Christ’s Eternal Redemption Through His Sacrifice

This English transcript is an automated translation of the original Greek lecture. It may contain errors; the original Greek audio recording is the authoritative source. Some passages are omitted per editorial policy.

Here, my dear Christians, in this beautiful Church of Saint John, built through the devotion of this parish, I have come before you unexpectedly. I ask you to listen closely to the word of God.

Only a few days remain before Holy and Great Week. The sacred Passion of our Lord Jesus Christ is near: the Crucifixion of the Lord and the radiant day of the Resurrection. But why do we celebrate these feasts? What purpose do these feasts of our Church serve? Are they simply there to bring some variety into our lives? The purpose our Holy Church has set

The purpose is great and lofty. It is to forget the earthly, perishable, ever-changing things of this world and rise above material things. The purpose is to enter into a relationship

with the One who is the Bridegroom of the Church, the Alpha and Omega of our lives. The purpose, I say, is for our Church to kindle in our hearts love for Christ, who is the sweet springtime of human life.

The hymns we will hear during Holy Week, those wonderful hymns, serve this purpose. So do the passages and readings we hear: the Apostle readings and the Gospels.

Take the Apostle reading we heard today. It calls us to consider what Christ offers, what He has given, and what He continues to give to the world. For the gratitude we feel depends on what kind of gift we have received.

If someone offers you a glass of water, for example, you feel the need to thank him. If he shows you the way, you thank him. If he helps you in some family need, you feel the need to thank him.

And if you face a grave danger and he saves you from it, your gratitude is greater still.

So the question arises: What has Christ offered us? The Apostle answers this question and tells us that Christ has offered the world its greatest blessing. Above every other kind of blessing, Christ has offered us the supreme blessing.

And that blessing, the Apostle says, is redemption. Not simply redemption, but eternal redemption. Those are the Apostle's words. I ask you to pay close attention. This is not an easy sermon, but here, my dear friends, lies the key.

If we understand what these words mean, we are saved. Christ has given the world, and each person in it, redemption: eternal redemption. We hear the word “redemption,” but we struggle to grasp it.

When the Apostle says that Christ has given the world eternal redemption, what does he mean? We often say, “I was rescued,” meaning that we were saved from some danger or from someone who meant us harm.

So a person says, “I was rescued from danger.” But when the Apostle says that Christ has given us redemption, what does he mean? My dear friends, humanity as a whole is not in a happy state.

A person may seem content on the surface, but is not content. People suffer. Humanity groans. It groans under material hardship, under bodily suffering, and under spiritual, moral, and religious burdens.

If you were to put your ear to humanity's heart, as a doctor listens to the heartbeat of a sick person,

If you listen to the breast of humanity, you will hear humanity groaning and sighing. Humanity sighs, not only humanity of old, but humanity today as well, and its sigh is great and boundless. The world sighs, first of all, under material hardship. A study carried out in recent days, a study independent of political parties and ideologies, found

that, even in this twentieth century we admire, three quarters of the world suffer from a lack of basic necessities. They are hungry and undernourished. Seventy or seventy-five people out of every hundred have too little to eat. They suffer in one hemisphere and in the other.

Why do they suffer? The Creator made this earth, and it can feed twice as many people. Why, then, do they suffer? Because of human wickedness and greed, which keep the world's goods from being shared fairly.

They suffer from plutocracy and all those satanic means people use to concentrate material goods in the hands of a few. So the world suffers. But the world suffers in another way as well.

The poor suffer, but the rich suffer too. Yes, even the rich groan. A man may be wealthy and have every good thing this world can offer, but then he lies in bed, gravely ill with an incurable disease.

What can money do for him? Money can put him in a luxurious private hospital. Money can take him by special plane to the high mountains of Switzerland.

It can provide him with blood, medicines, and renowned doctors. The world's greatest specialists can stand at his bedside. Yet, despite all this, the sick man still suffers from an incurable disease.

So what can they do for him? Nothing. He would give any amount of money. He would rather give it all away and be a poor beggar, sitting on a street corner with his hand out for alms, than have cancer in the finest clinic in the world.

The poor groan because they have no bread to eat. Widows and orphans groan because they have no one to protect them. The rich, the very rich, and even kings groan for all kinds of reasons.

Every person has a worm eating at the heart. Just as a tree can have a worm inside it, so can every one of us. Yes, even they groan. And you may tell me that someone, someone, you may say, has money, has an iron constitution, can even break stones on the public road, and is in excellent health.

Yet that person groans too. Why? Because he has an anxiety shared by everyone. He does not know when an unwelcome visitor will knock at his door.

