Theophonia the divine voice

The Saints and Christian Witness · Lecture 022

Apostle Philip’s Calling, Mission, and Orthodox Witness

A lecture by Augoustinos Kantiotis

Subtitles appear here during playback.
A carved wooden church door beneath a gilded cross.
0:00 0:00
Previous lecture
100%
Audio language
Subtitles
Open the Archive audio file

An interactive player loads with JavaScript. Without it, use the direct audio link and the summary below.

Summary

The preacher urges Christians to learn the lives of the saints, beginning with Apostle Philip. Philip, a poor fisherman from Bethsaida, studied Moses and the prophets and awaited the Savior. The preacher honors those who suffered to pass on the Orthodox faith and calls listeners to remain steadfast in it.

English audio is an AI-generated narration using a selected voice reference. The Greek track is the original recording.

The Greek original audio is preserved unchanged. It is the authoritative recording for this lecture.

Transcript: English (automated translation)

This English transcript is an automated translation of the original Greek lecture. It may contain errors; the original Greek audio recording is the authoritative source. Some passages are omitted per editorial policy.

Today, my beloved Christians, our holy Church, the Orthodox Church, celebrates the memory of a saint: Saint Philip.

But who is Saint Philip? Sadly, most Christians do not know the lives of the saints.

They take no interest in learning who the saints are whose feast days we celebrate.

Sadly, we Orthodox Christians of the twentieth century are like little children who pick up a book full of pictures and leaf through it, but have no desire to read the words inside.

That is just how we Orthodox Christians are today. We have in our hands a book, the most beautiful book in the world. We have in our hands the books of the Church, and in particular we have in our hands the Menologion.

We have the feasts of the saints. We have a book with 365 beautiful pictures, and every page tells of the heroic deeds of the saints and martyrs of the faith. Yet Christians turn the page of the calendar each day without knowing who the saint being celebrated was or what that saint did.

So today, on the feast of Saint Philip, we must answer the question: who was Saint Philip?

Was Saint Philip a king who wore a crown? Was he a general, a rich man, or someone powerful and learned by the world's standards? No. He was unknown and poor. He came from a small town called Bethsaida, near the Sea of Tiberias.

Two others came from that town as well: Andrew and Peter. Philip was also a fisherman. He worked to support himself and his family, but in that fisherman's heart were noble and lofty hopes.

Philip thirsted to know the truth. He thirsted to learn the mysteries of the Kingdom of Heaven. So when he finished his work, hauled in his nets, and went home, he did not fall asleep like animals. He sat up at night reading the law of God.

He read Moses and the great prophets of the Old Testament. Many times dawn found him still reading the books of God. As he read, tears filled his eyes, for he saw the world, year after year and generation after generation, plunging from one abyss to another, from one precipice to the next.

He saw that the world had become like Sodom and Gomorrah. He saw this sinful world transgressing God's laws and, according to the great prophecies, facing another flood: the heavens would open, fire and brimstone would fall on the sinful earth, the land would blaze, and the palaces and everything else would burn. He saw that God's wrath was near. Yet as he read the Old Testament, he also saw a rainbow stretching across the ages. That rainbow gave hope that the world would not be destroyed by fire and sword. A great hope still sheltered all humanity. And that hope...

That hope, proclaimed by the great prophets of the Old Testament, was one and only one. It was not an angel, a man, a poet or philosopher, or some other extraordinary event. It was the great miracle, the greatest miracle of all, which we are called to celebrate again in forty days: the birth of the Savior, the hope of the world.

So Philip, like the true Israelites, hoped that in the midst of ruin and destruction the star of Bethlehem would rise. He lived by that hope. And when the Lord was born in Palestine, when that star appeared, Philip's joy was beyond words.

His soul was ready, like a field plowed deep and cleared of thorns, where seed can fall and grow. Philip's soul was such good soil. The heavenly seed fell there, took root, and grew into a great tree, fruitful and full of shade.

If we read, we would have grown golden wings on our shoulders and would fly into the heavens. We would be other Cherubim and Seraphim, flying in the blue sky of the most beautiful ideals.

Sadly, we put none of what we hear into practice. Philip did not hear many sermons. He heard only two words; he heard only “Follow me.” Those two words alone were enough to touch Philip’s soul deeply.

As a magnet draws metal, so Christ, the heavenly magnet, drew Philip's noble soul to Himself. From then on, Philip was never apart from Christ. Along roads and through town squares, over mountain passes and beside the sea, wherever Christ went, Philip followed Him day and night. He had left his nets and his family behind, and he loved Christ more than anything else in this world.

He followed Him everywhere, even to Golgotha. Philip remained faithful throughout. After the three disciples closest to Christ, he belonged to that wider circle bound to Him by love, hope, and faith.

And when Christ's Resurrection had taken place and the disciples received the command to go out into the whole world and proclaim the blessed Gospel, Philip too took up his apostle's staff and set out.

Where did he go? The borders of Palestine were far too narrow for him. He crossed them and traveled through many lands to preach Christ. Where did the Apostle Philip not go? With him was an invaluable companion and friend, Bartholomew.

His sister Mariamne was with him too. Together they formed a small missionary band and traveled from city to city. Traditions of our Church say that Philip even came here to Athens.

