θυμού μέσα στην καρδιά, στην ψυχή και του Αδάμ και της Εύας.

Και να πουν, για έλα εδώ, ποιος είσαι εσύ, ποιος είσαι εσύ, ο Θεός μας είπε το και το, εσύ λες τα αντίθετα, λοιπόν φύγε, τι θα έκανε ο διάβολος, θα έφερε, δεν θα επιτύγχανε το σχέδιό του. Θέλατε να το δείτε τώρα αυτό εις τον Χριστόν, τον νέο Αδάμ, όταν ο διάβολος του είπε στους τρεις πειρασμούς, το και το, πες να με προσκυνήσεις και τα λοιπά, θα σου δώσω, λέγει, όλες τις βασιλείες της γης, θα, θα, θα, τότε ο Κύριος του λέγει, ύπαγε οπίσω μου σατανά, φύγε, το ύπαγε οπίσω μου σημαίνει να μην σε βλέπω, διότι κάτι που είναι από πίσω μας δεν το βλέπουμε.

Δηλαδή χάσου, να το πούμε στην απλοελληνική, χάσου να χαθείς, να μη σε βλέπω. Τι δούλεψε εδώ εις τον Κύριον, τον νέο Αδάμ, ενώ τον Κύριον με την ανθρωπίνη του φύση Γιατί δεν είναι εδώ μόνον ο Θεός, είναι και η ανθρωπίνη φύση Ε δούλεψε ο θυμός Τι είναι λοιπόν ο θυμός; Προστατευτικό στοιχείο της ψυχής Λέγει ο Μέγας Βασίλειος ότι ο Θεός έβαλε το θυμό μέσα μας για να αντιδρούμε στο κακό Εμείς όμως χρησιμοποιούμε τώρα τον θυμόν για να κάνουμε το κακό Άρα λοιπόν ο θυμός έγινε εμπαθής Και αφού λοιπόν έγινε ο θυμός εμπαθής, τότε αναμφισβήτητα είναι πια κάτι αμαρτωλό Και έρχομαι να σας πω μάλιστα ότι ο θυμός, όπως υπάρχει σε εμάς τους εμπαθείς ανθρώπους,

ο θυμός είναι ένα από τα επτά θανάσιμα αμαρτήματα. Καταλαβαίνετε πόσο το θέμα είναι σοβαρό. Προσέξτε ακόμη κάτι άλλο.

Στην Αγία Γραφή λέει το εξής. Οργίζεστε και μη αμαρτάνετε. Περί τίνος πρόκειται; Περί του θυμού όπως σας τον περιέγραψα, που δεν είναι εμπαθής Τον ασκείς, τον ασκείς χωρίς να αμαρτάνεις Αλλά σας ερωτώ, ποιος μπορεί να πει ότι δεν είναι εμπαθής; Υπάρχει άνθρωπος που δεν είναι εμπαθής;

Ο Κύριος δεν είναι το εμπαθής και μπορούσε να οργιστεί απαθώς, χωρίς να υπάρχει πάθος Όταν πήρε λοιπόν και έβγαλε έξω τους πωλούντας και αγοράζοντας και τους είπε ότι μετέβαλαν τον οίκον του Κυρίου, τον οίκον του πατρός του, οίκον εμπορίου και σπήλαιον ληστών Αυτό δεν ήταν μια πράξις εμπαθής του Κυρίου, άρα λοιπόν δεν ήταν αμαρτωλή Επειδή όμως εμείς είμεθα εμπαθείς και δεν μπορούμε να εφαρμόσουμε το οργίζεστε και μη αμαρτάνετε που λέει ο Απόστολος Παύλος Γι' αυτό το λόγο, παιδιά, προσέξτε, όλοι οι εμπαθείς είμεθα να βγάλαμε το θυμό και να μην πούμε ποτέ σαν επιχείρημα ότι εγώ έχω μια καθαρότητα που θα μπορούσα να μη αμαρτάνω

Γι' αυτό λοιπόν θα πρέπει να προσέξουμε πάρα πολύ, ώστε να μην θυμώνομαι. Ο Κύριος, σας εξήγησα πως έχει το πράγμα Και ακόμη μια απορία, σε δυο-τρία λεπτά, είναι η εξής

Εάν ο Αδάμ, λέει, ζητούσε να τον συγχωρήσει ο Θεός, τώρα θα ζούσε, θα ζούσε μέσα στον Παράδεισο Αναμφισβήτητα ναι, αλλά ο Θεός προέβλεψε την πτώση των πρωτοπλάστων Γι' αυτό, παιδιά, έκανε και το σχήμα αυτό, άρρεν και θήλυ, για να μην πεθάνει, να μην χαθεί το ανθρώπινο γένος εισερχομένου του θανάτου Αυτό έγινε και στην φύση όλην, έτσι θα λέγαμε ότι ολόκληρη η δημιουργία επήρε το σχήμα αυτό που έχει σήμερα Εν όψει ότι οι πρωτόπλαστοι θα αμάρταναν, δεν θα υπήρχε καν λόγος να υπάρχει ο άνθρωπος υπό τα δύο γένη, άνδρας, γυναίκα, δεν θα υπήρχε Αυτό συνέβη εν όψει ότι θα εισήρχετο ο θάνατος Γι' αυτό λοιπόν το λόγο ο Θεός βέβαια θα συγχωρούσε

