Faith, Good Works, and the Miracles of Christ

This English transcript is an automated translation of the original Greek lecture. It may contain errors; the original Greek audio recording is the authoritative source. Some passages are omitted per editorial policy.

And many believed in the Lord.

My dear Christians, I feel a special joy whenever I visit this parish of Saint Marina. This parish, this church of Saint Marina, thanks to the care of its parishioners and the zeal of its parish priests,

has become a spiritual center.

Especially through the ministry of Confession offered by our beloved parish priest, Father Dimitrios, it is no exaggeration to say that this church, out here on the edge of Heliopolis, has become a pool of Siloam: a spiritual pool through the Mystery of Holy Confession.

So we praise the parish council, we praise the priests, and we praise the respected priest of this parish. But you will say to me, “Is that why you came today, to sing the praises of the council, the parishioners, the priests, and everyone here?”

“Is that why you came, especially you?” Well, you do not care for praise. You are right; you want to be corrected. That is what the pulpit is for. Praise does little good; correction does. Since you are humble people and praise does not please you, I shall turn the page. Instead of praising you, I shall begin to correct you.

Do we agree? You want correction? What kind of correction? Someone even called out. I fear he will be the first to protest when I correct him. In any case, I believe that your parish, being humble, as I said, takes no pleasure in praise but welcomes correction.

Still, I am afraid. Not long ago I went to another church here in Athens, a large church, and spoke somewhat critically of what was going on. As soon as I made a few remarks about moral and religious misconduct and sins, as soon as I challenged unbelief and error, I saw those little lambs who had stood in the Church like angels suddenly turn into wild beasts. They were ready to tear the preacher apart. They left the church, rushed to the Archdiocese, and demanded my head on a platter, that I be stopped and never set foot in their parish again.

You understand? I fear the same thing might happen here in your parish if I begin correcting what needs correction. And if my rebuke spreads from palaces to humble huts, I fear that tomorrow morning the priests and council members of this church may run to the Archdiocese as witnesses for the defense, or for the prosecution. God knows which.

So let me spare you that anxiety. I shall not give you a long, severe rebuke. I am saving those rebukes for the hall built on Zoodochou Pigis Street, number 34. Here I shall keep it brief: I shall offer no more praise, but I shall give you a moderate correction, as much as your spiritual strength can bear.

So bear with me. Let us speak of all of you gathered here in this church.

You are all Orthodox Christians here, glory to God. There is not a single Turk or Jew here. Everyone is baptized; you have been baptized in the name of the Father and of the Son and of the Holy Spirit.

You all celebrate the great feasts of Christianity. Very good, but is that enough? No, it is not. What else is needed? Listen to today’s reading from the Apostle. What does it call the believers? Three or four times in the passage we heard today, it calls them something more.

It calls them saints. They must be saints; each one must be a saint. Saints are not only the people you see up there in the icons. Every Christian must be a saint. And what does it mean to be a saint?

It means to believe in God. How deeply? Faith must be rooted so deeply in the heart that it is like a great plane tree, with roots so deep no one can pull it up. That is how deep our faith must be.

Faith must be rooted in every Christian’s heart so deeply that no devil, whatever guise he takes, can uproot it. But how do we show that faith? We say we believe, yet we are told: if you believe, show your faith through your works. What works do we have? Faith is what makes a Christian a fruitful tree. And just as an orchard has both fruitful and barren trees...

And the trees whose branches bend beneath the weight of their fruit are blessed trees, loved by the Lord. But He does not love the barren ones: “Every tree that does not bear good fruit is cut down and thrown into the fire.”

In the same way, some Christians are full of Christian fruit, while others are barren trees that the wrath of God will uproot. So what kind of trees are we? Fruitful or barren? Do we have good works? Do we show that our faith is alive? Our works will reveal it. What works? Let me give you two or three examples.

Glory to God, you have what you hoped for: a little home to live in, even if it is only a cottage. I hope you built that cottage through your own hard work. For woe to the houses, the apartment buildings, and the grand homes built with the sweat and blood of workers and other people.

Those houses will not last. Remember that: they will not last. If an earthquake should strike Athens, nothing will remain, absolutely nothing. That, too, is coming. I do not say this to frighten you. I am a sinful man, unworthy even to kiss your feet. But read the Gospels; read the Apocalypse. We must expect earthquakes and disasters, because, because, because...

So if an earthquake does strike Athens, all the earthquake safety measures they are taking will not save us. If it happens, one reason will be this: every stone, most houses, and the largest apartment buildings...

If you take the great houses in Kolonaki and further down, those enormous buildings springing up like mushrooms in the muck of Athens, an angel will take each house and squeeze it as you squeeze a lemon, squeeze it, squeeze its bricks, squeeze its iron, squeeze its windows and glass. Blood, blood will drip out below.

But if you have built your little home with the sweat of your own brow, may that humble home be blessed. Glory to God! You have gathered your wife and little children under its roof. Glory to God! Yes, I can hear you welcoming those words, ‘Glory to God.’

You have work and bread to eat. Glory to God! You have clothes for your family. Glory to God! You have what you need, and even a little left over.

You can even take an outing to Faliro, and sometimes you go to the cinema. I do not approve, but you go to the cinema all the same. Glory to God! So things are going well for you. But what are all these ‘Glory to God’ sayings, all these ‘Glory to God’ sayings?

They are checks, checks you must cash, but you must cash them yourself, he said.

Just as you say, “Glory to God,” you should help your neighbor say, “Glory to God,” too. How? You are sitting at home with all the comforts of a reasonably easy life, and you say, “Glory to God.” Suddenly someone knocks at your door. Who is he? Your brother? A fellow Greek? Your neighbor? Flesh of your flesh?

Perhaps someone says this man is tall or short, that he comes from the Morea, Thessaly, or Crete. He is a human being, a Christian, bearing the seal of the blood of our Lord Jesus Christ. And now he knocks at your door, hungry, thirsty, and sick.

