The Great Banquet and the Call to Worship

This English transcript is an automated translation of the original Greek lecture. It may contain errors; the original Greek audio recording is the authoritative source. Some passages are omitted per editorial policy.

My dear Christians, this is the Sunday of the Forefathers. Through the epistle reading and the Gospel we have heard, the Church calls us to prepare for the great feast of the Nativity of Christ. Today's Gospel is simple, very simple.

It tells us that a man prepared a banquet and invited many people, sending each one a personal invitation. But, strangely enough, not one of those he invited came.

They all made excuses. One said, “I have bought a field, and I must go and see it.” Another said, “I have bought five yoke of oxen, and I must try them out.” And a third, more shameless still, said, “I have married, so I have no time for this banquet.”

That is the parable. But as you know, a parable speaks of one thing and means another. Let us set everything else aside and ask one question: What is this banquet prepared by the Lord who loves mankind? My dear friends, this banquet is our holy faith.

It is the words of the Gospel. For the words of the Gospel are spiritual food. Just as a person cannot live without bread, the human soul cannot live without spiritual food.

That is why a Saint said that the words of the Gospel are bread kneaded by no human hands. They are spiritual bread, bread beyond the material world, kneaded by the hands of angels and archangels. This is the bread on which the angels of heaven are fed, the bread that nourishes our souls.

This banquet is the words of the Lord, the preaching of the Gospel, and the seven most holy Mysteries of our holy Church. Above all, it is the Divine Liturgy, which the Lord, despite all our sinfulness, has counted us worthy to attend at this very hour.

My dear friends, at this hour the church should be filled with angels and archangels alone. If we truly believe what the Gospel says, if we grasp the heights reached by the words of the Divine Liturgy, then here in the Church there should be, I repeat, only saints and angels.

Those who hold the holy chalices, the chanters who sing, and we who stand up here should not be walking on the earth, but far above it, thinking of nothing but God.

And just as, when Saint Spyridon served the Divine Liturgy, it is said that people heard something inside, in those blessed days when people entered the Church as though entering heaven, so, it is said, when Saint Spyridon, whose sacred memory we celebrate today, served the Divine Liturgy, people inside heard a melody.

They heard what sounded like harps; they heard angels chanting the holy prayer as they served the Liturgy. My dear friends, our faith is no fairy tale and no small thing. It is majestic. It is divine.

If someone does not believe, let them never set foot here in the church. But whoever believes cannot help being deeply moved, for “How awesome is this place! This is none other than the house of God, and this is the gate of heaven.”

So angels and archangels stand invisibly with us during the Divine Liturgy, and they invite us to the heavenly banquet. When the Holy Doors, the Beautiful Gate, open and the priest comes with the chalice in his hands, he may be the greatest sinner; he may be a priest sunk in sin.

But at that moment we do not see merely a priest. With the eyes of faith, we see an angel, an archangel descending from heaven, holding the Holy Mysteries and saying to us, “Take, eat; drink. With the fear of God, faith, and love, draw near.”

People hurry to palaces to sit at a royal banquet, and they hurry to weddings to share in the wedding feast. We, too, should run to the churches as though we had wings on our feet, to receive the spotless Mysteries. We should hold that moment sacred, great, and exalted: God counts us worthy to receive within ourselves, within our sinful bodies, to receive the Heavenly Father, our Lord Jesus Christ.

This, then, is the divine banquet that God's love sets before each one of us. Yet sadly, as the Lord's parable says, people refuse heaven's invitations. What those people did then, people still do today.

The Lord invites us. He calls us with heaven's trumpet; He calls us through the bells. Every bell that rings is an invitation from the angels, calling us here to the Church. But sadly, these are the days foretold by the prophet: people will have eyes, yet fail to see.

They will have ears, and yet they do not have ears, as though the parish here were mute. For, for example, this parish of Saint Anna has families, a thousand families, that is, about five thousand souls.

Saint Anna's bell rings and calls her children. A hen calls her chicks, and they come close so she can shelter them beneath her wings. In the same way, our holy Church calls her children to shelter them beneath her holy wings.