Αλλά σας είπα, προέβλεπε και τούτο, ότι ο Αδάμ δεν θα εζητούσε συγγνώμη Και όπως δεν ζήτησε, είναι ολοφάνερο Και όπως λέγει ο Άγιος Ειρηναίος Και δια τούτο το σχήμα τούτο πρόσκαιρον εγένετο, προειδότος τα πάντα του Θεού Γι' αυτό λέει ο Θεός έκανε και το σχήμα άρρεν θήλυ και το σχήμα του σύμπαντος και της γης ότι υπάρχει. Το έκανε πρόσκαιρον, το έκανε προσωρινόν, διότι εγνώριζε τα πάντα ο Θεός τι θα γίνεται, ότι ο άνθρωπος δεν θα ζητούσε συγχώρεση.

Και έτσι αφού δεν θα ζητούσε συγχώρεση, βέβαια τα πράγματα θα έπρεπε να περισωθούν, να διασωθούν κατά άλλους τρόπους. Αλλά τότε όσοι μετανοήσουν, τώρα δηλαδή, και ζήσουν στη Βασιλεία του Θεού, τότε τα πράγματα θα έχουν αλλάξει.

Θα είναι ο καινούριος κόσμος της Βασιλείας του Θεού. Αυτά παιδιά για απόψε.

Και τώρα η ώρα των αποριών μας παιδιά. Θα ήθελα να σας έλεγα ότι την ερχομένη Κυριακή είναι της Τυρινής. Και δεν θα έχουμε μάθημα, όπως κάθε χρόνο, την ημέρα αυτή δεν έχουμε ομιλία, μάθημα, τίποτε, γιατί έχουμε άλλες εκδηλώσεις.

Γι' αυτό θα επανέλθομαι στις 19 Μαρτίου, πάλι βέβαια ημέρα Κυριακή και ίδια ώρα. Όπως βέβαια είναι γνωστό, τώρα ξεκινάμε, είμεθα στα προήμια της Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Θα ήθελα να σας έλεγα ότι η Μεγάλη Σαρακοστή μοιάζει με μία περίοδο εντατικής ασκήσεως.

Βέβαια όλη η ζωή μας είναι μία άσκηση και έτσι πρέπει να τη βλέπουμε τη ζωή μας. Όμως ιδιαίτερα η Εκκλησία μας πολύ σοφά έχει βάλει τις Σαρακοστές, ιδιαίτερα τη Μεγάλη Σαρακοστή σαν ένα σκάμμα στο οποίο πρέπει να αγωνιστούμε στον στίβο, στο σκάμμα της αρετής και της αγιότητας.

Εκείνο το στοιχείο που θεωρείται υπόβαθρο των αρετών είναι η νηστεία. Γι' αυτό το λόγο θα πρέπει όλα τα παιδιά κατά το μέτρο των δυνάμεών των θα ερωτήσουν το πνευματικό τους, το κάθε παιδί που διαθέτει κάποια ηλικία και κάποια ανάλογη υγεία.

Όλα τα παιδιά δεν έχουν τα ίδια στοιχεία, τότε θα πρέπει όμως παρά ταύτα όλοι να νηστεύσουμε, ή πολύ ή λίγο, πάντως όλοι πρέπει να νηστεύσουμε, σας είπα το λόγο τον έχει του καθενός ο πνευματικός. Θα πρέπει ακόμη να κοινωνούμε πολύ συχνά, πάντα σε όλη μας τη ζωή, όλο το χρόνο, ιδιαίτερα μέσα στη Μεγάλη Σαρακοστή.

Γι' αυτό εξάλλου η Εκκλησία μας έβαλε τις προηγιασμένες λειτουργίες επειδή δεν επιτρέπεται να γίνει λειτουργία μέσα στην εβδομάδα για λόγους τυπικούς, δεν θα σου λέγω τώρα. Γι' αυτό μη αναμένοντες οι πιστοί την Κυριακή που έρχεται από Κυριακή σε Κυριακή η Εκκλησία οικονόμησε τα πράγματα να είναι πυκνότερα με την λειτουργία των προηγιασμένων.

και η λειτουργία των προηγιασμένων τιμίων δώρων είναι πανάρχαια. Τελείται, δίνεται να τελευτεί πολλές φορές τις εβδομάδες, όλες τις μέρες, δίνεται. Κυρίως όμως τελείται Τετάρτη και Παρασκευή. Και οι πιστοί λοιπόν κοινωνούν Κυριακή, Τετάρτη, Παρασκευή, πάλι Κυριακή.

Είδατε πόσο συχνά και πρέπει όμως να έχουμε μία επαφή και με την εξομολόγηση. Πρέπει να εξομολογούμεθα, για να κοινωνούμε, πρέπει να έχουμε ένα αγωνιστικό πνεύμα. Όλα αυτά, ασφαλώς, θα μας βοηθήσουν να σταθούμε, αντίθετα, εις αυτό το φοβερό ρεύμα της εποχής.

