Gratitude for God’s Gifts and Christ’s Forgiveness

This English transcript is an automated translation of the original Greek lecture. It may contain errors; the original Greek audio recording is the authoritative source. Some passages are omitted per editorial policy.

Brothers, the love of God has been poured into our hearts.

My dear Christians, there are not only people who do evil and commit crimes. There are also people who do good.

Every person in this world has enemies, but also a circle of people who love them and show them kindness and esteem. Each of us remembers with love and respect the names of those who have helped us.

Everyone has benefactors. There is no one on earth who has never received a sign of another person’s love.

Shall I name some of the people who have helped us, whose names we could never forget? First comes our mother: the mother who gave birth to us, taught us, and stood beside our pillow through whole nights.

Then there is our father, our poor father, who worked so hard that sweat streamed from his brow to provide for us. There is the priest of the Church, who baptized us in the name of the Father and of the Son and of the Holy Spirit, making us children of God, making us Christians.

There is the teacher who took us into the classroom, guided our fingers, and taught us to write our names. There is the doctor who saved us from a serious illness. The list goes on.

These are the benefactors, yes, they are the benefactors: our mother, our father, our teacher, our priest, our doctor, and anyone else who has done us good. But apart from those we have mentioned, is there no other benefactor?

You remember your mother and father. You remember a good priest, your teacher, and your doctor. You even publish messages of thanks in the newspapers. But is there no one else? Here lies the difficulty. Here is the tragedy of the human heart.

Beyond your mother, your father, your teacher, and everyone else you count as a benefactor, is there not someone far greater than all of them? There is. But you need eyes to see, ears to hear, and a heart that can feel. I do not mean your physical eyes. Without that deeper sight and hearing, and without a heart that can feel, what I am about to say will fall on empty air.

Who is this benefactor, the greatest of all? It is God. Yes, God! What has God done for us? What has He not done? Scripture says, “When You open Your hand, all things are filled with goodness.” God opens His hand, so to speak, and scatters countless good things throughout the world. What has He given us? Let us begin with the smaller gifts mentioned in today’s Gospel, then move toward the greater ones, until we reach God’s greatest gift of all.

These days the newspapers report that two foreign tourists went to Cairo and then, out of curiosity, set off deep into the desert. There was not a drop of water there, and they had forgotten to bring any with them.

And something terrible happened: they died in the desert because they had no water to drink.

Do you understand? Let me make it plain. When you leave the Church today and go home, you will turn on your tap or open your refrigerator. You will drink one glass of cold water, then a second, and perhaps a third.

That glass of water you hold in your hand and drink to refresh yourself: do you ever stop to think about it? Do you realize what it is? It is water. And whose water? God’s water. His abundant water has flowed through the rivers without ceasing for ages.

Yes, with that water God gives drink to the whole world, to all creation. A lamb goes to the river and drinks, but so does a wolf. A dove drinks there, but so do the hawk and the eagle.

A good person, a saint, comes to drink, but so does a criminal. No spring turns anyone away; it turns no one away. It turns away neither the lamb nor the wolf, the bear, the eagles or the doves, nor the wrongdoer or the criminal.

The spring receives them all and gives them water, gives water to them all. Now think about this, think about it. Picture it in your mind: imagine that God sends no rain and the springs dry up.

What will happen to those great rivers you see, the Danube, four or five meters deep, and the Volga? You will see them dry up. Some prophecies speak of this, and these things will happen, they will happen. When a person drinks water and blasphemes God, then this will happen.

One day, says the prophet Isaiah, even little children will cross those great rivers on foot. The mighty rivers that now flow will dry up. And then, then you will ask for a glass of water and will not find one, even on the black market.

During the Occupation, you would ask for a handful of flour, and to get that handful, you had to give a handful of flour. It came to what Saint Kosmas of Aetolia had said: such times would come.

Of course, in the good years, you would go into a restaurant and wipe your fork with white bread. Then the great calamities came, and you would ask for a handful of corn, offering a handful of gold. Well, something worse will happen, because you can live for a day, two days, even forty days when deprived of bread. But how many days can you live when deprived of water? Water will end up on the black market. You will ask for water, and the other person will ask you for a handful of gold. You will give it to him so that he will give you a glass of water.

Now you drink it freely, because water is plentiful. But the water flowing in the rivers, the water that comes from your tap and quenches your thirst, belongs to God. So say, “Glory to You, O God.” For the water alone, say, “Glory to You, O God.”

And God gives us something else. What does He give us from morning until night?

At night, the greatest power station of all operates up in the sky, the greatest generator. Don’t tell me about Kremasta on the Acheloos, where they are now building a machine, they say, to use the great falling waters and light half of Greece. Don’t tell me about anything else, or about the enormous works in America that light all of Chicago. You tell me about another power station, and people marvel and say, “What great plants these are that light all of Athens!” Come on, my friend, take a look, and let’s go on.

From the moment you wake until evening, a great lamp shines over the whole world: the sun. What do you pay for it? Every month the electricity collector comes, and you pay fifty, sixty, seventy for your light. And how long do you use it? An hour or two at night. Yet from morning until evening, sunlight is free.

He gives you water in abundance, and He gives you light in abundance. Of course, we have grown used to these gifts, so they no longer strike us. God gives light that shines on the highest mountains and the lowest plains. He gives it freely. It lights the shepherd’s hut and the palaces too.

It passes through the windows and reaches the sick person in the hospital, as if to say, “Do not be afraid; I am a hope.” This light passes even through prison bars and reaches the prisoner, gently touching his head too. It is God’s light, God’s light. So we say, “Glory to You who have shown us the light.” Even the water God gives you is abundant, and even the light will come one day. Scripture says these things too, though we do not believe them, just as the day will come when the rivers will be diverted.

And you will see everyone leave Athens within twenty-four hours. What are we to do in Athens if the Ulen water supply dries up and there is no water? Go on, you rich man with sacks of gold sovereigns and dollars, see for yourself. Go on, see for yourself.

With your apartment buildings, your yachts, and your palaces! If the lake dries up and there is not a single drop of water, you will see the crowds running in every direction like people driven out of their minds.

Not one of us will remain there, you'll see. It will be deserted, with the dogs and cats, desolation everywhere.

They will leave this place. And just as a day will come, because of our sins, when the wells, taps, and rivers dry up, so the prophet Isaiah says a day will come when the sun grows dark. The sun will darken, and even the stars will go out. Then let us see whether all your electrical equipment can light the world.

So, glory to You who have shown us the light. It is God who gives you even the little water, my friend, and who spreads the light around you. And there is something else: what is more necessary than water and light? What is necessary? What is it, what is necessary? A fish swims in the sea. If you catch a fish and take it out of the sea, it cannot live. And human beings swim too. At this very moment, we too are swimming like fish.

In a sea. What sea? The sea of air. We are in that sea. Go up fifty kilometres, seventy kilometres: those who go up there, the astronauts, are kept alive by tanks, by tanks. They take air from the earth, and up on the moon there is no air at all. And the other stars, the other stars have no air, have no air.

If people ever reach the moon, and that is a difficult thing, they will have to carry oxygen from the earth. But will the oxygen they take be enough for them to live up there?

So you live surrounded by air. You can live many days without water. You can live without bread, and you can even live without sunlight. Some people have gone down into a cave a hundred metres beneath the earth to live there and conduct experiments. But without air, my fellow Christians, count the seconds: what if God were to command it to stop for five or ten seconds?

What would that mean? Just as you turn a switch and the light goes out, God could command the air to stop blowing. Close your eyes and picture it; close your eyes and picture it. If the air stopped for five minutes, you would die of suffocation. And are those His only gifts? He gives you cool water and light, and the air you breathe belongs to God. Are those the only things? They are not the only things. Only those? The bread you eat belongs to God. The trees bending under their fruit this summer belong to God. The birds singing in the forest belong to God. The flowers mentioned in today’s Gospel belong to God. The fish in the sea belong to God. Everything belongs to God. Thank you.

When you hold the Gospel in your hands, it is Scripture, not I, that advises you.

Holy Scripture tells us: when you hold a glass of clean water and drink it, when you hold a piece of bread, when the morning sun rises and gives you light and warmth, when you breathe the clean, fresh air, when you hear birds singing in the forest, when you bathe in the blue waters of the sea, when you climb a high mountain and look out at the magnificent view, when you go about enjoying the beauty God has made, when you hold a flower and breathe in its scent,

say, “Glory to You, O God.” Say it for all these things. Say it a thousand times for the air. Glory to You, O God, for bread, for light, for air, and for every good thing You give us. Glory to You, O God, for your wife, your children, your friends, and your free homeland. Who knows whether it will still be free tomorrow? We do not know these mysteries of God, and I do not mean to speak as a prophet. Glory to God.

Glorify God, glorify Him. But there is something else for which you should glorify Him a thousand times over. What is it? Let me pause here. You can see the water, the light, the bread, the fruit, you can see all these things, and still you do not thank God. How, then, will you thank Him for something millions of times greater?

And if you do not thank God for what I am about to tell you, you are no Christian, you are no Christian. But what is it? Oh my Christ, oh my Christ! If only the Holy Spirit could somehow illumine your hearts, if the Holy Spirit could illumine you, so that you might understand that above all material goods and all your other blessings, there is another blessing greater than them all, then you would enter into the Mystery of God.

What is this great Mystery of God? What is this great gift for which we should bless God day and night? How can I speak of it? What words can I use? I wish I were a painter, so I could paint the love of God before your eyes. I wish I were a poet, so I could sing of God. I wish I were a writer, so I could express it. I am a Christian.

What can I say to you? How can I describe it? I will give you one example and then finish. These past few days, I was in a courtroom.

The court was delayed for three or four hours. I sat in a corner and watched unfortunate people come before it for various offences against police rules and the criminal law. The judge kept sentencing those poor souls.