There are five thousand souls here. The bell rings for all five thousand, and what happens here happens in every parish of that size. If there is no memorial service... When there is one, of course they come, but when there is a memorial service, they do not come. And yet every Sunday, my brothers and sisters, just as you come to the memorial service for your father and mother and consider it ungrateful to talk during the memorial service for your father and mother...

Every Sunday we gather for a remembrance: not of our father or mother, but of our Lord Jesus Christ. We remember His death and His Resurrection, holding Him in everlasting remembrance.

So, out of those five thousand souls, only a few come. Of every hundred Greek Christians today, only two attend church. Where are the other ninety-eight? Why ask me? You live out in society and know it better than I do, a monk.

Only two in a hundred attend church. Where are the others? Ask them, and they will give the same answers as the guests in today’s parable. You see, whenever someone is about to fulfill a sacred duty, when it is time to pray, to attend the Divine Liturgy, or to hear the sermon, the devil puts excuses in that person’s mouth.

People make all kinds of excuses. And what do they all say? They repeat the same line again and again: “We have no time.” That is the devil’s refrain. They have no time to go to church, to pray, to open Holy Scripture, or to read the Holy Gospel.

They have no time. Yet those who say this do find time. They get up so early that no priest, chanter, or church warden here in Athens gets up earlier. They rise at dawn, put a rifle over their shoulder, and go up into the mountains by the thousands to hunt. Others are awake before daybreak too.

They climb into tour buses and travel here and there to enjoy the countryside, or simply to give themselves over to excess on their day off. Still others, men and women barely dressed, head down to Faliro early in the morning. They go into the water, displaying themselves shamefully and defiling those waters on these holy days.

Others gather while it is still dark. They say they have no time, but they have time for everything else: time for bathing, for sightseeing trips, for hunting, for the theater and cinema, and for card games.

Yesterday the police raided the most fashionable neighborhood of our city. They found dozens upon dozens of people still there at midnight, playing cards and rolling dice.

So these ladies have time to roll dice. They have time to play cards. Ladies and gentlemen have time to sit and gossip for hours. They have time for visits, for their nails and hair, and for the dogs that women and girls of all ages keep, spending enormous sums on them.

These women have time for dressmakers, they have time for shops, they have time for everything, they have time for the devil. But people today, in the twentieth century, have no time for God. The week has seven days, and each day has twenty-four hours.

That makes 168 hours in a week. And almighty God leaves you all those other hours to work as an honest provider and earn bread for your family. He leaves you time for recreation.

You may do what you wish within the bounds of human honor and dignity. But out of those 168 hours, He asks for one hour, one hour! The Divine Liturgy lasts about an hour, from “Blessed is the Kingdom of the Father and of the Son” to “Through the prayers” at the dismissal. Yet those who go to the devil’s haunts will not come even for that hour.

Saint Kosmas said that the day would come when the churches would be empty. Saint Kosmas of Aetolia, who was martyred in Albania for the name of our Christ some two hundred years ago, made 100,000 prophecies. And one of them was this: a cursed day would come upon the Greek Kingdom when the churches would empty, when there would be children to hold candles, and when women would go to church…

…to church, with no men or anyone else there. A dreadful, accursed day will come when the churches will stand empty. And when the churches empty, the world will go to ruin and the prisons will fill with criminals, embezzlers, and people guilty of every kind of crime. My dear brothers and sisters, we are living through those dreadful days now. The churches are emptying because of various scandals involving well-known people, various other causes, and a spirit of materialism and atheism sweeping across the whole world.

All you faithful, all you Christians in this world shaken to its foundations, let us hold fast to the Orthodox faith. Let us keep our pure Greek customs and traditions. Let us live as Greek Orthodox Christians, faithful to our homeland and faithful to our Lord Jesus Christ.

Yes, let us stop making the excuse, “We have no time.” That excuse comes from the devil. If we want to, we can find five minutes a day to say our prayers now. If we want to, we can set aside ten minutes to open the Gospel and read the Gospel.

And we can come here for one hour a week, kneel down, and ask Christ our Lord to forgive our sins.

