Basil the Great on Living the Gospel

This English transcript is an automated translation of the original Greek lecture. It may contain errors; the original Greek audio recording is the authoritative source. Some passages are omitted per editorial policy.

Once again, Your Eminence, Father, and beloved brothers and sisters in Christ, men, women, and children, I, an elderly bishop, stand at the lectern of this dear brotherhood.

Preaching is always difficult, if the preacher himself intends to live by what he preaches.

He must speak the truth to everyone. That is harder still at a time when, from one end of Greece to the other, morning till night, in cafés, squares, streets, and schools, people discuss nothing but politics. It has become an obsession.

I doubt there is another nation on earth so eager to turn everything into politics. This temptation can enter even the Church, and the cassock of an honorable clergyman can become caught up in politics too.

So we must take great care as we steer through these dangerous waters tonight. We must speak the truth to everyone without getting caught up in partisan talk.

We have a duty to speak.

I will speak, and those with pure hearts will not misunderstand us. That is why I hesitate to speak tonight. Still, fifty years of work in Greece, half a century, should have convinced everyone that a clergyman stands above political parties.

Thank you.

Yet even so, I hesitate and ask myself: Should I remain silent or speak? Should I speak, preach, preach well? Should I speak, should I preach?

I tell you, as I often do, that I would dearly love to spend these days hidden somewhere in a cave on the Holy Mountain, far from the noise of the times.

The monk lives in a beautiful world, of course, but one far removed from the world outside. There are two worlds. Each person carries a beautiful world within the heart, yet that inner world comes into conflict with the world outside. The two are very different, especially today, when the world outside tries to uproot everything beautiful that has gathered in our hearts.

Even in the caves of the Holy Mountain, we live in the world. And as long as we live in the world, we must take to heart what someone said: “I am human, and nothing human leaves me indifferent.” I am Greek, and nothing that happens in our beloved homeland can leave me indifferent. I am a Christian, or at least I try to be, and nothing that happens in our Holy Church should leave us indifferent.

We cannot remain indifferent. We too bear a share of responsibility for the evil that exists, as I will show. So, even at the risk of being misunderstood by zealous supporters of one party or another, we will speak the truth to everyone. And the words we speak will not be our own.

Everything I say, with God’s help, I ground in the history of the Church, in the sacred traditions of our people, in the local Synods and Ecumenical Councils, and above all in the Gospel. That is where I ground it. The Gospel is my scale: by it I weigh myself, others, every person and every matter.

The Gospel.

The Gospel in the Gospel, the Gospel with the Gospel. But listen, do you not hear what people are saying? I do not mean you who have come here tonight. I mean the crowds, ordinary people who have been led astray and have drifted far from the principles of our Church. They say, “The Gospel is old. We want a new Gospel.” What shall we answer those who say this? They want to judge us by the gospels of progress proclaimed from every corner of the world. What shall we answer? Some things in this world never grow old. Take the sun. For thousands of years, no one knows how long, it has given light and warmth and life to nature. Whatever the age, whatever a person’s circumstances, no one can say, “I have no need of the sun; let it go out.” The sun does not grow old, and, as the psalmist says, “Nothing is hidden from its heat.” Yet even the sun will grow old and go out. The Lord says, “Heaven and earth will pass away, but My words will not pass away.” The Gospel will endure through countless millennia. It does not grow old. Those who say it is old then change their tone. Speaking more diplomatically, they try to lessen the Gospel’s hold on us. They say, “The Gospel is good, who would deny it? Yes, the Gospel is good, but it is…”

‘It is a utopia. It cannot be lived. Who could do it?’ That is their answer. What shall we say to those who change their tune and tell us the Gospel cannot be lived? Tonight I will answer, using the voice of a great father and teacher of our Church. We younger clergy, especially we bishops, are not worthy even to untie the straps of his sandals.

That father is Basil the Great. People said the same thing in his day: ‘The Gospel cannot be lived. Who lives by it?’ So Basil the Great studied the question and wrote one of his most famous addresses.

That famous address is to the young. It was not many years ago that someone, let us leave him unnamed; you are clever enough to know whom I mean, said in Parliament, ‘I detest the ancient Greek language.’

He said it. And now the children understand none of it. So we need to speak plainly about the examples Basil gives and how he answers this claim.

You say the Gospel cannot be lived? Who says this? You Christians? Shame on you, he tells them. Tonight, Basil the Great says, I will show you that long ago, five hundred, a thousand, two thousand, even three thousand years ago, there were people illumined by ‘the true Light which gives light to every person coming into the world.’