He came after the Apostle Paul. In Athens, he stood below the Acropolis, near the ancient Agora, where the church of Saint Philip stands today and celebrates its feast. But his clothing, his accent, and his words made no impression on the philosophers of our ancient homeland.

These philosophers, the Epicureans and the other Cynics, who filled Athens, paid no attention to this simple Jewish man. With his accent and plain words, he could not make the impression that the great philosophers of our homeland made.

So they looked down on him. But a fire burned in Philip’s heart, a heavenly fire, and that fire was bound to touch the souls of the Athenians.

One day, as people mocked Philip in the street for his simple clothes and his accent, he saw a funeral procession passing by with a coffin. Philip stopped, knelt, made the sign of the Cross, and spoke the name of Jesus Christ. As soon as he spoke that name, a great miracle took place.

The dead man rose before the eyes of the Athenians, and they were terrified. But did that miracle bring them to faith? No, my dear friends. This shows that a person who does not want to believe will not believe even if he sees the earth spew up the dead. Even if the cemetery were to spew up all its dead tonight, if he does not want to believe, he cannot believe.

That was what the Athenians of that time were like. They saw Philip raise the dead before their eyes and witnessed so many miracles, yet they still refused to believe. Philip left Athens with a heavy heart, just as the Apostle Paul had done. Preachers of the Gospel still leave Athens with heavy hearts. For Athens has always had this curse: it hears many words but puts few into practice, while the people out in the countryside wait like a sponge, eager to soak up the words of the Gospel.

Philip left Athens with a heavy heart, passed through Macedonia, and returned to Asia Minor. There, in those blessed lands, Saint Philip sowed the word of God generously. They say he reached the province of Phrygia and entered the temples of the idols. Their statues were made not merely of stone or marble, but were covered in gold and silver.

There Philip, the Apostle of God, would kneel and pray. An earthquake would come, the statues would fall and turn to smoke, then to dust, fine dust like marble dust, and many people came to believe.

But one day, as the Apostle Philip was preaching there and telling of God’s wonders, a profane and sinful mouth, a sinner, a very impious man,

He opened his mouth and uttered a terrible blasphemy against Christ. Saint Philip heard that blasphemy and covered his ears, for he did not want to hear the name of Christ blasphemed. He was unlike us, who hear it day and night in the streets of Athens, in homes, in cafés, in the streets, in courts, in schools, in courtyards, and wherever we stand. There is not an inch of Athens, not an inch of our land, where the name of God is not blasphemed. He was not like us, who hear the names of Christ and the Most Holy Theotokos blasphemed and remain indifferent. We only grow angry when someone speaks ill of our mother or father, our brothers and sisters, our fiancée, our husband or wife, or our children. But Philip loved Christ more than his mother and more than his relatives. He could not bear to hear a wretched man blaspheme the name above every name.

That is why he covered his ears: so he would not hear Christ being blasphemed.

But Philip knelt and prayed, then immediately said: “Let the unbelievers not believe. We believe that the little finger of the Saints, their relics, even their voices and hair, and everything they have, are live wires, three-phase power lines that strike the impious.”

As soon as Philip spoke the name of Christ, the earth opened and swallowed that wretched man. Such an end awaits all who blaspheme Christ. Christ does not punish them today: He is full of love and mercy, and waits for them to return. But the day will come, be sure of it, when the very ground of Athens will open and cover us all because of our sins and our blasphemies.

It will cover those who blaspheme, and us too, who hear them without our souls rising in protest, without speaking out or striking those who blaspheme the name of our Christ, the name above every name. So Philip lived, traveling from place to place. At last, he wanted to go into wild lands.

He did not want to preach only in the refined cities or hear his name spoken only where there was civilization. He wanted to go to the wildest places. He set out for lands where only Alexander the Great and his heroic armies had ventured.

He wanted to go among the Parthians, the fierce Parthians. But when he reached the border, the great Apostle’s soul faltered, and he hesitated to cross the border and enter the wild land of the Parthians. Then, we are told, while Philip hesitated to cross the Parthians’ border and enter that wild land, he saw a vision in the sky. What vision did he see? He saw an eagle, a golden eagle, flying in the heavens and tracing circles, circles, heavenly circles. With its golden wings spread, with both wings spread, it formed the sign of the Cross in the sky. It was as though the eagle, the golden eagle, with its wings spread and outstretched, were calling to him; as though the eagle were calling to him, ‘In this sign, conquer,’ just as Christ called to Constantine the Great through the sign of the stars.

So, my brothers and sisters, through visions, miracles, signs, and wonders, God’s children are urged on to heroic struggles for faith and virtue. When Philip saw this vision, he took courage, crossed the border, and entered the land of the Parthians. He preached the Gospel and cast his nets and hooks into their souls. Many believed and gathered around him. But at last they seized him.

They took him to the place of martyrdom and raised a towering cross. There those impious, ungrateful people crucified him. As the Apostle Andrew had been crucified in Patras, they crucified Philip upside down, with his head toward the ground and his feet raised high.

They pierced him with arrows, and amid pain and martyrdom his holy soul took wing toward the heavens. Does not the holy Apostle, one of the foremost Apostles, still shine upon the world today as a herald and a star that never sets?