He has no admission slip, no one to help him. You see, even now he cries, ‘I have no one.’ How have we come to this? A sick person needs to go to the hospital, but without a note from some powerful figure in Athens, he cannot get in. This man has no one, no money to get admitted, no medicine, nothing. So he knocks at your door. What should you do?

He has been driven so far that he begins to grumble and curse everyone. Soon, in his anguish, sorrow, and pain, he will be on the ground, raising not just ten fingers but all twenty against God in defiance.

But if you reach him in time, he will not turn against God. He will say, ‘Glory to God.’ How? If you have bread, give him some. If you have water, give him some. Do you have clothes put away for the moths to eat while you wait for winter? Foolish man, winter may never come for you.

Show him, then, what you have; open your chests, give him love, show him love. Then the man who is ready to open his mouth and curse everyone and everything will also say, ‘Glory to God.’ In this way you will pay off the checks God has given you through His various blessings to you and your family. Would you like a similar example? Have you read, have you seen, have you heard what the Gospel says? Was she, it says, a wealthy young woman? Was she an aristocrat? Did she live in palaces? Of course not; those wealthy women have hard hearts. She was a poor, hardworking woman, a hardworking young woman. Her name was Tabitha. What did she do? She opened a sewing workshop. A workshop to make suits for the aristocracy? A workshop to collect coins? A workshop to build houses and apartment buildings of her own?

out of the foolish whims of women who want to change their outfits every day? No, hers was no such workshop. It was a blessed seamstress’s workshop, blessed by the Holy Trinity.

She made clothes for orphans and widows. She was so dearly loved that when she died, the whole community was stirred. The Christians gathered and wept for her as they would for their own mother. They even sent for the Apostle Peter from afar. When he came and saw their tears and the love they bore for this poor woman of Joppa, the Apostle Peter prayed to God.

And let the unbelievers not believe. The Apostle Peter spoke, and she rose, it says. When people saw that Tabitha had risen from the dead, they marveled, and many believed in the Lord, it says. There you have faith; there you have love.

There is faith made visible. But would you like another example? Well, you are healthy, you are healthy. I see you, I see you and admire you. Knock on wood, you never go to the doctor; you hardly know what a doctor is. You know neither thirst nor pain. You have never been to a hospital, been wheeled along on a trolley, taken to a ward and operated on, wondering from one moment to the next whether the archangel you see flying above you will carry you away on his wings.

Glory to God, you are healthy and strong. All is well with you, and you say, “Glory to God.” I hear you, and I give thanks to God. Glory to God, your wife and children are well. Glory to God, no doctor has had to come to your home. But every “Glory to God” is a check you must cash. How? By helping others say it too. Their turn will come. And do not think yours will never come. This world is like a dance: today someone else takes a turn, but one day you will too.

But the hour will come when someone knocks at your door. Who is it? Illness, an unwelcome visitor. Illness will enter your home. Your wife may fall ill, or you, or one of your children.

Then I want to see: will you still say, ‘Glory to God’? Will you have patient endurance? Look at us. We spend one day in bed, our teeth ache, our ears buzz, our lungs make us cough a little, and our legs creak a little, and at once we worry and run to the doctor. If we are laid up for a week, we grow troubled. If we spend a month or two in hospital, we begin to grumble against God.

But look: a week, a month, two months. I wonder and am astonished. Listen to this: thirty-eight years! What? On a bed. What? Dead, marble, marble all over. Whether you called him marble or a man, it was the same thing. Hands stiff as marble, legs stiff as marble, his whole body stiff as marble. Thirty-eight years. Did he blaspheme God? Did he grumble against God? He would say, ‘Glory to God.’ What a great thing!

What a great teacher of patient endurance is the paralyzed man in today’s Gospel!

For thirty-eight years he lay there waiting for Christ, waiting for the Lord to bless him. And that hour came. Now, my dear friend, if you fall ill, call the doctor and take medicine. God made those medicines; Christ made them.

But also call the Physician into your home. Other physicians are written with a small letter; this Physician is written with a capital letter. There is one Physician of souls and bodies, our Lord Jesus Christ.

Consider two examples. Christ healed the first man without sending him to bathe in healing waters or visit some spring. He healed him with a single, almighty word.

The moment Christ said, “Get up,” it was as though electric needles passed through the paralyzed man’s body, like the ones doctors use in their neurology clinics to stimulate numb nerves.

It was as though those electric needles touched his whole body. Life returned to him; the numbness left him, and he stood up. This was a man who could not even hold a spoon. If you visit a home for people with incurable illnesses, you will see paralyzed people who cannot even hold a spoon.

You see people who once broke stones on the roads and lifted boulders, yet later cannot even bring a spoon to their mouths; others have to bring it to them. Look, then, at this man, who could not even stand up, carry his bed on his shoulder, or walk. Many who saw it believed and said, “Glory to You, Christ! Great is Christ!”

Now let me tell you about the other man. He had been paralyzed for eight years, rather than thirty-eight. Today we remember two paralyzed men: one who suffered for thirty-eight years, and the other for eight. The second lay paralyzed on a bed. His name was Aeneas, and Christ made him well too.

“Christ? You have made a mistake, Father. You are tired and have said it wrong. Christ healed the first man, but did Christ heal the other one too?” Yes, Christ healed him too. “But it was Peter!” Of course Peter healed him. Yet listen to what Peter said when he stood before him. He did not say, “I heal you myself.”

The healing came through the prayer and the word of the Apostle Peter. These are the miracles we hear about today, and they show that our holy faith is alive, fully alive. But you may ask, “What about us today?”

“All right, Father, that woman was raised from the dead back then, and those men were healed back then. Why do miracles not happen today? Has Christ’s power grown weaker?”

It would be a sin to say so. The sun may lose something of its strength. It rises every day, though, as scientists tell us, it loses a little each day. And astronomers say a day will come when the sun goes out like a candle or an oil lamp.

The sun loses something, but Christ loses nothing: not a gram, not an electron of His power. He worked miracles then, and He worked miracles in the days of our fathers and ancestors. Likewise, today Christ has not lost even the smallest part, not even an electron, of His infinite power.