There is a most discourteous visitor who comes at any hour: while you eat, while you sleep, while you travel, while you celebrate Holy Matrimony, or while you baptize your child. This visitor has no eyes to see and no ears to hear. He may come for you at any moment. That visitor is death.

So they have this anxiety too, because death can come at any moment, and a person may hear: “Fool, fool, this very night, the things you have prepared, whose will they be?”

But, my brothers and sisters, beyond these causes of anxiety, there is a deeper reason why a person groans. Years ago, you did something wrong. Your mother did not see it, your father did not see it. No one saw it.

And yet that wrong you did is like a burning coal in your soul. The years pass, your hair turns white, and you grow old. Ten years pass, twenty years, but what you did remains alive before you. A voice in your heart says, “You stole. You dishonored someone. You stained your hands with blood. You are guilty.”

And that voice you hear gives you no peace or rest. The feeling of guilt is a scorpion that stings every person. Better to be bitten by a viper, better to be stung by a scorpion than to be bitten by your own conscience.

Every person in this world, young or old, educated or uneducated, woman or man, wherever they may be and whatever world they live in, feels the reproach of conscience. And that reproach of conscience, which protests, is a torment, an abyss. The human being within the human heart is the great abyss.

So the question arises: is there any way to be saved from all these forms of suffering, from all the anguish that comes with the circumstances of life? Once, one of those flatterers who gather around thrones went to a king and said, “Your Majesty, I have never seen anyone happier than you.” The king asked, “Why do you think I am happy?” “Because you have the finest palaces,” the flatterer replied. “You have more servants than anyone else, and you rule over them all. You have wealth, an army, and a fleet. That is why I consider you the happiest man in the world.”

“Is that what you think?” said the king. “If you consider me the happiest man in the world, I invite you to dine at the royal table tomorrow. Come and see how happy I am.” The flatterer came the next day full of joy. The king seated him at a table laid with the finest food and luxurious dishes.

But just as the man was about to sit down, a servant hung a sword from the palace ceiling directly above his head. He positioned it so that it hung right over him.

And that unsheathed sword hung by a horsehair, poised to fall onto his head. When he saw the sword hanging above his head, he did not feel like eating.

His hands trembled, and he begged the king to move him from that place. “There,” said the king, “is my happiness. Eat, if you can.” Just as that sword hung by a horsehair above the flatterer’s head, so it hangs above ours, my brothers and sisters. Do not deceive yourselves. Do not deceive yourselves.

Whether you are a king, an appellate judge, or a beggar, whatever you may be, whatever you may be in this world, a sword hangs over your head by a horsehair. And this sword, hanging over the world and over our heads by a horsehair, held by the Most Holy Theotokos, our Holy Lady, is, my brothers and sisters, the wrath of God, the righteous wrath of God. From this, then...

What power can save the world from this sense that life is brief and passing, from this feeling of guilt and sin? Can man save himself? He cannot.

People have tried all kinds of ways to find redemption. They have turned to science, knowledge, art, music, and many other things to drive away their anguish.

People have tried music, art, and all kinds of other means to drive it away, for it haunts them like a specter deep in the soul. They have tried to cast it all out. But do you know what all these ways of driving away sorrow and anguish are like? A sick person goes to the doctor, and the doctor gives him an aspirin. Of course, an aspirin...

These things bring temporary relief. The pain stops for an hour, two hours, three hours, perhaps five. Then it returns. “Doctor, I do not want an aspirin. I want you to cure me. I know how to take an aspirin myself.”

All these remedies, then, are used by everyone, by the right and the left, by every ideology. My brothers, write this down, write this down: you cannot cure a sick person with aspirin, and for humanity these remedies are like aspirin. The pain may ease somewhat for a while. That is temporary redemption, to speak in the language of the Gospel. I have come to the interpretation, I have come to the interpretation.

For all the remedies the world uses offer a certain temporary redemption, temporary redemption. But here the Apostle speaks of eternal redemption, eternal redemption. Christ, Christ, Christ, if only we could understand it! We are not Christians, we are not, if we have not believed this. All is in vain, in vain. Christ has given eternal redemption: not temporary redemption, not an aspirin to make the pain pass, but a redemption without limit, eternal unto the ages of ages.

It is man's illness. A person cannot be cured with poultices. Man's illness is, if I may use the expression, a cancer within him. Man's illness, the evil is very great. There is a microbe, there is a microbe that science will never be able to cure. The day will come, I believe, the day will come when science will kill

Penicillin may kill microbes, even the microbe of cancer, but it cannot kill a far more terrible microbe, the one lodged in the human heart. That most terrible microbe is sin. Envy, malice, hatred, lack of love, ambition: these are the microbes that throw people into turmoil and unsettle families and nations. They live in the human heart.