My brothers and sisters, you have heard what the Apostle Philip suffered. Why did he endure all this? To us it can seem like a story on a cinema screen, like a myth. But it is no myth. It really happened.

We hear of these sufferings of the Saints and Apostles, and we shudder when we hear of them. Why did they endure all this? Why did they leave their homes? Why did they leave their parents? Why did they hide in caves? Why were they pierced? Why did they suffer? Why did they sleep naked? Why did they fast? Why were they thrown into prison? Why did they endure all this?

Why did they shed their precious blood? Why did they die poor and destitute in this world? Why did they endure all this? They endured it for a great ideal, for a higher ideal than anything this world can offer: faith in Christ. And this Orthodox faith has passed through centuries and millennia. It is the faith preached to us by the foremost Apostles and defended by the great champions of the local and Ecumenical Councils. This heavenly faith sustained us through five hundred years under Turkish rule. It accomplished great things and raised up heroes and martyrs. This Orthodox faith,

, has reached us today through rivers of blood and sweat. We received this faith freely. None of us labored or toiled; none of us suffered as they did. The faith has come to us freely. Glory to God, and gratitude to all the martyrs, ancient and recent, who handed down the Orthodox faith to us intact. This faith, my brothers and sisters, let us stand aright; let us stand with fear. We live in difficult times, as the Apostle Paul says. Many will depart from the Orthodox faith, many will turn away from the faith, and many Judases will betray the precious blood of our Christ. The flock of Christ will thin out because of Christians themselves, because of the Orthodox themselves. In thirty years I will be dead and buried, but mark my words now,

, the terrible scandals among the hierarchs, the cassock becoming ever more associated with licentious conduct, and Greece left open to heretics of every kind. In thirty years, of ten thousand Orthodox, some will be Roman Catholics, some Protestants, some millenarians, some Sabbatarians, and others adherents of various heresies.

Few Orthodox will remain. But take courage; let not your heart be troubled, nor let it be afraid. However few remain, they will not bow down. The few who remain among the chosen seed of the little flocks of Jesus Christ will not bow down.

Orthodox Greeks will not bow down.

They will never bow down to the Protestants, go to the Jewish synagogue, or join the Chiliasts. They will not bow before the Pope’s slipper or become papists. No, never, never. Here in this sacred land where we live, in our homeland soaked with tears and blood, where wherever we dig we find the bones of martyrs, Greece, our martyred homeland, will never, ever bow down to the Pope and all his followers.

But we will remain Orthodox, so that from our mountains and valleys, from our graves and even from our stones, a voice will be heard reaching up to heaven: This is the faith of the Apostles; this is the faith of the Fathers. This faith saved the world and saved our homeland.

Original transcript: Greek

Σήμερον, αγαπητοί μου χριστιανοί, σήμερον η Αγία ημών Εκκλησία, η Ορθόδοξος ημών Εκκλησία, εορτάζει τη μνήμη ενός Αγίου, του Αγίου Φιλίππου.

Αλλά ποιος είναι ο Άγιος Φίλιππος; Δυστυχώς οι περισσότεροι των χριστιανών δεν γνωρίζουν τους βίους των Αγίων.

Δεν έχουν ενδιαφέρον να μάθουν ποιοι είναι οι Άγιοι οι οποίοι εορτάζουν εκάστοτε.

Διότι δυστυχώς εμείς οι χριστιανοί του 20ού αιώνα, οι Ορθόδοξοι, μοιάζομε σαν εκείνα τα μικρά παιδιά που πιάνουν στα χέρια τους ένα βιβλίο, που είναι γεμάτο από εικόνες, το ξεφυλλίζουν, αλλά δεν έχουν τη θέληση να διαβάσουν τα γράμματα που έχει μέσα το βιβλίο.

Έτσι ακριβώς και εμείς σήμερα οι Ορθόδοξοι. Έχουμε στα χέρια μας ένα βιβλίο, το πιο ωραίο βιβλίο στον κόσμο που υπάρχει. Έχουμε στα χέρια μας τα βιβλία της Εκκλησίας, ιδιαιτέρως δε έχουμε στα χέρια μας το μηνολόγιο.

Έχουμε τας εορτάς των Αγίων, έχουμε το βιβλίο που έχει μέσα 365 ωραίες εικόνες, που κάθε σελίδα του βιβλίου περιγράφει τα ηρωικά κατορθώματα των Αγίων και των μαρτύρων της πίστεως. Και όμως οι χριστιανοί ξεφυλλίζουν κάθε μέρα τον ημεροδείκτη, αλλά δεν γνωρίζουν ποιος Άγιος, τι είναι εκείνος ο Άγιος ο οποίος εορτάζει.

Σήμερα λοιπόν, εορτή του Αγίου Φιλίππου, πρέπει να απαντήσουμε στο ερώτημα: ποιος ήτο ο Άγιος Φίλιππος;

Ο Άγιος Φίλιππος μήπως ήτο κανένας βασιλιάς που είχε επάνω στο κεφάλι του κορώνες; Μήπως ήταν κανένας στρατηγός, μήπως ήταν κανένας πλούσιος, μήπως ήταν κανένας ισχυρός και επιστήμων του κόσμου; Όχι. Ήταν ένας άσημος. Ήταν φτωχός. Κατήγετο από μια μικρά πόλη που ονομάζεται Βηθσαϊδά και η πόλη αυτή βρίσκεται κοντά στην λίμνη της Τιβεριάδος.