So He can work miracles today. If He does not work miracles, it is not because our powers, His powers, have diminished, but because our faith has diminished, because we lack faith. If we had faith, if we had even the slightest faith, like a grain, a bean, or a grain of sand, or if we had faith so small, so small, so slight, we could move mountains; we could dry up rivers.

We could bring down the stars. We could go to the graves and raise the dead. We could heal the sick without medicine or doctors. Yes, we could do all these things. If we have learned to say, “But we cannot work miracles,” very well. If you cannot work miracles, what can you do? Do what Tabitha did. Tabitha did not work miracles, yet what she did was like a miracle: she showed mercy and love.

If you are in Mytilene today, relics are being carried in procession. A certain Saint Theodore of Byzantium became holy, and they bring out his bones, his relics, I do not know exactly how it is, and hold a full procession.

If you go to Mytilene today, you will hear the name of this Saint, who was martyred two or three hundred years ago during the years of Turkish rule, when many suffered martyrdom. But alongside his name, people throughout Mytilene are speaking of someone else.

Another saint, yes. Who is he? A young man of our own day. Does he work miracles? No. But what has he done that everyone is talking about him, in the town, in the villages, and out in the fields? Today they speak more of him than of the Saint of long ago.

What did he do? He did not work miracles. He worked the miracle of love. He was an orphan raised in an orphanage. When he grew up and went out into the world, did he forget the people who had cared for him?

The Germans had executed his father. His mother was left to care for him. He served in the army, grew into a young man of twenty-five, and earned his bread by the sweat of his brow. One day, as a lottery seller passed by, he bought a ticket. It won fifty thousand.

So, when he won the lottery, he did not buy gold watches like the flashy young men who have filled our country. He bought no radios or trinkets to adorn himself with. Nothing of the kind. Of the fifty thousand, he sent five thousand to his mother, who lived in a hut. With the other forty-five thousand, he went to a village and clothed all its children, giving them clothes and shoes. There you have it, my dear friend, there you have it, my dear friend.

And now a thousand voices cry, “Glory to God! Glory to God!” All Mytilene is saying it. My dear people, we want blasphemy to cease, and that is a good thing. But when someone is hungry or suffering, when he has no medicine and no way to get to a hospital, what then? Not everyone can endure like the man who was paralyzed for thirty-eight years. A person’s patient endurance can fail, and he can fall.

Down on the ground, he makes insulting gestures at God with all twenty fingers.

So do good works. Share your love, and help people glorify God instead of blaspheming Him. To the Father, and to the Son, and to the Holy Spirit, unto the ages of ages. Amen.

Και πολλοί επίστευσαν επί τον Κύριον.

Ιδιαίτεραν χαράν, αγαπητοί μου χριστιανοί, αισθάνομαι οσάκις επισκέπτομαι την ενορία αυτή της Αγίας Μαρίνης. Η ενορία αυτή, ο ναός αυτός της Αγίας Μαρίνης, χάρις εις το ενδιαφέρον των ενοριτών, εις τον ζήλον των εφημερίων,

έχει γίνει ένα κέντρο πνευματικό.

Ιδίως δε λόγω της εξομολογήσεως του αγαπητού εφημερίου Πατρός Δημητρίου, δεν είναι υπερβολή να είπωμεν ότι ο Ναός αυτός, ο ακραίος Ναός εδώ στα άκρα της Ηλιουπόλεως, έχει γίνει μία κολυμβήθρα του Σιλωάμ, μία κολυμβήθρα πνευματική δια του μυστηρίου της Ιεράς Εξομολογήσεως.

Επαινούμε λοιπόν τους επιτρόπους, επαινούμε τους ιερείς, επαινούμε τον αιδεσιμότατον εφημέριον της ενορίας ταύτης. Αλλά θα μου πείτε: Γι' αυτό ήρθες σήμερα εδώ πέρα, να μας πλέξεις εγκώμια των επιτρόπων, των ενοριτών, των ιερέων και όλων εδώ;

Αυτός είναι ο σκοπός που μας ήρθες, και μάλιστα εσύ; Λοιπόν, δεν σας αρέσουν οι έπαινοι. Έχετε δίκιο, θέτε έλεγχο βέβαια. Ο άμβονας είναι για τον έλεγχο. Δεν ωφελούν οι έπαινοι, ωφελεί ο έλεγχος. Λοιπόν, εφόσον εσείς δεν ευχαριστείσθε εις τους επαίνους και είστε ταπεινοί άνθρωποι, γι' αυτό κι εγώ αλλάζω φύλλο. Αντί να σας επαινώ, θα αρχίσω να σας ελέγχω.

Είμαστε σύμφωνοι; Θέλετε έλεγχο; Και τι έλεγχο; Κάποιος εφώναξε μάλιστα. Φοβάμαι πως είναι ο πρώτος που θα διαμαρτυρηθεί όταν τον ελέγξω. Εν πάση περιπτώσει, πάντως, πιστεύω ότι η ενορία σας, σαν ταπεινή, επαναλαμβάνω, δεν αρέσκεται στους επαίνους, αλλά αρέσκεται στον έλεγχο.

Αλλά εγώ φοβούμαι όμως, φοβούμαι γιατί δεν είναι πολύς καιρός που πήγα σε κάποιο άλλο ναό εδώ κάτω στην Αθήνα, μέσα σε ένα μεγάλο ναό, και ήλεγξα κάπως την κατάσταση και μόλις τους έκανα μερικές παρατηρήσεις για τα ηθικά και θρησκευτικά αταξίες, για τα αμαρτήματα, μόλις ήλεγξα την απιστία και την πλάνην, τότε είδα εκείνα τα αρνάκια που ήταν μέσα στην εκκλησιά και στεκότανε σαν άγγελοι, τους είδα ξαφνικά, τα αρνάκια εκείνα, μόλις άκουσαν τον έλεγχο, να γίνουν θηρία, να ξαγριωθούνε, να πάνε να σκίσουν τον ιεροκήρυκα. Και έφυγαν από το ναό και έτρεξαν κάτω στην Αρχιεπισκοπή και ζητούσαν την κεφαλή μου επί πίνακι, δηλαδή να πάψω και ούτε να ξαναπατήσω στην ενορία τους.