Here in this world, they lived out some of the demanding teachings of the Sermon on the Mount. But could people before Christ, yes, before Christ, really have lived by teachings that are the Himalayas, the very Himalayas of moral life? That is how far people of the generations before Christ reached. Let me give you a few examples.

Most of these examples come from Basil the Great.

Christ says, ‘Do not store up treasures on earth, where moth and decay destroy. Store up treasures in heaven, where neither moth nor decay destroys.’ Do not love silver and gold, the thirty pieces of silver, or wealth. And elsewhere Holy Scripture says... Christian, my fellow human being, you see before you...

Even if you saw a river of gold coins flowing before you, do not touch them. Do not touch them; walk away. That is what Scripture says. But who follows that teaching? Today, we would die for money. Koskotas has become an idol of the Greek people. Money, money, that is the symbol of our country today. You could go and knock on their doors, but they would not open them. I repeatedly asked to see the prime minister and others to speak about our people's interests, and their doors stayed closed. For Koskotas, though, the doors were wide open. A poor man, a hero who fought in the war of 1940, could not get into their offices. But for Koskotas, that Judas, they opened the doors. Yes, they opened their doors to that gentleman. You, who love your country, could not even get near him.

You who fought for your country, you who hold high office... We cannot say it was only this one; those before him were the same. At Marathon, around 400 years before Christ, a historic battle took place: the Battle of Marathon.

A few Greeks, the Athenians fighting on behalf of all the Greeks, crushed the power of the Persians. They fought like lions. The Persians expected to enter Athens, but they were defeated. And on the plain of Marathon they left treasures behind: gold coins, sacks of them, whole jars full.

I must stop here. I feel like weeping. If one of today’s Greeks, who call themselves Christians, had found those immense treasures... But they put an honest man in charge, a man of the highest integrity.

His name was Aristides. He guarded them all night and took nothing: not a single coin, not one gold piece. He handed everything over to his country, died poor, and was buried at public expense. And this was before Christ. Before Christ!

Before Christ, he lived by the command, “Do not store up treasures on earth.” There is one example for you. So what will you say now, you Christian who claims the Gospel cannot be lived? You have Christ’s words, yet you mock them and invent a new rule: “Grab what you can to eat, and steal so you’ll have enough.”

Do you want another example? Aristides lived by that command about treasure before Christ. Now take another command: “Do not commit adultery; do not engage in sexual immorality.” The Gospel goes further: whoever looks at a woman with lust has already committed adultery with her in his heart.

And the same applies when a woman looks at a man with lust: she has committed adultery with him in her heart. This is a great teaching.

Who lives by it today? Hardly anyone. Even in something brought to me recently, they had erased the commandment, “Do not commit adultery.” You changed it, as though adultery were no longer a sin.

So come, you Christian, you Christian in name only, baptized in the font. Open your ears. Open your ears and listen to a little story.

There is a story about someone who, around 300 BC, put this difficult command from the Sermon on the Mount into practice. Who was it? Who? One of the noble sons of our homeland, and especially of our Macedonia: Alexander the Great. How did he do it? He advanced like an eagle, like a golden eagle. He crossed the Dardanelles, marched through Asia Minor, defeated the Persians and Darius, and seized untold riches.

Among the riches Alexander captured, the most striking prize was the women’s quarters, a harem containing some of the most beautiful women of Persia.

Among them were the daughters and the mother of Darius. They were trembling with fear. The generals said to the king...

“Your Majesty,” they said, “what lovely flowers, what beautiful young women! We’ll enjoy them tonight.” They urged him to go and see them. And what did he do? He did not go. He did not go to see them. He did not go to see them. He was a pupil of Aristotle, the great teacher who said that love is born from seeing, that desire enters through the eyes. Yet he did not go. And he ordered guards to protect the women’s quarters. And anyone who dared…

“Anyone who dares harm these women will answer for it.” Alexander the Great himself gave that order. Basil the Great tells this story. This was before Christ. The women in those quarters were trembling, but then they heard that the king had taken steps to keep them safe.

No one was to harm them. Then Darius’s mother knelt down and spoke of the gods and of her son Darius. She had seen what kind of man had defeated him.

Look at the greatness of this virtue. Aristides teaches us, “Do not store up treasures.” If an Aristides of today had been there, he might have carried it all off to Athens in trucks.

And you who live in sexual immorality and adultery: will you not marvel that, before Christ, this man lived by the commandment, “Do not commit adultery,” and guarded even the way he looked at a woman?