Και από την πόλη αυτή κατήγοντο άλλοι δύο, ο Ανδρέας και ο Πέτρος. Ήτο και αυτός ψαράς, αλλά ενώ ήταν ψαράς και προσπαθούσε να ζήσει τον εαυτόν του και τους οικείους του με την εργασία του ψαρά, εν τούτοις μέσα στην καρδία του ψαρά υπήρχαν ευγενή και μεγάλα ιδανικά.

Ο Φίλιππος εδίψα να μάθει την αλήθεια, ο Φίλιππος εδίψα να μάθει τα μυστικά της Βασιλείας των Ουρανών. Δι' αυτό μόλις ετελείωνε την εργασία του και έσυρε τα δίχτυα του και πήγαινε στο σπίτι, δεν έπεφτε να κοιμηθεί σαν τα ζώα, αλλά καθότανε τις νύχτες και διάβαζε τον νόμο του Θεού.

Ευαγγελίου, εδιάβαζε τον Μωυσή, εδιάβαζε τους μεγάλους προφήτες της Παλαιάς Διαθήκης και τον έβρισκε πολλές φορές η αυγή να διαβάζει τα βιβλία του Θεού. Έβλεπε εκεί και τα μάτια του βουρκώνανε από το δάκρυ, διότι έβλεπε ότι ο κόσμος χρόνο με το χρόνο, εποχή με την εποχή, γενεά με την γενεά, έβλεπε ότι ο κόσμος κατρακυλάει από άβυσσον εις άβυσσον, από γκρεμνό σε γκρεμνό.

Έβλεπε ότι ο κόσμος κατήντησε Σόδομα και Γόμορρα και έβλεπε ότι έπρεπε ο κόσμος αυτός, ο αμαρτωλός, ο κόσμος αυτός που παρέβαινε τους νόμους του Θεού, ότι ο κόσμος αυτός, σύμφωνα με τας προφητείας τας μεγάλας, έπρεπε να συμβεί πάλι ένας νέος κατακλυσμός, να ανοίξουν τα ουράνια, να πέσει επάνω στην αμαρτωλή γη φωτιά και θειάφι, να λαμπαδιάσει ο τόπος, να καούν τα παλάτια, να καούν τα πάντα. Έβλεπε ότι ίγγιζε η οργή του Θεού, αλλά έβλεπε πάλι, διαβάζοντας την Παλαιά Διαθήκη, ότι ένα ουράνιον τόξον διέσχιζε τους αιώνας και το ουράνιον αυτό τόξον, το οποίο παρείχε την ελπίδα ότι ο κόσμος δεν θα καταστραφεί διά πυρός και σιδήρου, αλλά ότι υπήρχε μια μεγάλη ελπίς η οποία εσκίαζε την ανθρωπότητα ολόκληρον, και η ελπίς αυτή

την οποίαν υπεγράμμισαν οι μεγάλοι προφήτες της Παλαιάς Διαθήκης, η ελπίς αυτή ήτο μία και μόνη: ότι όχι άγγελος, όχι άνθρωπος, όχι ποιητής και φιλόσοφος, όχι κανένα άλλο έκτακτο γεγονός, αλλά το μέγα θαύμα, το μέγιστο θαύμα, το οποίο και πάλι καλούμε να εορτάσουμε ύστερα από σαράντα ημέρας, το δε μέγιστο θαύμα είναι η γέννηση του Σωτήρος, είναι ελπίς του κόσμου.

Ήλπιζε λοιπόν ο Φίλιππος, όπως και οι αληθινοί Ισραηλίτες, ότι μέσα εις την άβυσσον της καταστροφής και απωλείας θα ανέτελλε το άστρο της Βηθλεέμ. Και με την ελπίδα αυτή ζούσε. Και δι' αυτό, όταν εγεννήθη εις την Παλαιστίνην, παρουσιάστηκε το άστρο αυτό, παρουσιάστηκε ο Κύριος, η χαρά του Φιλίππου ήτο ανέκφραστος.

Δι' αυτό είχε την ψυχή του προετοιμασμένη σαν το χωράφι που έχει σκαφτεί βαθιά με το τρακτέρ και έχουν βγει όλα τα αγκάθια και πέφτει ο σπόρος και ο σπόρος φυτρώνει. Έτσι και η ψυχή του Φιλίππου ήταν προετοιμασμένη ως έδαφος εκλεκτόν και μέσα εις το έδαφος αυτό το εκλεκτόν έπεσε ο ουράνιος σπόρος, ο οποίος εφύτρωσε και έγινε δένδρον μέγα, εύκαρπον και ευσκιόφυλλον.

Διαβάζαμε, θα είχαμε βγάλει φτερούγες χρυσές στους ώμους μας και θα πετούσαμε στα ουράνια και θα ήμεθα άλλα Χερουβίμ και Σεραφίμ, ιπτάμενα εις τον γαλανόν ουρανόν των ωραιοτέρων ιδανικών.