Κατάλαβες; Φοβάμαι, λοιπόν, μήπως πάθω και εδώ στην ενορία σας τα ίδια πράγματα, για να αρχίσω να ελέγχω τα πράγματα, και φοβάμαι, αν κάνω τον έλεγχο και γυρίσει και αρπάξει ο έλεγχος από τα ανάκτορα μέχρι τις καλύβες, μήπως αύριο το πρωί τρέχουν κάτω στην Αρχιεπισκοπή ως μάρτυρες υπερασπίσεως ή κατηγορίας, ο Θεός το ξέρει, οι ιερείς του ναού και οι επίτροποι.

Γι' αυτό να σας απαλλάξω από αυτή την αγωνία. Γι' αυτό δεν θα κάνω αυστηρόν έλεγχο και μεγάλο έλεγχο. Επιφυλάσσω τους ελέγχους μες στην αίθουσα που είναι χτισμένη κάτω στη Ζωοδόχο Πηγή 34. Γι' αυτό θα περιοριστώ: ούτε έπαινο θα σας κάνω, αλλά και ένα έλεγχο θα κάνω, μέτριο έλεγχο, σε ένα βαθμό που μπορεί να τον σηκώσει η πνευματική σας αντοχή.

Λοιπόν, κάντε λοιπόν υπομονή. Λέμε, λέει, όλοι εδώ που βρίσκεστε μέσα εις το ναόν αυτό.

Εδώ είστε όλοι ορθόδοξοι χριστιανοί μεθα, δόξα στον Θεό. Εδώ μέσα δεν είναι ούτε ένας Τούρκος ούτε ένας Εβραίος. Όλοι είναι βαπτισμένοι, είστε βαπτισμένοι στο όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος.

Όλοι γιορτάζετε τις μεγάλες γιορτές του Χριστιανισμού. Πολύ καλά, φτάνουν αυτά; Δεν φτάνουν αυτά; Τι άλλο; Ακούσατε, για διαβάστε σήμερα, ακούστε τον Απόστολο τι λέει. Πώς τους λέει; Ο κάθε πιστός, λέγει, τι είναι οι πιστοί; Δεν τους ονομάζει πιστούς, λέγει τρεις φορές ή τέσσερες φορές σήμερα το κείμενο που διαβάσαμε.

Λέγει ότι είναι Άγιοι, πρέπει να είναι Άγιοι, είναι Άγιοι, δηλαδή ο καθένας να είναι. Δηλαδή Άγιοι δεν είναι μόνο επάνω στις εικόνες εκεί. Αλλά κάθε χριστιανός πρέπει να είναι Άγιος, δηλαδή Άγιος. Τι θα πει Άγιος;

Να πιστεύει στο Θεό. Πόσο να πιστεύει; Να είναι η πίστη του τόσο βαθιά ριζωμένη μες στην καρδιά. Σαν τις ρίζες, όπως είναι ακριβώς, όπως είναι ριζωμένα τα πλατάνια, έχουν ρίζες βαθιά κάτι δέντρα. Και δεν μπορεί κανείς να τα ξεριζώσει. Έτσι ακριβώς πρέπει να είναι και η πίστη βαθιά.

Μες στην καρδιά του κάθε χριστιανού, που να μην μπορεί κανένας διάβολος, οποιουδήποτε χρώματος, να μπορέσει να ξεριζώσει μέσα από την καρδιά του χριστιανού την πίστη. Ναι, μα και πώς λοιπόν θα αποδείξει; Μα εμείς πιστεύουμε, αλλά λέγει: άμα πιστεύεις, να αποδείξεις την πίστη σου από τα έργα. Ποια έργα έχουμε; Ποια έργα; Η πίστη είναι εκείνη που κάνει το χριστιανό ένα δέντρο καρποφόρο. Και όπως μέσα στο περιβόλιο υπάρχουν δέντρα καρποφόρα και άκαρπα...

Και εκείνα που είναι καρποφόρα και λυγίζουν τα κλαδιά τους κάτω από το φορτίον των καρπών είναι δέντρα ευλογημένα και τα αγαπάει ο Κύριος. Αντιθέτως, εκείνα που είναι άκαρπα δεν τα αγαπάει και παν δένδρον μη ποιούν καρπόν καλόν εκκόπτεται και εις πυρ βάλλεται.

Κατά παρόμοιον τρόπο υπάρχουν χριστιανοί που είναι γεμάτοι καρπούς χριστιανικούς. Και υπάρχουν χριστιανοί που είναι δέντρα άκαρπα που θα τα ξεριζώσει η οργή του Θεού. Τι δέντρα λοιπόν είμαστε εμείς; Είμαστε δέντρα καρπερά ή δέντρα άκαρπα; Έχουμε έργα; Παρουσιάζουμε ζωντανή την πίστη μας; Από πού θα φανεί; Θα φανεί εκ των έργων μας. Ποια έργα μας; Θα αναφέρω 2 to 3 περιπτώσεις.

Δόξα τω Θεώ, έγινε αυτό που επιθυμούσες, δηλαδή σπιτάκι έχεις, κάθεσαι μέσα σε ένα σπιτάκι, καλυβάκι είναι. Θέλω να ελπίζω ότι το καλυβάκι που έκτισες είναι χτισμένο με τον ιδρώτα σου. Γιατί αλίμονο στο σπίτι και αλίμονο στις πολυκατοικίες και αλίμονο στα μεγάλα σπίτια που είναι χτισμένα με τον ιδρώτα και το αίμα των εργατών και των ανθρώπων.