The Gospel also says: do not repay evil with evil, a tooth for a tooth, or an eye for an eye. Instead, overcome evil with good. Evil is overcome only by good. This is a great subject. Listen: another Greek, himself an idolater, put it into practice four hundred years before Christ. Who was he? Pericles. What did Pericles do?

The Gospel!

As soon as Pericles got up and went out into the street, a political opponent followed him, hurling the foulest insults at him. Pericles could have had him arrested or executed, could have done anything to him. But he did nothing. He just smiled. Night fell, and there were no electric streetlights in those days. So Pericles said to his servant, “Please take a lantern and see him home, so he doesn’t fall in the street and get killed.” This was before Christ, mind you. So what do you say to that, you who claim the Gospel cannot be lived?

Great men of the ancient world lived by strict commands that we find in the New Testament. Do you want another example? This one should bring us to tears. Christ tells us, and the words are displayed in our courts, Christ tells us not to swear oaths.

The Gospel says, “Let your yes be yes and your no be no.” Nothing more. Today things are different. It is rare, even among thousands of Christians, to find someone who will stand by that. Listen to what another Greek did four hundred years before Christ. We have forgotten our examples of virtue, and a people who forget them are on the way to disappearing.

Who was this example? His name was Cleinias. He had a case in court involving three talents, a great sum of money, worth millions today.

The judge told him, “If you swear an oath, you will win the case. If you do not, you will lose it.” People swore oaths in those days. Cleinias replied, “I will not swear.” And he lost three talents. He lost three talents!

Yet today, over the smallest, most trivial matters, we keep putting our hands on the Gospel to swear an oath. It is terrible. People come along proposing change after change, but they have not made the one saving change: doing away with the oath, which treats the Gospel with contempt.

And just the other day in Thessaloniki, a poor fellow said, “No, I will not swear an oath. I will not swear.” They tried him at once and sentenced him to three months. There may be another hearing now, and I will testify in God's defense.

So there you have it: Aristides taught us not to love money. Alexander the Great taught us not to commit fornication or adultery. Cleinias taught us not to swear oaths. All this was before Christ. They had never heard the Gospel, attended catechism classes or Bible study circles, or gone to spiritual fathers. Yet they showed that the Gospel could be lived even in the ancient world.

The Gospel teaches us, yet people mock it: “Listen to what the Gospel says, our daily bread!” People live on a little bread. Mark my words: the time is coming, I foretell it, when people will long for a little bread and a little water. How ungrateful people are!

In my poor village, where water was scarce, I remember elderly people taking a glass of water. Before drinking it, they would make the sign of the Cross. Think of it: even over a glass of water.

Ungrateful people! You ought to be sent up to the moon to see whether you can find water there. The rivers and lakes will dry up, and even the sea. Then you will miss water and bread, the simplest bread and water.

You will offer a gold coin for a drink of water. Even the lake at Marathon will dry up. Why, then, do we make light of bread? What does Christ teach us? To live simply, with what we need each day to sustain us.

A person’s needs are few, very few. But from five or six or ten needs, how many have we created today? A sociologist counted the needs of humanity today, and they are countless.

Look at the occupations that have grown up around them: three thousand five hundred occupations.

Yet the two basic occupations are farming and shepherding.

So many occupations, and so many needless wants. All these wants have created a consumer society. As I showed you in another talk, one child in today’s consumer society consumes enough to have sustained five children in earlier times!

And now there are heart troubles. The doctors have said it: too much food, too much food. Simplicity and restraint were taught to us even before Christ, remember this, remember this, children of Greece, here in our blessed homeland.

His name was Diogenes. He was a philosopher who admired Socrates. And what did he do? He lived simply, keeping his needs to a minimum.

He had a little cup, a shell, that he used to scoop up water. But one day he saw a young shepherd go to the river and drink from his cupped hands. “That child is wiser than I am,” he said.

And he threw away his cup.

“That child is wiser than I am,” he said.

That was that, and he went on living simply. Alexander the Great admired Diogenes and came to visit him. People told Diogenes, “Do you know that the greatest man of our age is coming to see you?” But Diogenes saw people as equals.

So Alexander stood before him and asked, “Do you want anything from me?” “Yes,” Diogenes said. “Move aside. You are blocking my sunlight.” Alexander moved aside and then said, “If I were not Alexander the Great, I would wish to be Diogenes.” Such was his simplicity. And Socrates said, “The fewer things a person needs, the closer he comes to God, for the divine has no needs.”