Δυστυχώς όμως εμείς από όλα αυτά που ακούμε τίποτε δεν εφαρμόζουμε. Ο Φίλιππος δεν ήκουσε πολλά κηρύγματα, ήκουσε μόνο δυο λέξεις, ήκουσε μόνο το «ακολούθη με». Αυτές οι δυο λέξεις μόνο έφτασαν να αγγίξουν βαθιά την ψυχή του Φιλίππου.

Και σαν το μαγνήτη που ελκύει τα μέταλλα, έτσι ο υπέργειος μαγνήτης, ο Χριστός, είλκυσε την ευγενική ψυχή του Φιλίππου. Και από τότε δεν εχωρίζετο πλέον από τον Χριστό. Από δρόμο σε δρόμο, από πλατεία σε πλατεία, από διάσελο σε διάσελο, από παραλία σε παραλία, από κάθε τόπο όπου ήταν ο Χριστός, μέρα νύχτα είχε πια εγκαταλείψει τα δίχτυα του, τους δικούς του, και ακολουθούσε τον Χριστό που αγαπούσε περισσότερο από κάθε άλλο στον κόσμο τούτο.

Τον ακολούθησε παντού, τον ακολούθησε μέχρι τον Γολγοθά, ήταν παντού ο Φίλιππος ένας πιστός. Ύστερα από τους τρεις αγαπημένους μαθητάς του, αποτελούσε έναν ευγενή κύκλο, δευτερεύοντα κύκλο της αγάπης και της ελπίδος και της πίστεως.

Και όταν έγινε η Ανάσταση του Χριστού και έλαβαν οι μαθητές την εντολή να σκορπιστούν στον κόσμο ολόκληρον, να διακηρύξουν το ευλογημένο Ευαγγέλιο, τότε και ο Φίλιππος επήρε το ραβδί του το αποστολικό και βάδισε.

Πού πήγε; Τα όρια της Παλαιστίνης ήταν πολύ στενά, επέρασε τα όρια της Παλαιστίνης και προχώρησε στα διάφορα μέρη για να κηρύξει το Χριστό. Πού πήγε και πού δεν πήγε ο Απόστολος Φίλιππος! Είχε μαζί του σύντροφο, ανεκτίμητον φίλον, τον Βαρθολομαίον.

Είχε δε ακόμα και την αδελφή του, την Μαριάμνη. Και έτσι αποτέλεσαν έναν ιεραποστολικό μικρό κύκλο. Και ο κύκλος αυτός περιόδευε από πόλη σε πόλη. Παραδόσεις της Εκκλησίας μας λέγουν ότι έφτασε και εδώ στις Αθήνας.

Ύστερα από τον Απόστολο Παύλο. Έφτασε στις Αθήνας και πήγε και στάθηκε στο μέρος εκείνο που είναι χτισμένος κάτω από την Ακρόπολη, κοντά στην Παλαιά Αγορά. Εκεί όπου σήμερα είναι ο Ναός του Αγίου Φιλίππου που εορτάζει σήμερον, εκεί λοιπόν εστάθηκε, αλλά η ενδυμασία του, η προφορά του, τα λόγια του δεν έκαναν εντύπωση εις τους φιλοσόφους της αρχαίας μας πατρίδος.

Αυτοί οι φιλόσοφοι, οι Επικούρειοι, οι άλλοι Κυνικοί, που ήσαν γεμάτοι μέσα η Αθήνα, δεν έδωσαν καμία σημασία εις έναν απλοϊκόν Ιουδαίον, ο οποίος με την προφορά του και με τα απλά του λόγια δεν μπορούσε να δημιουργήσει την εντύπωση που εδημιουργούσαν οι μεγάλοι φιλόσοφοι της πατρίδας μας.

Και έτσι τον περιφρονούσανε, αλλά μέσα στην καρδιά του Φιλίππου υπήρχε φωτιά, υπήρχε μέσα το ουράνιον πύρ, και το ουράνιον αυτό πύρ δεν ήταν δυνατόν παρά να επιδράσει μέσα στην ψυχή, ή το έπρεπε να επιδράσει στην ψυχή των Αθηναίων.

Έτσι μια μέρα καθώς τον περιφρονούσαν στο δρόμο τον Φίλιππο και την απλοϊκή του ενδυμασία και την προφορά, έτσι καθώς περπατούσε βλέπει να περνάει ένα φέρετρο μιας κηδείας. Σταμάτησε ο Φίλιππος, εγονάτισε ο Φίλιππος και έκανε το σημείο του Σταυρού και είπε το όνομα του Ιησού Χριστού, και μόλις είπε το όνομα του Ιησού Χριστού αμέσως έγινε το μεγάλο θαύμα.

Ο νεκρός αναστήθηκε μπροστά στα μάτια των Αθηναίων και τρόμαξαν οι Αθηναίοι. Αλλά πίστευσαν από το θαύμα αυτό; Όχι, αγαπητοί μου, γιατί ο άνθρωπος, και αποδεικνύεται το γεγονός αυτό, ότι εκείνος που δεν θέλει να πιστεύσει, και νεκρούς ακόμα να δει, να ξερνάει η γη, όλοι είναι, πρέπει να ξερνάει το νεκροταφείο απόψε, να ξεράσει όλους τους νεκρούς, άμα δεν θέλει ο άνθρωπος να πιστεύσει, δεν μπορεί να πιστεύσει.