One was sentenced to ten days, another to fifteen, another to thirty, another to forty. A gendarme would grab him, move him along and take him somewhere else, somewhere else. You could hear the irons. The gendarmes were ready to bind them with the irons and take them to prison. The men were anxious, and their wives and children were crying for those poor souls who had broken various police regulations.

After a while, I glanced back at them. They had been troubled and in tears, but now they looked happy. How they had changed! A moment earlier, they were anxiously waiting to be sent to prison for ten, fifteen, twenty, or thirty days. Suddenly they were smiling. I asked what had happened.

You see, a lawyer had gone over and told them, “Don’t worry, don’t worry. Your sentences came at a fortunate time. Don’t worry, don’t worry,” he said. “I’m expecting good news from Corfu any moment: the queen is about to give birth, and a decree pardoning everyone will be issued. You’ll all be released.” So that was why they were smiling. They were talking and asking questions, and I was struck by it.

They were waiting for a royal decree of pardon that would free all those serving short sentences. Do you understand? Do you understand? If you do not understand, you are not Christians.

If you do not grasp the fear of it, that says it all. You do not care, you do not care. We were born yawners, yawning Christians. At the moment when he holds all the holy things, at that moment here, if we believe, the heavens fall silent, the heavens; the stars fall silent, they fall silent. Even the angels must be here... So what does this say to us here? We are all offenders, not against police regulations, but against God’s law. We all break God’s law: one with his tongue, another with his eyes, another with his ears, another by disobeying a command. God’s court is in session for us all. Every one of us stands condemned. We are condemned: whoever sins faces death. The wages of sin are death. And so, while we are all condemned, death stands before us.

Sinners, do not be afraid. A royal decree of pardon is being signed. God signs it; Christ signs it with His blood, the blood He shed upon the Cross, and all our sins are forgiven. So, by this grace, by Christ’s sacrifice on the Cross, by this great mystery taking place here within, all our sins... If you do not understand it, I am deeply sorry.

And pray that Christ will enlighten you, for all of you, young and old, are condemned to various penalties. You have not broken police regulations; you have broken this law of God. You have broken the Ten Commandments, the Sermon on the Mount, and the written and unwritten law, and you are all...

But thanks be to Christ, who through His blood granted us forgiveness, and told us all this. And now, Christian, after all God’s gifts, the water you drink, the sunlight you enjoy, the air you breathe, and after the blood of Christ that sprinkled the earth, what should you feel? What should you feel? From morning until night, your heart should say, “Glory to God! Glory to God!”

Throughout your life, say to God, “Glory to God.” Yet sadly, people do not do this. Nothing is more ungrateful than a human being. Look at a hen going to drink a little water. She raises her head toward heaven, as though to say, “God, thank You for giving me a drop of water.” Give a dog a bone, and though it cannot speak to thank you, it has another way.

The dog’s tail is its voice. It wags its tail to thank its master.

But a human being does not thank God. He does not even set foot in the Church to give thanks. What does he do instead? This happens here in Greece. Even in Moscow, or in Belgium, people may not believe, but they do not blaspheme God.

Here we are, Orthodox Christians. We have churches, we have bells, we have everything, and day and night we do not stop. We simply do not stop. If there were a way to measure it, an instrument up on Mount Lycabettus that could pick up the blasphemies coming from our cities, our ships, our buses, our cars, the mountains, the valleys, the seas, our courts, and our barracks, if there were such an instrument, thousands of blasphemies would be heard in Athens, in Athens itself, among us Christians.

What have we become? What have we become? We have become like dogs, like rabid dogs. When dogs go rabid, they pay no heed to their master; they bite him. That is what we Christians have become, baptized in the name of God and of the Holy Trinity. Like rabid dogs, we have bitten the hand of our Christ, and we blaspheme Christ, God, and the Most Holy Theotokos. What will become of us, my fellow Christians? Well, anyway.

You sin, you commit fornication and adultery, you steal, you wrong others, you strike your own mother, and you do all these things.

And finally, to blaspheme God is the worst of all. Sometimes, then, sinners like you, and I tell you, Katrakis, write this down: if this continues, if the foul mouths of young and old keep blaspheming Christ and the Most Holy Theotokos, remember, my fellow Christians, write it down: there will be an earthquake. The earth will open and swallow us, and not a single person will remain on earth, because you are ungrateful, my brothers and sisters, thankless and ungrateful toward God.

May the Lord Jesus Christ, through the intercessions of the Most Holy Theotokos (All-Holy), have mercy on us all and save us. Amen.

My dear Christians, I do not know whether you read Holy Scripture every day.

I say this because today it is rare, very rare, to find an Orthodox Christian who reads Holy Scripture. It is so unusual that when people see a Christian reading it, they immediately assume he must be a Jehovah’s Witness.

Sadly, the Jehovah’s Witnesses seem to be the only ones reading Holy Scripture day and night, even at midnight. Instead of reading romances, magazines, novels, and other books of this world, they read the Scriptures.

We Orthodox Christians, sadly, do not read it. I would wager that not one in a thousand does. And among ten thousand homes in Athens, I wonder if even one family, father, mother, and children, reads a passage from the Gospel together each night before bed, as families do in other countries.

Sadly, I repeat, we Orthodox Christians do not read Holy Scripture. Some hear it only once or twice a year, when they go to the Epitaphios on Great Friday night.

Others who attend regularly hear Holy Scripture on Sundays. And some see it before their eyes for the first time in a Greek courtroom, when they place their hand on the Gospel to swear an oath. If they opened the Gospel and read it, they would sooner put their hand into a fire than swear, for the Gospel forbids oaths entirely.

Unfortunately, Holy Scripture ought to be daily reading for Christians. But you may say to us, to me, “I have little education, and I cannot understand Holy Scripture.”

Yet if we open Holy Scripture, we will find that most of it is simple, very simple. Even people with little education can understand it. Holy Scripture contains straightforward accounts, like the one we heard in today’s Gospel.

It tells of the healing of a woman who was gravely ill, and of the raising of Jairus’s daughter from the dead. These simple accounts of miracles show us that our Lord Jesus Christ is the physician of souls and bodies.

But alongside these accounts and the other passages of Holy Scripture that every Christian can understand, there are, I admit, some chapters, passages, and words that are difficult to grasp.

There are, I say, some difficult words, like bones that you must break to eat the marrow. They are like hard walnuts that you must crack to find the kernel. They are like coins of great value that must be changed so that their value can circulate.

One such valuable coin, a word with deep meaning, appears in the Apostle, the epistle reading you heard at today’s Liturgy. That word is “justification.”

There the Apostle says that a person is not justified by works of the law. But what does justification mean? What does it mean to be justified, and why is a person not justified by works of the law? We must explain this plainly.

Allow me just a few minutes, very few, to explain the great meaning the word “justification” has in the New Testament, especially in the Apostle Paul.

To understand the word “justification,” we must first understand something else. What is it? What is sin? That is essential if we are to grasp the deep meaning of justification. We twentieth-century Christians have grown so used to the word “sin” that it makes no impression on us anymore.

There was a time when a grandmother would tell her grandson, “That is a sin, my child,” and the child would tremble. He would not commit the sin; he would not tell the lie. Now people have grown so used to the word “sin” that they commit the greatest disgrace, the greatest disgrace, the greatest crime, and yet they laugh. They are utterly indifferent; they laugh. They laugh; the sinner laughs, hardened and without conscience. But at that hour, you will not laugh. When? When…

If Haris falls ill and feels a pain in his side, or somewhere else in his body, they take him, take him to the hospital, take him for X-rays, and the doctors say that the pain is not incidental.

It is not a cold; this pain comes from an accursed disease, the scourge of the age, which sweeps across the whole world, striking black and white people and people of every shade. When they say at the hospital that the pain is a symptom of a very serious illness, that it comes from cancer, the patient’s relatives, friends, and wife do not dare tell him what the disease is, even if he suspects it. But if he merely suspects that he has such an accursed disease, cancer, he no longer laughs.

He turns pale; his breath catches. Say what you will in front of him, he does not laugh. He sinks into deep melancholy. But what am I trying to say? This: if only our eyes were opened! If only the Holy Spirit came into our hearts, so that we might understand, my brothers and sisters, and I first among you, that sin is worse than cancer.

Sin is a fire that burns. Sin is an earthquake that shakes the whole world. Sin is a flood that sweeps everything away. Sin is a venomous snake; sin is poison. Sin is the cancer of the soul.

Indeed, which sin? No sin is harmless. Like cancer, it does not stay in one place but metastasizes. You strike it here, and it goes there; it leaves the head and spreads through the whole body, branching out throughout it. And you cannot be sure where this savage wolf will strike within the human body.

In the same way, sin, like cancer, spreads throughout a person’s whole organism, or rather, the whole organism of the soul. It may take the form of lying, theft, injustice, greed, or love of money. It may be fornication, adultery, or impurity; idolatry or blasphemy against God; unbelief or atheism.

Whatever name it bears, sin is a cancer of the soul. And so, is there no cure for sin? Imagine all those lying sick in bed today with that dreadful disease, cancer. Imagine them going home today and hearing a voice on the radio tonight: “Attention, attention, people everywhere! You who lie sick in your beds, and you who weep for loved ones suffering from this disease…”

“Attention! I bring you the most important news in the world: a cure for cancer has been discovered.” What joy would shine in the hospitals, in the poorest homes, everywhere in the world, if the radio announced that tonight! I do not know when that blessed day will come, when a cure is found for cancer and humanity’s other incurable diseases.

Perhaps it will be a long time coming. God could enlighten the minds of doctors and scientists to find those cures. But He allows this disease to remain as a punishment for a humanity that sins every day.