Who can kill them? Christ, Christ. And what kills these microbes? A single drop. What drop? One drop, what am I saying?, one drop of Christ’s blood. Even the tiniest particle of it, if it falls upon a sinner, cleanses and saves that person at once.

This is exactly what the Apostle tells us today: through His blood and His sacrifice, Christ has given us eternal redemption. Christian, I ask you: do you believe that Christ suffered for you? Do you believe that Christ was crucified for you? Do you believe that His blood and His life were given as a ransom for the world? Do you believe this? Then you are a Christian.

If you believe this, your life will change. As Christ offered Himself in sacrifice, you too will give yourself for the world. If you believe this and live by it, then Holy Week will truly come for you. On Good Friday, you too will draw near to the Crucified Christ.

You will kiss His feet, as countless people have done. And on Holy Saturday you too will sing of the great, ineffable wonder. It is a wonder that leaves us breathless. There is nothing like it. Even if people live on other stars, I do not know whether they do, they could have no other faith than the faith of Christ.

An ineffable wonder. You too will come close to the Crucified Christ and sing, “Ineffable wonder!” Then, together with those who have been saved, with the tax collector, the harlot, and the thief, you will kneel and cry, “Redeemer!” Five times it says it: “Redeemer! Redeemer!” Wealth is no redeemer. Pleasure is no redeemer. Political parties are no redeemer. Ideology is no redeemer.

Redeemer! Redeemer! Redeemer! Blessed is He forever! Let us praise and glorify Him forever, for He is eternal. To Jesus be glory and dominion forever and ever.

Εδώ, αγαπητοί μου χριστιανοί, εδώ εις τον Ιερό Ναό του Αγίου Ιωάννου, τον ωραίο αυτό Ναό που έκτισε η ευσέβεια της ενορίας, εκτάκτως παρουσιάζομαι ενώπιον της αγάπης σας. Θα σας παρακαλέσω να δώσετε προσοχή εις τον Λόγο του Θεού.

Ολίγες ημέρες υπολείπονται ακόμη και ήρθε, έφτασε η Αγία και Μεγάλη Εβδομάς. Έφτασαν τα σεπτά Πάθη του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, η Σταύρωση του Κυρίου και η λαμπρά ημέρα της Αναστάσεως. Αλλά γεννάται το ερώτημα: προς τι οι εορταί αυτές; Ποιο σκοπό έχουν οι εορταί αυτές της Εκκλησίας μας; Είναι απλώς εορταί αυτές για να δώσουν κάποια ποικιλία στη ζωή μας; Ο σκοπός που όρισε η Αγία ημών Εκκλησία,

Σκοπός είναι μεγάλος και υψηλός. Ο σκοπός είναι να λησμονίσουμε τα γήινα, τα φθαρτά και τα ρευστά πράγματα του κόσμου, να αρθούμε υπεράνω των υλικών πραγμάτων. Ο σκοπός είναι να έρθουμε σε κάποια σχέση

Είναι το άλφα και το ωμέγα της ζωής μας με εκείνον που είναι ο νυμφίος της Εκκλησίας. Ο σκοπός, λέγω, είναι να ανάψει η Εκκλησία μας μες στην καρδιά μας την αγάπη για τον Χριστό που είναι το γλυκύ έαρ της ζωής της ανθρωπίνης.

Στο σκοπό αυτόν συντελούν τα τροπάρια, τα υπέροχα τροπάρια που θα ακούσουμε κατά τη Μεγάλη Εβδομάδα. Στο σκοπόν αυτόν αποβλέπουν και οι περικοπές, τα αναγνώσματα που ακούμε, οι Απόστολοι και τα Ευαγγέλια.

Λόγου χάρη, ο Απόστολος, ο σημερινός που ακούσαμε, ο σημερινός Απόστολος μας προσκαλεί. Μας καλεί ο Απόστολος ο σημερινός να σκεφτούμε τι προσφέρει ο Χριστός, τι προσέφερε ο Χριστός και τι εξακολουθεί να προσφέρει ο Χριστός εις τον κόσμο, διότι αναλόγως της προσφοράς, αναλόγως του είδους της προσφοράς, είναι και η ευγνωμοσύνη μας.

Εάν, λόγου χάρη, ένας σε κεράσει ένα ποτήρι νερό, αισθάνεσαι την ανάγκη να του πεις ευχαριστώ. Εάν σου δείξει τον δρόμο, τον ευχαριστείς. Εάν έρθει βοηθός σε κάποια οικογενειακή σου ανάγκη, αισθάνεσαι την ανάγκη να τον ευχαριστήσεις.

