God’s Patience and the Call to Keep the Faith

This English transcript is an automated translation of the original Greek lecture. It may contain errors; the original Greek audio recording is the authoritative source. Some passages are omitted per editorial policy.

My dear Christians, we live in troubled times.

I say it again, my dear Christians: these are troubled times.

Our age raises many questions.

Social questions, economic questions, questions about our nation.

Above all, our age raises questions about the Church, and our people seek answers. But, my dear friends, is it easy for just anyone to answer them? One would need the wisdom of Solomon to answer the enormous questions our troubled age raises. Allow me, beginning today, to try to answer just one of them. The question is this:

There are different groups of people. The first are the faithful, those who believe in God.

There are unbelievers, and there is a third group as well.

These are people who believe, but at times their faith is shaken. They are people of little faith.

There are many reasons why their faith is shaken. I will not name them all. I will mention just one reason that causes people to stumble.

And it is this:

People see many strange things in this world. Strangest of all, the wicked, the irreverent, the corrupt, and the unbelieving seem to go unpunished.

Someone says to you, “That man is a thief, a fraud, a forger, dishonest and corrupt. He has driven away his wife. Yet he is doing well: his wallet is full, his businesses are thriving, and his family lacks no material comfort.”

So where is God? Where is God’s justice, when this wicked, corrupt, unbelieving man prospers in this world? Many souls have voiced this complaint through the ages. The Prophet Jeremiah, whose name we heard in today’s Gospel, gives it powerful expression.

Jeremiah says, “Why, my God,” he says, “why do the wicked, why does the way of the wicked prosper?” Why, then, do the wicked, why do evil people remain unpunished? I will not give you my own answer. If you pay attention, today’s reading from the Apostle gives us the answer.

What does the Apostle say? He tells us of a man who hated the name of Christ so much that he could not bear to hear it. Whenever he heard Christ’s name, he grew furious. He foamed at the mouth, hurled insults at Christ’s name, and blasphemed Christ in the vilest terms.

And he hated not only the name of Christ, but Christians too, the followers of Christ.

Whenever he heard of a Christian, he would gather men who thought as he did. Armed with sticks, clubs, knives, and ropes, they would enter Christians’ homes, tie them up, beat them, drag them through the streets like lambs, take them to court, and throw them into prison. This man was considered the foremost enemy of Christianity. His name was Paul, who later became the Apostle.

Some Christians saw Paul dragging believers away with ropes, threatening them with clubs and knives, taking them to court and into dungeons. They may well have asked God, “My God, why do You let this wolf go on? Why do You let this criminal, this blasphemer, this man who reviles You do such things among Your flock?”

“Do You not have the power to wipe him from the face of the earth?” Christ certainly heard the dreadful blasphemies spoken by Paul’s tongue. He saw the violence Paul committed against His followers. And Christ is no weak human being like us, who may want to punish someone but lack the power. Christ is almighty.

He could have struck Paul down in an instant, yet He did not punish him. He let Paul insult His holy name and blaspheme the most holy name of Jesus Christ in the crudest terms. He even let Paul beat women and children and drag them off to prisons and dungeons.

Why? Here is the mystery. Why? Because our sight is short. We cannot see beyond what is before our eyes. We see only a little way, and even when we equip our eyes with telescopes, the vastness of space stretches beyond our view.

Even the eyes of astronomers can see only so far. But the eye of Christ, yes, the eye of Christ, sees beyond today, beyond the brief span of a human life.

Christ saw Paul as he was then, but He also saw what Paul would become. He knew a blessed day would come when this blasphemer would change the way he spoke.

Paul’s tongue, which had poured out venom against Christ, would become like a harp in the hands of angels and archangels, singing the name of Christ. He knew that this wolf would become a lamb.

He knew that this scorpion would become a bee, and this criminal a saint. Christ knew that this accuser of Christians would become their most ardent defender and the greatest Apostle of Christianity.

That is why He gave Paul time. If He had struck him down while he held his clubs and knives, or sent a thunderbolt to burn him to a cinder while he blasphemed, we would have no Paul today. We have Paul because God was patient with him. “Glory to Your patience, O Lord,” the Church continually sings.

And we see God’s patience in more than the life of the Apostle Paul. We see it, my beloved, in the lives of the saints, the martyrs, and the holy ascetics. And, to bring this to a close, we see it in our own generation as well. I cannot imagine there has ever been another like it.

Many generations have passed over this sinful earth, but I believe the generation living now is more sinful than any that came before it.

Never has so much blood been shed on the earth. Never has humanity turned so far from God. Never has humanity made such a gesture of contempt toward God, with all ten fingers, and even all ten toes.

Never has humanity crucified Jesus of Nazareth as it does in our generation.

I will pass over the other sins. Think of them as a black string of worry beads in the devil’s hands: every sin is another black bead. Just as some elderly people hold worry beads and count them, so the devil sits cross-legged wherever you can imagine, in our bell towers, our stock exchanges, our banks, our homes, our monasteries, our society, our factories. There he sits, holding his black string of beads and counting the countless black beads of our sins.

From that whole string of the devil’s beads, which we make for him while the great Dragon, as the Apocalypse calls him, toys with and mocks all humanity, I will name just one sin. My brothers and sisters, I shudder whenever I think of it.

When I think of it, I weep. I say to myself, “If only I could leave Greece and go live among the Bedouins, among Black people, among the Chinese or the Japanese, or go all the way to the North Pole and live there alone.”

Because it is a sin. This is blasphemy against God.

Where do you not hear blasphemies? Blasphemies are heard from everyone: from the white-haired old man with one foot in the grave, awaiting the gravediggers’ shovel yet still unrepentant, and from the small child its mother holds in her arms. Even that small child blasphemes Christ, God, the Most Holy Theotokos (All-Holy), the vigil lamps, the chandeliers, the Gospels, the icons, and all things holy.

Terrible blasphemies are heard every day, even on the Lord’s Day, even on the great days of Christianity, even on Great and Holy Friday, when the Sinless One is crucified. In our own country they are heard in the streets, the courts, the schools, the courtyards of our churches, our homes, everywhere. On trains, on buses, and, I have learned, even aboard airplanes, our pilots blaspheme the name of our Christ.

No, are you not moved? Are you not pained? What are you made of? Is your heart stone, O Christians, that you are not moved by the blasphemies heard from the dishonorable and damned lips of men?

Does Christ not hear these blasphemies? He hears them, just as He heard the blasphemies of the Jews while He was on the Cross. He hears everything. Christ could act with the slightest movement of His finger. Let unbelievers refuse to believe; that is their choice.

If Christ moved only His little finger, humanity would be turned to charcoal. If Christ moved only His little finger, He could send a thunderbolt down on the head of every blasphemer, tearing him to pieces and charring him.

Christ could shake this earth, cause an earthquake, and leave not one stone upon another. Beneath the stones, the stone blocks, and the great boulders, not only the blasphemers could be buried, not only the blasphemers. They sin less.

We too should all be buried, because we hear Christ being blasphemed and none of us protests. If someone speaks badly of your wife, if someone speaks badly of your child, if someone speaks badly of your fiancée, you protest. You must wash your tongue with rosewater before you say “my mother.”

And yet our mothers are sinners, our fathers are sinners, and our children are sinners. Only one is without sin. And there is one who is the beloved mother of the whole world: the Most Holy Theotokos. No other mother, no other woman, is insulted so crudely.

No prostitute in Athens, no famous singer, is insulted as much as the Most Holy Theotokos. We are not Christians; we mock God. We do not believe in Christ, in the Most Holy Theotokos, or in the Church of Christ.

And yet Christ is patient. He is patient because He waits for these mouths to repent. He waits for those who blaspheme to kneel before Christ and ask for God’s mercy. I am finishing, my brothers. I wanted to raise another question about the Church, a very big question about the Church.

But I will not raise it here, because this place is sacred. We will answer as human beings, as Greeks, as Christians, and as clergy who seek neither mitres nor bishops’ staffs, but only the glory of God. God willing, we will answer this evening, in the hall.

I invite you all this afternoon, God willing, if we are still alive, to come and hear the answer to a second burning question about the Church, one that is shaking all of Greece, from Evros to Crete and from Rhodes to Corfu.

Terrible days are coming. If we do not repent, write it down, write it down, if the Greek people do not repent, a dreadful day will come when all of Greece will be shaken to its foundations, and then it will be like the Apocalypse.

From the great wrath that is coming because of our sins, may the Lord Jesus Christ, through the intercessions of the Most Holy Theotokos, have mercy on us all.