Εις αυτόν τον κατακλυσμό της εποχής, που είναι πολύ χειρότερος από τον κατακλυσμό του Νώε. Διότι, επιτέλους, εκείνος ο κατακλυσμός έπνιξε σώματα. Αλλά αυτός ο κατακλυσμός πνίγει ψυχές. Γι' αυτό λοιπόν το λόγο ας αγωνιστούμε και ας προσέξουμε, να, παιδιά μάλιστα που ακούν το λόγο του Θεού, που δέχονται την κατήχηση τη χριστιανική, πρέπει να ασκούν και μίαν πρακτική.

Όταν πάμε σε ένα σχολείο θεωρητικών, δεν μένουμε με το θεωρητικό, αλλά κάνουμε και πρακτική. Η πρακτική λοιπόν είναι αυτά που τώρα σας λέγω. Έτσι θα ευχόμουν, και ενέταξα τα λίγα λόγια που σας είπα στην ώρα των αποριών, γιατί υπάρχει μια σχετική απορία που αναφέρεται στο θέμα της νηστείας και μου έδωσε την αφορμή, αλλά και επιπλέον έτσι έπρεπε να γίνει, να σας πω αυτά τα λίγα λόγια για την ερχομένη Σαρακοστή. Αυτή είναι η θετική πλευρά. Είναι και η αρνητική πλευρά.

Η αρνητική πλευρά, παιδιά, είναι ότι μην κοιτάτε τι λέει ο κόσμος. Ο κόσμος είναι, κοίτε, όλο σαν το πονηρό, ότι τώρα πρέπει να τρέξουμε, να φωνάξουμε, να ψυχαγωγηθούμε, να χορέψουμε, να μασκαρευτούμε, να φάμε, να πιούμε, να ξεκλειωστούμε.

Όχι παιδιά, όχι παιδιά, αυτές οι εβδομάδες που προηγούνται της Μεγάλης Τεσσαρακοστής είναι εβδομάδες προετοιμασίας, είναι εβδομάδες προοιμιακές, είναι προοίμιον. Βλέπετε, σήμερα τελειώνει το κρέας, Κυριακή, γι' αυτό λέμε απόκρεω, τελειώνει το κρέας, από αύριο τρώμε τα πάντα εκτός από κρέας, ώστε προοδευτικά να τρώμε γαλακτερά και ψαρικά, βγάζοντας το κρέας, φθάνοντας στην άλλη Κυριακή, ώστε την επομένη μέρα, τη Δευτέρα, να αρχίσει η Σαρακοστή, κατά έναν σοφά προοδευτικό τρόπο.

Είναι ή δεν είναι λοιπόν οι μέρες αυτές προήμιον της Μεγάλης της Σαρακοστής; Μη μου πείτε λοιπόν ότι πρέπει να τρέχουμε και να ξεφαντώνουμε και να ασωτεύουμε, επικαλούμενοι δεν ξέρω τι, που όλα τα άλλα είναι απλώς οι ειδωλολατρικές συνήθειες των προγόνων μας.

Από τον αρχαίο κόσμο, βλέπετε, ακόμη δεν τα ξεχάσαμε, εκείνα τα οποία κάποτε ζούσαμε σαν ειδωλολάτρες. Δεν νομίζετε ότι πρέπει να τα ξεχνάμε αυτά; Είναι μια κακή παράδοση η οποία δεν πρέπει να υπάρχει, μπορούμε να την γνωρίζουμε μόνο σαν φιλολογικά απλώς, αλλά όχι όμως να ξαναζωντανεύουμε αυτές τις ειδωλολατρικές παραδόσεις.

Ξέρω σίγουρα ότι πολλές πολιτιστικές προσπάθειες που γίνονται δεν συμφωνούν με αυτά που σας λέγω. Αλλά αυτό δεν μας ενδιαφέρει εμάς. Μην ξεχνάμε ότι αυτά όλα συλλήβδην λέγονται κόσμος και εμείς θα μιλήσουμε για εκείνα τα οποία μας αφορούν στο να γίνουμε καλοί χριστιανοί. Αυτά για την ερχομένη Μεγάλη Τεσσαρακοστή.

Η απορία ήταν η εξής. Αν κάποιος θέλει να κοινωνήσει την ερχομένη Κυριακή, εννοούσε τη σημερινή, γιατί ετέθη από την περασμένη Κυριακή αυτό, ποια νηστεία θα πρέπει να κάνει, γιατί την εβδομάδα τρώγαμε, όχι όμως Τετάρτη και Παρασκευή, αλλά τρώγαμε τα πάντα εκτός από Τετάρτη και Παρασκευή.