Και αν κινδυνεύεις από κάποιο κίνδυνο μεγάλο και αυτός σε σώσει από τον κίνδυνο αυτόν, τότε η ευγνωμοσύνη σου είναι ακόμη μεγαλύτερη.

Γεννάται λοιπόν το ερώτημα: τι μας προσέφερε ο Χριστός; Στο ερώτημα αυτό απαντά ο Απόστολος και μας λέγει ότι προσέφερε ο Χριστός την μεγαλύτερη ευεργεσία στον κόσμο. Παραπάνω από κάθε άλλου είδους ευεργεσία, ο Χριστός μας προσέφερε την υψίστη ευεργεσία.

Και η ευεργεσία την οποία μας προσέφερε ο Χριστός, λέει ο Απόστολος, είναι ότι μας προσέφερε την λύτρωση. Όχι απλώς την λύτρωση, την αιωνία λύτρωση. Έτσι λέει ο Απόστολος. Θα σας παρακαλέσω, δεν είναι το κήρυγμα τόσο εύκολο, αλλά θα σας παρακαλέσω να προσέξετε, διότι εδώ, αγαπητοί μου, είναι το κλειδί.

Αν καταλάβαμε τι σημαίνουν τα λόγια αυτά, σωθήκαμε. Ότι λέγει ότι ο Χριστός προσέφερε στον κόσμο και στον κάθε άνθρωπο λύτρωση, αιωνία λύτρωση. Ακούμε λύτρωση, αλλά δεν είμαστε εις θέσιν να το καταλάβουμε.

Όταν λέγει ο Απόστολος ότι ο Χριστός προσέφερε αιωνία λύτρωση στον κόσμο, συνήθως εμείς οι άνθρωποι λέμε «ελυτρώθηκα», και όταν λέμε «ελυτρώθηκα» σημαίνει ότι σωθήκαμε από κάποιο κίνδυνο ή από κάποιον άνθρωπο κακοποιό.

Λοιπόν, ελυτρώθηκα, λέγει, από τον κίνδυνο. Και όταν λέγει ότι ο Χριστός προσέφερε λύτρωση, τι εννοεί ο Απόστολος; Ο άνθρωπος, αγαπητοί μου, η ανθρωπότητα εν γένει, δεν βρίσκεται εις ευχάριστον κατάσταση.

Ο άνθρωπος, μόνο επιφανειακώς φαίνεται ευχαριστημένος, δεν είναι ευχαριστημένος. Ο άνθρωπος υποφέρει. Αναστενάζει ο άνθρωπος. Αναστενάζει η ανθρωπότης υλικώς. Αναστενάζει η ανθρωπότης σωματικώς. Αναστενάζει η ανθρωπότης πνευματικώς και ηθικώς και θρησκευτικώς.

Εάν βάλεις, όπως ο γιατρός βάλει το αυτί στην καρδιά του ανθρώπου και ακούει το χτύπο της καρδιάς του αρρώστου,

Στο στήθος της ανθρωπότητας θα ακούσει ότι η ανθρωπότης βογγάει, αναστενάζει η ανθρωπότης. Αναστενάζει η ανθρωπότης, όχι μόνο η παλιά ανθρωπότης, αλλά και η σημερινή ανθρωπότης, και η αναστεναγμή της είναι μεγάλη και απέραντη. Αναστενάζει ο κόσμος πρώτα-πρώτα υλικώς. Μια έρευνα που έγινε αυτές τις ημέρες, μια έρευνα έξω από κόμματα και έξω από ιδεολογίες

ότι στον 20ό αιώνα που θαυμάζουμε, τα τρία τέταρτα του κόσμου υποφέρουνε, υποφέρουνε από έλλειψη υλικών πραγμάτων, πεινούνε, υποσιτίζονται τα τρία τέταρτα της ανθρωπότητας, δηλαδή στους 100 ανθρώπους οι 75 άνθρωποι, οι 70 άνθρωποι δεν έχουν να φάνε, υποφέρουνε και στο ένα ημισφαίριο και στο άλλο.

Γιατί υποφέρουνε; Η γη αυτή, την έπλασε ο πλάστης, αυτή η γη φτάνει να θρέψει διπλάσιο πληθυσμό. Γιατί λοιπόν υποφέρουνε; Υποφέρουνε από την κακία του ανθρώπου, από την πλεονεξία που δεν αφήνει τα αγαθά του κόσμου να μοιραστούν αναλόγως στον κόσμο.