“I have kept the faith.” My dear Christians, one sun has set. That sun was the year 1965, with its troubles, its sufferings, and its trials, but also the few joys it gave us.

The past year has set forever. A new sun, a new year, 1966, has risen again on humanity’s horizon. But, my dear friends, I have not come to this pulpit today to speak to you either about the past year, which passed with so many sufferings, or about the new hopes with which people greeted the new year, 1966.

Today I want to speak to you about another sun, one that shone over East and West for thirty whole years and still gives light and life to the entire Christian world. That sun, whose earthly life has now ended, is the Apostle Paul.

As we hear in today’s reading from the Apostle, Paul spent the last days of his life in prison. Hour by hour he expected the executioners to knock on the iron door, lead him to the place of execution, and bring his holy head beneath a soldier’s sword. Yet, while he waited for his death, he found the composure, courage, and holy zeal to take up his pen and write his final words in his prison cell.

Golden words, words we should all hear, words that can guide our lives in this new year. What did the Apostle Paul say before he departed this passing life, as that sun, that spiritual sun of the Church, was setting?

We shall hear it, my dear friends, in the reading from the Apostle. Paul says: “I have fought the good fight, I have finished the race, I have kept the faith. Henceforth there is laid up for me the crown of righteousness, which the Lord will give me on that day.”

My brothers and sisters, I do not have time to explain all these words of the Apostle Paul. But I would like us to attend to this one phrase: “I have kept the faith.” What is this faith that the Apostle Paul kept?

It is faith in the true God. It is faith in our Lord Jesus Christ. It is everything our Lord Jesus Christ taught. The Apostle Paul planted His words deep in his heart, and no power of Satan could uproot them from his soul.

He spread those words of the New Testament, the faith of the Apostle Paul and of all Christians, throughout East and West. Like a farmer scattering seed across his field, like an eagle flying from East to West, like the sun sending out its rays everywhere, like an athlete striving and running his race, this heavenly sower, this spiritual sun, this brave and fearless athlete never stopped, day or night, for thirty whole years, sowing the Word of God everywhere.

He preached in Jerusalem, he preached in Antioch, he preached in Asia Minor, he preached in Greece, he preached in Thessaloniki, he preached in Euboea and in Veria, he preached in Athens, he preached in Corinth, and he preached even in Rome. He preached everywhere. He preached before ordinary people. He preached before rulers and governors. He preached even before Nero himself. And he preached amid many obstacles. What he suffered cannot be described.

They beat him, stoned him, bound him, dragged him into prisons, and threw him into rivers and seas. Yet despite all his suffering and persecution, he never ceased preaching the faith of Christ.

He did not give way at all. He made no concessions, struck no compromise over the faith, and did not dilute it. He taught the Orthodox faith exactly as he had received it.

That is why he writes: “Even if an angel should come from heaven and preach to you a different Gospel from the one I preach, do not listen to him.”

Even if an angel from heaven comes preaching another faith, do not believe him. He would be no angel, but the devil. For the devil’s greatest trick is to appear as an angel of light and teach the doctrines of error.

My dear ones, just as the Apostle Paul kept the faith, so must we Christians. We are all called to keep our faith. We too must live by his words: “I have kept the faith.”

We must keep our faith because, my dear ones, in the times we live in, our faith is in danger. And when I say “in danger,” I do not mean it as a mere figure of speech.

Brothers and sisters, it is a fact: never before has our Orthodox faith faced such danger as it does today. It is threatened by enemies within and without. It is threatened because Greece, our homeland, is no longer what it once was.

In earlier days, Greece, our homeland, may not have had schools, universities, and high schools. It may not have had roads, squares, houses, and great cities. It may not have had all these material goods.

But it had one great treasure: the Orthodox faith. Greece, our small homeland, was a garden of God. In that garden grew every flower, every blossom, every fruit of the Holy Spirit.

Greece truly was Christ’s vineyard, Christ’s garden, a sacred and holy place, a people set apart, a people who believed in the Orthodox faith. But lately weeds and thorns have entered this beautiful garden called Orthodox Greece, and various heresies have sprung up.

So the Orthodox faith is in danger. It is threatened by Protestants who teach that the Mysteries do not exist, who reject the baptismal fonts, the chalices, and Holy Orders.

It is threatened by the Franks, who seek to bring us under the Pope’s authority. We are threatened by various heretics. We are threatened by the Freemasons, who also want to take us into their caves and make us worship the devil. For the leader of the Masonic lodges, their Great Architect, is the devil.

We are threatened by the Rotarians, who are like a little kindergarten for Freemasonry. Just as children learn their alphabet in kindergarten, so Orthodox Christians are taught the alphabet of Freemasonry in the Rotary clubs that have spread throughout Greece.

We are threatened by the Adventists, those heretics who tell us to erase Sunday from the calendar and observe Saturday instead. They do not accept Sunday as the day of the Resurrection, a radiant and great day.

They want to make us observe Saturday as the Jews do. We are threatened by the heretics of the Fourth Gospel, the Foursquare Gospel. We are threatened by some thirty-six heresies that have appeared in our homeland.

Above all, Orthodox Greece is threatened by what I call the greatest heresy of the ages: the millenarians, the Jehovah’s Witnesses, whose teachings I consider deeply harmful. All these heresies have entered our nation.

Every city, every neighborhood is full of people with different beliefs. One holds the beliefs of the Protestants, another those of the Pope, another those of the Rotarians, another those of Freemasonry, another those of the Adventists and all its offshoots.

That is why I said the Orthodox faith is in danger. It is terrible to see Christians baptized in the name of the Holy Trinity, children who went to catechism classes and confessed to their spiritual father, people who lived in Orthodoxy for ten, twenty, or thirty years, suddenly leave the Orthodox Church. They turn their backs on everything and everyone. Some become Rotarians, some Freemasons, some Protestants, some Franks, some Adventists, and they go far from the Orthodox Church.

It is terrible, terrible, because, my brothers and sisters, the Greek nation has endured other great calamities. For four hundred years we lived under the Turks, who put great pressure on the Orthodox faith. They held a knife to Christians’ throats, yet Christians in those days did not renounce the Orthodox faith.

And now people do renounce the Orthodox faith. Why? There are many reasons why Orthodox Christians today leave the Orthodox Church. In my view, the chief reason is that our clergy are not living up to their calling.

Another reason is that what is taught in schools and universities shakes Christians’ faith. The third reason is that cinemas, theaters, magazines, and books spread the contagion of atheism and corruption everywhere. And the last reason is that money is being poured in.

Money comes in, a great deal of money. These campaigns have enormous financial resources. They distribute parcels, distribute food, distribute clothing, and provide support in various ways. All these are among the means, the reasons people leave our Orthodox faith.

But, my brothers and sisters, let us not lose heart.

Christ Himself, our Lord, foretold what is happening in our days. He said that a time would come when faith would be hard to find.

You can find many things in this world, perhaps even a great many, but faith is very hard to find. Today you can find whatever you want in this world, this false world. Search through Athens and you can find anything: houses, limousines, apartment buildings, diamonds, gold, all sorts of things, degrees and a great deal of education.

But the rarest thing in our country today, rarer than anything else, is faith. People no longer believe in God as our fathers and forebears did.

Christ foretold that a day would come when faith would disappear. The Apostle Paul foretold it too: times would come when people would turn away from the Orthodox faith and strain their ears to hear other teachings.

Saint Cosmas of Aetolia foretold it as well. As I believe I said here in church on the feast of Saint Marina, before Saint Cosmas breathed his last, before that sun too set, he spoke. Just as the sun of the Apostle Paul set in the dungeons of Rome, so the sun of Saint Cosmas set high in the mountains of Epirus.

There that spiritual sun set. But before the sun goes down, it sends out its golden rays, and what a beautiful sight the sunset is. So too beautiful and great souls send their last rays across the earth: their beautiful, golden words, an enduring legacy for the human spirit.

And just as Paul spoke his final words, “I have fought the good fight, I have finished the race, I have kept the faith,” so Saint Cosmas, as his sun set high in the Pindus mountains beyond the Aoos River, spoke great words in his prophecies, words that are coming true today.

And all his prophecies are coming true. Among other things, he said something I have stressed again and again, and will continue to stress, because I believe Saint Cosmas had the spirit of prophecy and prophesied like the Apostle Paul. His disciples once saw him weeping and sighing, and they asked him, “Why are you weeping, Saint of God?” He answered that difficult years would come upon our people.