I do not know when the day will come that this cure is found. But I know with complete certainty that there is a medicine for sin, which is worse than cancer or any other disease. What is this medicine? Where can it be found? I will tell you, my dear Christians. Just as a sick person runs to the pharmacy and pays dearly for medicine, so you too should run to find the medicine that heals this disease, sin, at its root.

What is the medicine? The Apostle Paul tells us: it is faith. What faith? Faith that Christ is not merely a man, as various philosophers and religious thinkers believe. Faith that Christ is God, as His miracles show.

His teaching also shows us that Christ is God. But we must believe more than that: He took human flesh from the most pure blood of the Most Holy Theotokos (God-bearer). He came down from above the stars of heaven to this earth and was crucified. His blood flowed from the holy wounds the nails made in His hands and feet, and from His side when the Roman soldier pierced it. That same blood is present, and yet we do not tremble or weep. It is in the holy chalice. What is there is no longer wine, but the living blood of Christ. His blood is present on every altar, and the priest calls us to receive it, saying, “Drink of it, all of you; this is My blood of the New Testament, for the forgiveness of sins.”

Those drops of our Christ’s blood that fell from the wounds of the Crucified One, that blood, my dear friends, is the remedy for sin. The blood of Jesus Christ cleanses us from every sin.

Yes, brothers and sisters, there is no other remedy anywhere that can heal the sickness of the soul. Whatever that sickness may be, its healing comes through faith in the Lord’s redeeming power, just as the Apostle Paul describes it.

My dear friends, tell me your smallest sin. Tell me the smallest one. Each of us has one great sin that weighs on us and burns within us. But alongside that great sin of our life, there are smaller sins we commit every day.

Tell me your smallest sin. Is it a lie? To wipe out that sin, to remove that malignant growth within you, fasting for a week without oil would not be enough. Nor would a year or ten years spent in a cave like Saint Lazarus, whom we read about today. I mean Saint Lazarus the ascetic, not the Lazarus whom Christ raised from the dead. He lived in a cave for fifty years, eating only a little bread and some greens.

Even if you became like Saint Lazarus and went into a cave, fasted for fifty years or a hundred, knelt until your knees grew calloused, and became a skeleton, wasted away, and wore your body down with strict fasting and hardship; even if you carried fifty okas of stones up the mountain every day, even after fifty or a hundred years of such ascetic discipline, you could not wipe out a single sin.

Neither fasting nor any other means, not anything at all, can do it, says the Apostle Paul. Sin is a terrible thing. The remedy came from heaven. The remedy is faith in Jesus Christ. At the very moment you sin, sin is no laughing matter. It is no harmless game, nothing like the toys children play with here; rather, it is like those toys the Germans dropped on the high mountains and into the towns.

There were things like pencils and other little objects among them, and the young children ran to pick them up. Inside those little toys were fire, bombs, and mines.

That is how the devil acts. He throws out his little toys: fornication as a game, impurity as a game, one sin after another. And you pick them up. Sin is death. Sin is cancer. Sin is an earthquake. Sin is poison. Sin is the devil’s sword hanging over our heads, brothers and sisters. I will pray to the Lord Jesus Christ.

It is not I who can convince you. Even if John Chrysostom came down to speak to you, he could not convince you. Yet if a little spot appears on your body, you tremble. People tell lies, commit sexual sins, commit every kind of crime, and feel nothing.

If people could understand what sin is, they would go to their spiritual father, kneel before him, confess their sins, and receive forgiveness. They would come here to the hospital, for the Church is a hospital, and Christ’s blood is the medicine from heaven that He gives to each of us. Then we would open our sinful mouths to receive the Divine Pearl, to receive the blood and body of Christ for the forgiveness of sins and eternal life.

For the forgiveness of sins and eternal life. If only, my dear Christians, you would take to heart these few words: countless prostrations and countless prayer ropes cannot save us. I am not against fasting, my friends. But none of these things can save us. What saves us is one drop, just one drop, of the blood of our Christ that fell to the earth from His body.

It burned away all our sins.

Αδελφοί, η αγάπη του Θεού εκκέχυται εν ταις καρδίαις ημών.

Δεν υπάρχουν, αγαπητοί μου χριστιανοί, δεν υπάρχουν μόνο άνθρωποι που κάνουν το κακό, που κάνουν τα εγκλήματα. Υπάρχουν και άνθρωποι οι οποίοι κάνουν το καλό.

Κάθε άνθρωπος εις τον κόσμον αυτόν, εκτός από τους εχθρούς που έχει, έχει και έναν κύκλο ανθρώπων οι οποίοι τον αγαπούν και από τους οποίους λαμβάνει διάφορα δώρα της αγάπης και της εκτιμήσεως. Κάθε ένας δε από εμάς, με ένα αίσθημα αγάπης και σεβασμού, αναφέρει τα ονόματα των ανθρώπων εκείνων οι οποίοι τον έχουν ευεργετήσει.

Για κάθε άνθρωπο υπάρχουν οι ευεργέτες. Δεν υπάρχει άνθρωπος απάνω στη γη που να μην έχει λάβει αποδείξεις της αγάπης των άλλων ανθρώπων.

Θέλετε να αναφέρω μερικά ονόματα ανθρώπων που μας έχουν ευεργετήσει και των οποίων τα ονόματα είναι αδύνατον να λησμονήσει ο άνθρωπος; Πρώτα πρώτα, είναι η μάνα, η μάνα που μας εγέννησε, η μάνα που μας εδίδαξε, η μάνα που στάθηκε πάνω στο προσκέφαλό μας νύχτες ολόκληρες.

Είναι ο πατέρας, ο φτωχός πατέρας που δούλεψε σκληρά και από το μέτωπό του έρευσε ποτάμι ιδρώτας για να μας συντηρήσει. Είναι ο ιερεύς της Εκκλησίας που μας πήρε και μας εβάπτισε εις το όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος και μας έκανε παιδιά του Θεού, μας έκανε χριστιανούς.

Είναι ο δάσκαλος που μας πήρε στο σχολείο και πήρε τα δάχτυλά μας και μας έμαθε να γράφουμε το όνομά μας. Είναι ο ιατρός που μας έχει σώσει από κάποια βαριά ασθένεια, είναι και είναι.

Είναι αυτοί οι ευεργέτες, ναι, είναι οι ευεργέτες, και η μάνα και ο πατέρας και ο δάσκαλος και ο ιερεύς και ο ιατρός και οιοσδήποτε άλλος άνθρωπος ο οποίος μας έχει κάνει το καλό. Μα εκτός από αυτούς που αναφέραμε, δεν υπάρχει άλλος ευεργέτης;

Καλά, τη μάνα τη θυμάσαι, τον πατέρα τον θυμάσαι, τον παπά τον καλό τον θυμάσαι, το δάσκαλο τον θυμάσαι, το γιατρό τον θυμάσαι, κάνεις και ευχαριστήρια στις εφημερίδες. Δεν υπάρχει από αυτούς άλλος κάποιος άλλος; Εδώ είναι ο κόμπος, εδώ είναι η ιστορία, εδώ είναι το δράμα του ανθρώπου.

Εκτός από τη μάνα σου, τον πατέρα σου και από το δάσκαλο και από κάθε άλλο άνθρωπο που τον θεωρείς ευεργέτη, δεν υπάρχει κάποιος άλλος που είναι πολύ ψηλότερο από αυτούς; Υπάρχει, μα πρέπει να έχεις μάτια να βλέπεις, πρέπει να έχεις αυτιά να ακούς, πρέπει να έχεις καρδιά να αισθάνεσαι. Άλλωστε, αν δεν έχεις μάτια, όχι αυτά τα μάτια, εάν δεν έχεις μάτια να βλέπεις και αν δεν έχεις αυτιά να ακούς και να έχεις μια καρδιά να αισθάνεται, αυτά τα λόγια που θα πω θα πέσουν στο κενό.

Ποιος είναι αυτός ο ευεργέτης, ο πιο μεγάλος από όλους τους ευεργέτες; Είναι ο Θεός, ο Θεός, ναι, ο Θεός είναι αυτός. Και τι μας έχει κάνει ο Θεός και δεν μας έκανε, τι δεν έχει κάνει, τι ανοίξαντος λέει την χείρα τα σύμπαντα πλησθήσονται χρηστότητος. Ανοίγοντας, λέει, τρόπον τινά, τη χούφτα του ο Θεός σκορπάει στον κόσμο μύρια αγαθά. Τι μας έχει δώσει, τι έχει δώσει; Ας πιάσουμε από τα μικρά, ας πιάσουμε από τις μικρές ευεργεσίες που αναφέρει σήμερα το Ευαγγέλιο, ας προχωρήσουμε στις μεγαλύτερες, ας φτάσουμε στην πιο μεγάλη ευεργεσία του Θεού.

Αυτές τις ημέρες γράφουν κάπου εφημερίδες ότι δυο ξένοι τουρίστες πήγανε κάτω στο Κάιρο και από εκεί πήρανε δρόμο και από μια περιέργεια προχωρήσανε κάτω στη βαθιά την έρημο και προχωρώντας μέσα στη βαθιά την έρημο Εκεί δεν υπάρχει ούτε μια σταλαγματιά νερό, και αυτοί ξεχάσανε να πάρουν νερό μαζί τους.

Και εκεί κάτι φοβερό συνέβηκε: απέθαναν οι άνθρωποι από έλλειψη νερού, δεν είχαν νερό να πιούνε και απέθαναν μες στην έρημο από έλλειψη νερού.

Καταλαβαίνετε; Δεν καταλαβαίνετε; Ας το κάνω λιανά, ας το κάνω λιανά. Θα βγείτε από την εκκλησία τώρα, θα πάτε έξω στο σπίτι σας, θα ανοίξετε τη βρυσούλα σας, θα ανοίξετε το ψυγείο σας, θα πιείτε ένα ποτήρι κρύο νερό και δεύτερο νερό και τρίτο νερό.