Υποφέρουν από την πλουτοκρατία και όλα αυτά τα μέσα τα σατανικά που μεταχειρίζεται ο κόσμος να συγκεντρώσουν τα υλικά αγαθά στα χέρια των ολίγων. Υποφέρει, λοιπόν, ο κόσμος. Υποφέρει όμως ο κόσμος και κατά άλλον τρόπο.

Υποφέρουν οι πτωχοί, αλλά υποφέρουν και οι πλούσιοι. Ναι, και αυτοί οι πλούσιοι. Αναστενάζουν και αυτοί. Μπορεί ένας να είναι πλούσιος και να έχει του κόσμου τα αγαθά, αλλά όταν ο πλούσιος αυτός πέσει επάνω στο κρεβάτι, είναι άρρωστος βαριά και πάσχει από μια ανίατη ασθένεια.

Τι μπορούν να του κάνουν τα λεπτά; Τα λεπτά μπορούν να τον βάλουν σε μια κλινική λουξ πολυτελείας. Τα λεπτά μπορούν να τον πάρουν με το αεροπλάνο, ειδικό αεροπλάνο, να τον μεταφέρουν επάνω στα ψηλά βουνά της Ελβετίας.

Ελβετίας, το αεροπλάνο, μπορούν να του προμηθεύσουν κιλά από αίμα και από φάρμακα και από γιατρούς διασήμους και κοντά στο προσκεφάλι του να είναι οι μεγαλύτεροι καθηγηταί του κόσμου. Όλα αυτά, αλλά με όλα αυτά ο άρρωστος πάσχει ανιάτως, πάσχει από ασθένεια ανίατη.

Τι μπορούν να του κάνουν λοιπόν; Τίποτε. Θα έδινε πόσα χρήματα, θα προτιμούσε να δώσει όλα τα χρήματά του και να είναι πτωχός, ζητιάνος, να κάθεται ζητιάνος σε μια γωνιά, να ξαπλώνει το χεράκι του, να ζητά ελεημοσύνη, παρά να είναι καρκινοπαθής μέσα στην καλύτερη κλινική του κόσμου.

Αναστενάζουν οι πτωχοί γιατί δεν έχουν ψωμί να φάνε, αναστενάζουν οι χήρες και τα ορφανά γιατί δεν έχουν προστάτη, αναστενάζουν οι πλούσιοι και οι μεγαλόπλουτοι και οι βασιλείς από διαφόρους αιτίας και αφορμάς.

Κάθε ένας άνθρωπος έχει το σκουλήκι του μες στην καρδιά, όπως το δέντρο έχει το σκουλήκι του, έτσι και ο κάθε άνθρωπος έχει το δικό του σκουλήκι. Ναι, αναστενάζουν ακόμα και θα μου πείτε ότι κάποιος, κάποιος θα πείτε, έχει και λεπτά, έχει και υγεία σιδερένια, έχει και σπάει χαλίκι στο δημόσιο δρόμο, είναι υγιέστατος.

Λοιπόν, τότε αναστενάζει αυτός, αναστενάζει και αυτός. Γιατί; Γιατί έχει κάποια αγωνία και η αγωνία αυτή υπάρχει σε όλο τον κόσμο. Έχει μια αγωνία μεγάλη, γιατί δεν ξέρει πότε θα χτυπήσει την πόρτα, δεν ξέρει πότε θα χτυπήσει την πόρτα κάποιος κακός επισκέπτης.

Υπάρχει ένας επισκέπτης αγενής, αγενέστατος, που δεν γνωρίζει ώρα. Την ώρα που τρως, την ώρα που κοιμάσαι, την ώρα που ταξιδεύεις, την ώρα που κάνεις το γάμο σου, την ώρα που βαπτίζεις το παιδί σου. Όπου είναι ένας επισκέπτης αναιδέστατος και ο αναιδέστατος αυτός επισκέπτης που δεν έχει ούτε μάτι για να βλέπει ούτε αυτιά για να ακούει, ο αναιδέστατος αυτός επισκέπτης που μπορεί να σε επισκεφτεί ανά πάσα ώρα είναι ο θάνατος.

Λοιπόν, έχουν και αυτή την αγωνία, γιατί είναι ο θάνατος ανά πάσαν στιγμή και μπορεί να ακούσει ο άνθρωπος: «Άφρον, άφρον, ταύτη τη νυκτί, α δε ητοίμασας, τίνι έσται;»

Εκτός, αδερφοί μου, από αυτά τα αίτια που ο άνθρωπος αγωνιά, υπάρχει και κάποια άλλη αιτία βαθυτέρα, κατά την οποία ο άνθρωπος αναστενάζει. Είναι τώρα χρόνια που έκανες κάποιο κακό. Δεν σε είδε ούτε η μάνα σου, ούτε ο πατέρας σου, ούτε κανένας άνθρωπος δεν σε είδε.