Αυτά τα σπίτια δεν θα μείνουν, το θυμάστε, δεν θα μείνουν. Εάν καμιά φορά εδώ μες στην Αθήνα γίνει σεισμός, δεν θα μείνει τίποτα, απολύτως τίποτα, γιατί έρχεται και αυτό. Και δεν θα σας φοβίσω, γιατί αμαρτωλός άνθρωπος είμαι και δεν είμαι άξιος να φιλήσω τα πόδια σας, αλλά διαβάστε τα Ευαγγέλια, διαβάστε την Αποκάλυψη, πρέπει να περιμένουμε σεισμούς και καταποντισμούς, διότι, διότι, διότι.

Λοιπόν, εάν καμιά φορά γίνει εδώ σεισμός στην Αθήνα, δεν θα μας σώσουν τα αντισεισμικά μέτρα που λαμβάνουν κλπ. Εάν θα γίνει, μια αιτία είναι ότι κάθε πέτρα, τα περισσότερα σπίτια και οι μεγαλύτερες πολυκατοικίες.

Αν πιάσεις τα σπίτια τα μεγάλα του Κολωνακίου και κάτω, αυτά τα τεράστια που φυτρώνουν σαν τα μανιτάρια μέσα στην κοπριά της Αθήνας, αν πάρεις, θα πάρει ο Άγγελος κάθε σπίτι και το στύψει όπως στύβεις το λεμόνι, το στύψεις, στύψεις τα τούβλα, στύψεις τα σίδερα, στύψεις τα παράθυρα, τα τζάμια, θα στάξεις από κάτω αίμα, αίματα, γιατί δεν κτίζονται εκεί οι πολυκατοικίες.

Εάν λοιπόν το σπιτάκι σου το έχεις στήσει με τον ιδρώτα σου, να είναι ευλογημένο το καλυβάκι σου. Δόξα σοι ο Θεός, και μέσα στο καλυβάκι σου μάζεψες τη γυναίκα σου και τα παιδάκια σου. Δόξα σοι ο Θεός, ναι, τα ακούω και ευχαριστούν που λες δόξα σοι ο Θεός.

Και έχεις το ψωμάκι, έχεις δουλειά, δόξα σοι ο Θεός. Και έχεις το ψωμάκι σου, δόξα σοι ο Θεός. Και έχεις τα ρουχαλάκια του σπιτιού σου, δόξα σοι ο Θεός. Και έχεις ό,τι σου χρειάζεται εδώ και κάτι σου περισσεύει και κάτι ακόμα.

Και κάνεις και καμιά βόλτα μέχρι το Φάληρο και πας και καμιά φορά στον κινηματογράφο. Εγώ δεν συμφωνώ, αλλά εν πάση περιπτώσει πας στον κινηματογράφο, δόξα σοι ο Θεός. Δηλαδή, καλά απέναντα, αλλά αυτά τα «δόξα σοι ο Θεός», αυτά τα «δόξα σοι ο Θεός» τι είναι;

Είναι τσεκ, είναι τσεκ που πρέπει να τα εξαργυρώσεις, αλλά τα εξαργυρώσεις, έλεγε, μόνος.

Δηλαδή, όπως εσύ λες «δόξα σοι ο Θεός», πρέπει να κάνεις και τον άλλο, γείτονά σου, να λέει «δόξα σοι ο Θεός». Πώς θα τον κάνεις; Λοιπόν, κάθεσαι στο σπιτάκι σου και τα έχεις όλα, τέλος πάντων, τα κομφόρ μιας σχετικής ανέτου ζωής, πολύ καλά, και λες «δόξα σοι ο Θεός», και ξαφνικά χτυπάει την πορτούλα σου ένας απ' έξω. Τι είναι; Αδερφός σου; Τι είναι; Έλληνας σου είναι; Τι είναι; Γείτονάς σου; Τι είναι; Σάρκα εκ της σαρκός σου;

Λέγεται πως είναι μακρύς, είναι κοντός κλπ. Κατάγεται από το Μοριά ή από τη Θεσσαλία ή από την Κρήτη. Άνθρωπος είναι, χριστιανός είναι, σφραγίδα έχει του αίματος του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού. Λοιπόν, χτυπάει και είναι πεινασμένος και είναι διψασμένος και είναι άρρωστος.

Και δεν έχει εισιτήριο, παρακαλώ, δεν έχει άνθρωπο, γιατί τώρα πρέπει, είδες, «άνθρωπον ουκ έχω». Το φωνάζει και αυτός. Γιατί να καταντήσουμε σε τέτοιο χάλι που να είσαι άρρωστος και να πρέπει να πας στο νοσοκομείο και δεν έχεις μπιλιέτο, μπιλιέτο ενός μεγάλου και ισχυρού παράγοντος των Αθηνών, δεν μπορείς να μπεις μέσα. Λοιπόν, άνθρωπο δεν έχει αυτός και δεν έχει και λεφτά να μπει μέσα και δεν έχει φάρμακα και δεν έχει τίποτα. Λοιπόν, χτυπάει την πόρτα σου, ε; Τι πρέπει;

Και έχει φτάσει σε τέτοιο σημείο, σε τέτοιο σημείο έφτασε, έφτασε που αρχίζει να γογγύζει, να βλαστημάει τους πάντες. Σε λίγο ακόμα, από τη στενοχώρια του, από τη θλίψη του, από τον πόνο, θα πέσει κάτω και θα φασκελώνει, όχι με τα δέκα δάχτυλά του, με τα είκοσι δάχτυλά του το Θεό.

Λοιπόν, εάν εσύ όμως προλάβεις, δεν θα φασκελώσει το Θεό, θα πει «δόξα σοι ο Θεός». Πώς; Έχεις ψωμάκι, δώσ’ του. Έχεις νερό, δώσ’ του. Έχεις ρούχα που τα βάζεις, που τα φυλάς να τα φάει ο σκόρος και περιμένεις το χειμώνα; Ανόητε άνθρωπε, μπορεί ο χειμώνας για σένα να μην έρθει.