People would leave the Orthodox faith; campaigns of persuasion and heresies would spread; and the Antichrist would drive a rift between Christians. Finally, he said these striking words: “The day will come when the churches of Christ in Greece will empty, and when the churches of Christ empty, the prisons will fill.”

And indeed, the churches have emptied and the prisons of our country have filled. Yes, my brothers and sisters, the churches have emptied. How many people do you think go to church? Take Ilioupoli here. Once it was a little village, a neighborhood of a hundred houses. Now it has become one of the largest cities in Greece.

It has a population of about fifty thousand and five churches. Take a pencil and count the women, children, and everyone else who comes. Even if an angel stood outside the doors to count them, no more than a thousand people would be attending those five churches. Out of the thirty-nine or forty thousand people there, scarcely a thousand go to church. And even those who do lack the inner fire that would make them enter the Church as though they were entering their own home.

They enter as though they were going into a cinema, without reverent fear or awe. In former days, when the priest carried the chalice past them, everyone fell to their knees. Everyone bowed down; everyone trembled.

For “How awesome is this place!” It is a place of heaven, if we believe these things, if we believe these things. And their tears would fall down here, down to the ground. In former days there was real faith, and people believed the words of the Gospel. Today we merely fulfill a formal duty.

People live without God, without faith. In these difficult times, my dear ones, when campaigns of persuasion surround us on every side, let us heed the words of the Archangel Gabriel. Let us heed the words, “Let us stand aright; let us stand with fear.” All of us who are faithful, all of us who still believe in Christ, let us ask the Lord to keep us in the faith.

Faith is light. Faith is life. Faith is everything.

You can live without money. You can live without a wife, without children, even without a homeland. But you cannot live without faith in God. And the one who has no money, and the one who has no wife, and the one who has no homeland, each still has a lifebuoy in this ocean. When a ship is wrecked in the ocean, the only thing a person needs is a lifebuoy, nothing else.

And in the ocean of this life, there is one lifebuoy for all of us Greeks, without exception, to grasp so that we may be saved from the great shipwreck brought upon this world by Satan. That lifebuoy is faith.

So let us keep this faith and hold it tightly. Let us stop our ears with wax so we do not listen to what atheists and unbelievers say. Let us hold fast to the faith of our fathers, the faith handed down through generations, the faith that is all truth and light, the faith we too will one day pass on to our children and grandchildren.

I say it again: let us stop our ears and listen to none of them. Even if only a few of us remain, even if only one in a thousand remains, let that one remain faithful. Let all the others go where they wish, to the haunts of the Freemasons, to the schools of the Rotarians, and to the schools of those who teach other beliefs.

Let all of us who are faithful remain close to Christ and to our Holy Orthodox Church. Christ has no need of us. Even if we deny Him and leave Him, these very stones will cry out: “One is Holy, one is the Lord, Jesus Christ, to the glory of God the Father. Amen.”

The sun has no need of human beings; human beings need the sun. And Christ has no need of us. Even if we deny Him, the stones and our tombs, the waves and the trees, the stars, the earth and the sea, our departed ones and our graves, our mountains, the angels and the archangels sing forever: “Praise and exalt Him.” He has no need of us, foul and unclean worms that we are.

We need Christ. We need faith. Let us guard our faith as a great and priceless treasure. Let us never give it up, even if they offer us the whole earth, heaps of gold, the riches of Onassis, all their millions and all their money, even a world covered in gold. Let us keep our faith, the Orthodox faith of our parents, our fathers, and our martyrs.

Let us hold on to that faith. And when we go down into the world with this outlook, and when we close our eyes for the last time, let us tell our children to write on our cross what he said. Let the Apostle Paul’s way of life become the pattern for our own.

And just as Paul, drawing his last breath in a prison cell in Rome, spoke these words, so may each of us be able to say to those around us: “I have fought the good fight, I have finished the race, I have kept the faith.”

“From now on, the crown of righteousness is laid up for me, which the Lord will give me on that day.” Amen.

Η εποχή μας, αγαπητοί μου χριστιανοί, η εποχή μας είναι μια εποχή ανήσυχος.

Η εποχή μας, λέγω, αγαπητοί μου χριστιανοί, είναι μια εποχή ανήσυχος.

Θέτει η εποχή μας πολλά ερωτήματα.

Ερωτήματα κοινωνικά, ερωτήματα οικονομικά, ερωτήματα εθνικά.

Προπαντός δε η εποχή μας αυτή θέτει ερωτήματα εκκλησιαστικά και στα ερωτήματα αυτά ζητεί ο λαός μας την απάντηση. Αλλά είναι, αγαπητοί μου, εύκολο πράγμα να απαντήσει στα ερωτήματα αυτά ο καθένας; Θα έπρεπε να έχει την σοφίαν Σολομώντος για να μπορέσει να απαντήσει εις τα τεράστια ερωτήματα που θέτει η ανήσυχος εποχή μας. Θα μου επιτρέψετε από όλα τα ερωτήματα να προσπαθήσω από σήμερα να δώσω απάντηση εις ένα και μόνον ερώτημα. Το ερώτημα αυτό είναι το εξής:

Κατηγορίες ανθρώπων υπάρχουν. Η μία κατηγορία είναι οι πιστοί, αυτοί που πιστεύουν στο Θεό.

Είναι οι άπιστοι και υπάρχει μια τρίτη κατηγορία.

Είναι η κατηγορία των ανθρώπων οι οποίοι πιστεύουν μεν, αλλά έρχονται στιγμές που κλονίζονται εις την πίστη τους. Είναι οι ολιγόπιστοι.

Η ιδέα επίσης των είναι ολή.

Οι δε αιτίες, δια της οποίας κλονίζεται η πίστη των, είναι πολλές. Δεν θα αναφέρω όλες τις αιτίες για τις οποίες σήμερα οι άνθρωποι κλονίζονται εις την πίστη τους. Θα αναφέρω μόνο μία αιτία δια την οποία ο κόσμος σκανδαλίζεται.

Και η αιτία αυτή είναι η εξής:

Πολλοί βλέπουν εις τον κόσμο αυτόν πολλά παράξενα πράγματα. Το δε πλέον παράξενο πράγμα είναι ότι οι κακοί, οι ασεβείς, οι διεφθαρμένοι, οι άπιστοι παραμένουν ατιμώρητοι στον κόσμο.

Να σου λέγει ο άλλος: αυτός και κλέφτης είναι και απατεώνας είναι και πλαστογράφος είναι και άτιμος είναι και διεφθαρμένος είναι και την γυναίκα του έχει διώξει, και εν τούτοις όμως αυτός σήμερα είναι καλά και το πορτοφόλι του είναι γεμάτο και οι επιχειρήσεις του πάνε καλά και η οικογένεια δεν στερείται τίποτε από τα υλικά αγαθά.

Πού είναι λοιπόν ο Θεός; Πού είναι η δικαιοσύνη του Θεού, αφού αυτός ο άνθρωπος ο κακός και διεφθαρμένος και άπιστος ευημερεί στον κόσμο αυτόν; Είναι παράπονο πολλών ψυχών, είναι παράπονο αιώνιο, είναι παράπονο το οποίο εκφράζει τρανώς ο προφήτης Ιερεμίας, του οποίου το όνομα ακούσαμε σήμερα εις το Ευαγγέλιο.

Λέγει ο Ιερεμίας: «Ίνα τι, Θεέ μου», λέει, «ίνα τι ασεβείς, ίνα τι οδός ασεβών ευοδούται;» Στο ερώτημα λοιπόν αυτό, γιατί οι ασεβείς, γιατί οι κακοί μένουν ατιμώρητοι, δεν θα δώσω εγώ απάντηση. Την απάντηση αυτή τη δίνει σήμερα, εάν προσέξετε, ο Απόστολος ο σημερινός.

Τι λέγει ο Απόστολος; Ο Απόστολος λέγει το εξής: ότι υπήρχε ένας που εμισούσε πολύ το όνομα του Χριστού, δεν μπορούσε να ακούσει το όνομα του Χριστού. Άμα ήκουε το όνομα του Χριστού, εταράσσετο ολόκληρος, άφριζε το στόμα του, ύβριζε το όνομα του Χριστού, εβλασφημούσε το Χριστό με τα χειρότερα πράγματα.

Και όχι μόνο το όνομα του Χριστού εμισούσε, αλλά ακόμα εμισούσε και τους χριστιανούς, τους οπαδούς του Χριστού.