Και όμως το κακό αυτό που έκανες είναι κάρβουνο μέσα στην ψυχή σου. Περνάν τα χρόνια, ασπρίζουν τα μαλλιά, γερνάει ο άνθρωπος, περάσανε δέκα χρόνια, είκοσι χρόνια, μα είναι ζωντανό μπροστά σου αυτό που έκανες και μια φωνή ακούεται μέσα στην καρδιά σου και λέγει: «Έκλεψες, ατίμασες, έβαψες τα χέρια μες στο αίμα, είσαι ένοχος».

Και αυτή η φωνή που ακούεις δεν σε αφήνει να ηρεμήσεις και να ησυχάσεις. Το αίσθημα αυτό της ενοχής είναι σκορπιός που κεντάει κάθε άνθρωπο. Προτιμότερο να σε δαγκάσει οχιά, προτιμότερο να σε δαγκάσει σκορπιός παρά να σε δαγκάσει η συνείδησή σου.

Και κάθε άνθρωπος στον κόσμο αυτόν, είτε μικρός είτε μεγάλος, είτε γραμματισμένος είτε αγράμματος, είτε γυναίκα είτε άντρας, όπου να είναι, σε ονδήποτε κόσμο και αν ζει, έχει κάποιον έλεγχο της συνειδησεώς του. Και αυτός ο έλεγχος της συνειδησεώς του, που διαμαρτύρεται, είναι δράμα, είναι άβυστος. Ο άνθρωπος μέσα στην καρδιά του ανθρώπου είναι η άβυστος η μεγάλη.

Και γεννάται λοιπόν τώρα το ερώτημα: από αυτό όλο το πολυειδές κακόν, από όλη αυτή τη στενοχώρια που αισθάνεται ο άνθρωπος από τα διάφορα περιστατικά της ζωής του, υπάρχει κάποιος τρόπος σωτηρίας; Ένας, ένας κόλακας, από τους κόλακες αυτούς που συνήθως περικυκλώνουν τους θρόνους, ένας κόλακας είχε πάει σε ένα βασιλιά και λέγει στο βασιλιά: «Βασιλεύ, βασιλεύ, δεν είδα άλλο ευτυχέστερο άνθρωπο στον κόσμο». «Γιατί», λέει, «είμαι ευτυχής; Αφού κατάλαβες ότι εγώ είμαι ευτυχής;» «Ναι», λέει, «κατάλαβα ότι έχεις τα καλύτερα παλάτια. Κατάλαβα αυτό γιατί έχεις τους περισσότερους δούλους και εξουσιάζεις όλους σαν αφέντης μεγάλος. Έχεις λεπτά και χρήματα και στρατό και στόλο και γι' αυτό σε θεωρώ ότι είσαι ο πιο ευτυχής άνθρωπος στον κόσμο».

«Έτσι λες; Αφού με θεωρείς ότι είμαι ο πιο ευτυχής άνθρωπος στον κόσμο, σε προσκαλώ αύριο στο βασιλικό τραπέζι». «Έλα αύριο στο βασιλικό τραπέζι να δεις πόσο ευτυχής είμαι». Πράγματι αυτός ο κόλακας επήγε την άλλη μέρα με χαρά και αγαλλίαση και τον έβαλε ο βασιλιάς στο τραπέζι και πάνω στο τραπέζι ήταν τα καλύτερα φαγητά και τα σερβίτσια της πολυτελείας.

Αλλά την ώρα που αυτός πήγε να καθίσει, απάνω από την οροφή των ανακτόρων, απάνω από το κεφάλι του, ένας υπηρέτης εκρέμασε ένα σπαθί απάνω στο κεφάλι του. Το ζύγισε το σπαθί ακριβώς επάνω στο κεφάλι του.

Και το σπαθί αυτό το γυμνό ήτανε κρεμασμένο από μια τρίχα αλόγου, λίγο να πέφτει επάνω από το κεφάλι του. Όταν είδε αυτός απάνω από το κεφάλι του να είναι κρεμασμένο ένα σπαθί, δεν του έκανε όρεξη να φάει.