Αυτό το ποτήρι, το νερό που κρατάτε στα χέρια σας και πίνετε και δροσίζεστε, το αισθάνεστε ποτέ; Το καταλάβατε τι είναι; Είναι το νερό. Ποιο νερό; Το νερό του Θεού είναι. Το άφθονο νερό του Θεού που τρέχει μέσα στα ποτάμια ακατάπαυστα αιώνες ολόκληρες.

Ναι, το νερό αυτό που ποτίζει ο Θεός ολόκληρη την πλάση, ολόκληρη την κτίση. Το νεράκι που τρέχει στα ποτάμια και πηγαίνει το αρνάκι και πίνει. Αλλά πηγαίνει και ο λύκος και πίνει, και ο λύκος. Πηγαίνει το περιστέρι και πίνει, αλλά πηγαίνει και το γεράκι και ο αετός και πίνει.

Πηγαίνει ο καλός, ο άγιος, αλλά πάει και ο κακούργος, και δεν διώχνει καμιά βρύση, δεν διώχνει κανέναν, δεν διώχνει και το αρνάκι και τον λύκο και την αρκούδα και τους αετούς και τα περιστέρκια και τον κακούργο και τον εγκληματία.

Όλους τους υποδέχεται η βρύση και τους ποτίζει, τους ποτίζει όλους αυτούς. Για σκεφτείτε λοιπόν, για σκεφτείτε, κάντε με το μυαλό σας, κάντε μια υπόθεση με το μυαλό σας, ότι ο Θεός δεν βρέχει και ότι έχει να κάνει να στερέψουν, να βλέπουν στον ουρανό και να υπαροσχέσουν ούτε να στείλουν.

Τι θα συμβούν τα ποτάμια εκείνα τα μεγάλα που βλέπεις, ο Δούναβης, και είναι 4 και 5 μέτρα βαθιά, και ο Βόλγας; Θα τους δεις, το λένε κάποιες οι προφητείες, θα γίνουν αυτά, θα γίνουν. Όταν ο άνθρωπος πίνει το νερό και βλαστημάει τον Θεό, τότε θα συμβεί αυτό.

Αυτό, θα δεις μια μέρα, λέγει κάπου ο προφήτης Ησαΐας, τα μεγάλα αυτά ποτάμια θα τα περνάνε μικρά παιδιά, θα ξηρανθούν, θα φανούν αυτά τα ποτάμια που τρέχουν, τα ποτάμια τα μεγάλα, θα ξηρανθούν τα ποτάμια, θα ξηρανθούν ευρύτεροι και τότε, τότε, τότε θα ζητάς ένα ποτήρι νερό και δεν θα το βρίσκεις ούτε στη μαύρη αγορά.

Όπως στα χρόνια της Κατοχής ζητούσες μια φούχτα αλεύρι και για να σου δώσουν μια φούχτα αλεύρι έδινες μια φούχτα αλεύρι, για εκείνη την κοινή που είπε ο Κοσμάς ο Αιτωλός ότι θα έρθουν χρόνια.

Βέβαια, στα καλά τα χρόνια, έμπαινες στο εστιατόριο και σκούπιζες το πιρούνι σου με άσπρο ψωμί. Μετά λοιπόν ήρθαν τα δυστυχήματα, τα μεγάλα, και ζητούσες μια φούχτα καλαμπούκι, μια φούχτα χρυσάφι. Ε, κάτι χειρότερο θα γίνει, γιατί χωρίς ψωμί μπορείς να ζήσεις και μια μέρα και δύο μέρες και σαράντα μέρες ακόμα. Αλλά χωρίς νεράκι πόσες μέρες μπορείς να ζήσεις; Θα πάει λοιπόν το νερό στη μαύρη αγορά. Θα ζητάς νερό και θα σου ζητάει ο άλλος μια φούχτα χρυσάφι και θα του δίνεις να σου δώσει ένα ποτήρι νερό.

Τώρα το πίνεις, είναι άφθονο το νερό. Λοιπόν το νερό αυτό που κυλάει στα ποτάμια και ανοίγουν οι βρύσες και ποτίζεσαι είναι του Θεού. Πες λοιπόν δόξα σοι ο Θεός και μόνο για το νερό να πεις δόξα σοι ο Θεός.

Και κάτι άλλο ακόμα μας δίνει ο Θεός. Ποιο μας δίνει από το πρωί μέχρι το βράδυ;

Το βράδυ λειτουργάει απάνω στον ουρανό ο μεγαλύτερος ηλεκτρικός σταθμός, ηλεκτροπαραγωγός μεγαλύτερος. Μη μου μιλάς ούτε για αυτά τα Κρεμαστά στον Αχελώο που φτιάχνουν, λέει, τώρα μια μηχανή εκεί πέρα, τα νερά τα μεγάλα που πέφτουνε και θα φωτίζεται η μισή Ελλάδα. Μη μου μιλάς για τίποτε άλλα, ούτε για αυτά τα τεράστια έργα που είναι στην Αμερική και φωτίζουν ολόκληρο το Σικάγο. Να μου μιλάς για κάποιο άλλο και θαυμάζει ο άνθρωπος και λέει: «Τι μεγάλα εργοστάσια είναι αυτά που φωτίζουν όλη την Αθήνα». Άντε ρίξε, άνθρωπέ μου, μια ματιά να πάμε.

Από την ώρα που θα ξυπνήσεις, μέχρι το πρωί μέχρι το βράδυ, έχει απάνω του ένα πολυέλαιο, έχει απάνω του μια ηλεκτροπαραγωγική μηχανή και φωτίζει ολόκληρο τον κόσμο: είναι ο ήλιος. Πώς θα πληρώνεις; Εδώ κάθε μήνα έρχεται ο εισπράκτορας της ΔΕΗ και πληρώνεις το χαράτσι 50, 60, 70 και φωτίζεσαι πόσο; Μια ώρα, δύο ώρες τη νύχτα, μα εδώ πέρα από το πρωί μέχρι το βράδυ δωρεάν το φως.

Άφθονο νερό σου δίνει, άφθονο, άφθονο. Βέβαια τα συνηθίσαμε αυτά και δεν μας κάνουν εντύπωση. Άφθονο νερό σου δίνει, άφθονο φως σου δίνει ο Θεός, ένα φως άφθονο, φως που φωτίζει τα πιο ψηλά βουνά αλλά που φωτίζει ακόμα τις πιο χαμηλές πεδιάδες, ένα φως που το δίνει δωρεάν, ένα φως που φωτίζει την καλύβα του βοσκού αλλά φωτίζει και τα ανάκτορα ακόμα.

Που περνάει τα τζάμια και πάει μέσα στον άρρωστο στο νοσοκομείο και του λέει «Μη φοβάστε, είμαι μια ελπίδα». Ένα φως που περνάει ακόμα και τα κάγκελα της φυλακής και πάει μέσα στον φυλακισμένο και του χαϊδεύει και αυτό το κεφάλι. Είναι το φως του Θεού. Το φως του Θεού, γι' αυτό «Δόξα σοι τω δείξαντι το φως». Και μόνο το νερό είναι το άφθονο που σου δίνει ο Θεός, και μόνο το φως είναι που θα έρθει μια μέρα, τα λέει και αυτά η Γραφή και δεν τα πιστεύουμε, όπως θα έρθει η μέρα που θα στρέψουν τα ποτάμια.

Και θα δείτε η Αθήνα μέσα σε ένα εικοσιτετράωρο να φύγουν όλοι. Τι να κάνουμε στην Αθήνα άμα στερέψει η Ούλεν και δεν έχει τέτοια κομμάτια νερό; Άντε εσύ ο πλούσιος που έχει τσουβάλια λίρες και δολάρια να δεις. Άντε να δεις.

Και με τις πολυκατοικίες σου, και με τα κότερά σου, και με τα παλάτια σου. Άμα στερέψει μέσα η λίμνη και δεν έχει ούτε μια σταλαγματιά νερό, θα δεις αυτό το κοπάδι, το κοπάδι αυτό, να τρέχουν σαν παλαβοί έξω δεξιά και αριστερά.

Και να μην είμαστε, να δείτε, ούτε ένας, και ερημιά, και τα σκυλιά, τα γατιά, και όλη ερημιά.

Θα φύγουν από εδώ μέσα. Όπως λοιπόν θα έρθει μια μέρα, για τις αμαρτίες μας, που θα στερέψουν τα πηγάδια και οι βρύσες, τα ποτάμια, έτσι λέει κάπου ο Ησαΐας ο Προφήτης ότι θα έρθει μια ημέρα και ο ήλιος θα σκοτεινιάσει. Θα σκοτεινιάσει ο ήλιος και θα έχει σκοτάδι και θα σβήσουν και τα άστρα ακόμα, και τότε να δούμε εσύ αν μπορέσεις με τα ηλεκτρικά μέσα που έχεις να φωτίσεις τον κόσμο.

Λοιπόν, δόξα σοι τω δείξαντι το φως. Και μόνο το νεράκι είναι που σου δίνει, άνθρωπε, και μόνο το φως που σου σκορπίζει είναι ο Θεός. Και κάτι άλλο ακόμα: ποιο είναι αναγκαίο και από το νερό και από το φως; Ποιο είναι αναγκαίο; Ποιο είναι, ποιο είναι αναγκαίο; Το ψάρι κολυμπάει μέσα στη θάλασσα. Εάν πιάσεις το ψάρι και το βγάζεις από τη θάλασσα, δεν ζει. Και ο άνθρωπος που κολυμπάει, τώρα αυτή την ώρα που είμαστε εδώ πέρα, αυτή την ώρα που κολυμπούμε σαν τα ψάρια είμαστε και εμείς, που κολυμπούν και ζουν μέσα στο ολόκληρο, και εμείς μικροκολυμπάμε.