That is what we say. Well then, a day will come, it will certainly come, for me, who am speaking to you, and for you, who are listening to me; for the little child and the white-haired old man; for every woman and man; for the one in a palace and the one in prison; for the poor and the rich. A day will come when there will be a knock at our door. There will be a knock at our door. Someone will come and say to us... Someone will come. Who? It will be a visitor whom no one wants, but a necessary visitor. A visitor whom no one can avoid. The hour will come, that is to say. It will be Death with his black wings. It will be Death, and he will say to us: “Come, come, come. Cross the bridge and come near, up there, to give an account of your deeds.”

Who will be able to tell death then, “I have no time”? Who? No one. Death will not give you even one more second. Offer it your money, your apartment buildings, your limousines, your millions, your gold coins. Become as rich as Onassis, if you like. Death will not give you one more second.

It tells you only this: “I have no time; I have time to do work.” Like a hawk that snatches a hen from a meadow and carries it high into the air, this black hawk flies everywhere, inside homes and at windows. It seizes you and says, “You have no time.”

It does not give you even a second; it snatches you and carries you into the other world. My brothers and sisters, let us think carefully about this vanity, this deceptive world. Let us believe in the Lord Jesus Christ and repent from the depths of our souls.

And let us live as the Apostle Paul says: “Redeem the time, because the days are evil.” The days truly are evil, for individuals, for families, and for our homeland.

The days are evil, the days are satanic, the days are Luciferian; Luciferian turmoil grips the world. Let us all, with one heart and one soul, use our time well through prayer, fasting, and turning toward heaven, so that we too may be saved and, through the intercessions of Saint Spyridon, find mercy on the dread day of Judgment. Amen.

Αγαπητοί μου χριστιανοί, είναι η Κυριακή των Προπατόρων. Και η Εκκλησία, με τον Απόστολο που διαβάσαμε και με το Ευαγγέλιο, μας καλεί να προετοιμαστούμε για τη Μεγάλη Εορτή των Χριστουγέννων. Σήμερα το Ευαγγέλιο είναι απλό, πολύ απλό.

Μας λέγει ότι κάποιος άνθρωπος έκανε τραπέζι και στο τραπέζι αυτό εκάλεσε πολλούς, τους εκάλεσε με ατομικές προσκλήσεις, τιμητικές. Αλλά, περίεργο πράγμα, στο τραπέζι αυτό, από αυτούς που εκάλεσε ο άνθρωπος αυτός με τις ατομικές προσκλήσεις, δεν προσήρθε κανένας, δεν επήγε.

Διότι προέβαλαν διαφόρους προφάσεις. Ο ένας είπε ότι αγόρασα χωράφι και πρέπει να πάω να το δοκιμάσω, να το δω. Ο δεύτερος είπε ότι αγόρασα πέντε ζευγάρια βόδια και πρέπει να τα δοκιμάσω. Και ο τρίτος, πιο αδιάντροπος, είπε ότι παντρεύτηκα και δεν ευκαιρώ για το τραπέζι αυτό.

Αυτή είναι η παραβολή. Αλλά, όπως ξέρετε, η παραβολή άλλα λέγει και άλλα εννοεί. Ας αφήσουμε όλα τα άλλα και ας ρωτήσουμε ένα πράγμα. Ποιο είναι το τραπέζι αυτό που έκανε ο φιλάνθρωπος αυτός Κύριος; Το τραπέζι αυτό είναι, αγαπητοί μου, η Αγία ημών θρησκεία.

Είναι τα λόγια του Ευαγγελίου. Διότι τα λόγια του Ευαγγελίου είναι η πνευματική τροφή και όπως ο άνθρωπος δεν μπορεί να ζήσει χωρίς ψωμί, έτσι και η ψυχή του ανθρώπου δεν μπορεί να ζήσει χωρίς την πνευματική τροφή.

Γι' αυτό είπε κάποιος Άγιος ότι τα λόγια του Ευαγγελίου είναι ψωμί ζυμωμένο όχι με χέρια ανθρώπινα, αλλά είναι ψωμί πνευματικό, είναι ψωμί άυλο. Άρτο που είναι ζυμωμένο με τα χέρια των Αγγέλων και Αρχαγγέλων, είναι ψωμί με το οποίο τρέφονται οι άγγελοι του ουρανού, άρτος ο τρέφων τας ψυχάς ημών.