Θα ήταν η εξής η νηστεία· μία ημέρα θα νήστευε κανείς, ή αν θέλετε, δηλαδή την Παρασκευή, το Σάββατο μπορούσε να κοινωνήσει, ή αν θα 'βαζε το Σάββατο να νηστεύσει, θα νήστευε, θα έτρωγε λάδι έως το μεσημέρι και το βράδυ αλάδωτο, και την Κυριακή θα κοινωνούσε.

Αυτά φυσικά για εκείνους που κοινωνούν συχνά, διότι γιατί να μπει κανείς στο θέμα αυτό πως θα κοινωνήσω τις απόκριες, ενώ δεν κοινωνάς παρά μόνο μια φορά το χρόνο; Προϋποθέτει ότι κοινωνεί κάποιος πολύ συχνά.

Και αυτό που είπα είναι για εκείνους που κοινωνούν συχνά. Όμως γενικά θα λέγαμε το θέμα είναι θέμα πνευματικού. Και εκείνος πρέπει να κανονίσει το πώς θα νηστεύσουμε. Δηλαδή βασικά είναι μία ημέρα σε τέτοιες περιπτώσεις.

Και τώρα ερχόμεθα σε μία κυρίως ερώτηση, απορία. Ποια πρέπει να είναι τα κριτήρια για την σωστή εκλογή του επαγγέλματος; Η αλήθεια είναι μερικές απορίες πολύ ωραίες, τις χαίρομαι, πιστεύω ότι σας είναι χρήσιμες για να ακούσετε την απάντηση.

Και θα παρακαλέσω, βασανίζετε λίγο το τι απορία θα θέσετε. Μη βάζετε απορίες οι οποίες δεν είναι να έχουν και πολύ σημασία. Αλλά ζουμερές, καλές. Ποια λοιπόν πρέπει να είναι τα κριτήρια κατά την απορία για τη σωστή εκλογή του επαγγέλματος;

Βέβαια και τα κορίτσια σήμερα διαλέγουν ένα επάγγελμα. Αλλά το κυρίως επάγγελμα μιας κοπέλας είναι να γίνει καλή νοικοκυρά, καλή σύζυγος, καλή μητέρα. Και όλα τα άλλα αποτελούν, προσέξτε, παράμετρον. Δεν μπορούμε να μιλάμε για μια κοπέλα τι επάγγελμα θα διαλέξει.

διότι τότε απεμπόλησε το καθαυτό επάγγελμά της. Το ξέρετε ότι ο φεμινισμός που έβγαλε τη γυναίκα έξω, τελικά στην Ευρώπη τουλάχιστον, γιατί εμείς καθυστερούμε κατά 30 χρόνια, 50 χρόνια, όταν οι άλλοι γυρίζουν εμείς πηγαίνουμε ακόμα, πηγαίνουμε.

Τέλος πάντων, ξέρετε ότι στη Γαλλία γίνεται αναθεώρηση αυτών των φεμινιστικών ροπών και τάσεων και γυρίζουν πίσω και τώρα τι κάνουν, κήρυγμα επιστροφής της γυναίκας στο σπίτι, η γυναίκα είναι για το σπίτι, αυτό γίνεται σήμερα.

Έτσι, δεν θα μπορούσα να πω κριτήρια εκλογής επαγγέλματος για μια κοπέλα, διότι απλούστατα το επάγγελμα για μια κοπέλα σήμερα είναι, αν έχει ανάγκη να δουλέψει, δεν ξέρω τι άλλο, όπως και αν έχει το πράγμα είναι μια παράμετρα.

Δεν αποτελεί κύριο στοιχείο, για τον άνδρα όμως ναι, αν υποτεθεί ότι μια κοπέλα δεν κατάφερε να αποκτήσει ένα επάγγελμα όπως σήμερα τα διαλέγουν οι κοπέλες και τι έγινε με αυτό, χάθηκε ο κόσμος; Όταν όμως ένα αγόρι δεν διαλέξει ένα επάγγελμα, είναι απέραντα σοβαρό, είναι γνωστό ότι το επάγγελμα συνδέεται με την προσωπικότητα του ανδρός, αλλά δεν συνδέεται με την προσωπικότητα της γυναικός, δεν μπορεί να πτυχθούν μέσα στη γυναικεία ψυχή, κομπλεξικές καταστάσεις, συμπλεγματικές καταστάσεις, γιατί μια κοπέλα δεν κατάφερε να αποκτήσει ένα επάγγελμα ή να δουλέψει έξω, αρκεί να είναι μια κοπέλα που τοποθετήθηκε σωστά.

Ανάληψη, Ή επιτέλους ένα επάγγελμα. Αισθάνεται την προσωπικότητά του σωστή. Βέβαια και άλλα πράγματα είναι εκείνα που κάνουν σωστή την προσωπικότητα, αλλά ένα βασικό στοιχείο είναι το επάγγελμα. Διότι αν αυτό λείψει, έχουμε ψυχολογικά φαινόμενα στον άνδρα. Αλλά αφού έτσι τα πράγματα είναι και τόσο στενά δένονται, ποια είναι τα κριτήρια για να μπορέσουμε να επιτύχουμε μια καλή εκλογή;

Σήμερα υπάρχουν γραφεία επαγγελματικού προσανατολισμού, καλά είναι, αλλά δεν ξέρω πώς ασκούν τη βοήθειά τους στους σημερινούς νέους, δεν το ξέρω αυτό. Ίσως να λένε πόσα επαγγέλματα υπάρχουν σήμερα, έχω ένα βιβλίο που γίνεται και μάθημα στα σχολεία που λέγει πόσα επαγγέλματα υπάρχουν, καλό, χρήσιμο.