Σε θάλασσα. Ποια θάλασσα; Του αέρα τη θάλασσα. Μέσα στη θάλασσα είναι. Ανεβείς 50 χιλιόμετρα, 70 χιλιόμετρα, αυτοί που πάνε πάνω, που πάνε οι αστροναύτες, με μπουκάλια τους συντηρούν, με μπουκάλια. Παίρνουν αέρα από την γη και στη σελήνη πάνω δεν έχει ούτε καθόλου αέρα. Και τα άλλα άστρα, τα άλλα άστρα δεν έχουν αέρα, δεν έχουν αέρα.

Αν πάνε από εδώ κάτω, αν ποτέ φτάσει αυτή η τρέλα, και είναι δύσκολο πράγμα, εάν φτάσουν μια μέρα πάνω στο φεγγάρι, θα κουβαλούν οξυγόνο από τη γη. Ας πούμε, οξυγόνο θα τους φτάσει επάνω στη σελήνη να ζήσουν επάνω;

Λοιπόν, μέσα στον αέρα ζεις. Χωρίς νερό ζεις μεγάλες ημέρες, χωρίς ψωμί ζεις, χωρίς ήλιο μπορείς να ζεις, σαν κάτι που κατεβήκαν σε ένα σπήλαιο κάτω, 100 μέτρα κάτω στη γη, και ζουν κάτω σε ένα σπήλαιο να κάνουν πειράματα. Αλλά χωρίς αέρα, με το ρολόι, Χριστιανοί μου, με τον αέρα, με το ρολόι, 5 δευτερόλεπτα, 5 to 10 δευτερόλεπτα να διατάξει ο Θεός.

Τι είναι αυτό; Ο Θεός, όπως στρίβεις εσύ το διακόπτη, στρίβει και σταματάει και σβήνεις το φως, έτσι να διατάξει ο Θεός να σταματήσει να φυσάει ο αέρας. Κλείστε τα μάτια να βρήξετε, κλείστε τα μάτια να βρήξετε. Πέντε λεπτά να σταματήσει να φυσάει ο αέρας, του μπανιέρι, από ασφυξία θα πεθάνετε. Να κλείσει άντρα, και μόνο αυτά; Και το νεράκι σού το δίνει, παγωμένο, και το φως το δίνει, και τον αέρα που αναπνέεις, του Θεού είναι. Και μόνο αυτά; Μόνο αυτά δεν είναι. Μόνο αυτά; Το ψωμί που τρως του Θεού είναι, τα δέντρα που λυγίζουν αυτό το καλοκαίρι από τους καρπούς του Θεού είναι, τα πουλιά που κελαδάνε μες στο δάσος του Θεού είναι, τα λουλούδια που λέει το Ευαγγέλιο σήμερα του Θεού είναι, τα ψάρια που λέει μες στη θάλασσα του Θεού είναι. Όλα είναι του Θεού. Σας ευχαριστώ.

Όταν πιάνεις, κρατάς στα χέρια σου, σε συμβουλεύω όχι εγώ, όταν κρατάς το Ευαγγέλιο και γραφτείς.

Η Αγία Γραφή μας λέει, όταν πιάνεις, αν είσαι άνθρωπος, όταν πιάνεις στα χέρια σου ένα ποτήρι καθαρό νερό και το πίνεις, όταν κρατάς στο χέρι σου ένα κομμάτι ψωμί, όταν βγαίνει ο ήλιος το πρωί πρωί και σε φωτίζει, σε θερμαίνει, όταν αναπνέεις τον αέρα αυτόν τον καθαρόν και αμόλυντον που έχει η φύση, όταν πας μες στο δάσος και ακούς τα πουλιά και κελαδάνε, όταν πηγαίνεις μες στη θάλασσα και πλένεσαι μέσα στα γαλανά της τα νερά, όταν ανεβαίνεις επάνω στα ψηλά βουνά και βλέπεις ένα θαυμάσιο πανόραμα, όταν πηγαίνεις δεξιά και αριστερά και απολαμβάνεις τα ωραία του Θεού, όταν κρατάς στα χέρια σου ένα λουλούδι και το μυρίζεσαι, το σπρένεσαι,

πες «δόξα σοι ο Θεός», πες «δόξα σοι ο Θεός». Για όλα αυτά να λες «δόξα σοι ο Θεός». Αλλά να πεις χίλιες, να πεις «δόξα σοι ο Θεός» για τον αέρα. Δόξα σοι ο Θεός για το ψωμί, δόξα σοι ο Θεός για το φως, δόξα σοι ο Θεός για τον αέρα, δόξα σοι ο Θεός για όλα τα αγαθά που σου δίνει, δόξα σοι ο Θεός για τη γυναίκα που έχεις, για τα παιδιά που έχεις, για τους φίλους που έχεις, για την πατρίδα την ελεύθερη που έχεις. Γιατί εδώ τα λέμε, ποιος ξέρει αν θα την έχεις αύριο ελεύθερη, ποιος ξέρει αν θα την έχεις αύριο ελεύθερη; Δεν τα ξέρουμε αυτά τα μυστήρια του Θεού, ούτε θέλω να πω μέσα στις προφητείες του Θεού. Δόξα.

Δόξασε τον Θεό, δόξασέ τον, αλλά χίλιες φορές να τον δοξάσεις για κάτι άλλο. Ποιο άλλο; Εδώ σταματάω. Γιατί; Γιατί το νερό το βλέπεις, το φως το βλέπεις, το ψωμί το βλέπεις, τα φρούτα τα βλέπεις, τα πάντα τα βλέπεις και δεν ευχαριστείς τον Θεό. Πώς τώρα θα ευχαριστείς τον Θεό για κάτι άλλο που είναι εκατομμύρια φορές παραπάνω από όλα αυτά τα πράγματα;

Και αν δεν ευχαριστείς τον Θεό για αυτό που θα σου πω, χριστιανός δεν είσαι, δεν είσαι χριστιανός. Μα ποιο είναι αυτό; Ω Χριστέ μου, ω Χριστέ μου. Αν μπορούσε κάτι Πνεύμα Άγιο, με τις καρδιές της κυρίας καρδιάς, να σας φωτίσει το Πνεύμα το Άγιο, να καταλάβετε ότι παραπάνω από όλα τα υλικά αγαθά, από όλες τις δικές ευεργεσίες, υπάρχει μια άλλη ευεργεσία, που είναι ανώτερη από όλα, τότε πια θα μπείτε μέσα στο μυστήριο του Θεού.

Ποιο είναι αυτό το μεγάλο μυστήριο του Θεού; Ποια είναι αυτή η μεγάλη ευεργεσία που πρέπει μέρα νύχτα να ευλογούμε τον Θεό; Πώς θα σας ομιλήσω, με τι χρώματα; Θα ήθελα να ήμουν ζωγράφος, να ζωγραφίσω μπροστά την αγάπη του Θεού, θα ήθελα να ήμουν ποιητής, να τραγουδήσω το άσμα του Θεού, θα ήθελα να είμαι λογοτέχνης, να τους εκφράσω, είμαι χριστιανός.

Και τι να σας πω; Πώς να το περιγράψω; Με ένα παράδειγμα και τελειώνω το λόγο. Αυτές τις ημέρες ήμουν μέσα στο δικαστήριο.

Και εκεί στο δικαστήριο που καθόμουν, άργησε το δικαστήριο τέσσερις ώρες, τρεις ώρες, και καθόμουν σε μια γωνιά και περνούσαν τα δυστυχισμένα πλάσματα για διάφορες παραβάσεις της αστυνομίας, για διάφορες παραβάσεις του ποινικού νόμου, και ο Πρόεδρος τιμωρούσε συνεχώς τα πτωχανάκια.

Έναν τον έβανε 10 μέρες, άλλον τον έβανε 15 μέρες, τον άλλον τον έβανε 30 μέρες, τον άλλον 40 μέρες. Τον άρπαζε το χέρι του χωροφύλακα, τον έβαζε, τον έπαιρνε κάπου αλλού, κάπου αλλού, και ήταν έτοιμες και άκουες τα σίδερα. Ήταν έτοιμοι οι χωροφύλακες να τους δέσουν με τα σίδερα, να τους πάρουν στη φυλακή. Ήτανε σκεπτικοί κι αυτοί και οι γυναίκες των και τα παιδιά των και κλαίγανε έτσι από τα καημενάκια που είχαν παραβεί διάφορες αστυνομικές διατάξεις.

Μια από μια ώρα, σε μια στιγμή ρίπτω πίσω μια ματιά και εκεί που τους βλέπω που ήταν στεναχωρημένοι και κλαμμένοι, τους βλέπω να είναι χαρούμενοι. Πώς άλλαξαν! Ενώ ήταν σκεπτικοί και από ώρα σε ώρα ήταν έτοιμοι να τους ρίξουν μέσα στη φυλακή και να καθίσουν 10 ημέρες και 15 ημέρες και 20 ημέρες και 30 ημέρες, ξαφνικά τους βλέπω και χαμογελούν. Ρωτάω πώς άλλαξαν.

Ξέρεις, πήγε κάποιος δικηγόρος και τους είπε: «Μη στενοχωριέσαι, μη στενοχωριέσαι, σε καλό καιρό τιμωρηθήκατε, μη στενοχωριέσαι, μη στενοχωριέσαι», σου λέει, «όπου να είναι, ώρα ώρα περιμένω από την Κέρκυρα ευχάριστο μήνυμα. Θα γεννήσει η Βασίλισσα και θα βγει διάταγμα συγχωρήσεως όλων, θα βγείτε όλοι». Μωρέ, αυτό λέει είναι, και λέγανε, ρωτούσανε και μου κάνουν εντύπωση, λέει παινούσαν, λέει από πάνω παππούλια μα δεν σ

Λοιπόν, περιμένετε να γίνει οπότε θα έβγαινε διάταγμα χάριτος, βασιλικό διάταγμα, να βγουν όλοι αυτοί οι μικροποινίτες μέσα. Καταλάβατε τίποτα; Καταλάβατε τίποτα; Καταλάβατε τίποτα; Αν δεν καταλάβατε, αν δεν καταλάβατε, χριστιανοί δεν είστε.