Το τραπέζι αυτό είναι τα λόγια του Κυρίου, είναι το κήρυγμα του Ευαγγελίου, είναι τα εφτά μυστήρια, τα αγιότατα μυστήρια της Αγίας ημών Εκκλησίας. Είναι προπαντός η Ιερά και Θεία Λειτουργία, την οποία μας αξιώνει ο Κύριος, παρ' όλη την αμαρτωλότητά μας, να παρακολουθούμε κατά την ώρα αυτή.

Θα έπρεπε, αγαπητοί μου, αυτή την ώρα εδώ μέσα στο Ναό μόνον άγγελοι και αρχάγγελοι να είναι. Εάν καθίσουμε, αν τα πιστέψουμε τα λόγια αυτά που λέει το Ευαγγέλιο, αν δούμε τι ύψος έχουν τα λόγια της Θείας Λειτουργίας, μέσα εδώ στην Εκκλησία θα έπρεπε να είναι, επαναλαμβάνω, μόνον άγιοι, μόνον άγγελοι.

Και αυτοί που κρατούν τα Άγια Δισκοπότηρα και οι ψαλτάδες που ψάλλουν και εμείς εδώ πέρα που είμαστε απάνω, δεν θα έπρεπε να πατούμε τη γη, αλλά να πατούμε πολύ ψηλά, τίποτα άλλο να μη σκεφτόμαστε παρά μόνο το Θεό.

Και όπως ακριβώς όταν λειτουργούσε ο Άγιος Σπυρίδωνας, λέγει ότι άκουαν μέσα, πάρα τα χρόνια εκείνα τα ευλογημένα, που έμπαιναν στην εκκλησία οι άνθρωποι σαν να μπαίνανε στον ουρανό επάνω, όταν, λέει, λειτουργούσε ο Άγιος Σπυρίδωνας, του οποίου την ιερά μνήμη εορτάζουμε σήμερα, μέσα, λέει, οι άνθρωποι ακούγανε μια μελωδία.

Ακούγανε κάτι κιθάρες, ακούγανε εντομέλπινες της Αγίας Ευχάς, αγγέλους, έσφυρες λειτουργούντες. Δεν είναι, αγαπητοί μου, η θρησκεία μας παραμύθι, δεν είναι κάτι το ασήμαντο, είναι ένα μεγαλόπρεπο πράγμα, είναι ένα θεϊκό πράγμα.

Και ότι όποιος πιστεύει, αν ποιος δεν πιστεύει, ποτέ να μην πατήσει εδώ στην εκκλησία. Αλλά όποιος πιστεύει, δεν μπορεί να μη συγκινηθεί βαθύτατα. Γιατί ως φοβερός ο τόπος ούτος, ουκ έστι άλλο τι, ή οίκος Θεού και αυτή η πύλη του ουρανού.

Άγγελοι λοιπόν και αρχάγγελοι αοράτως την ώρα της λειτουργίας παρίστανται και αυτοί μας προσκαλούν εις το ουράνιον τραπέζι. Και όταν ανοίγει η Αγία Πύλη, η Ωραία Πύλη, με το δισκοπότηρο στα χέρια, εκείνη τη στιγμή ας είναι ο πιο αμαρτωλός παπάς, ας είναι παπάς βουτημένος μες την αμαρτία και μες το έσφορ.

Τώρα εκεί δεν βλέπουμε παπά, βλέπουμε με τα μάτια της πίστεώς μας άγγελο και αρχάγγελο να κατεβαίνει από τα ουράνια, να κρατάει τα Άγια Μυστήρια και να μας λέει: «Λάβετε, φάγετε, πίετε, μετά φόβου Θεού, πίστεως και αγάπης προσέλθετε».