Όπου άκουε χριστιανό, αμέσως έπαιρνε τους δικούς του ανθρώπους, έπαιρνε τους ομοφρονάς του, οπλιζότανε αυτή η παρέα με ξύλα, με ρόπαλα, με μαχαίρια και με σχοινιά και έμπαινε μέσα στα σπίτια των χριστιανών και τους έδενε, τους χτυπούσε, τους έφερνε σαν αρνιά μέσα στους δρόμους, τους πήγαινε στα δικαστήρια και τους έκλεινε μέσα εις τας φυλακάς. Εθεωρείτο αυτός ο άνθρωπος ο υπ' αριθμόν ένα εχθρός του χριστιανισμού. Το όνομά του Παύλος ο Απόστολος, ο μετά ταύτα Απόστολος.

Μερικοί χριστιανοί που έβλεπαν τον Παύλο πότε με σχοινιά, πότε με ρόπαλα, πότε με μαχαίρια, πότε στα δικαστήρια, πότε στα μπουντρούμια να σέρνει τους ανθρώπους, τους χριστιανούς, δεν αποκλείεται να έκαναν το ερώτημα στο Θεό και να έλεγαν: Θεέ μου, τέτοιο λύκο γιατί τον αφήνεις; Γιατί αφήνεις αυτόν τον κακούργο, αυτόν τον βλάσφημο, αυτόν τον υβριστή να κάνει τέτοια πράξη μέσα εις το ποίμνιό σου;

Δεν έχεις την δύναμη να τον εξαλείψεις από το πρόσωπο της γης; Ασφαλώς, ο Χριστός και ήκουε τας βλασφημίας, τας φρικτάς, τας οποίας θέλεγε η γλώσσα του Παύλου, έβλεπε και τα έργα της βίας, τα οποία ενήργει εναντίον των οπαδών του. Και ο Χριστός δεν είναι κανένας ασθενής άνθρωπος όπως είμαστε εμείς, που μπορεί να θέλουμε να τιμωρήσουμε τον άλλο, αλλά δεν έχουμε την δύναμη. Ο Χριστός είναι παντοδύναμος.

Θα μπορούσε λοιπόν να τιμωρήσει κεραυνοβόλως τον Απόστολο Παύλο και όμως δεν τον ετιμώρησε, και όμως τον άφηνε να υβρίζει το Άγιον του Όνομα και όμως τον άφηνε να βλαστημεί χυδαιότατα το υπεράγιο όνομα του Ιησού Χριστού και όμως τον άφηνε να χτυπάει γυναικόπαιδα και να τα σέρνει στις φυλακές και μέσα εις τα μπουντρούμια.

Γιατί; Να το μυστήριο. Γιατί; Διότι εμείς είμαστε κοντόφθαλμοι, πέρα από τα μάτια μας δεν βλέπουμε. Βλέπουμε σε μικρή απόσταση και αν ακόμα εφοδιαστούν τα μάτια μας με τηλεσκόπια, είναι αχανές το διάστημα.

Και τα μάτια των αστρονόμων κοντόφθαλμα είναι κι αυτά. Αλλά το μάτι του Χριστού, όντως το μάτι του Χριστού, δεν βλέπει μόνο τη σημερινή ημέρα, δεν βλέπει μόνο αυτά τα οποία γίνονται μέσα σε ένα μικρό χρονικό διάστημα που διαρκεί η ζωή των ανθρώπων.

Ο Χριστός έβλεπε το παρόν του Παύλου, αλλά έβλεπε και το μέλλον, το δε μέλλον έβλεπε ο Χριστός. Ήξερε ο Χριστός ότι θα ερχόταν μια ημέρα, θα ερχόταν μια ημέρα ευλογημένη που αυτός ο βλάσφημος θα άλλαζε τη γλώσσα του.

Η γλώσσα αυτή του Παύλου που στάζε φαρμάκι κατά του Χριστού. Αυτή η γλώσσα του Παύλου θα γεννότανε κιθάρα, κιθάρα αγγέλων και αρχαγγέλων να ψάλλει το όνομα του Χριστού. Εγνώριζε ότι αυτός ο λύκος θα γεννόταν αρνί.

Εγνώριζε ότι αυτός ο σκορπιός θα γεννόταν μέλισσα. Εγνώριζε ότι αυτός ο κακούργος θα γεννόταν άγιος. Εγνώριζε ο Χριστός ότι αυτός, ο κατήγορος των χριστιανών, θα γεννότανε ο θερμότερος συνήγορος και ο μεγαλύτερος Απόστολος του Χριστιανισμού.

Γι' αυτό λοιπόν τον άφηνε. Ή αν τον έκοβε, ή αν την ώρα που κρατούσε τα ρόπαλα, τα μαχαίρια, ή αν την ώρα που βλαστημούσε, του έστελνε ένα κεραυνό και τον έκανε κάρβουνο, σήμερα δεν θα είχαμε Παύλο. Παύλος. Έχουμεν Παύλον, διότι εμακροθύμησε ο Θεός δι' αυτόν. Δόξα τη μακροθυμία σου, Κύριε, ψάλλει πάντοτε η Εκκλησία μας.

Και τη μακροθυμία του Θεού δεν την βλέπουμε μόνο στην περίπτωση του Αποστόλου Παύλου. Τη μακροθυμία του Θεού την βλέπουμε, αγαπητοί μου, μέσα στην ιστορία των Αγίων, των Μαρτύρων, των Οσίων. Την βλέπουμε μέσα εις τον βίον των αγίων, την βλέπουμε, για να τελειώνω, και στη σημερινή μας γενεά. Δεν φαντάζομαι να υπάρξει.

Πολλές γενεές επέρασαν επάνω στην γη, την αμαρτωλή γη, αλλά πιστεύω ότι αυτή η γενεά που ζει είναι αμαρτωλότερη από όλες τις γενεές που ζήσανε.

Ποτέ δεν χύθηκε τόσον αίμα επάνω στην γη, ποτέ ο άνθρωπος δεν απεστάτησε από τον Θεό, ποτέ ο άνθρωπος δεν εμούτζωσε την θεότητα, όχι με τα πέντε, δέκα δάκτυλά του, με τα είκοσι δάκτυλά του και των ποδιών του.

Ποτέ ο άνθρωπος δεν εσταύρωσε τον Ιησούν τον Ναζωραίον όπως τον σταυρώνει μέσα στην γενεάν μας.

Δια να παραλείψω άλλες αμαρτίες, ένα μαύρο κομπολόγιον που κρατά στα χέρια ο διάβολος, διότι κάθε αμαρτία είναι μια χάντρα, μαύρη χάντρα, και όπως κάποιοι γέροι κρατούν στα χέρια τους κομπολόγια και μετρούν τις χάντρες, και ο διάβολος, καθισμένος διπλοπόδι, όπου τον φανταστείτε, και στα καμπαναριά μας κι όπου να είναι, και στα χρηματιστήριά μας, και στις τράπεζές μας, και στις οικογένειές μας, και στα μοναστήρια, και στην κοινωνία, και σε εργοστάσια, διπλοπόδι ο διάβολος, κρατάει το μαύρο κομπολόγι του και μετράει τις αναρίθμητες χάντρες, τις μαύρες χάντρες των αμαρτημάτων.

Από όλο το κομπολόι του διαβόλου, που το φτιάχνουμε εμείς και παίζει και εμπαίζει την ανθρωπότητα ολόκληρη, ο Δράκων ο Μέγας, όπως λέγει η Αποκάλυψη, από όλες τις αμαρτίες μία και μόνη αναφέρω, που όταν τη σκέπτομαι, αδελφοί μου, ανατριχιάζω.

Όταν τη σκέπτομαι, κλαίω. Όταν τη σκέπτομαι, λέγω: αν ήταν δυνατόν να φύγω μέσα από την Ελλάδα και να πάω κάτω στους Βεδουίνους και κάτω στους Νέγρους και κάτω στους Κινέζους και κάτω στους Ιαπωνέζους και πάνω στον Βόρειο Πόλο να ζήσω έρημος.

Γιατί πιάνει αμαρτία. Αυτή είναι η βλαστημία του Θεού.

Βλασφημίες και πού δεν ακούετε; Βλασφημίες ακούγονται από όλους, και από το γέρο τον ασπρομάλλη που το πόδι του είναι κοντά στον τάφο και τον περιμένει το φτυάρι των νεκροθαφτών και είναι αμετανόητος, και από το μικρό παιδί που κρατάει στην αγκαλιά της η μάνα. Και αυτό το μικρό παιδί βλαστημάει Χριστό, Θεό, Παναγία, καντήλια, πολυελαίους, Ευαγγέλια, εικόνες, τα Άγια τα Πάντα.