Αν δεν καταλάβετε έναν φόβο, το λέγει, όλα, δεν βαριέστε, δεν βαριέστε, γεννηθήκαμε χασμούριοι, χασμούριοι χριστιανοί. Την ώρα που κρατάει τα Άγια Πάντα, την ώρα που εδώ μέσα, αν πιστεύουμε, σιγούν τα ουράνια, τα ουράνια, σιγούν τα άστρα, σιγούν. Αν πιστεύεις, να έρθεις με τη Λυσσία· αν πιστεύεις, κάτσε στο καφενείο. Εδώ μέσα και οι άγγελοι πρέπει... Λοιπόν, εδώ μέσα τι λέει; Όλοι μας είμαστε παραβάτες. Όχι παραβάτες αστυνομικών διατάξεων, αλλά είμαστε παραβάτες του νόμου του Θεού. Όλοι μας παραβαίνουμε τον νόμο του Θεού. Άλλος με τη γλώσσα του, άλλος με τα μάτια του, άλλος με τα αυτιά του, άλλος σε μια διαταγή. Όλοι μας, λειτουργεί το δικαστήριο του Θεού. Όλοι από εμάς είμαστε καταδικασμένοι. Είμαστε καταδικασμένοι· όποιος αμαρτάνει, θάνατος. Τα οψώνια της αμαρτίας, θάνατος. Και ενώ λοιπόν είμαστε καταδικασμένοι όλοι, ισιώνει ο θάνατος.

Αμαρτωλοί, μην φοβείστε. Βασιλικό διάταγμα υπογράφεται, το υπογράφει ο Θεός, το υπογράφει ο Χριστός με το αίμα Του, με το αίμα Του που έγινε πάνω στο σταυρό, και συγχωρούνται όλα τα αμαρτήματά μας. Βάσει λοιπόν αυτής της χάριτος, της σταυρικής θυσίας του Χριστού, του μεγάλου αυτού μυστηρίου που τελείται μέσα, όλα τα αμαρτήματα... Αν δεν το καταλαβαίνετε, λυπούμαι πάρα πολύ.

Και να παρακαλέσετε τον Χριστό να σας φωτίζει, διότι όλοι, από μικροί έως μεγάλοι, είστε καταδικασμένοι εις διαφόρους ποινάς, διότι δεν παραβήκατε αστυνομικάς διατάξεις, παραβήκατε αυτόν τον νόμον του Θεού, παραβήκατε τον Δεκάλογον, παραβήκατε την επί του όρους ομιλία, παραβήκατε τον γραπτόν και άγγραφον νόμον και είστε όλοι

Αλλά ας έχει χάρη ο Χριστός, ο οποίος διά του αίματός του μας έδωσε άφεση να μας πει όλα. Τελείωσε ο Λεβίου. Και ύστερα, χριστιανέ, ύστερα από όλα αυτά τα αγαθά του Θεού, ύστερα από το νεράκι που πίνεις, ύστερα από τον ήλιο που απολαμβάνεις, ύστερα από τον αέρα που αναπνέεις, ύστερα από όλα αυτά τα αγαθά, ύστερα από το αίμα του Χριστού που ράντιζε τη γη, ύστερα τι πρέπει να αισθάνεσαι; Τι πρέπει να αισθάνεσαι; Από το πρωί μέχρι το βράδυ η καρδιά σου μέσα να λέει «δόξα σοι ο Θεός, δόξα σοι ο Θεός», να λέει.

τη ζωή σου, να λες στο Θεό «δόξα σοι ο Θεός». Και όμως δυστυχώς δεν το κάνει ο άνθρωπος. Δεν υπάρχει πιο αχάριστο πράγμα, πιο αχάριστον από τον άνθρωπο. Εδώ, αγαπητέ μου, κοιτάξτε, μια κότα πάει στο νεράκι να πιει, μια κότα, και υψώνει το κεφάλι της επάνω στον ουρανό, να λέει «Θεέ, σε ευχαριστώ που μου έδωσες μια σταλαγματιά νερό». Εδώ ένα σκυλί έχεις, ένα σκυλί έχεις, και του πετάς ένα κόκαλο, του πετάς και το σκυλί δεν έχει γλώσσα να σου πει.

Γλώσσα του σκυλιού είναι η ουρά του και την κουνάει την ουρά του, λέει ευχαριστώ στον αφεντικό.

Εδώ ο άνθρωπος, ο άνθρωπος, όχι μόνο δεν ευχαριστεί τον Θεό, όχι μόνο δεν πατάει στην εκκλησία να πει ευχαριστώ, τι κάνει; Τι κάνει, τι κάνει; Μόνο εδώ στην Ελλάδα γίνεται αυτό. Και μέσα ακόμα στη Μόσχα, που λέμε και λέμε, λέμε και λέμε, μέσα στη Μόσχα και μέσα στο Βέλγιο, μέσα στις μεγάλες αυτές, μπορεί να μην πιστεύουνε, αλλά δεν βλαστημάνε τον Θεό.

Εδώ εμείς, ο ορθόδοξος βασίλειος λέει τα πέλα μας, εκκλησίες έχουμε, καμπάνες έχουμε, τα πάντα έχουμε και μέρα νύχτα δεν σταματάμε. Μα δεν σταματάμε. Εάν υπήρχε ένα μέτρο, εάν υπήρχε ένα μέσο να μετρήσουμε, ένα όργανο να είναι πάνω στο Λυκαβηττό, 40, 40, και να πιάνει τις βλαστημιές που βγαίνουν μέσα από τις πολιτείες, από τα καράβια μας, από τα πούλμαν, από τα αυτοκίνητα, από τα βουνά, από τα λαγκάδια, από τις θάλασσες, από τα δικαστήριά μας, από το στρατώνα μας, αν υπήρχε, λέω, 90, να πιάνει τις βλαστημιές, πρίκει, πρίκει, πρίκει, χιλιάδες βλαστημιές ακούονται μέσα στην Αθήνα και μέσα στην Αθήνα ο χριστιανισμός μας.

Τι καταντήσαμε; Καταντήσαμε τι; Καταντήσαμε σαν τα σκυλιά, σαν τα σκυλιά τα λυσσασμένα, που άμα λυσσάξουν τα σκυλιά δεν ρωτήσουν τον αφεντικό τους, δαγκώνουν τον αφεντικό τους. Έτσι καταντήσαμε και εμείς οι χριστιανοί, οι βαπτισμένοι στο όνομα του Θεού και της Αγίας Τριάδος, σαν τα σκυλιά τα λυσσασμένα που δαγκάσαμε το χέρι του Χριστού μας και βλαστημάμε Χριστό, Θεό, Παναγίες, που θα ανοίξει οι χριστιανοί μου, καλά, τέλος πάντων.

Αμαρτάνεις και πορνεύεις και μοιχεύεις και κλέβεις και αδικείς και χτυπάς τη μάνα σου και κάνεις.

Επιτέλους, να βλαστημάσετε τον Θεό είναι το χειρότερο από όλα. Καμιά φορά, λοιπόν, οι αμαρτωλοί σαν και εσάς, και σας λέω, Κατράκη, γράψε το: αν εξακολουθήσει αυτό, τα βρωμερά στόματα μικρών και μεγάλων να βλαστημάνε τον Χριστό και την Παναγιά, να θυμάστε, χριστιανοί μου, γράψτε το, θα γίνει σεισμός και θα ανοίξει η γη και θα μας καταπιεί και δεν θα μείνει ούτε ένας επάνω στη γη, γιατί είστε αχάριστοι, αδέρφια, αγνώμονες και αχάριστοι προς τον Θεό.

Ο δε Κύριος Ιησούς Χριστός, διά των πρεσβειών της Παναγίας Θεοτόκου, ας ελεήσει και σώσει πάντας ημάς. Αμήν.

Δεν ξέρω, αγαπητοί μου χριστιανοί, εάν διαβάζετε καθημερινώς την Αγία Γραφή.

Ομιλώ, εκφράζομαι έτσι, διότι στην εποχή μας είναι σπάνιο, μα πολύ σπάνιο, να βρεις ορθόδοξο χριστιανό που να διαβάζει την Αγία Γραφή. Είναι τόσο σπάνιο που άμα δουν οι άνθρωποι έναν χριστιανό να διαβάζει την Αγία Γραφή, αμέσως λένε ότι αυτός θα είναι χιλιαστής.

Γιατί μόνο, δυστυχώς, οι χιλιαστές μέρα νύχτα και τα μεσάνυχτα ακόμα, αντί να διαβάζουν ρομάντζα, περιοδικά και μυθιστορήματα και άλλα βιβλία του κόσμου τούτου, αυτοί, λέγω, οι Ιεχωβάδες, είναι οι μόνοι που διαβάζουν μέρα και νύχτα την Αγία Γραφή.

Οι ορθόδοξοι, δυστυχώς, δεν τη διαβάζουν. Μέσα στους χίλιους είναι στοίχημα, βάζω στοίχημα εάν ένας, και μέσα στα δέκα χιλιάδες σπίτια που είναι στην Αθήνα είναι ζήτημα εάν μια οικογένεια, πατέρας, μάνα και παιδιά, κάθε βράδυ προτού να κοιμηθούν, να διαβάζουν όπως διαβάζουν σ' άλλα έθνη μια περικοπή από το Ευαγγέλιο.

Δυστυχώς, επαναλαμβάνω, οι Ορθόδοξοι δεν διαβάζουμε την Αγία Γραφή. Την Αγία Γραφή την ακούνε οι Χριστιανοί Ορθόδοξοι μια ή δύο φορές στον χρόνο, όταν πηγαίνουν τη Μεγάλη Παρασκευή τη νύχτα στον Επιτάφιο.