Και όπως άλλοι τρέχουν στα παλάτια για να καθίσουν σε βασιλικό τραπέζι, και όπως άλλοι τρέχουν στο γάμο για να λάβουν μέρος στο τραπέζι του γάμου, έτσι και εμείς με φτερά στα πόδια θα έπρεπε να τρέχουμε στις εκκλησίες για να κοινωνούμε τα άχραντα μυστήρια και να έχουμε σαν ιερά και μεγάλη και υψηλή την ώρα εκείνη που μας αξιώνει ο Θεός μέσα στα σπλάχνα μας να δεχόμαστε, στα αμαρτωλά μας σπλάχνα να δεχόμαστε, τον ουράνιον Πατέρα, το διόνυμα του Χριστού. λάβετε, φάγετε, πίετε με τα φόβου Θεού πίστεως και αγάπης προσέρχεται και όπως άλλοι τρέχουν στα παλάτια για να καθίσουν σε βασιλικό τραπέζι και όπως άλλοι τρέχουν στο γάμο για να λάβουν μέρος στο τραπέζι του γάμου έτσι και εμείς με φτερά στα πόδια θα έπρεπε να τρέχουμε στις εκκλησίες για να κοινωνούμε τα άχραντα μυστήρια και να έχουμε σαν ιερά και μεγάλη και υψηλή την ώρα εκείνη που μας αξιώνει ο Θεός μέσα στα σπλάχνα μας να δεχόμεθα τα αμαρτωλά μας σπλάχνα να δεχόμεθα τον ουράνιον Πατέρα τον Κύριον η μόνη σου Χριστό αυτό λοιπόν είναι το τραπέζι το θεϊκό που στρώνει η αγάπη του

Αυτό λοιπόν είναι το τραπέζι το θεϊκό που στρώνει η αγάπη του Θεού στον κάθε ένα από εμάς, αλλά δυστυχώς, όπως λέει η παραβολή του Κυρίου, οι άνθρωποι δεν δέχονται τις προσκλήσεις του ουρανού και αυτό που κάνουν τότε οι άνθρωποι εκείνοι το κάνουν και σήμερα.

Μας προσκαλεί ο Κύριος, μας προσκαλεί με τη σάλπιγγα του ουρανού, μας προσκαλεί με τις καμπάνες. Κάθε καμπάνα που χτυπάει είναι ένα προσκλητήριο των Αγγέλων που μας καλεί εδώ στην Εκκλησία. Αλλά δυστυχώς είναι τα χρόνια εκείνα που είπε ο Προφήτης ότι οι άνθρωποι μάτια θα έχουν και μάτια δεν θα έχουν.

Και αυτιά θα έχουν και αυτιά δεν έχουν, λες και είναι βουβή εδώ μέσα η ενορία. Παρά, παράδειγμα, η ενορία εδώ της Αγίας Άννης έχει οικογένειες, χίλιες οικογένειες, δηλαδή έχει περίπου πέντε χιλιάδες ψυχές.

Χτυπάει η καμπάνα της Αγίας Άννας και προσκαλεί τα παιδιά της. Σαν την όρνιθα που φωνάζει και έρχονται κοντά τα πουλάκια της να τα στεγάσει κάτω από τις φτερούγες της. Έτσι και η Αγία ημών Εκκλησία προσκαλεί τα τέκνα της για να τα προφυλάξει κάτω από τις άγιες φτερούγες της.

Πέντε χιλιάδες ψυχές εδώ. Χτυπάει η καμπάνα από τις πέντε χιλιάδες ψυχές, και αυτό που συμβαίνει εδώ συμβαίνει σε όλες τις ενορίες από τις πέντε χιλιάδες ψυχές. Αν δεν είναι μνημόσυνον, όταν είναι μνημόσυνον βέβαια έρχονται, αλλά όταν είναι μνημόσυνον δεν έρχονται. Αν και κάθε Κυριακή, αδελφοί μου, όπως έρχεσαι στο μνημόσυνο του πατέρα και της μάνας σου και το θεωρείς αχαριστία να μιλάς στο μνημόσυνο του πατέρα και της μάνας σου.

Και την κάθε Κυριακή για το μνημόσυνο, όχι του πατέρα και της μάνας μας, αλλά για το μνημόσυνο του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού. Μνημονεύουμε τον θάνατόν Του, μνημονεύουμε την Ανάστασή Του, εις μνημόσυνον, εις αιωνίαν μνήμην.