Δείξε του λοιπόν αυτά που έχεις μέσα, άνοιξε τα σεντούκια σου, δώσ' του αγάπη, δείξ' του αγάπη, και τότε αυτός που είναι έτοιμος να ανοίξει τη γλώσσα του, να βλαστημήσει τους πάντες και τα πάντα, θα πει και αυτός «δόξα σοι ο Θεός». Έτσι θα εξοφλήσεις τα τσέκα αυτά τα οποία σου έδωσε ο Θεός με τις διάφορες ατομικές και οικογενειακές ευεργεσίες. Κατά παρόμοιον τρόπο, μα θέλετε παράδειγμα; Για διαβάσατε, για είδατε, ακούσατε τι λέγει το Ευαγγέλιο; Ήταν, λέει, μια κόρη πλούσια; Ήταν αριστοκράτισσα; Κατοικούσε μέσα σε παλάτια; Όχι δα, αυτές έχουν σκληρές καρδιές. Αλλά ήταν μια πτωχιά, μια εργατική γυναίκα, μια κόρη εργατική. Το όνομά της Ταβιθά. Τι έκανε αυτή; Άνοιξε ραφείο. Ραφείο για να κάνει κουστούμια της αριστοκρατίας; Ραφείο για να εισπράττει μονέδες; Ραφείο για να χτίζει δικά της σπίτια και πολυκατοικίες;

με τις ανόητες τρέλες και ανοησίες των γυναικών που θέλουν να αλλάζουν τις τουαλέτες των κάθε 24ωρο; Δεν είχε τέτοιο ραφείο. Ήταν ραφείο ευλογημένο, ήταν ραφείο μοδίστρας, ήταν μόνο ευλογία, που το ευλογούσε η Αγία Τριάς.

Έφτιαχνε ρουχαλάκια για τα ορφανά, για τις χήρες και τόσο ήταν αγαπημένη που όταν πέθανε, λέγει, έγινε συναγερμός. Μαζεύτηκαν όλοι οι χριστιανοί και την κλάψανε σαν τη μάνα τους, την κλάψανε. και ακόμα εφωνάξαν από μακριό μέρος να, ο Απόστολος Πέτρος Και ήρθε ο Απόστολος Πέτρος, και όταν είδε τα δάκρυά τους και την αγάπη με την οποίαν περιέβαλαν αυτό το φτωχό κορίτσι της Ιόππης, ο Απόστολος Πέτρος προσευχήθηκε στον Θεό.

Κι ας μην πιστεύουν οι άσοι, οι άπιστοι. Είπε ο Απόστολος Πέτρος και αναστήθηκε, λέγει. Από το ότι αναστήθηκε η Ταβιθά, είδαν και θαύμασαν και πίστευσαν πολλοί, λέει, στον Κύριο. Λοιπόν, να μια πίστη, να μια αγάπη.

Να μια πίστη που φανερώνεται. Αλλά θέλετε άλλο παράδειγμα; Καλά, ένας, είσαι γερός, είσαι γερός, σε βλέπω, σε βλέπω και σε καμαρώνω. Έχεις τώρα, χτύπα ξύλο, δεν πας ποτέ, γιατρό δεν ξέρεις, δίχα δεν γνωρίζεις, πόνο δεν γνωρίζεις, νοσοκομείο δεν πήγες ποτέ, να σε τραβάνε με τα καροτσάκια, να σε πηγαίνουν στο θάλαμο, να σε εγχειρίζουν και να λες από ώρα σε ώρα, που να βλέπεις επάνω σου να πετάει ο αρχάγγελος με τα φτερά του, να σε πάρει.

Δόξα σοι ο Θεός, άρρωστος δεν είσαι, γερός είσαι, όλα σου είναι εντάξει και λες «δόξα σοι ο Θεός» και εγώ τα ακούω και ευχαριστώ το Θεό. Δόξα σοι ο Θεός, η γυναίκα σου καλά είναι, τα παιδιά σου καλά είναι, δόξα σοι ο Θεός, γιατρός δεν μπήκε στο σπίτι σου, δόξα σοι ο Θεός. Μα αυτά τα «δόξα σοι ο Θεός» είναι τσεκ που πρέπει να τα ξαργυρώσεις. Πώς; Να κάνεις και τους άλλους. Και τους άλλους. Και πώς; Θα έρθει η ώρα. Μην νομίσεις. Ααα, χορός είναι αυτός ο κόσμος. Χορός είναι. Σήμερα χορεύει ο ένας, αλλά θα χορέψεις και εσύ. Είναι ένας χορός, παίζεται.

Λοιπόν, θα έρθει η ώρα που θα χτυπήσει την πόρτα. Ποιος, ποια; Η αρρώστια θα χτυπήσει, κακός επισκέπτης. Θα έρθει η ώρα που θα μπει μέσα η αρρώστια και θα χτυπήσει, θα χτυπήσει, θα αρρωστήσει η γυναίκα σου, θα αρρωστήσεις εσύ, κάποιο παιδί σου.

Λοιπόν τότε, αν τότε θέλω να δω, θα λες το «Δόξα σοι ο Θεός», θα έχεις την υπομονή; Για κοίταξε εδώ: πέφτουμε μια μέρα στο κρεβάτι, ένας πόνος έχουμε στα δόντια, τα αυτιά μας βουίζουν, τα πνευμόνια μας κάπως βήχουν, τα πόδια μας τρίζουν κάπως, και αμέσως ανησυχούμε και τρέχουμε στο γιατρό. Και αν καθίσουμε και καμιά βδομάδα, αρχίζουμε και στενοχωρούμεθα, και αν πάμε στο νοσοκομείο και κανένα μήνα, δυο μήνες, αρχίζουμε πια και γογγύζουμε στο Θεό.

Μα για κοιτάξτε: μια βδομάδα, ένας μήνας, δυο μήνες. Μα εγώ απορώ και εξίσταμαι. Για ακούστε: 38 χρόνια! Τι; Απάνω στο κρεβάτι. Τι; Νεκρός, μάρμαρο, μάρμαρο σε όλο. Είτε μάρμαρο το πεις είτε άνθρωπο, το ίδιο πράγμα. Μαρμαρωμένα χέρια, μαρμαρωμένα πόδια, μαρμαρωμένο κορμί. 38 χρόνια. Βλαστήμησε τον Θεό; Εγόγγυζε στον Θεό; «Δόξα σοι ο Θεός» έλεγε. Τι μεγάλο πράγμα!