Την Αγία Γραφή την ακούνε μόνο τις Κυριακές οι άλλοι χριστιανοί που πάνε τακτικά. Την Αγία Γραφή υπάρχουν άλλοι οι οποίοι τη βλέπουν πρώτη φορά μπροστά στα μάτια τους όταν πάνε στα ελληνικά δικαστήρια και απλώσουν τα χέρια τους επάνω στο Ευαγγέλιο, που αν ανοίγανε το Ευαγγέλιο και διαβάζανε, θα προτιμούσανε να βάλουν το χέρι στη φωτιά παρά να ορκιστούν, διότι, λέγει το Ευαγγέλιο, απαγορεύει απολύτως τον όρκο.

Δυστυχώς, έπρεπε η Αγία Γραφή να είναι καθημερινό ανάγνωσμα των χριστιανών. Μα θα μας πεις, θα μου πεις ότι εγώ είμαι αγράμματος και δεν μπορώ να καταλάβω την Αγία Γραφή.

Εάν όμως ανοίξουμε την Αγία Γραφή, θα βρούμε μέσα στην Αγία Γραφή ότι ως επί το πλείστον είναι απλά, πολύ απλά πράγματα, πολύ απλά, που μπορούν να τα καταλάβουν και οι ολιγότερο εγγράμματοι. Μέσα στην Αγία Γραφή υπάρχουν απλές διηγήσεις, όπως λόγου χάρη σήμερα στο Ευαγγέλιο.

Είναι η διήγηση της θεραπείας μιας γυναικός η οποία ασθενεί βαρύτατα. Όπως πάλι είναι και η διήγηση της εκ νεκρών αναστάσεως της θυγατρός του Ιαΐρου. Απλές διηγήσεις θαυμάτων που πιστοποιούν ότι ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός είναι ιατρός ψυχών και σωμάτων.

Αλλά εκτός αυτών των απλών διηγήσεων και των άλλων περικοπών της Αγίας Γραφής που μπορούν να καταλάβουν όλοι οι χριστιανοί, υπάρχουν, ομολογούμε, και μερικά κεφάλαια, υπάρχουν μερικές περικοπές, υπάρχουν μερικές λέξεις που είναι δύσκολες να τις καταλάβει ο χριστιανός.

Υπάρχουν, λέγω, μερικές λέξεις που είναι δύσκολες, που μοιάζουν σαν τα κόκαλα που, για να φας το μυαλό, πρέπει να σπάσεις το κόκκαλο. Μοιάζουν σαν τα σκληρά καρύδια που πρέπει να τα σπάσεις για να βρεις την ψίχα. Μοιάζουν σαν τα νομίσματα μεγάλης αξίας που πρέπει να τα κάνεις για να κυκλοφορήσει η αξία του νομίσματος.

Έτσι ένα τέτοιο νόμισμα μεγάλης αξίας, μια λέξη που περιέχει βαθύ το νόημα, είναι και η λέξη που περιέχει σήμερα ο Απόστολος που ακούσατε στη σημερινή λειτουργία, διότι μέσα στον σημερινό Απόστολο υπάρχουν οι λέξεις δικαίωσης.

Λέγει εκεί ο Απόστολος ότι ο άνθρωπος ου δικαιούται εξ έργων νόμου. Μα τι σημαίνει δικαίωση; Τι θα πει δικαιούμε, ότι ο άνθρωπος δεν δικαιούται εξ έργων νόμου; Τι σημαίνει αυτό; Πρέπει να το κάνουμε λιανά.

Θα μου επιτρέψετε σε λίγα, πολύ λίγα λεπτά, να δώσω την έννοια της σημασίας της μεγάλης την οποία έχει στην Καινή Διαθήκη και ιδίως εις τον Απόστολο Παύλο η λέξη δικαίωση.

Να καταλάβουμε αυτή τη λέξη πρέπει προηγουμένως να εννοήσουμε κάτι άλλο. Ποιο; Αν το καταλάβαμε το άλλο. Το άλλο το οποίο πρέπει να καταλάβουμε και είναι μια προϋπόθεση της ερμηνείας της βαθίας αυτής λέξης ως δικαίωσης. Το άλλο εκείνο που πρέπει να το νιώσουμε όλοι μας είναι τι είναι αμαρτία. Έχουμε τόσο πολύ συνηθίσει στη λέξη αυτή οι χριστιανοί του 20ού αιώνα, ώστε δεν κάνει η λέξη αμαρτία καμιά εντύπωση.

Παλιά τα χρόνια, όταν η γιαγιά έλεγε στον εγγονό της «Αυτό είναι αμαρτία, παιδί μου», το παιδάκι έτρεμε, δεν έκανε την αμαρτία, δεν έλεγε το ψέμα. Τώρα τόσο πολύ οι άνθρωποι συνηθίσανε με τη λέξη αμαρτία, ώστε κάνουν οι άνθρωποι την πιο μεγάλη ατιμία, τη μεγαλύτερη ατιμία, το μεγαλύτερο έγκλημα, και όμως γελάνε, είναι τελείως αδιάφοροι, γελάνε. Γελάνε, γελά ο αμαρτωλός, ο πεπωρωμένος και ασυνείδητος, αλλά σ' αυτή την ώρα που δεν θα γελάς. Πότε; Όταν

ο Χάρης αρρωστήσει και τον πιάσει ένας πόνος στα πλευρά ή δεν ξέρω πού στο κορμάκι του και τον πάρουν και τον πάρουν στο νοσοκομείο και τον πάρουν στις ακτίνες και πούνε οι γιατροί ότι ο πόνος αυτός δεν είναι τυχαίος.

Δεν είναι κρυολόγημα, αλλά ότι ο πόνος αυτός προέρχεται από μια ασθένεια κατηραμένη, που είναι η μάστιγα του αιώνος, που σαρώνει όλο τον κόσμο, μαύρος, άσπρος, όλων των αποχρώσεων. Όταν πούνε μέσα στο νοσοκομείο ότι ο πόνος αυτός είναι σύμπτωμα μιας βαριτάτης ασθενείας, είναι ότι προέρχεται από τον καρκίνο. Και αν ο άρρωστος υποψιαστεί, δεν τολμάνε οι συγγενείς και οι φίλοι του και η γυναίκα του να του πει την ασθένεια αυτή, αλλά απλώς αυτός υποψιαστεί ότι πάσχει από τέτοια κατηραμένη ασθένεια, από τον καρκίνο, τότε δεν γελάει πλέον.

Χλωμιάζει, κόβεται η αναπνοή του, δεν γελάει, ό,τι να πεις μπροστά του δεν γελάει, είναι βυθισμένος σε μια μελαγχολία απέραντη. Μα τι θέλω να πω, τι θέλω να πω; Α, θέλω να πω το εξής: αχ, να άνοιγαν τα μάτια μας, αχ, να ερχότανε Πνεύμα Άγιο μέσα στις καρδιές μας, να καταλάβουμε, αδέρφια μου, και εγώ πρώτος, εσείς που με ακούτε, ότι η αμαρτία είναι χειρότερη από τον καρκίνο.

Η αμαρτία είναι φωτιά που καίει, η αμαρτία είναι σεισμός που σείει τον κόσμο ολόκληρο, η αμαρτία είναι πλημμύρα που σπάζει όλα τα πράγματα, η αμαρτία είναι φίδι φαρμακερό, η αμαρτία είναι φαρμάκι, η αμαρτία είναι ο καρκίνος της ψυχής.

Μάλιστα, ποια αμαρτία; Η οποιαδήποτε αμαρτία δεν είναι αθώα, σαν τον καρκίνο που δεν μένει σε ένα, αλλά κάνει μετάσταση. Και τον χτυπάς από εδώ και πάει από εκεί και φεύγει από το κεφάλι και πάει προς όλο, διακλαδίζεται σε όλο το σώμα. Και δεν μπορεί να είσαι βέβαιος πού θα χτυπήσει αυτός ο άγριος λύκος μέσα στο σώμα το ανθρώπινο.

Κατά παρόμοιον τρόπον και η αμαρτία, σαν καρκίνος, διαχέεται εις όλον τον οργανισμό ή τον ψυχικό οργανισμό του ανθρώπου. Αμαρτία είτε λέγεται ψέμα, είτε λέγεται κλοπή και αδικία και πλεονεξία, είτε λέγεται φιλαργυρία, είτε λέγεται πορνία και μοιχεία και ακαθαρσία, είτε λέγεται ειδωλολατρία και βλασφημία κατά του Θεού, είτε λέγεται απιστία και αθεΐα.

Ή οποιοδήποτε όνομα και να έχει υπολείπλαδος αυτή η αμαρτία, είναι καρκίνος της ψυχής. Και δεν υπάρχει λοιπόν φάρμακο εναντίον της αμαρτίας; Για φανταστείτε, όσοι σήμερα είναι άρρωστοι στα κρεβάτια και πάσχουν από αυτή την κατηραμένη ασθένεια του καρκίνου, για φανταστείτε να πάνε σήμερα στα σπίτια των και να ακούσουν τη νύχτα το ραδιόφωνο να λέγει: «Προσοχή, προσοχή, ανθρωπότης! Άρρωστοι που στα κρεβάτια σας, συγγενείς που κλαίτε τους δικούς σας διότι πάσχουν από την ασθένεια αυτή…»

Προσοχή, προσοχή, σας μεταδίδομε τη σπουδαιότερη είδηση του κόσμου: ότι ανακαλύφθη φάρμακο εναντίον του καρκίνου. Τι θα γίνει τότε; Τι χαρά θα λάμψει! Τι ήλιος χαράς θα λάμψει μέσα στα νοσοκομεία, μέσα στις τρώγλες, παντού στον κόσμο, όταν απόψε ο Χάρης, όπως είπα, μεταδώσει το ραδιόφωνο ότι ανακαλύφθη το φάρμακο εναντίον του καρκίνου. Δεν ξέρω, δεν ξέρω πότε θα είναι αυτή η ευλογημένη ημέρα διόντων άλλων επ' ανιάτων ασθενειών τσαντροφότους.