Τα χέρια του έτρεμαν και παρακαλούσε τον βασιλιά να τον βγάλει από τη θέση αυτή. Να, λέει, η ευτυχία μου. Αν μπορείς, φάε. Όπως λοιπόν απάνω από το κεφάλι του ανθρώπου αυτού του κόλακος ήτανε το σπαθί το κρεμασμένο από μια τρίχα αλόγου, έτσι, αδέρφια μου, μη απατάστε, μη απατάστε, μη απατάστε.

Είτε βασιλιάς είσαι, είτε εφέτης, ζητιάνος, ό,τι να 'σαι, ό,τι να 'σαι στον κόσμο αυτόν, επάνω από το κεφάλι σου είναι κρεμασμένο ένα σπαθί που είναι κρεμασμένο από τρίχα αλόγου. Και το σπαθί αυτό που είναι απάνω κρεμασμένο στον κόσμο αυτόν και το κρατάει η Παναγιά και η Άγια Κυρία στον κόσμο, απάνω στα κεφάλια μας που είναι κρεμασμένο το σπαθί από μια τρίχα αλόγου, είναι, αδελφοί μου, η οργή του Θεού, η δικαία οργή του Θεού. Από αυτό λοιπόν

Λοιπόν, από το αίσθημα της προσωρινότητας του ανθρώπου, από το αίσθημα αυτό της ματαιότητας του ανθρώπου, από το αίσθημα αυτό της ενοχής του ανθρώπου και αμαρτωλότητας του ανθρώπου, ποια δύναμη μπορεί να γλιτώσει τον κόσμο; Ο άνθρωπος; Δεν μπορεί ο άνθρωπος.

Και προσεπάθησε ο άνθρωπος με διάφορα μέσα να λυτρωθεί, και η επιστήμη και οι γνώσεις και η τέχνη και η μουσική, με διάφορα πράγματα προσεπάθησε ο άνθρωπος να διώξει μακριά του τη στενοχώρια.

Προσεπάθηκε και με μουσικές και με τέχνες και με διάφορα μέσα να διώξει μακριά, γιατί είναι σαν σκιάχτρο, είναι μέσα στην ψυχή του. Προσεπάθηκε όλα αυτά να τα διώξει, μα όλα αυτά τα μέσα που μεταχειρίζεται ο άνθρωπος για να διώξει μακριά του τη λύπη και την αγωνία, όλα αυτά τα μέσα ξέρεις πώς μοιάζουνε; Είναι σαν να είναι ένας άρρωστος και ενώ είναι άρρωστος, πηγαίνει ο γιατρός και του λέγει, του δίνει ασπιρίνη. Με την ασπιρίνη, η ασπιρίνη βέβαια...

Δίνει μια προσωρινή ανακούφιση. Σταματάει ο πόνος, σταματάει ο πόνος μια ώρα, δυο ώρες, τρεις ώρες, πέντε ώρες. Μετά έρχεται ο πόνος. Γιατρέ, δεν θέλω ασπιρίνη. Γιατρέ, θέλω να με θεραπεύσεις. Και ασπιρίνη το ξέρω κι εγώ.

Όλα λοιπόν αυτά τα μέσα που χρησιμοποιούν, όλοι χρησιμοποιούν, δεξιοί και αριστεροί και όλες οι ιδεολογίες, όλα αυτά τα μέσα, αδερφοί μου, γράψατέ το, γράψατέ το. Δεν θεραπεύεται ο άρρωστος με ασπιρίνες και οι ανθρωπότητες είναι ασπιρίνες αυτές. Θα πέσει κάπως προσωρινώς ο πόνος. Είναι προσωρινή λύτρωση, για να μιλήσω με τη γλώσσα του Ευαγγελίου. Έφτασα στην ερμηνεία, έφτασα στην ερμηνεία.

Γιατί όλα αυτά τα μέσα που χρησιμοποιεί ο κόσμος δίνουν κάποια προσωρινή λύτρωση, προσωρινή λύτρωση. Αλλά εδώ λέγει ο Απόστολος αιώνια λύτρωση, αιωνία λύτρωση. Ο Χριστός, ο Χριστός, ο Χριστός, αν μπορούσαμε να το καταλάβουμε, δεν είμαστε χριστιανοί, δεν είμαστε, αν δεν το πιστέψαμε αυτό το πράγμα. Εις μάτην, εις μάτην όλα. Αιωνία λύτρωση έδωσε, όχι προσωρινή λύτρωση, όχι ασπιρίνη να περάσει ο πόνος, αλλά έδωσε μια λύτρωση απέραντη και αιωνία εις τους αιώνας των αιώνων ο Χριστός.