Λοιπόν, και από τις πέντε χιλιάδες ψυχές έρχονται ελάχιστοι. Δύο από τους εκατό σήμερα χριστιανούς Έλληνες, μόνο δύο εκκλησιάζονται. Το 98% πού είναι; Εμένα ρωτάτε; Εσείς οι άνθρωποι κοσμικοί είστε μέσα στην κοινωνία και ξέρετε την κοινωνία περισσότερο από εμένα τον καλόγερο.

Μες στους εκατό, μόνο οι δύο εκκλησιάζονται. Οι άλλοι πού είναι; Άμα τους ρωτήσεις, θα πούνε και αυτά τα λόγια που είπανε οι προσκεκλημένοι της σημερινής παραβολής. Βλέπεις, ο διάβολος όταν πρόκειται κανείς να εκτελέσει τα ιερά του καθήκοντα, όταν είναι η ώρα της προσευχής, όταν είναι η ώρα της Θείας Λειτουργίας, όταν είναι η ώρα του κηρύγματος, όταν ο άνθρωπος καλείται να εκτελέσει τα θρησκευτικά του καθήκοντα, τότε ο διάβολος φυτεύει στο στόμα προφάσεις.

Προφασίζεται ο άνθρωπος διαφόρους προφάσεις, όπως ακριβώς προφασίζονται, και τι λέγουν όλοι; Στερεοτύπως επαναλαμβάνουν μία πρόταση, στερεοτύπως επαναλαμβάνουν μία πρόφαση, ότι δεν έχουν καιρό, δεν έχουν καιρό. Αυτό είναι το τροπάριο του διαβόλου: δεν έχουν καιρό οι άνθρωποι για να εκκλησιαστούν, για να προσευχηθούν, για να ανοίξουν την Αγία Γραφή, να διαβάσουν το Ιερόν και Άγιο Ευαγγέλιο.

Δεν έχουν καιρόν. Και εν τούτοις αυτοί που λέγουν δεν έχουν καιρόν, έχουν καιρόν. Σηκώνονται πρωί-πρωί, κανένας παπάς, κανένας παπάς εδώ στην Αθήνα δεν ξυπνάει τόσο πρωί και κανένας ψάλτης δεν ξυπνάει και κανένας επίτροπος δεν ξυπνάει. Ξυπνάνε πολύ ωραία πρωί-πρωί και βάζουν στον ώμο το τουφέκι και βγαίνουν στα βουνά χιλιάδες να κυνηγήσουν θηράματα, και άλλοι από εκεί ξυπνούν πρωί-πρωί προτού ακόμα ξημερώσει.

Και τρέχουν μέσα στα αυτοκίνητα, τα τουριστικά αυτοκίνητα, για να πάνε δεξιά και αριστερά, για να γλεντήσουν στις εξοχές ή μόνο να οργιάσουν την ημέρα της αργίας. Και άλλοι πάλι πρωί-πρωί κατεβαίνουν, γυναίκες και άνδρες ξεγυμνωμένοι, κρέατα γυμνά και επαίσχυντα, και τρέχουν κάτω στο Φάληρο και μέσα στα νερά και μολύνουν τα άγια ύδατα τις άγιες αυτές ημέρες.

Και άλλοι μαζεύονται πρωί τη νύχτα. Δεν έχουν καιρό· όλα έχουν καιρό όμως: για λουτρά, έχουν καιρό για τουριστικά ταξίδια, έχουν καιρό για κυνήγια, έχουν καιρό για θέατρα και κινηματογράφους, έχουν καιρό για χαρτοπαίγνια.

Χθες η αστυνομία έκανε ένα μπλόκο, έκανε μια έρευνα στην πιο αριστοκρατική συνοικία της πόλεώς μας και έπιασε ντουζίνες, ντουζίνες μέσα μέχρι τα μεσάνυχτα να παίζουν, να χαρτοπαίζουν, να παίζουν ζάρια.