Φρικτές βλασφημίες, και όχι μόνο τις καθημερινές, αλλά και αυτή την ημέρα του Κυρίου, και αυτή ακόμα τη μεγάλη ημέρα της Χριστιανοσύνης, και αυτή ακόμη τη Μεγάλη Παρασκευή που σταυρούται ο Αναμάρτητος, μέσα στην πατρίδα μας, στα σοκάκια, στα δικαστήρια, στα σχολειά, στα προαύλια των εκκλησιών μας, μέσα στα σπίτια μας, παντού, μέσα στον σιδηρόδρομο, στα πούλμαν, έμαθα και στα αεροπλάνα ακόμα πάνω, βλαστημάνε οι αεροπόροι μας το όνομα του Χριστού μας.

Όχι, δεν συγκινείσθε, δεν πονείτε; Από πού είστε φτιαγμένοι; Πέτρα είναι η καρδιά σας και δεν συγκινείσθε, ω χριστιανοί, διά τις βλασφημίες που ακούονται από τα άτιμα και κολασμένα χείλη των ανθρώπων;

Δεν ακούει ο Χριστός της βλαστίμειας Τις ακούει όπως άκουε πάνω στο Σταυρό τις βλασφημίες των Εβραίων. Τις ακούει, διότι ο Χριστός είναι όλος ακοή. Τις ακούει και θα μπορούσε ο Χριστός, μόνο το δαχτυλάκι του ο Χριστός, ας μην πιστεύουν οι άπιστοι, δικαίωμά τους.

Μόνο το δαχτυλάκι να κουνήσει ο Χριστός, καρβούνο έγινε η ανθρωπότητα. Μόνο το δαχτυλάκι να κουνήσει ο Χριστός, θα μπορούσε ο Χριστός επάνω στο κεφάλι κάθε βλάσφημου να πέσει η αστροπελέκη και να τον κάνει κομμάτια και καρβούνο.

Θα μπορούσε ο Χριστός να κουνήσει αυτή τη γη, να κάνει σεισμό και να μην είναι λίθος επί λίθου, και κάτω από τις πέτρες και τα αγκωνάρια και τα πετρόναρα να ταφούν όχι μόνο οι βλάσφημοι, όχι μόνο οι βλάσφημοι. Αυτοί αμαρτάνουν λιγότερο.

Να ταφούμε και εμείς όλοι, γιατί ακούμε να βλαστημαίνεται ο Χριστός και κανείς από εμάς δεν διαμαρτυρεύεται. ? Πρέπει να πλύνεις τη γλώσσα σου με ροδόσταγμα για να πεις τη μάνα μου.

Και όμως η μάνα μας είναι αμαρτωλή και ο πατέρας μας είναι αμαρτωλός, και τα παιδιά μας είναι αμαρτωλά. Ένας μόνο αναμάρτητος. Και μία είναι η γλυκιά μας μάνα του κόσμου ολοκλήρου, η Παναγία. Και καμιά μάνα, καμιά γυναίκα δεν υβρίζεται τόσο χυδαία.

Καμιά πόρνη των Αθηνών, καμιά πριμαντόνα, δεν υβρίζεται τόσο πολύ όπως η Παναγία η Θεοτόκος. Δεν είμαστε χριστιανοί, είμαστε θεομπαίχτες, δεν πιστεύουμε στον Χριστό, δεν πιστεύουμε στην Παναγία, δεν πιστεύουμε στην Εκκλησία του Χριστού μας.

...και όμως ο Χριστός μακροθυμεί, μακροθυμεί, γιατί περιμένει αυτά τα στόματα της ουσιάς να μετανοήσουνε, περιμένει αυτοί οι βλάσφημοι να γονατίσουν μπροστά στον Χριστό και να ζητήσουν το έλεος του Θεού. Τελειώνω, αδερφοί μου, ήθελα να κάνω και ένα ερώτημα εκκλησιαστικό, τεράστιο εκκλησιαστικό.

Αλλά το ερώτημα αυτό δεν το θέτω εδώ, διότι εδώ ο τόπος είναι ιερός. Θα απαντήσουμε ως άνθρωποι, θα απαντήσουμε ως Έλληνες, θα απαντήσουμε ως Χριστιανοί, θα απαντήσουμε ως κληρικοί που δεν ζητούμε ούτε μίτρες ούτε πατερίτσες, αλλά ζητούμε μόνο τη δόξα του Θεού. Θα απαντήσουμε, αν θέλει ο Θεός, το βράδυ ή στην αίθουσα.

Σας καλώ όλους το απόγευμα, αν θέλει ο Θεός και ζούμε, στο μάτι των κόσμων να ακούσετε την απάντηση σε ένα δεύτερο πυρηνικό εκκλησιαστικό ερώτημα, το οποίο συγκλονίζει ολόκληρον την Ελλάδα από τον Έβρο μέχρι την Κρήτη και από τη Ρόδο μέχρι την Κέρκυρα.

Διότι άρχονται οι μέρες φοβερές. Εάν δεν μετανοήσωμεν, γράψατέ το, γράψατέ το, εάν ο ελληνικός λαός δεν μετανοήσει, θα έρθει μια μέρα φοβερά, κατά την οποία ολόκληρος η Ελλάς θα σεισθεί εκ θεμελίων, και τότε θα γίνει της Αποκαλύψεως.

Από την οργήν, την μεγάλη, την ερχομένη, δια τας αμαρτίας ημών, ο δε Κύριος Ιησούς Χριστός, δια πρεσβειών της Παναγίας Θεοτόκου, ας κάνει έλεος πάσιν ημίν.

Την πίστιν τετήρηκα. Ένας, αγαπητοί μου χριστιανοί, ένας ήλιος εβασίλεψε. Ο ήλιος αυτός που εβασίλεψε είναι το έτος 1965, με τις στενοχώριες του, με τα βάσανά του, με τις περιπέτειές του, αλλά και με τις λίγες χαρές που μας έδωσε.

Το περασμένο έτος εβασίλευσε δια παντός. Νέος ήλιος, νέον έτος, το 1966, ανέτελε πάλι εις τον ορίζοντα της ανθρωπότητός. Αλλά εγώ, αγαπητοί μου, δεν παρουσιάζομαι σήμερα εδώ εις το βήμα για να σου μιλήσω ούτε για το περασμένο χρόνο που πέρασε με τα τόσα βάσανά του, ούτε να σου μιλήσω για τας νέας ελπίδας με τα οποία οι άνθρωποι εχαιρέτησαν το νέο έτος το 19...

Εγώ σήμερα θέλω να σου μιλήσω για κάποιο άλλο ήλιο που 30 ολόκληρα χρόνια εφώτισε Ανατολή και Δύση. Και εξακολουθεί ακόμα να φωτίζει και να ζωογονεί ολόκληρο τον χριστιανικό κόσμο. Ο ήλιος αυτός, ο οποίος ως άνθρωπος εβασίλευσε, είναι ο Απόστολος Παύλος.

Όπως λέγει σήμερα ο Απόστολος, τις τελευταίες ημέρες της ζωής του ο Απόστολος Παύλος τις επέρασε μέσα στις φυλακές, μέσα από ντρούμια, μέσα ή στα φυλακά στις δρόμεις Και ενώ πλέον επερίμενε από ώρα σε ώρα να χτυπήσουν οι δήμιοι τη σιδερένια πόρτα της φυλακής και ο Απόστολος του Χριστού να οδηγηθεί στον τόπο της εκτελέσεως και να πέσει η αγία του κεφαλή κάτω από τη σπάθη του στρατιώτου, ενώ, λέγω, από ώρα σε ώρα επερίμενε την εκτέλεσή του, εντούτοις ο Απόστολος Παύλος ευρήκε όλη την ψυχραιμία του, όλο το θάρρος, όλο τον ιερόν ενθουσιασμό για να πάρει την πένα και μέσα στο κελί της φυλακής να γράψει τα τελευταία του λόγια.

Λόγια, λόγια χρυσά, λόγια που έπρεπε να τα ακούσουμε όλοι, λόγια που μπορούν να γίνουν πρόγραμμα της ζωής μας κατά το νέον αυτό έτος. Ποια είναι τα λόγια αυτά που, βασιλεύοντας ο ήλιος αυτός, ο πνευματικός ήλιος της Εκκλησίας, ο Απόστολος Παύλος, ποια είναι τα λόγια αυτά που είπε προτού ακόμα να χωρίσει εκ της ματαίας αυτής ζωής;

Εμείς θα ακούσουμε, αγαπητοί μου, στον Απόστολο. Λέγει ο Παύλος: «Τον αγώνα τον καλόν ηγώνισμαι, τον δρόμον τετέλεκα, την πίστιν τετήρηκα. Λοιπόν, απόκειταί μοι ο της δικαιοσύνης στέφανος, ον ο Κύριος αποδώσει μοι εν ημέρα εκείνη».