Είναι η αρρώστια του ανθρώπου. Δεν θεραπεύεται ο άνθρωπος με καταπλάσματα. Η αρρώστια του ανθρώπου είναι, να μεταχειριστώ, είναι ένας καρκίνος μέσα στον άνθρωπο. Η αρρώστια του ανθρώπου, το κακό είναι πολύ μεγάλο. Υπάρχει ένα μικρόβιο, υπάρχει ένα μικρόβιο που δεν θα μπορέσει ποτέ η επιστήμη να θεραπεύσει. Θα έρθει η μέρα, το πιστεύω, θα έρθει η μέρα που η επιστήμη θα φονεύσει.

Το μικρόβιον και του καρκίνου ακόμα, αλλά η πενικιλίνη δεν θα μπορέσει να φονεύσει ένα φοβερότερο μικρόβιον, το φοβερότερο μικρόβιον που είναι μέσα στην καρδιά των ανθρώπων. Το δε φοβερότερο μικρόβιον είναι η αμαρτία. Αυτά τα μικρόβια του φθόνου, της κακίας, του μίσους, της αστοργίας, της φιλοδοξίας, τα μικρόβια αυτά που κάνουν ανάστατο τον άνθρωπο, που αναστατούν τις οικογένειες και τα έθνη, τα μικρόβια αυτά που ζουν μέσα στην καρδιά των ανθρώπων, τα μικρόβια.

Αυτά ποιος θα φονεύσει; Ο Χριστός, ο Χριστός. Και αυτά τα μικρόβια τα φονεύει ένα, ποιο; Μια σταγόνα. Ποια σταγόνα; Μια σταγόνα, τι λέγω σταγόνα, μια σταγόνα από το αίμα του Χριστού. Τι λέγω, ένα ηλεκτρόνιο, ένα ηλεκτρόνιο να πέσει επάνω στον αμαρτωλό άνθρωπο και ο άνθρωπος αμέσως καθαρίζεται και σώζεται.

Αυτό ακριβώς το λέγει σήμερο ο Απόστολος, ότι έδωσε ο Χριστός αιώνια λύτρωση διά του αίματός Του και της θυσίας Του. Πιστεύεις, χριστιανέ, ερωτώ, πιστεύεις, πιστεύεις ότι ο Χριστός έπαθε διά σένα; Πιστεύεις ότι ο Χριστός σταυρώθηκε διά σένα; Πιστεύεις ότι το αίμα Του είναι λύτρον υπέρ του κόσμου, την ζωή Του; Πιστεύεις αυτό; Είσαι χριστιανός.

Αν το πιστεύεις αυτό, θα αλλάξει η ζωή σου και όπως ο Χριστός είναι θυσία θα γίνεις και εσύ θυσία για τον κόσμο. Και αν το πιστεύεις αυτό και ζεις, τότε πραγματικώς θα έρθει η Μεγάλη Εβδομάδα. Και τη Μεγάλη Παρασκευή και εσύ θα πας κοντά στον Εσταυρωμένο.

Και θα ασπαστείς τα πόδια Του όπως τα ασπάστησαν μυριάδες ανθρώπων. Και θα ψάλεις και εσύ το Μεγάλο Σάββατο. Το μεγάλο άφραστο, άφραστο θαύμα. Το θαύμα είναι ένα θαύμα, ίλιγγος. Δεν υπάρχει. Και αν ακόμα στα άλλα άστρα, δεν ξέρω, αν κατοικούν άνθρωποι, δεν μπορούν να έχουν άλλη θρησκεία από τη θρησκεία του Χριστού.

Άφραστον θαύμα που ζει η Λινδιά ο κόσμος, θα φτάσεις και εσύ κοντά στον Εσταυρωμένο και θα ψάλλεις το μεγάλο κράμα και θα πεις: «Άφραστον θαύμα». Μετά, και μαζί με τους σωσμένους, μαζί με τον Τελώνη, μαζί με την Πόρνη, μαζί με τον Ληστή, θα γονατίσεις και εσύ θα πεις: «Λυτρωτά». Πέντε φορές το λέει: «Λυτρωτά, λυτρωτά». Λυτρωτής δεν είναι ο πλούτος, λυτρωτής δεν είναι η ηδονή, λυτρωτής δεν είναι τα κόμματα, λυτρωτής δεν είναι η ιδεολογία.

Λυτρωτά, λυτρωτά, λυτρωτά, ευλογητός εις τους αιώνας, ας τον υμνούμε και ας τον δοξάζουμε εις τους αιώνας, γιατί αυτός είναι αιώνιος, είναι αιωνία Ιησούς της ανθρωπής της καρδίας, η δόξα Ιησούς κράτος εις τους αιώνας αιώνας.