Λοιπόν, έχουν καιρό οι κυρίες αυτές να παίζουν ζάρια. Έχουν καιρό για χαρτοπαίγνιο, έχουν καιρό να κάθονται οι κυρίες με τους κυρίους να κουτσομπολεύουν ώρες ολόκληρες. Έχουν καιρό για επισκέψεις, έχουν καιρό για τα νύχια τους, για τα μαλλιά τους, έχουν καιρό για τα σκυλιά που τρέφουν συνεχώς κυρίες και δεσποινίδες μικρές και μεγάλες και ξοδεύουν τεράστια ποσά.

Αυτές έχουν καιρό για τις μοδίστρες, έχουν καιρό για τα καταστήματα, έχουν καιρό για όλα, έχουν καιρό για τον διάβολο. Για τον Θεό δεν έχουν οι άνθρωποι σήμερα του 20ού αιώνα. 7 μέρες έχει η εβδομάδα και κάθε μέρα έχει 24 ώρες.

Δηλαδή όλη η εβδομάδα έχει 168 ώρες. Ε, από τις 168 ώρες ο μεγαλοδύναμος Θεός σε αφήνει. Σε αφήνει τις άλλες ώρες να εργαστείς σαν τίμιος οικογενειάρχης. Να βγάλεις το ψωμί της οικογένειάς σου. Σε αφήνει να διασκεδάσεις.

Και να κάνεις ό,τι θέλεις μέσα στα πλαίσια της τιμής και αξιοπρέπειας του ανθρωπίνου όντος. Αλλά από τις 168 ώρες, μία ώρα, μία ώρα, γιατί μία ώρα βαστάει τη λειτουργία από το «Ευλογημένη η Βασιλεία του Πατρός και του Υιού» μέχρι το «Δι’ ευχών», και ούτε μία ώρα δεν έρχονται αυτοί οι οποίοι πάνε μέσα στα μαντριά του διαβόλου.

Αλλά είπε ο Άγιος Κοσμάς, θα έρθει η μέρα, λέει, που θα αδειάσουν οι εκκλησίες. Το είπε ο Κοσμάς ο Αιτωλός, γιατί ό,τι είπε ο Άγιος αυτός που εμαρτύρησε πάνω στην Αλβανία για το όνομα του Χριστού μας, προ διακόσια χρόνια, είπε με 100.000 προφητείες και μια προφητεία, τι είπε; Ότι θα έρθει η μέρα κατηραμένη στο Ελληνικό Βασίλειο, θα έρθει η μέρα που θα αδειάσουν οι εκκλησίες και θα έχουν παιδιά να κρατήσουν λαμπάδες και θα πηγαίνουν οι γυναίκες πια να εκκλησ

Οι εκκλησίες τούνε και ούτε άντρες ή κανείς. Θα έρθει μια κατηραμένη μέρα που θα αδειάσουν οι εκκλησίες, και άμα αδειάσουν οι εκκλησίες, υπάγει ο κόσμος, θα γεμίσουν φυλακές από εγκληματίες και από καταχραστάς και παντός είδους εγκλήματα. Αυτές τις φοβερές ημέρες, αγαπητοί μου αδελφοί, ζούμε σήμερα, που αδειάζουν σήμερα οι εκκλησίες από διάφορα σκάνδαλα των γνωσμένων και από διάφορες αφορμές και από ένα πνεύμα υλισμού και αθεΐας που πνέει στον κόσμο ολόκληρο.

Όσοι πιστοί, όσοι χριστιανοί, στον κόσμο αυτόν που σείεται από τα θεμέλιά του, στον καλό, στον μετακόμου, ας κρατήσουμε την Ορθόδοξη πίστη, ας κρατήσουμε τα αγνά ελληνικά ήθη και έθιμα, ας ζήσουμε ως Έλληνες Ορθόδοξοι Χριστιανοί, πιστοί εις την πατρίδα μας και πιστοί εις τον Κύριο ημών Ιησού Χριστό.