Επαγγέλματα ανύποπτα, για μια περασμένη εποχή, που σήμερα είναι επαγγέλματα, καλά, όλα αυτά όμως δεν είναι επαρκή. Θα σας πω τώρα εγώ μερικά στοιχεία ως κριτήρια και ελπίζω να βοηθηθείτε, που δεν ξέρω εάν αυτά που θα σας πω λέγονται.

Δεν ξέρω. Μπορεί να λέγονται. Δεν αδικώ, αλλά δεν γνωρίζω. Λοιπόν, τα κριτήρια, παιδιά, για τη διακλογή ενός επαγγέλματος είναι τρία. Είναι τρία. Είναι η κλήσης με γιώτα, η ικανότης και η κλήσης με ήττα. Τα εξηγώτα. Πρώτα, οι κλήσεις με γιώτη. Μέσα σου θα αντιληφθείς πράγμα το οποίο δεν είναι πάντοτε εύκολο. Ποια είναι η κλήση σου, που δηλαδή κλείνεις, τι σ' αρέσει.

Πρέπει όμως για να το ανακαλύψεις αυτό, να φροντίσεις να βγάλεις κάποια άλλα στοιχεία που παραπλανούν την κλίση και την αποπροσανατολίζουν. Και ένα από τα στοιχεία αυτά είναι αυτό που λέμε ενδιαφέροντα, άλλο πράγμα κλίσης, με γιώτα πάντοτε, και άλλο πράγμα ενδιαφέροντα.

Συγκεκριμένα, θυμάμαι κάποτε, όχι εδώ στην Θεσσαλία, μία τάξη, η τελευταία τάξη του σχολείου, είχε έναν θαυμάσιο θεολόγο. Ήταν πολύ δυνατός, όποιο παιδί ερωτούσες, τι θα σπουδάσει από τα παιδιά της τελευταίας τάξης του γυμνασίου, γυμνασίου δηλαδή του εξαταξίου γυμνασίου, σου απαντούσε, θεολόγος.

Γιατί είχαν δεχτεί την επίδραση από τον καθηγητή. Αυτό αποτελούσε ένα ενδιαφέρον. Αλλά δεν ήταν όμως μία κλίση. Και θα λυπόταν κανείς αν διάλεγε αυτό το ενδιαφέρον ως ψευδοκλίση. Γιατί κάποια μέρα θα αντιλαμβανόταν ότι δεν ήταν για να είναι θεολόγος.

Αν μία τάξη αγοριών Επισκεφτεί ένα εργοστάσιο, σύγχρονο, με τεχνολογία πολύ σπουδαία Με κομπιούτερες και πράγματα και θάματα και τα λοιπά Και βάλετε τα παιδιά αυτά να σας γράψουν μιαν έκθεση στο σχολείο Τι επάγγελμα θα ακολουθήσω Θα σας γράψουν στην έκθεση εκείνο που είχαν επισκεφθεί, το εργοστάσιο Αυτό παιδιά δεν λέγεται κλίσις, αυτό λέγεται ενδιαφέρον Και ένας νέος μπορεί να έχει πλήθος πλήθος ενδιαφέροντα Εάν σου αρέσει να μαγειρεύεις από ενδιαφέρον, δεν σημαίνει ότι μπορείς να γίνεις μάγειρας Εάν σε ενδιαφέρει να κοιτάζεις τα αστέρια, δεν σημαίνει ότι μπορείς να γίνεις αστρονόμος Πρέπει να βρεις την πραγματική σου κλίση, εκείνο που πραγματικά σου ταιριάζει, το αγαπάς, το θέλεις, αυτό για το οποίο θα λέγαμε κατασκευάστηκε

Ο Θεός έκανε τον κάθε άνθρωπο, τον έκανε όπως τον έκανε, πρέπει να ανακαλύψει ο κάθε άνθρωπος να βρει Τι είναι εκείνο το οποίο θα με κάνει τελικά να δοθώ γιατί είναι η κλίση μου, είναι η κατασκευή μου τέτοια για να μπορώ να το πετύχω Έτσι είπαμε ποιο είναι το πρώτο στοιχείο, η κλίσης με γιώτα πάντα Την ξεχωρίσαμε από τα ενδιαφέροντα, τα ενδιαφέροντα μπορεί να είναι πάμπολα, χωρίς αριθμών, πάμπολα, άλλο κλίσης, άλλο ενδιαφέροντα Και πάμε τώρα στο δεύτερο στοιχείο, αυτό που λέγεται ικανότητα, θα πρέπει για να διαλέξεις ένα επάγγελμα και να πετύχεις, αυτό βέβαια που σ' αρέσει και δεν είναι εύκολο πάντα να το ανακαλύψεις, καμιά φορά μπορεί να μας βοηθεί ένας άνθρωπος απ' έξω να δει την κλίση μας, μπορεί, αλλά σας ξαναλέγω είναι δύσκολο, δύσκολο, εκεί σκοντάφτει κανείς τι μ' αρέσει, τότε θα πρέπει αυτό που διαλέγεις και λες ότι είναι η κλίση σου,