Κάτι τέτοιοι ήταν οι Αθηναίοι της εποχής εκείνης, που να βλέπουν μπροστά τους τον Φίλιππο να ανασταίνει νεκρούς, ενώ έβλεπαν τόσα θαύματα, και εντούτοις δεν ήθελαν να πιστεύσουν. Έφυγε από την Αθήνα πικραμένος ο Φίλιππος, όπως πικραμένος έφυγε και ο Απόστολος Παύλος. Όπως πικραμένοι φεύγουν από την Αθήνα και οι κήρυκες του Ευαγγελίου. Γιατί πάντα η Αθήνα έχει μια κατάρα: να ακούει λόγια πολλά και λίγα να εφαρμόζει, ενώ έξω η ύπαιθρος περιμένει σαν σφουγγάρι να ακούσει τα λόγια του Ευαγγελίου.

Έφυγε πικραμένος ο Φίλιππος από την Αθήνα και πέρασε τη Μακεδονία και ήρθε πάλι στη Μικρά Ασία. Και εκεί, εις τα ευλογημένα εκείνα μέρη, έσπειρε αφειδώς τον λόγον του Θεού ο Άγιος Φίλιππος. Λένε ότι έφτασε στην επαρχία της Φρυγίας και εκεί έμπαινε μέσα στους ναούς των ειδώλων όπου ήσαν τα αγάλματα των ειδώλων φτιαγμένα όχι από λιθάρι, όχι από μάρμαρο, αλλά φτιαγμένα και ντυμένα με χρυσάφι και ασήμι.

Και εκεί εγονάτιζε ο Φίλιππος, ο Απόστολος του Θεού, και έκανε την προσευχή του και γίνονταν σεισμός και έπεφταν τα αγάλματα και γινόταν καπνός, γινόταν σκόνη, μικρή σκόνη όπως είναι η σκόνη των μαρμάρων, και πίστευσε λαός πολύς.

Μα εκεί μια μέρα, καθώς εκήρυττε ο Απόστολος Φίλιππος και διηγούνταν τα θαυμάσια του Θεού, ένα βέβηλο και αμαρτωλό στόμα, ένας αμαρτωλός, ένας πολύ ασεβής,

Άνοιξε το στόμα του και είπε μια φρικτή βλαστημία στον Χριστό. Την άκουσε τη βλαστημία αυτή ο Άγιος Φίλιππος και έκλεισε τα αυτιά του, γιατί δεν ήθελε να ακούει να βλαστημά το όνομα του Χριστού. Δεν έμοιαζε με εμάς που ακούμε μέρα νύχτα στους δρόμους της Αθήνας και στα σπίτια και στα καφενεία και στους δρόμους και στα δικαστήρια και στα σχολεία και στις αυλές και όπου να σταθούμε. Δεν υπάρχει σπιθαμή στην Αθήνα, δεν υπάρχει σπιθαμή στη γη μας που να μη βλαστημάται το όνομα του Θεού. Δεν θα μοιάζει δεύτερα σαν και εμάς που έχουμε το όνομα του Χριστού και της Παναγίας να βλαστημείται και εμείς να αδιαφορούμε. Γιατί μόνο εμείς, όταν ακούσουμε να κακολογείται η μάνα μας και ο πατέρας μας και τα αδέρφια μας και η μνηστή μας και ο άντρας μας και η γυναίκα μας και τα παιδιά μας, τότε μόνο οργιζόμεθα. Αλλά ο Φίλιππος παραπάνω από τη μάνα του και παραπάνω από τους συγγενείς του αγαπούσε τον Χριστό. Δεν μπορούσε λοιπόν να ακούει ένα άθλιον υποκείμενο να βλαστημάει το όνομα, το υπέρ παν όνομα.

Γι' αυτό εκείνος βούλωσε τα αυτιά του, να μην ακούει να βλαστημάει τον Χριστό.

Αλλά γονάτισε και έκανε την προσευχή του και αμέσως λέγει: «Ας μη πιστεύουν οι άπιστοι. Εμείς πιστεύουμε ότι το δακτυλάκι των Αγίων και τα λείψανα των Αγίων, ακόμα και η φωνή των Αγίων και οι τρίχες των Αγίων και πάντα ό,τι έχουν οι Άγιοι, είναι ηλεκτροφόρα σύρματα, είναι τριφασικά που πέφτουν επάνω στον ασεβή».

Μόλις λοιπόν ανέφερε το όνομα του Χριστού, άνοιξε η γη και τον κατάπιε τον τρισκατάρατο. Μα τέτοιο τέλος θα έχουν και όλοι εκείνοι οι βλάσφημοι που βλαστημάνε τον Χριστό. Εάν σήμερα δεν τους τιμωρεί ο Χριστός, που είναι όλος αγάπη και έλεος και περιμένει την επιστροφή τους, μα θα έρθει η μέρα, να είστε βέβαιοι, κατά την οποία θα ανοίξει αυτή η γη της Αθήνας και θα μας σκεπάσει όλους και μόνο για τις αμαρτίες που κάνουμε και μόνο για τις βλασφημίες.