Μάλλον θα βραδύνει, διότι μπορούσε ο Θεός να φωτίσει τα πνεύματα των ιατρών και επιστημόνων να βρουν τα φάρμακα αυτά. Αλλά αφήνει την ασθένεια αυτή για να είναι τιμωρία μιας ανθρωπότητος η οποία κάθε μέρα αμαρτάει.

Δεν ξέρω λοιπόν πότε θα είναι η μέρα που θα ανακαλυφθεί το φάρμακο. Ξέρω όμως 100% ότι υπάρχει το φάρμακο εναντίον της αμαρτίας, η οποία είναι χειρότερα από τον καρκίνο και από κάθε άλλη. Μα ποιο είναι το φάρμακο αυτό; Το φάρμακο, πού είναι το φάρμακο; Θα το πω, αγαπητοί μου χριστιανοί, το φάρμακο, αλλά όπως θα τρέξει ο άρρωστος στο φαρμακείο να πάρει το φάρμακο και το πληρώνει ακριβά, θα έπρεπε, αγαπητοί μου, να τρέξετε και εσείς να βρείτε το φάρμακο αυτό το οποίο ριζικώς θεραπεύει την ασθένεια αυτή, την αμαρτία.

Ποιο είναι το φάρμακο; Μας το λέγει ο Απόστολος Παύλος. Είναι η πίστη. Ποια πίστη; Η πίστη, η πίστη ότι ο Χριστός δεν είναι απλώς ένας άνθρωπος όπως τον πιστεύουν οι διάφοροι φιλόσοφοι και ιερόλογοι. Η πίστη ότι ο Χριστός είναι Θεός, όπως τον αποδεικνύουν τα θαύματα που κάνει.

Όπως τον αποδεικνύει η διδασκαλία του, είναι Θεός ο Χριστός. Όχι μόνο Θεός να πιστεύσεις, αλλά ότι εφόρεσε ανθρώπινη σάρκα εκ των πανάγνων αιμάτων της Υπεραγίας Θεοτόκου, ότι από πάνω από τα άστρα του Ουρανού κατέβηκε εδώ κάτω στη γη, ότι εσταυρώθη, ότι το αίμα του, το αίμα του που έτρεξε από τις άγιες πληγές του, που άνοιξαν τα καρφιά στα πόδια και στα χέρια του, το αίμα που έτρεξε από την πλευρά του, που ελόγχισε ο Ρωμαίος στρατιώτης, το αίμα αυτό που υπάρχει και δεν φρίττομε, και δεν φρίττομε και δεν κλαίμε, το αίμα που υπάρχει μέσα στο Άγιο Δισκοπότηρο, διότι εκεί μέσα πλέον δεν είναι το κρασί, αλλά είναι το αίμα του Χριστού που αχνίζει, αυτό το αίμα που υπάρχει σε όλα τα θυσιαστήρια και μας προσκαλεί ο ιερέας και μας λέει: «Πίετε πάντες, τούτο εστί το αίμα μου, το της Καινής Διαθήκης, εις άφεσιν αμαρτιών».

Αυτές οι σταγόνες του Χριστού μας που έπεσαν από τις πληγές του Εσταυρωμένου, αυτό το αίμα, αγαπητοί μου, είναι το φάρμακο εναντίον της αμαρτίας. Το αίμα Ιησού Χριστού καθαρίζει ημάς από πάσης αμαρτίας.

Ναι, αδελφοί, δεν υπάρχει άλλο φάρμακο, πουθενά άλλο φάρμακο το οποίο να θεραπεύει τα νοσήματα, την ασθένεια της ψυχής. Οτιδήποτε αν είναι, είναι η πίστη εις την δύναμη, εις την απολυτρωτική δύναμη του Κυρίου, όπως ακριβώς την περιγράφει ο Απόστολος Παύλος.

Μην νομίζεις, αγαπητοί, πες μου το μικρότερό σου αμάρτημα, πες μου το μικρότερο αμάρτημα. Εάν σας ρωτήσω, κάθε άνθρωπος έχει το ένα αμάρτημα που είναι το μεγαλύτερο, που τον καίει. Αλλά κοντά στο μεγαλύτερο κεφαλαιώδες αμάρτημα της ζωής του υπάρχουν και άλλα μικρότερα αμαρτήματα καθημερινά.

Πες μου το μικρότερό σου αμάρτημα, είναι ψέμα; Ε, λοιπόν, για να σβήσεις το αμάρτημα αυτό, για να εξαλείψεις τον κακοήθη αυτόν όγκο που υπάρχει μέσα στον οργανισμό σου, για να σβήσεις το αμάρτημα αυτό του ψεύδους, όχι μια βδομάδα να νηστεύεις λάδι, όχι μια βδομάδα, ένα χρόνο, δέκα χρόνια να πας σε μια σπηλιά σαν τον Άγιο Λάζαρο που διαβάζουμε σήμερα, τον Άγιο Λάζαρο, όχι αυτόν που ανέστησε ο Χριστός αλλά κάποιον ασκητή που έζησε πενήντα χρόνια μέσα σε σπηλιά και έτρωγε μόνο ψωμάκι και χόρτα.

Όσο σαν τον Άγιο Λάζαρο να γίνεις και να πας μέσα σε μια σπηλιά και να νηστεύεις 50 χρόνια, 100 χρόνια να νηστεύεις, και να κάνουν τα γόνατά σου κάλο και να γίνεις σκελετός, να γίνεις φύρος, να τηγανίσεις το κορμί σου με νηστείες αυστηρές και με σκληραγωγίες και να φορτώνεσαι κάθε μέρα 50 οκάδες πέτρες και να τις βάζεις απάνω στο βουνό, επάνω στο μπάγνετα, τόσο πολύ να ασκητέψεις 50 χρόνια και 100 χρόνια, δεν μπορείς να σβήσεις καμιά αμαρτία.

Ούτε με νηστείες, ούτε με άλλα μέσα, ούτε με όλα, λέει ο Απόστολος Παύλος. Η αμαρτία είναι φοβερό πράγμα. Το φάρμακο ήρθε από τον ουρανό. Το φάρμακο είναι η πίστη στον Ιησού Χριστό. Απάνω την ώρα που αμαρτάνεις, δεν είναι παίξε γέλασε η αμαρτία, δεν είναι αγιοβαλισσία, δεν είναι σαν τα παιχνίδια που βάλουν εδώ, σαν τα παιχνίδια που παίζουν τα παιδιά, αλλά μοιάζουν σαν τα παιχνίδια εκείνα που ρίπτανε επάνω στα ψηλά βουνά οι Γερμανοί, που ρίπτανε επάνω μέσα στις πολιτείες.

Κάτι μολύβια, κάτι αυτά μέσα, και τα μικρά παιδιά τρέχανε να τα πιάσουν, και μέσα σε εκείνα τα παιχνιδάκια ήτανε φωτιά, ήτανε βόμβες, ήτανε νάρκες.

Λοιπόν, όπως έτσι έτσι κάνει και ο διάλος, πετάει τα παιχνιδάκια του, παιχνίδι η πορνεία, παιχνίδι η ακαθαρσία, παιχνίδι το ένα και πιάνεις αυτά. Μια αμαρτία είναι θάνατος, η αμαρτία είναι καρκίνος, η αμαρτία είναι σεισμός, η αμαρτία είναι φαρμάκι, η αμαρτία είναι σπαθί του διαβόλου πάνω στο κεφάλι μας, αδέρφια. Θα παρακαλέσω τον Κύριο Ιησού Χριστόν.

Όχι εγώ που μιλάω, όχι εγώ. Χρυσόστομος θα κατεβεί, δεν μπορεί να σας πείσει. Ή αν παρουσιάσετε ένα σπυράκι στο κορμάκι σας, τρέμετε. Ψέματα λέτε, πορνίες κάνετε, τα εγκλήματα όλα κάνουν, αναίσθητοι οι άνθρωποι.

Αν μπορούσαν οι άνθρωποι να καταλάβουν τι είναι αμαρτία. Θα πηγαίνουν να βρουν τον Πνευματικό Πατέρα, να γονατίσουν μπροστά του, να πουν τα αμαρτήματά τους, να πάρουν συγχώρεση των αμαρτημάτων τους, να έρθουν εδώ στο νοσοκομείο, διότι η Εκκλησία είναι νοσοκομείο και το αίμα του Χριστού είναι η ένεσις του Ουρανού, είναι το φάρμακο που δίδει ο Χριστός στον καθένα μας. Και τότε θα ανοίγαμε τα αμαρτωλά μας στόματα, να δεχθούμε μέσα τον Θείο Μαργαρίτη, να δεχθούμε μέσα το αίμα και το σώμα του Χριστού, εις άφεσιν αμαρτιών και ζωήν αιώνιον.

Της άφεσης των αμαρτιών και η ζωή την αιωνία. Άμποτε, Χριστιανοί μου, τα λίγα αυτά λόγια που σας είπα, ότι δε μας σώζουν του κόσμου οι μετάνοιες και τα κομποσκοίνια, δε μας σώζουν. Όχι ότι είμαι αντίον των νηστειών, κύριοι, όχι, αλλά δε μας σώζουν όλα αυτά. Μας σώζει μια σταλαγματιά, μια σταλαγματιά που έπεσε από το αίμα, το σώμα του Χριστού μας κάτω στη γη.

Τα έκαψε όλα τα αμαρτήματά μας.