να ανταποκρίνεται στις δυνατότητές σου, στις ικανότητές σου. Δεν μπορείς επί παραδείγματι, αν πάσχεις από ρευματισμούς, να γίνεις ταχυδρόμος και να περπατάς από χωριό σε χωριό, τώρα πάνε με αυτοκίνητο. Ναι. Να πηγαίνεις όπως παλιότερα με τα πόδια από χωριό σε χωριό ή από σπίτι σε σπίτι, να μοιράζεις γράμματα, όταν πάσχουν τα πόδια σου από ρευματισμούς. Και δεν μπορείς να ανταποκριθείς.

Δεν μπορείς να κάνεις μια δουλειά που απαιτεί μυϊκή δύναμη, να σ' αρέσει, αλλά να μην έχεις τις ικανότητες Δεν μπορείς να γίνεις αεροπόρος εάν έχεις μυωπία μεγάλου βαθμού ή έχεις, ξέρω εγώ, ταχυκαρδία ή έχεις μια καρδιοπάθεια Δεν μπορείς να γίνεις αεροπόρος και ούτω καθεξής Πρέπει η κλίση που έχω να έρχεται σε μια συμφωνία με τις ικανότητες που διαθέτω Ικανότητες, προσέξτε με, πρώτα πρώτα σωματικές, ύστερα ψυχικές και ψυχικές το χωρίζω, δηλαδή διανοητικές, βουλητικές και συναισθηματικές και μετά πνευματικές ικανότητες, άλλο ψυχικές, άλλο πνευματικές ικανότητες Για να πάρω εκείνο που ανέφερα, δεν μπορείς να γίνεις γιατρός ή νοσοκόμος, Κυρία, μια κοπέλα που γίνεται νοσοκόμος, εάν δεν έχεις καρδιά, είσαι αναίσθητος άνθρωπος, δηλαδή αναίσθητος, δεν είσαι συναισθηματικός τύπος, πατάς τη βελόνα της ενέσεως, σκούζει ο άλλος από τον πόνο, και εσύ μένεις αδιάφορος, λες, ξένο κρέας τρυπάω, δεν είναι δικό μου, δεν μπορείς λοιπόν να γίνεις έτσι, γιατί θέλει ο άρρωστος μια τρυφερότητα, θέλει ένα πλησίασμα, θέλει αγάπη, θέλει καρδιά.

Ανάληψη, και σου λέει ντρέπομαι να μιλήσω στον πελάτη, μα αν ντρέπεσαι να μιλήσεις δεν είσαι τότε καλός έμπορος, έκανες λάθος, ή ακόμα δεν μπορείς να γίνεις επιστήμων, σωστός, καλός επιστήμων, εάν δεν διαθέτεις διανοητικά προσόντα, όλα παιδιά αυτά είναι στις ικανότητες, ψυχικές ικανότητες, θα επαναλάβω, είναι οι σωματικές, πρέπει να έχεις μια καλή υγεία για μια δουλειά που απαιτεί υγεία, Αν βέβαια δεν έχεις μάτια ή είσαι τυφλός, γίνεσαι και τηλεφωνητής, έχουμε τηλεφωνητάς τυφλούς ή κάνεις μια δουλειά που πρέπει να κάθεσαι και δεν πρέπει να περπατάς γιατί δεν έχεις δυνάμεις σωματικές Ακόμη οι ψυχικές είπαμε είναι οι νοητικές, οι βουλητικές και οι συναισθηματικές και μετά είναι και οι πνευματικές ικανότητες, αν είσαι πνευματικός άνθρωπος έχεις μέσα σου τώρα πνευματικός και με την κυρία σημασία

Δηλαδή αν έχεις το πνεύμα του Θεού και μέσα σου αισθάνεσαι μερικά πράγματα να υπάρχουν, να κρούουν τις χορδές της ψυχής σου ή ακόμα πνευματικός με την ευρυτέρα έννοια, όχι ως προς το Άγιο Πνεύμα αλλά ως προς το πνεύμα του ανθρώπου αυτό πια είναι ένα άλλο πράγμα, γης λογοτέχνης, γης λογοτέχνης, γης ποιητής ή δεν ξέρω τι, η καλλιτέχνης γενικά Αν δεν είσαι ένας κάποιος πνευματικός άνθρωπος, διότι ο καλλιτέχνης δεν είναι μόνο θέμα νόησης, ούτε θέμα συναίσθησης, σύστημα, είναι πολλά πράγματα, είναι πολλά, είναι ένα κάτι άλλο, όλα αυτά λοιπόν αποτελούν τις ικανότητες, έτσι, αγαπώ να γίνω αεροπόρος, έχω τις ικανότητες, θέλω να γίνω ζωγράφος, έχω τις ικανότητες, πρέπει το κάθε παιδί να ερευνήσει