Ναι, και ας μην προφασιζόμαστε και λέμε «δεν έχουμε καιρό». Το «δεν έχουμε καιρό» είναι του διαβόλου. Αν θέλουμε, μπορούμε να εξοικονομήσουμε 5 λεπτά την ημέρα να κάνουμε τώρα την προσευχή μας. Αν θέλουμε, μπορούμε να ξεπεραθίσουμε 10 λεπτά να ανοίξουμε το Ευαγγέλιο, να διαβάσουμε το Ευαγγέλιο.

Και μπορούμε μια ώρα την εβδομάδα να έρθουμε εδώ, να γονατίσουμε, να παρακαλέσουμε τον Κύριό μας τον Χριστό να συγχωρήσει τα αμαρτήματά μας.

Έτσι λέμε. Ε, λοιπόν, θα έρθει μια μέρα, οπωσδήποτε θα έρθει μια μέρα, και για μένα που σου μιλώ, και για εσάς που με ακούετε, για το μικρό παιδί και για τον γέροντα ασπρομάλλη, και για κάθε γυναίκα και άντρα, και για αυτό που είναι μες στα παλάτια, και αυτό που είναι μες στη φυλακή, και για τον φτωχό και τον πλούσιο, θα έρθει μια μέρα που θα χτυπήσει η πόρτα μας. Θα χτυπήσει η πόρτα μας. Θα έρθει κάποιος που θα μας πει... Θα έρθει κάποιος. Ποιος; Θα είναι ένας επισκέπτης που κανείς δεν τον θέλει, αλλά ένας επισκέπτης αναγκαίος. Ένας επισκέπτης που δεν μπορεί κανείς να αποφύγει. Θα έρθει η ώρα, θα πει. Θα είναι ο χάρος με τα μαύρα του φτερά. Θα είναι ο χάρος αυτός και θα μας πει: «Έλα, έλα, έλα. Πέρασε το γεφύρι και έλα κοντά επάνω εκεί να δώσεις λογαριασμό των πράξεών σου».

Τότε ποιος θα μπορέσει να του πει «δεν έχω καιρό»; Ποιος θα του πει; Κανείς. Δεν δίνει ο χάρος ούτε ένα δευτερόλεπτο. Να του δώσεις τα λεφτά σου, τις πολυκατοικίες, τις λιμουζίνες σου, τα εκατομμύριά σου, τις λίρες σου, Ωνάσης να γίνεις, ό,τι θέλεις να γίνεις, δεν σου δίνει ο χάρος ούτε ένα δευτερόλεπτο.

Ένα σου λέγει: «Δεν έχω καιρό, έχω καιρό να κάνω δουλειά». Και σαν το γεράκι που αρπάζει μέσα από το λιβάδι την όρνιθα και την βάζει ψηλά, έτσι μέσα στα σπίτια και στα παράθυρα παντού πετάει το γεράκι αυτό το μαύρο και αρπάζει τον θάνατο και λέει «δεν έχεις καιρό».

Δεν σου λέει ούτε ένα δευτερόλεπτο, σ' αρπάζει και μεταφέρει στον άλλο κόσμο. Αδέρφια μου, ας σκεφτούμε καλά στη ματαιότητα αυτή, στον κόσμο αυτό το ψεύτικο. Ας πιστέψουμε στον Κύριο Ιησού Χριστό, ας μετανοήσουμε εκ βάθους ψυχής.

Και ας περάσουμε τη ζωή μας όπως λέγει ο Απόστολος Παύλος: Σήμερα, εξαγοραζομενοι τον καιρον, οτι αι ημεραι πονηραι εισιν. Είναι όντως πονηρές οι μέρες και για τα άτομα, για τις οικογένειες, για την πατρίδα μας.

Είναι πονηρές ημέρες, είναι σατανικές ημέρες, είναι εωσφορικές ημέρες, είναι εωσφορικές τα ράζη των κόσμων. Σπούμε καλώς όλοι μας, με μια καρδιά και μια ψυχή, να εξαγοράζουμε τον καιρό με προσευχή, με νηστεία, με ανάταση προς το άνω, για να σωθούμε και εμείς, διά πρεσβειών του Αγίου Σπυρίδωνος, να εύρουμε έλεος κατά τη φοβερά ημέρα της κρίσεως. Αμήν.