Τι δάσκαλος υπομονής μεγάλης είναι αυτός σήμερα, ο παράλυτος του Ευαγγελίου, που 38

38 χρόνια καθόταν εκεί πέρα και περίμενε τον Χριστό, περίμενε να τον ευλογήσει ο Κύριος, και ήρθε αυτή η ώρα. Και λοιπόν, έρχεσαι, αγαπητέ μου, αρρώστησες, ναι, θα φωνάξεις τον γιατρό, θα πάρεις φάρμακα, γιατί τα φάρμακα τα έκανε ο Θεός, τα έκανε ο Χριστός.

Αλλά θα φωνάξεις στο σπίτι σου το Γιατρό. Οι άλλοι γιατροί γράφονται με μικρά γράμματα, ο άλλος Γιατρός γράφεται με μεγάλα γράμματα. Και είναι ένας και μοναδικός Γιατρός ψυχών και σωμάτων, ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός.

Δείτε παράδειγμα, δυο παραδείγματα: τον ένα τον θεράπευσε ο Χριστός χωρίς να τον στείλει στα λουτρά, να κάνει λουτρά, κάτι πηγές, χωρίς να τον στείλει σε πάραμα καλατί, με έναν του και μόνο λόγο παντοδύναμο.

Λες την ώρα που ο Χριστός το είπε, «σήκω επάνω», λες την ώρα εκείνη σαν να περάσανε στο κορμί του παραλυτικού, σαν να περάσανε, λέγω, στο κορμί του παραλυτικού κάτι βελόνες ηλεκτρικές που έχουν πολλές πολλές μέσα στα νευρολογικά τους εργαστήρια και αυτοί οι γιατροί και προσπαθούν να ξεμουδιάσουν τα νεύρα.

Λες λοιπόν και πέρασε πάνω στο κορμί του, τον κέντησαν ηλεκτρικές βελόνες και άρχισε λοιπόν και ζωντάνεψε και ξεμούδιασε και σηκώθηκε όρθιος. Και αυτός που δεν μπορούσε να κρατήσει κουτάλι, αν πάτε στο Άσυλο των Ανιάτων, να δείτε παραλύτους που δεν μπορούν ούτε το κουτάλι.

Άλλοι άνθρωποι που σπούσανε, άνθρωποι που σηκώνανε βράχια, άνθρωποι που σπούσανε στο δημόσιο δρόμο χαλίκι, τους βλέπεις κατόπιν να μην μπορέσουν ούτε το κουτάλι τους να φέρουν στο στόμα. Και άλλοι τους φέρνουνε. Έλεγξε λοιπόν αυτόν τον άνθρωπο που δεν μπορούσε ούτε να σηκωθεί όρθιος και να πάρει στον ώμο το κρεβάτι του και να περπατεί. Και πολλοί που το είδαν επίστευσαν και είπαν: «Χριστέ, δόξα Σε, μεγάλος είναι ο Χριστός».

Λοιπόν, άλλο λέει και τον άλλο. Ένας άλλος ήταν κάπου αλλού και ήταν και αυτός όχι 38 χρόνια, 8 χρόνια. Δύο παραλύτους σήμερα γιορτάζομε, τον ένα που ήταν 38 χρόνια και τον άλλο που ήταν 8 χρόνια. Και αυτός επάνω σε ένα κρεβάτι παράλυτος, ο Αινέας, Αινέα, Αινέα τον λέγανε, και τον θεράπευσε και αυτός τον έκανε καλά και αυτός, ο Χριστός τον έκανε.

Χριστός; Λάθος κάνεις, παππούλη, κουράστηκες και μου έλεγες λάθος. Ο Χριστός τον έκανε καλά; Καλά, τον έναν τον έκανε ο Χριστός, τον άλλον τον έκανε ο Χριστός. Ο Χριστός τον έκανε; Μα κάνεις λάθος. Μα δεν κάνω λάθος. Γιατί κάνω λάθος; Ο Χριστός τον έκανε, τον έκανε ο Χριστός και τον άλλο. Γιατί; Γιατί βέβαια ο Πέτρος τον έκανε, ο Πέτρος. Αλλά για δες τι είπε ο Πέτρος όταν πήγε μπροστά του. Δεν είπε ότι σε θεραπεύω εγώ, σε κάνω εγώ, όχι.

Διαμέσου της προσευχής και διαμέσου του λόγου του Αποστόλου Πέτρου. Αυτά είναι τα θαύματα που διηγείται σήμερα. Και αυτά τα θαύματα αποδεικνύουν ζωντανή και ολοζώντανη την αγία ημών θρησκεία. Μα θα μου πείτε, σήμερα εμείς;

Καλά βρε παππούλη, τον καιρό εκείνο έγινε αυτή η Ανάσταση. Τον καιρό εκείνο θεραπευθήκανε αυτοί. Μα σήμερα θαύματα γιατί δεν γίνονται; Δεν γίνονται μήπως; Μήπως, μήπως εξασθένησε και ολιγόστεψε η δύναμη του Χριστού;

Είναι αμαρτία να το πούμε. Αν μπορεί να ολιγοστέψει ο ήλιος, κάθε μέρα ο ήλιος βγαίνει, βγαίνει και δεν... Μάλλον, όπως λέει η επιστήμη, κάτι χάνει ο ήλιος. Κάτι χάνει κάθε μέρα, κάτι χάνει ο ήλιος. Και θα έρθει η μέρα, όπως λέγουν αυτοί οι αστρονόμοι, που θα δεις τον ήλιο να σβήνει όπως σβήνει ένα κερί και το καντήλι.

Κάτι λοιπόν χάνει ο ήλιος, αλλά ο Χριστός δεν χάνει τίποτε, ούτε ένα γραμμάριο, ούτε ένα ηλεκτρόνιο από τη δύναμή Του. Όπως στην εποχή εκείνη έκανε θαύματα, όπως στην εποχή των πατέρων μας και των προγόνων μας έκανε θαύματα, έτσι και σήμερα ο Χριστός δεν έχασε ούτε το ελάχιστον, ούτε ηλεκτρόνιον της απειράντου δυνάμεώς Του.