Και τέλος είναι οι κλήσεις, α, συγγνώμη, πρέπει να σας πω ότι ούτε οι κλίσεις με γιώτα μόνη της, χωρίς ικανότητες, ούτε οι ικανότητες μόνες τους, χωρίς την κλίση, διότι μπορεί να έχεις μια καταπληκτική δεξιοτεχνία, να καταφέρνεις πράγματα που άλλως να καταπλήσσεσαι, καταπλήσσεστε, αλλά να μην σου αρέσει όμως αυτό που κάνεις, να το καταφέρνεις, αλλά να μην σου αρέσει Να σου αρέσει μόνο έτσι, έκτακτα, απλώς σαν μια ενασχόληση, όχι περισσότερο, να μην σ' αρέσει, αν το κάνεις επάγγελμα θα σε κουράσει Συνεπώς πρέπει η κλίση με γιώτα και οι ικανότητες να συμβαδίζουν, παιδιά, να είναι δεμένα αυτά μαζί.

Και το τρίτο είναι οι κλήσεις με ήτα και περισπωμένη. Κλήσις θα πει κάλεσμα, από το καλώ, καλέω καλώ, κλήσις κάλεσμα, δηλαδή ποιος καλεί; Ο Θεός. Ο Θεός σου έδωσε μέσα σου δυνατότητες και τώρα σε καλεί να ανταποκριθείς σε εκείνο που σου έδωσε.

Συνεπώς η κλήσις με ήτα στηρίζεται πάνω στα δύο πρώτα. Δεν μπορεί ποτέ ο Θεός να σε καλεί να παίξεις ένα ρόλο σπουδαίο στη ζωή ή στην ιστορία του λαού σου, εάν δεν σου έχει δώσει κάποια άλλα προσόντα.

Σου δίνει πέντε τάλαντα και σου γυρεύει άλλα πέντε, σου δίνει δύο και σου γυρεύει άλλα δύο. Πρέπει λοιπόν να ανακαλύψεις τι μου έδωσε ο Θεός και ο Θεός τώρα τι θα ήθελε από μένα. Αυτό που θα κάνω σαν επάγγελμα, προσέξτε μια λεπτή έννοια που θα σας πω τώρα, πρέπει να γίνει αποστολή. Αυτό είναι η κλήσις με ήτα. Έγινα γιατρός, βέβαια επιστήμη θα σπουδάσω, θα διαθέσω δυνατότητες, δυνάμεις κτλ. Βέβαια θα ζήσω, θα βγάλω και χρήματα, αλλά πρέπει πέρα και πάνω από όλα αυτά τα οποία προϋποτίθενται, αυτά δεν τα βγάζουμε, να νιώσει ο νέος άνθρωπος ότι πρέπει να υπηρετήσει το Θεό στο επάγγελμα που τον κάλεσε, το επάγγελμα του γιατρού.

Αλλά θα έλεγα, του γιατρού θα πάρω ένα, δεν είναι τελευταίο επάγγελμα, και για να καταλάβετε ότι δεν είναι τελευταίο το βλέπουμε από τις μέρες αυτές, του σκουπιδιάρη το επάγγελμα. Είναι παρακατιανό; Θα ήθελα να ρωτήσω αλήθεια, μια κοπέλα θα παντρευόταν ένα σκουπιδιάρη; Πα πα πα, θα έλεγε κανείς.

Γιατί; Είναι ένα επάγγελμα, προσέξτε με, είναι ένα επάγγελμα, ξέρετε πόσο σπουδαίο; Τόσο όσο και του γιατρού. Γιατί; Διότι αν τα σκουπίδια σωρεύονται και δεν μαζεύονται, δεν κινδυνεύουμε; Λοιπόν, όταν ο σκουπιδιάρης, πέρα από το μισθό που θα έχει για να ζήσει και αυτός και η οικογένειά του, έχει την συνείδηση ότι είναι ένας παράγων που καθαρίζει την πόλη και την προφυλάττει από κινδύνους μικροβίων, τότε αυτός υπηρετεί και το έργο του Θεού όταν οι άνθρωποι συμβιούν μέσα σε μια πόλη, τότε αυτός ο άνθρωπος κατάλαβε την κλήση που του κάνει ο Θεός, κλήσις με ήτα.

Τότε το κάθε επάγγελμα γίνεται μια αποστολή και τότε εξαγιάζεται, καταξιώνεται το κάθε επάγγελμα, όταν αντιληφθούμε την αποστολή του. Γίνεσαι καθηγητής, καθηγήτρια, έτσι; Έχεις υλικό έμψυχο, παιδιά. Πόπο, εκεί τι γίνεται, τι δουλειά έχεις να κάνεις, και πόσο μεγάλο έργο επιτελείς. Έχεις λοιπόν μια μεγάλη κλήση από το Θεό. Διότι αν πρέπει να σε σκουπιδιάρη, να μαζεύεις τα σκουπίδια για την υγεία της πόλεως, πόσο μάλλον έχεις παιδιά με αθάνατη ψυχή, τα οποία πρέπει να γνωρίσουν από σένα το Θεό και τον προορισμό της ζωής τους και τα λοιπά και τα λοιπά.