Αδελφοί, δεν έχω καιρό για να σας ερμηνεύσω αυτά τα λόγια του Αποστόλου Παύλου. Αλλά θα ήθελα από τα λόγια αυτά να προσέξουμε εκείνα που λέγει, ότι «τετήρηκα την πίστη», ότι ετήρησα την πίστη. Ποια είναι αυτή η πίστη που ετήρησε ο Απόστολος Παύλος;

Είναι η πίστη εις τον αληθινόν Θεόν. Είναι η πίστη εις τον Κύριον ημών Ιησού Χριστόν. Είναι η πίστη, είναι όλα εκείνα τα οποία εδίδαξε ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός. Αυτά τα λόγια που είπε ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός, αυτά τα λόγια τα εφύτευσε βαθιά ο Απόστολος Παύλος στην καρδιά του και δεν μπόρεσε κανένας σατανάς να τα ξεριζώσει μέσα από την ψυχή του.

Αυτά τα λόγια της Καινής Διαθήκης που αποτελούν την πίστη του Αποστόλου Παύλου και όλων των χριστιανών, αυτά τα λόγια τα εσκόρπισε Ανατολή και Δύση. Σαν τον γεωργό που παίρνει το σπόρο και σπέρνει δεξιά και αριστερά μέσα στο κτήμα του, σαν τον αετό που πετάει Ανατολή και Δύση, σαν τον ήλιο που στέλνει παντού τις ακτίνες του, σαν έναν αθλητή που παλεύει συνεχώς μέσα στο στάδιο και τρέχει το δρόμο του, έτσι και αυτός ο ουράνιος γεωργός και ο ήλιος ο πνευματικός και ο αθλητής ο γενναίος και υψηλός και ατρόμητος, τριάντα ολόκληρα χρόνια δεν εσταμάτησε ούτε ημέρα ούτε νύχτα για να σπέρνει παντού το Λόγο του Θεού.

Εκήρυξε εις τα Ιεροσόλυμα, εκήρυξε εις την Αντιόχεια, εκήρυξε εις την Μικρά Ασία, εκήρυξε εις την Ελλάδα, εκήρυξε εις την Θεσσαλονίκη, εκήρυξε εις την Εύβοια, εις την Βέροια, εκήρυξε εις τας Αθήνας, εκήρυξε εις την Κόρινθο, εκήρυξε και μέσα ακόμα στη Ρώμη. Παντού εκήρυξε. Εκήρυξε ενώπιον λαού μικρού. Εκήρυξε ενώπιον αρχόντων και ηγεμόνων. Εκήρυξε και ενώπιον ακόμη αυτού του Νέρωνος. Και εκήρυξε εν μέσω πολλών εμποδίων. Το τι υπέφερε δεν περιγράφεται.

Τον χτυπήσανε, τον πετροβολήσανε, τον δέσανε, τον σύρανε μέσα εις τας φυλακάς, τον ρίψανε μέσα στα ποτάμια και στις θάλασσες, αλλά όμως, παρ' όλα τα μαρτύριά του, παρ' όλο τον διωγμό του, δεν έπαυσε να κηρύττει την πίστη του Χριστού.

Δεν υπεχώρησε καθόλου. Δεν έκανε καμία υποχώρηση, δεν έκανε κανένα συμβιβασμό με την πίστη, δεν ανακάτεψε την πίστη του καθόλου, αλλά όπως ακριβώς την παρέλαβε, ούτως και την εδίδαξε, την πίστη την Ορθόδοξο.

Και γι' αυτό τώρα, και γι' αυτό γράφει ότι λέγει, ότι κι αν ακόμα, λέγει, από τα ουράνια έρθει κάποιος άγγελος και σας κηρύξει κάτι άλλο Ευαγγέλιο από αυτό που κηρύττω, εσείς, λέει, να μην τον ακούσετε.

Και άγγελος ακόμα εξ ουρανού, εάν έρθει να κηρύξει ετέρα πίστη, την άλλη πίστη, να μην τον πιστεύσετε. Γιατί δεν θα είναι άγγελος, αλλά θα είναι διάβολος. Γιατί η μεγαλυτέρα τέχνη του διαβόλου είναι να παρουσιάζεται ως άγγελος φωτεινός και να διδάσκει τα διδάγματα της πλάνης.

Αγαπητοί μου, όπως ο Απόστολος Παύλος ετήρησε την πίστη του, έτσι και εμείς οι χριστιανοί. Εμείς καλούμεθα όλοι μας να τηρήσουμε την πίστη μας. Αυτό που είπε ο Απόστολος Παύλος, ότι τετήρηκα την πίστη, πρέπει και εμείς να το εκτελέσωμε.

Πρέπει και εμείς να τηρήσουμε την πίστη μας, διότι, αγαπητοί μου, στα χρόνια αυτά που ζούμε είναι γεγονός ότι η πίστη μας κινδυνεύει. Λέγοντας δε «κινδυνεύει», δεν το λέγομε έτσι απλώς ως ένα σχήμα λόγου.

Αλλά είναι, αδελφοί μου, μία πραγματικότης ότι ουδέποτε άλλοτε η πίστη μας η Ορθόδοξος κινδυνεύει όπως κινδυνεύει εις τας σημερινάς μας ημέρας. Κινδυνεύει από εσωτερικούς και εξωτερικούς εχθρούς. Κινδυνεύει διότι η Ελλάς, η πατρίς μας, πλέον δεν είναι όπως ήταν άλλοτε.

Άλλοτε η Ελλάς, η πατρίς μας, μπορεί να μην είχε σχολειά και πανεπιστήμια και λύκεια, μπορεί να μην είχε δρόμους και πλατείες και σπίτια και μεγάλες πολιτείες, ή μπορεί να μην είχε όλα αυτά τα υλικά αγαθά τα οποία είχε.

Αλλά είχε ένα μεγάλο αγαθό, είχε την πίστη την Ορθόδοξο. Η Ελλάς, η μικρά μας πατρίς, ήταν ένας μπαξές του Θεού. Ήταν μέσα στο περιβόλιο αυτό όλα τα λουλούδια, όλα τα άνθη, όλοι οι καρποί του Παναγίου Πνεύματος.

Η Ελλάδα ήταν πραγματικά το αμπέλι του Χριστού, ήταν ο κήπος του Χριστού, ήταν ο χώρος ιερός και άγιος, ήταν λαός περιούσιος, ήταν λαός που επίστευε στην Ορθόδοξο πίστη. Αλλά τώρα τελευταίως μέσα εις τον ωραίον αυτόν κήπον που λέγεται η Ορθόδοξος Ελλάς έχουν πέσει ζυζάνια, έχουν πέσει αγκάθια και έχουν φυτρώσει διάφορες αιρέσεις.

Κινδυνεύει λοιπόν η ορθόδοξος πίστη. Κινδυνεύει από τους προτεστάντας που μας διδάσκουν, λέγουν ότι δεν υπάρχουν, δεν πιστεύουν στα μυστήρια. Ούτε στις κολυμπήτρες, ούτε στα δισκοπότηρα, ούτε στην ιεροσύνη.

Κινδυνεύει από τους φράγκους που θέλουν καλά και σώνει να μας πάρουν με τη βία. Και να μας πάνε στον Πάπα να προσκυνήσουμε την παντόφλα του. Μα κινδυνεύει, κινδυνεύουμε από τους διαφόρους αιρετικούς, κινδυνεύουμε από τους μασόνους, οι οποίοι θέλουν και αυτοί να μας πάρουν, να μας πάνε μέσα στις σπηλιές των για να προσκυνήσουμε πια αυτόν τον διάβολο, διότι ο αρχηγός των μασονικών στοών είναι ο μέγας αρχιτέκτων, ο διάβολος.

Κινδυνεύουμε από τους Ροταριανούς που είναι ένα μικρό νηπιαγωγείο του μασονισμού και όπως στα νηπιαγωγεία τα παιδιά μαθαίνουν το αλφάβητο, έτσι και μέσα στους Ροταριανούς ομίλους που εγέμισαν εδώ στην Ελλάδα διδάσκονται οι χριστιανοί ορθόδοξοι το αλφαβητάριο του μασονισμού.