και εκείνους που βλαστημούν, αλλά και εμάς που ακούμε και δεν αγανακτεί η ψυχή μας και δεν διαμαρτύρεται και δεν ραπίζει εκείνους οι οποίοι βλαστημούν το όνομα, το υπέρ παν όνομα του Χριστού μας. Έτσι έζησε περιοδεύοντας. Επιτέλους ηθέλησε να πάει σε κάτι άγρια μέρη ο Φίλιππος.

Δεν ήθελε μόνο να κηρύττει μέσα σε πολιτείες ευγενικές, δεν ήθελε μόνο να ακούει το όνομά του σε πόλεις που είχαν ήτανε πολιτισμό, αλλά ήθελε να πάει στα άγρια μέρη, στα αγριότερα μέρη. Προχώρησε λοιπόν και ήθελε να πάει εκεί που επάτησε μόνο το πόδι του Μεγάλου Αλεξάνδρου με τα ηρωικά του στρατεύματα.

Ήθελε να περάσει μέσα στους Πάρθους, στους αγρίους Πάρθους. Όταν έφτασε όμως στα σύνορα, εδειλίασε εκεί η ψυχή του μεγάλου του, του Αποστόλου, και δίσταζε να περάσει τα σύνορα και να μπει μέσα στην αγρία χώρα των Πάρθων. Και τότε, λέγει, ενώ δίσταζε ο Φίλιππος να περάσει τα σύνορα των Πάρθων και να μπει μέσα στην αγρία αυτήν την χώρα, τότε επάνω στον ουρανό είδε όραμα. Είδε τι όραμα; Είδε έναν αετό, χρυσό αετό, να πετάει επάνω στα ουράνια, να διαγράφει κύκλους, κύκλους, ουρανίους κύκλους, και με τα χρυσά του φτερά ανοιγμένα, με τις δυο φτερούγες του ανοιγμένες, να σχηματίζει επάνω στον ουρανό το σημάδι του σταυρού. Σαν τον φώναζε ο αετός, ο χρυσάετος, με τα φτερά του ανοιγμένα, τεντωμένα, σαν τον φώναζε ο αετός «Εν τούτω νίκα», όπως εφώναξε ο Χριστός δια μέσου του σημείου των αστέρων εις τον Κωνσταντίνο το Μεγάλο.

Έτσι, αδελφοί μου, και με οράματα και με θαύματα και με σημεία και με τέρατα προτρέπονται τα παιδιά του Θεού εις ηρωικούς αγώνας υπέρ της πίστεως, της αρετής. Όταν είδε το όραμα αυτό, πήρε θάρρος, πέρασε τα σύνορα, μπήκε μες στην αγρία χώρα των Πάρθων, εκήρυξε το Ευαγγέλιο, άπλωσε τα δίχτυα του και τα αγκίστρα του μες στις ψυχές των αγρίων, επίστευσαν, έγινε κόσμος πολύς, αλλά επιτέλους τον έπιασαν.

Τον έπιασαν και τον οδήγησαν εις τον τόπο του μαρτυρίου, έστησαν σταυρόν πανύψηλον και εκεί τον εσταύρωσαν οι ασεβείς και οι αχάριστοι. Τον εσταύρωσαν όπως εσταύρωσαν τον Απόστολο Ανδρέαν στην Πάτρα, τον εσταύρωσαν ανάποδα, με το κεφάλι προς τα κάτω και τα πόδια προς τα ύψη.

Τον εκέντησαν με βέλη και έτσι η αγία του ψυχή, μέσα εις τον πόνο και στο μαρτύριο και στην οδύνη, επτερούγησε εις τους ουρανίους κόσμους. Δεν είναι σήμερα ο Άγιος Απόστολος, ο ένας εκ των κορυφαίων Αποστόλων, ο Κήρυξ, το αστέρι το οποίο αδύτως φωτίζει στον κόσμο;

Αδελφοί μου, είδατε τι υπέφερε ο Απόστολος Φίλιππος. Γιατί τα υπέφεραν, αδέρφια μου, αυτά; Γιατί τα υπέφεραν όλα αυτά που φαίνονται σε εμάς, σε εμάς, σαν μια κινηματογραφική ταινία ενός μύθου, ενώ δεν είναι μύθος, αλλά είναι μια πραγματικότητα.

Τα ακούμε και φρίσσομεν όταν ακούμε τα μαρτύρια αυτά των Αγίων και των Αποστόλων. Γιατί τα υπέφεραν όλα αυτά; Γιατί έφυγαν τα σπίτια τους; Γιατί έφυγαν τους γονείς τους; Γιατί τρυπώσαν μέσα σπηλιές; Γιατί τρυπήσαν; Γιατί υπέφεραν; Γιατί κοιμηθήκανε γυμνοί; Γιατί νηστεύσανε; Γιατί τους έδιναν μέσα στα φυλλά; Γιατί όλα αυτά τα υπέφεραν;