Και σήμερα λοιπόν μπορεί να κάνει θαύματα. Και αν δεν κάνει θαύματα, δεν είναι ότι ολιγόστευσαν οι δυνάμεις μας, οι δυνάμεις Του, αλλά διότι ολιγόστευσε η πίστη μας, διότι δεν έχουμε την πίστη. Αν είχαμε πίστη, αν είχαμε πίστη ένα ελάχιστο, σαν κόκκο, σαν κουκί, όπως είναι η άμμος, ή αν είχαμε μια πίστη τόσο μικρή, μικρή, ελάχιστη, θα μπορούσαμε να κουνήσουμε τα βουνά, θα μπορούσαμε να ξεράνουμε τα ποτάμια.

Θα μπορούσαμε να κατεβάσουμε τα άστρα, θα μπορούσαμε να πάμε στα μνήματα, να αναστήσουμε νεκρούς. Θα μπορούσαμε να γιατρεύουμε έναν άρρωστο χωρίς φάρμακα και χωρίς γιατρούς. Ναι, όλα αυτά θα μπορούσαμε. Άρα δεν έχει πει πιστεύομαι, δεν πιστεύω. Αν μάθαμε να πεις, μα εμείς δεν μπορούμε να κάνουμε θαύματα, πολύ καλά. Εάν δεν μπορείς να κάνεις θαύματα, να κάνεις, τι να κάνεις; Να κάνεις αυτά που έκανε η Ταβιτά. Η Ταβιτά δεν έκανε θαύματα και όμως αυτό που έκανε σαν θαύμα ήταν να κάνεις το έλεος και την αγάπη.

Αν πάτε, μπορούμε λοιπόν, για πάτε, αν είστε σήμερα, αν πάτε, αν είστε στη Μυτιλήνη αυτές τις ημέρες, σήμερα κάτι λείψανα κάνουν περιφορά μέσα στη Μυτιλήνη. Κάποιος Άγιος Θεόδωρος Βυζάντιος αγίασε και βγάλουν τα κόκκαλα, τα λείψανά του, δεν ξέρω πώς είναι, και κάνουν ολόκληρο με λιτάνια.

Αν πας στη Μυτιλήνη σήμερα, βέβαια είναι λιτανεία, ακούτε το όνομα του Αγίου που μαρτύρησε προ 200 to 300 χρόνια μες στα χρόνια της Τουρκιάς, που πολλοί μαρτύρησαν, αλλά κοντά στο όνομα αυτού του Αγίου όλη η Μυτιλήνη απ’ άκρου εις άκρον μιλάει για κάποιον άλλον Άγιο.

Άγιο, ναι, για κάποιον άλλον. Ποιον; Μιλάει για ένα παιδί σήμερα, σημερινό παιδί. Κάνει θαύματα; Όχι δα, αλλά τι έκανε και μιλάνε όλοι μέσα στη Μυτιλήνη, στα χωριά, στους κάμπους, παντού όπου να πας; Θα μιλάνε για αυτόν σήμερα, περισσότερο για αυτόν και λιγότερο για τον παλιό τον Άγιο.

Γιατί, τι έκανε αυτός; Τι έκανε; Δεν έκανε θαύματα, αλλά τι έκανε; Έκανε το θαύμα της αγάπης. Ορφανό παιδί ήταν μέσα σε ένα ορφανοτροφείο, λοιπόν τον έθρεψε αυτό, βγήκε έξω, λέει ξέχασε τους ανθρώπους του.

Τον πατέρα του τον εξετέλεσαν οι Γερμανοί. Έμεινε μια μανούλα, πήγε στο στρατό, έγινε 25 χρονών παλικάρι, δουλεύει και βγάζει το ψωμάκι του με τον ιδρώτα του. Και πήρε κάποτε, περνούσε από τον δρόμο ένας που πουλούσε λαχείο, πήρε λαχείο και του έπεσε ένα λαχείο. Ένα λαχείο 50.000.

Λοιπόν, αν έφευγε σε Καναντολαχείο, δεν αγόρασε χρυσά ρολόγια σαν τους ντεντιμπόηδες που γέμισε η πατρίδα μας, δεν αγόρασε τίποτα ραδιόφωνα, ούτε να πάρει τίποτε από αυτά τα μπιχλιμπίδια με τα οποία στολίζονται. Όχι δα από αυτά. Από τις 50.000 έστειλε στη μανούλα του, που κάθεται σε μια καλύβα, τις 5.000 και τις άλλες 45.000 έπιασε ένα χωριό και έντυσε όλα τα παιδιά με ρουχαλάκια και με παπούτσια. Να λοιπόν, αγαπητέ μου, να αγαπητέ.

Και τώρα λοιπόν από χίλια στόματα ακούονται «Δόξα σοι ο Θεός, δόξα σοι ο Θεός», φωνάζουν αυτοί, φωνάζει ολόκληρη η Μυτιλήνη. Να λοιπόν, αγαπητοί μου, ζητούμε να σβήσουμε τις βλαστήμιες, πολύ καλό, αλλά θα πάψουν οι βλαστήμιες όταν άλλος πεινά, όταν άλλος δυστυχεί, όταν άλλος δεν έχει φάρμακα, όταν δεν έχει να πάει στο νοσοκομείο, όταν, Τότε ανοίγουν, δεν είναι όλοι παράλυτοι σαν τον 38, χάνεται η υπομονή του ανθρώπου και πέφτει.

χάμω και φασκελώνει με τα είκοσι, με τα είκοσι δάχτυλα το Θεό.

Λοιπόν, κάνε καλά έργα, σκόρπισε την αγάπη σου και κάνε τον κόσμο, αντί να βλαστημάει το Θεό, να δοξάζει. Πατρὶ καὶ Υἱῷ καὶ Ἁγίῳ Πνεύματι, εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.