Κινδυνεύουμε από τους Αντβεντιστάς, τους αιρετικούς αυτούς που μας λένε να σβήσουμε από το ημερολόγιο την Κυριακή ημέρα και να έχουμε το Σάββατο. Δεν παραδέχονται την Κυριακή ως ημέρα αναστάσιμη, ως ημέρα λαμπράν και μεγάλη.

Αλλά θέλουν να μας κάνουν Εβραίους να εορτάζουμε το Σάββατο. Κινδυνεύουμε από τους αιρετικούς του Τετάρτου Ευαγγελίου, του Τετραγωνικού Ευαγγελίου. Κινδυνεύουμε από 36 περίπου αιρέσεις που παρουσιάζονται μέσα στην πατρίδα μας.

Και προπαντός κινδυνεύει η Ορθόδοξος Ελλάς από τη μεγαλύτερη αίρεση των αιώνων. Από την αίρεση των χιλιαστών, των Ιεχωβάδων, η οποία είναι η λέπρα και η κατάρα της ανθρωπότητας. Αυτές λοιπόν όλες οι αιρέσεις έχουν πάει μέσα εις το έθνος μας.

Κάθε πόλη, κάθε συνοικία είναι γεμάτη από ανθρώπους που έχουν τα διάφορα πιστεύω. Ο ένας έχει το πιστεύω των Προτεσταντών, ο άλλος το πιστεύω του Πάπα, ο άλλος το πιστεύω των Ροταριανών, ο άλλος έχει το πιστεύω της Μασονίας, ο άλλος έχει το πιστεύω των Αντβεντιστών και όλων των Ρωττικών εγέννητς αυτής.

Γι' αυτό είπα ότι η πίστη η ορθόδοξος κινδυνεύει. Και είναι φοβερό πράγμα να βλέπεις χριστιανούς, να βλέπεις ανθρώπους που εβαπτιστήκανε εις το όνομα της Αγίας Τριάδος, να βλέπεις παιδιά που πηγαίναν στο κατηχητικό σχολείο, που πηγαίναν και εξομολογούντο στον πνευματικό τους πατέρα, Να βλέπεις χριστιανούς που δέκα και είκοσι και τριάντα χρόνια ζούσανε μέσα στην Ορθοδοξία, να τους βλέπεις ξαφνικά να φεύγουν από την Ορθόδοξη Εκκλησία, να μουντζώνουν τα πάντα και τους πάντας και να γίνονται άλλοι Ροταριανοί, άλλοι Μασόνοι, άλλοι Προτεστάντες, άλλοι Φράγκοι, άλλοι Αντβεντιστές και να φεύγουν μακριά από την Ορθόδοξη Εκκλησία.

Είναι φοβερόν, φοβερόν, γιατί, αδέρφια μου, το ελληνικό έθνος επέρασε και άλλες μεγάλες συμφορές. Τετρακόσια χρόνια ήμασταν κάτω από τον Τούρκο και οι Τούρκοι επίεζαν πολύ την Ορθόδοξο πίστη. Το μαχαίρι βάνανε στο λαιμό τους, το λαιμό των Χριστιανών, αλλά οι Χριστιανοί τότε δεν αρνούνταν την πίστη την Ορθόδοξο.

Και τώρα την αρνούνται την Ορθόδοξο πίστη. Γιατί; Άλλος, είναι πολλά τα αίτια, τα αίτια είναι πολλά που οι Ορθόδοξοι σήμερα εγκαταλείπουν την Ορθόδοξη Εκκλησία. Άλλος, το κυριότερο αίτιο κατά με είναι ότι ο κλήρος μας δεν στέκεται στο ύψος αποστολής του.

Το άλλο αίτιο είναι ότι οι διδασκαλίες που γίνονται μέσα στα σχολεία και μέσα στα πανεπιστήμια κλονίζουν την πίστη των χριστιανών. Το τρίτο αίτιο είναι ότι οι κινηματογράφοι και τα θέατρα και τα περιοδικά και τα βιβλία που σκορπίζονται μοιράζουν, σκορπίζουν παντού το μικρόβιο της αθεΐας και διαφθοράς. Και το τελευταίο αίτιο είναι ότι πέφτει χρήμα.

Έρχονται χρήματα, πολλά χρήματα. Οι προπαγάνδες διαθέτουν τεράστια οικονομικά μέσα και μοιράζουν δέματα και μοιράζουν τροφάς και μοιράζουν ενδύματα και ενισχύουν ποικιλοτρόπως, και αυτά όλα είναι τα μέσα εκείνα, τα αίτια ένα κατά τον οποίο φεύγει ο κόσμος από την Ορθοδοξία μας.

Αλλά, αδελφοί μου, ας μην απογοητευόμαστε.

Ό,τι γίνεται στις ημέρες μας το προεφήτευσε ο Χριστός ο ίδιος, ο Κύριός μας. Είπε ότι θα έρθουν οι μέρες που ζήτημα.

Μέσα μπορείς μες στον κόσμο αυτό να βρεις πολλά πράγματα, μπορεί ακόμα ότι είναι πολλά, αλλά πολύ δύσκολο είναι να βρεις την πίστη. Η πίστη θα γίνει, μπορεί να βρεις ό,τι θες σήμερα στον τουνιά αυτόν, τον ψεύτικο τουνιά. Μπορεί να ψάξεις μέσα στην Αθήνα και να βρεις ό,τι θες, και σπίτια και λεμουζίνες και πολυκατοικίες και διαμάντια και χρυσάφι και πολλά πράγματα και διπλώματα και μόρφωση μεγάλη.

Αλλά το σπανιότερο πράγμα που υπάρχει σήμερα μέσα στην πατρίδα μας, το σπανιότερο από όλα τα πράγματα είναι η πίστη. Οι άνθρωποι πλέον δεν πιστεύουν στο Θεό όπως επίστευαν οι πατέρες και οι προγονοί μας.

Προεφήτευσε λοιπόν ο Χριστός ότι θα έρθει μια ημέρα που η πίστη θα εκλείψει. Το προεφήτευσε ο Απόστολος Παύλος που είπε ότι θα έρθουν χρόνοι που οι άνθρωποι θα φύγουν από την Ορθόδοξο πίστη και θα τεντώσουν τα αυτιά τους για να ακούσουν τους διαφορετικούς.

Το επροφήτευσε ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός, όπως είπα κι άλλοτε εδώ στην εκκλησία κατά την εορτή της Αγίας Μαρίνης νομίζω, είπα ότι ο Άγιος Κοσμάς προτού να ξεψυχήσει, προτού να παραδώσει, να βασιλέψει και αυτός ο ήλιος, όπως ο Απόστολος Παύλος εβασίλευσε μέσα στα μπουντρούμια της Ρώμης, έτσι και ο Άγιος Κοσμάς εβασίλευσε απάνω στα ψηλά βουνά της Ηπείρου.

Εκεί μέσα εβασίλευσε ο ήλιος αυτός ο πνευματικός. Αλλά όπως ο ήλιος, προτού να βασιλεύσει, στέλνει τις χρυσές του ακτίνες. Και είναι ωραίο το ηλιοβασίλεμα. Έτσι και οι ψυχές, οι ωραίες ψυχές, οι μεγάλες ψυχές, στέλνουν τις τελευταίες των ακτίνες επάνω στη γη, τα ωραία των και χρυσά λόγια, που είναι μια αιώνια υποθήκη του ανθρωπίνου πνεύματος.

Και όπως ο Παύλος είπε τα τελευταία του λόγια, τον αγώνα τον καλόν ηγώνισμαι, τον δρόμον τετέλεκα, την πίστιν τετήρηκα, έτσι κι ο Άγιος Κοσμάς, βασιλεύοντας επάνω στα ψηλά βουνά της Πίνδου, πέρα από τον Αώο ποταμό, είπε και αυτός στις προφητείες του τα μεγάλα λόγια, τα οποία σήμερα προφητεύονται, βγαίνουν.

ότι όλα εκπληρώνονται. Είπε μεταξύ των άλλων, όπως κατ' επανάληψη ετόνιζα και δεν παύω να τονίζω, γιατί πιστεύω ότι ο Άγιος Κοσμάς είχε προφητικό πνεύμα και προφήτευσε σαν τον Απόστολο Παύλο. Είπε μεταξύ των άλλων ο Κοσμάς ότι τον είδαν, λέει, οι μαθητές του να κλαίει και να αναστενάζει και τον ρώτησαν: «Γιατί κλαις, Άγιε του Θεού;» Και εκείνος απήντησε ότι θα έρθουν δύσκολα χρόνια στο γένος.