Γιατί άνοιξαν τις φλέβες τους και έχυσαν το τίμιόν τους αίμα; Γιατί πέθαναν πτωχοί και πένητες μες στον κόσμο αυτόν; Γιατί όλα αυτά τα υπέφεραν; Τα υπέφεραν για ένα μεγάλο ιδανικό, τα υπέφεραν για ένα υψηλότερο ιδανικό που δεν υπάρχει στον κόσμο, τα υπέφεραν για την πίστη του Χριστού του. Και αυτή η πίστη, διαβαίνουσα αιώνας και χιλιετηρίδας, αυτή η πίστη η Ορθόδοξος, την οποία μας εκήρυξαν οι κορυφαίοι των Αποστόλων, αυτή η πίστη την οποία μας εκήρυξαν οι μεγάλοι πρόμαχοι των τοπικών και οικουμενικών συνόδων, αυτή η πίστη η ουράνιος, αυτή η πίστη που με κράτησε, μας κράτησε πεντακόσια χρόνια κάτω από την Τουρκιά, αυτή η πίστη που έκτισε μεγαλουργήματα και γέννησε ήρωας και μάρτυρας, αυτή η πίστη η

Η Ορθόδοξος δια ποταμών αιμάτων και δια ιδρώτων έφτασε μέχρι σήμερον. Εμείς δωρεάν την έχουμε την πίστη. Κανείς από εμάς δεν εκοπίασε, κανείς δεν εμόχθησε, κανείς δεν υπέφερε όσα υπέφερε. Δωρεάν είναι η πίστη σε εμάς. Ας έχει δόξα ο Θεός και ας έχουν ευγνωμοσύνη όλοι οι μάρτυρες, οι παλαιότεροι και νεότεροι, οι οποίοι παρέδωσαν εις εμάς ακεραίαν και απρίθμητον την Ορθόδοξον πίστη. Αυτή η πίστη, αδελφοί μου, στώμεν καλώς, στώμεν μετά φόβου. Ζώμεν εις χρόνους χαλεπούς, όπως λέει ο Απόστολος Παύλος. Πολλοί αποστήσονται από την Ορθόδοξη πίστη, πολλοί θα φύγουν από την πίστη, πολλοί Ιούδες θα προδώσουν το τίμιο αίμα του Χριστού μας. Άλλοι θα διάσει, θα αραιώσει, αδελφοί μου, η μάνδρα του Χριστού από τους ίδιους Χριστιανούς, από τους ίδιους Ορθοδόξους. Ύστερα από τριάντα χρόνια εγώ θα είμαι κάτω στη γη και δεν θα υπάρχω πλέον, αλλά να ξεκροθεί σε αυτή τη στιγμή.

Αυτή η διαφορά για να ξεκουδήσει αυτά τα σκάνδαλα των αρχιερέων, τα τεράστια σκάνδαλα, για να αρχίσει στο ράσον να κορασθαίνει συνεχώς, για να αφήσουμε την Ελλάδα να γίνει αμπέλι ξέφραγγο, για να μπαίνουν μέσα όλων των ειδών αιρετικοί, για να νηστρεποτριάντα χρόνια από τους εκαχιλίους χιλίους, χιλίους ορθοδόξους, αν είμαι θα είναι Φράγκοι, άλλοι θα είναι προτεστάντες, άλλοι θα είναι χιλιαστές, άλλοι θα είναι σαββατιστές, άλλοι θα είναι πικίρο να ρασιονοπαθήκεται για σώτε.

Θα μείνουν λίγοι οι Ορθόδοξοι, αλλά θαρσείτε, μη ταρασσέσθω υμών η καρδία μηδέ δειλιάτω. Όσοι λίγοι και αν μείνουν, δεν θα προσκυνήσουν αυτοί. Οι λίγοι που θα μείνουν στο εκλεκτό σπέρμα των μικρών ποιμνίων του Ιησού Χριστού, δεν θα προσκυνήσουν.

Δεν θα προσκυνήσουν οι Ορθόδοξοι Έλληνες.

θα προσκυνήσουν ποτέ ούτε τους Προτεστάντες, ούτε θα πάνε στη χάβρα των Εβραίων, ούτε θα πάνε με τους Χιλιαστάς. Δεν θα προσκυνήσουν την παντόφλα του Πάπα, δεν θα γίνουν Πάπες, όχι, ποτέ, ποτέ, μα ποτέ. Μέσα εδώ στον άγιο χώρο που ζούμε, μέσα στην πατρίδα μας αυτή που είναι ποτισμένη με δάκρυα και αίματα και όπου να σκαλίσουμε είναι κόκαλα μαρτύρων, αυτή η Ελλάδα, η μαρτυρική μας πατρίς, ποτέ, μα ποτέ, να προσκυνήσει τον Πάπα και όλους τους υποτακτικούς.

Αλλά θα μείνουμε ορθόδοξοι, ώστε και από τα βουνά μας και από τα λαγκάδια μας και από τους τάφους μας και από τις πέτρες μας θα ακούγεται μια φωνή μέχρι τον ουρανό. Αυτή η πίστη των Αποστόλων, αυτή η πίστη των Πατέρων, αυτή η πίστη τον κόσμο έσωσε και την πατρίδα μας έσωσε.

Διά πρεσβειών του Αγίου Φιλίππου και πάντων Αγίων. Αμήν.