Βλέπετε λοιπόν ότι τα κριτήρια για ένα επάγγελμα είναι τρία. Οι κλήσεις με γιώτα, οι ικανότητες και οι κλήσεις με ήττα. Αυτά είχαν απαντήσει ως την απορία αυτή. Τώρα εδώ μένουν ελάχιστα λεπτά.

Λέγω να πάρω μια μικρή απορία, γιατί υπάρχει άλλη μια πολύ ωραία, πάρα πολύ ωραία, και νομίζω ίσως να την έχει βάλει ο ίδιος ίσως. Λέει, ποια πρέπει να είναι η στάση μας απέναντι στους λίγους έστω αιρετικούς που ζουν ανάμεσά μας;

Πρέπει να τους αποκρούουμε μόνο όταν επιχειρούν να μας μυήσουν στη θρησκεία τους; Ναι παιδιά, προσέξτε, επάνω στο σημείο αυτό. Η Αγία Γραφή μας λέγει ότι να μην λέμε χαίρειν, δηλαδή χαίρετε, να μην λέμε καλημέρα, ούτε να τους βάζουμε στο σπίτι μας τους αιρετικούς. Αυτό είναι αληθές.

Σημαίνει όμως ότι δεν θα πιάσουμε κουβέντα μαζί τους; Ξέρετε, για να καταλάβουμε, αυτό το χαίρειν είναι απαρέμφατο, το βρίσκουμε στα Ευαγγέλια ως εξής. Αν θυμάμαι καλά είναι στο κατά Λουκάν Ευαγγέλιον, όταν ο Κύριος έστειλε τους Εβδομήκοντα και τους Δώδεκα να πάνε ανά δύο σε πόλεις και χωριά και να προαναγγείλουν την Βασιλεία του Θεού, ανάμεσα στις οδηγίες που τους έδωσε ο Κύριος ήταν και αυτή· Στον δρόμο λέγει, δεν θα χαιρετήσετε άνθρωπον

Αυτό μοιάζει περίεργο Σκεφτείτε, εγώ ήρθα από κάποιο σημείο, ήρθα από το μοναστήρι εδώ σε εσάς Για να σας κάνω αυτό το μάθημα Βλέπετε πως είναι ώρα, συγγνώμη, στη διαδρομή αυτή βρήκαμε τόσους ανθρώπους Δεν έπρεπε να πω χαίρετε στους ανθρώπους στον δρόμο;

Αν έπρεπε να καταλάβουμε την εντολή αυτού του Κυρίου έτσι Θα ήταν περίεργο Να μου λέει ο άλλος, καλησπέρα σας Πατέρα Αθανάσιε, χαίρετε Πατέρα Αθανάσιε Και εγώ να μην απαντάω, περίεργο ε; Λοιπόν, τι σημαίνει αυτό το χαίρειν;

Όταν ο Κύριος το είπε, εννοούσε ότι έλα πατριώτη, ξέρεις τον τάδε εκεί σε εκείνο το μέρος, έλα στο σπίτι να σε φιλοξενήσω, κάτσε καμιά μέρα, δύο μέρες παραπάνω. Αυτά θα ήταν μια καθυστέρηση για το έργο της αποστολής που έκανε ο Κύριος, είπε ο Κύριος στους μαθητάς του. Όταν λοιπόν ο Κύριος λέει δεν θέλετε χαίρετε στον δρόμο, αυτό εννοούσε. και όχι απλώς μια καλημέρα αλλά γενικότερα όμως για τους αιρετικούς θα σας έλεγα μην έχετε καμία κοινωνία μαζί τους αν στο σχολείο σας έχετε συμπαθητή συμμαθήτρια που είναι χιλιαστής, χιλιάστρια είναι προτεστάντης, προτεστάντρια και λοιπά σαν συμμαθητές βέβαια με θα βουλώστε το στόμα σας

Θα πείτε, ξέρω εγώ, πέρασε το θρανίο να καθίσεις, να καθίσω και εγώ, αν ξέρω εγώ από την άλλη μεριά είναι κλειστό το θρανίο ή ούτω καθεξής. Τέτοια πραγματάκια τεχνικά, τίποτε άλλο. Αν πάει να σας ανοίξει ο άλλος κουβέντα, θα πείτε όχι, σε παρακαλώ. Αν βέβαια κανείς έχει την ικανότητα μπορεί να μιλήσει, αλλά τώρα εγώ αποτείνομαι σε παιδιά, σε νέους, νέες κοπέλες, κατά τεκμήριο δεν έχετε πολλή κατάρτιση, Αν ο άλλος σας πει, η άλλη σας πει κάτι και εκεί δεν ξέρετε να απαντήσετε και αυτό το κάτι μπει σαν σφήνα