Οι άνθρωποι θα φύγουν από την Ορθόδοξο πίστη, ότι θα πέσουν προπαγάνδες και αιρέσεις και Αντίχριστος θα κάνει χάσμα μεταξύ των Χριστιανών. Και τέλος είπε τα εξής επιγραμματικά λόγια του: Θα έρθει η μέρα που στην Ελλάδα θα αδειάσουν οι εκκλησίες του Χριστού και όταν αδειάσουν οι εκκλησίες του Χριστού, θα γεμίσουν οι φυλακές.

Και πράγματι, λοιπόν, άδειασαν οι εκκλησίες και γέμισαν οι φυλακές της πατρίδος μας. Ναι, αδελφοί μου, άδειασαν. Τι νομίζετε πως είναι αυτοί που εκκλησιάζονται; Πάρε εδώ την Ηλιούπολη. Η Ηλιούπολη, από ένα μικρό χωριουλάκι, από μια συνοικία που ήταν με 100 σπίτια, τώρα έγινε μια από τις μεγαλύτερες πόλεις της Ελλάδος.

Έχει περίπου πληθυσμό 50.000 κατοίκων, έχει 5 εκκλησίες εκεί. Αν πάρεις μολύβι, αν σταθεί άγγελος απ' έξω από την πόρτα και μετρήσει τα γυναικόπαιδα και τον κόσμο που έρχεται, παραπάνω σ' αυτούς τους 5 ναούς, παραπάνω από χίλιους ανθρώπους δεν εκκλησιάζονται. Οι 39.000 to 40.000 κόσμος που ευρίσκεται, ούτε μόνο χίλιοι εκκλησιάζονται, αλλά και αυτοί που εκκλησιάζονται δεν έχουν μέσα τους τη φωτιά εκείνη που πρέπει να μπαίνουν μέσα στην εκκλησία όπως μπαίνουν στο σπίτι τους.

Μπαίνουν όπως μπαίνουν σε ένα κινηματογράφο, χωρίς να έχουν μέσα φόβο και τρόμο. Ενώ στα παλιά τα χρόνια, όταν περνούσε το δισκοπότηρο, κρατώντας ο παπάς το δισκοπότηρο, όλοι πέφτανε στα γόνατα, όλοι πέφτανε, όλοι τρέμανε.

Γιατί «ως φοβερός ο τόπος ούτος», είναι ο τόπος του ουρανού, αν τα πιστεύουμε, αν τα πιστεύουμε. Και έπεφταν τα δάκρυά τους κάτω εδώ, κάτω στη γη. Ενώ στα παλιά τα χρόνια υπήρχε πίστη πραγματική και πίστευαν στα λόγια του Ευαγγελίου, σήμερα απλώς εκτελούμε ένα τυπικό καθήκον.

Ζουν οι άνθρωποι χωρίς Θεό, χωρίς πίστη. Σε αυτά τα δύσκολα χρόνια που ζούμε, αγαπητοί μου, που δεξιά και αριστερά υπάρχουν προπαγάνδες, εμείς ας ακούσουμε τα λόγια του Αρχαγγέλου Γαβριήλ, ας ακούσουμε τα λόγια «στώμεν καλώς, στώμεν μετά φόβου». Όσοι πιστοί, όσοι ακόμα πιστεύουμε στο Χριστό, ας παρακαλέσουμε τον Κύριό μας να μας κρατήσει στην πίστη.

Η πίστη είναι το φως, η πίστη είναι η ζωή, η πίστη είναι το παν.

Χωρίς λεπτά μπορεί να ζήσεις, χωρίς γυναίκα μπορείς να ζήσεις, χωρίς παιδιά μπορείς να ζήσεις, χωρίς πατρίδα μπορείς να ζήσεις, αλλά χωρίς πίστη στο Θεό δεν μπορείς να ζήσεις. Και αυτός που δεν έχει λεπτά και αυτός που δεν έχει γυναίκα και αυτός που δεν έχει πατρίδα και αυτός μια έχει το σωσίβιο μέσα στον ωκεανό αυτό, γιατί μέσα στον ωκεανό, όταν γίνει ναυάγιο, το μόνο πράγμα που χρειάζεται ο άνθρωπος δεν είναι τίποτα άλλο: το σωσίβιο.

Και μέσα στον ωκεανό αυτό που ζούμε, το σωσίβιο που χρειαζόμεθα όλοι μας ανεξαιρέτως οι Έλληνες να πιαστούμε, να σωθούμε από αυτό το μεγάλο ναυάγιο του σατανά, του κόσμου τούτου, το μόνο σωσίβιο που υπάρχει είναι η πίστη.

Την πίστη λοιπόν αυτή ας τηρήσουμε, ας κρατήσουμε σφιχτά, ας βουλώσουμε τα αυτιά μας με βουλοκέρι, να μην ακούμε τι λένε οι άθεοι και οι άπιστοι, την πίστη των πατέρων μας, την πίστη που παρέδωσαν γενεές γενεών, την πίστη που είναι όλη αλήθεια και φως, την πίστη που μια μέρα θα παραδώσουμε κι εμείς στα παιδιά μας και στα εγγόνια μας, την πίστη αυτή ας την κρατήσουμε.

Ας βουλώσουμε, επαναλαμβάνουμε, τα αυτιά μας εμείς και να μην ακούμε κανένα. Και λίγοι να μείνουμε, μες στους χίλιους ένας θα μείνει, μα όποιος να μείνει, να μείνει. Όλοι οι άλλοι ας πάνε όπου θέλουν, ας πάνε στις χαύρες των Μασόνων και στα σχολεία των Ροταριανών και μέσα στα σχολεία των διαφορετικών.

Όσοι πιστοί, όσοι πιστοί, να μείνουμε κοντά στον Χριστό και κοντά στην Αγία μας Ορθόδοξη Εκκλησία. Δεν έχει ανάγκη από εμάς ο Χριστός, και αν εμείς τον αρνηθούμε και αν εμείς φύγουμε, και οι πέτρες αυτές θα φωνάξουν ότι Εἷς Ἅγιος, εἷς Κύριος, Ἰησοῦς Χριστός, εἰς δόξαν Θεοῦ Πατρός. Ἀμήν.

Δεν έχει ο ήλιος ανάγκη από τον άνθρωπο, ο άνθρωπος έχει ανάγκη από τον ήλιο. Και δεν έχει ανάγκη ο Χριστός από εμάς. Και εμείς αν τον αρνηθούμε, και οι πέτρες και τα μνήματά μας και τα κύματα και τα δέντρα και τα άστρα και η γη και η θάλασσα και οι νεκροί μας και οι τάφοι μας και τα βουνά μας και οι άγγελοι και οι αρχάγγελοι ψάλλουν αιωνίως: «Αινείτε και υπερυψούτε». Δεν έχει ανάγκη από εμάς, τα σκουλήκια, τα βρωμερά και ακάθαρτα.

Εμείς έχουμε ανάγκη από τον Χριστό, εμείς έχουμε ανάγκη από την πίστη, ας κρατήσουμε την πίστη μας σαν θησαυρό μεγάλο και ανεκτίμητο, ας μην δώσουμε την πίστη μας και τη γη και ακόμα να μας δώσουν χρυσάφια και να μας δώσουν ακόμα τις κάσες του Ωνάση και να μας δώσουν τα εκατομμύριά τους και τα χρήματά τους και να μας δώσουν τη γη με χρυσάφι, την πίστη μας, την ορθόδοξον πίστη των γονέων μας, των πατέρων μας, των μαρτύρων μας.

Αυτή ας κρατήσουμε και όταν κάτω κατεβούμε στον κόσμο με αυτό το μάτι και όταν κλείσουμε τα μάτια, στα παιδιά μας να παραγγείλουμε να γράψουν στο σταυρό επάνω εκείνο που είπε. Πρόγραμμά μας να γίνει το πρόγραμμα του Αποστόλου Παύλου.

Και όπως ο Παύλος ξεψυχώντας μες στο μπουντρούμι της Ρώμης είπε τα λόγια αυτά, έτσι κι εμείς ο καθένας από μας να πούμε στον γύρω κόσμο: τον αγώνα τον καλόν ηγώνισμαι, τον δρόμον τετέλεκα, την πίστιν τετήρηκα.

Λοιπόν απόκειται μοι ο της δικαιοσύνης στέφανος, ον αποδώσει μοι ο Κύριος εν εκείνη τη ημέρα. Αμήν.