Would you like more examples, mentioned by Basil the Great and other Fathers? Remember your spiritual father, even more than your natural father.

He may be your good teacher, your good instructor, or the priest of the Most High, who holds the precious Gifts in his hands. He is like an angel of the Lord. What happens today? He is given no honor.

Who taught us to respect the priests of the Most High? Today young men do not become priests. They see how a priest is treated in the street, with contempt.

That Greece has disappeared. But in the old, blessed days, three hundred years before Christ, when there was no Gospel, a noble Greek lived out this respect. He was Macedonia’s most illustrious son, the one we have already spoken about.

What did he do? He went to Jerusalem.

Jerusalem, he took Jerusalem, conquered it, and entered the city. The high priest of Jerusalem came out with the priests to meet Alexander. And they saw Alexander, who had never bowed to anyone, never, bow down to the ground and kiss the breastplate the high priest wore, something like a pendant. The others were astonished. “Your Majesty, what made you kneel like that?”

‘You would kneel before a priest and kiss his hand?’ What did he answer? With words of wisdom: ‘I do not bow down to this man, but to the One whose name he bears.’

There he was, bowing before a priest of the Most High. Now, look at the Greek Parliament. I have said that I will speak plainly, and I will keep my word. I will call every party to account. Let me give you an example. They invited me, too, to the blessing of water at Parliament.

I told them I would go to the blessing of water, and I went. The Archbishop came, and the Holy Synod came as well. Yet not one of them rose from his seat to kiss the Archbishop’s hand.

Not one of them. Yet those who will not kiss the hand of the Archbishop or a priest will kiss someone else’s hand. I once saw a general kissing a woman’s hand, but I will say no more about her.

Do you understand? He would not kiss a priest’s hand, even when a priest came to his brigade. Perhaps these stories have tired you. Have they?

That is not how it should be. Let me give one more example. “You shall not take the name of the Lord in vain.” You must not speak God’s name carelessly, or insult or blaspheme it. Kepler, the great astronomer, would stand up whenever he heard God’s name, to show his respect. Such reverence! And in our homeland in ancient times, people had a sense of reverence too, even though they worshipped idols.

Thank you. They had Aphrodite, Zeus, Dionysus, and Bacchus, false gods. Yet in Athens, not one person dared to blaspheme. The Apostle Paul was struck by this and said that he had passed through their city.

He said he had found no such people elsewhere who revered and respected their gods. If Paul came among us today, he would cover his ears. Day and night we blaspheme God.

In ancient times, only one man dared even to raise a question. Socrates did not blaspheme; he merely asked, ‘Could these gods be false? Could there be another, the true God?’ For that very suspicion, they condemned him.

They condemned him to die by hemlock. That was Greece then. I could give you more examples to show what Basil the Great says: the Gospel is not impossible to live by. Even people of the ancient world lived by its teachings.

The examples are few and small, certainly, but they are enough to make the point. How could this happen, you may ask? Because God planted something in the human heart. Many things take root there.

But there is one root that God planted, and no Satan, no Stalin, no Hitler or Mussolini, and no other tyrant can tear it out. That root is virtue. Human beings were made for goodness, made for virtue.

And virtue inspired great admiration. All the wealth in the world is worth less than a dram of virtue, or, in the language of the New Testament, a dram of holiness. Such is the value of virtue. Read the Odyssey. I read it yesterday and wept when I came to a passage that brings to mind what Basil says.

Homer’s Odyssey is a praise of every virtue. We can set aside its shameful stories about the gods; it is still a praise of virtue. And what does Homer show us? A man with nothing, no clothes, no money, nothing at all.

And yet that man inspired admiration. Who was it who came out of the sea naked? It was Odysseus. Shipwrecked, he came ashore with nothing on. Ashamed, he hid himself in the undergrowth.

A young woman found him and gave him clothes. He dressed himself, a modest, upright, virtuous man. When he went among her people, they did not know him. They saw only a shipwrecked stranger, and he did not tell them his name.

The Phaeacians welcomed and cared for him. Is anyone here from Corfu, the island of the Phaeacians? They gave him baths and looked after him. Then they said, “Let us sing you a song.” They called a poet, and there were beautiful Homeric songs, not amanes or corrupt songs. He began reciting the Iliad, without knowing that the stranger was Odysseus. When the song spoke of his wife and children, Odysseus began to weep. “What is the matter?” “My wife, my children, I remembered them.” They asked his name. “Odysseus.” “You are Odysseus?” For hours he told them his adventures. He showed modesty. Later they went to the games. Odysseus took up the discus and threw it farther than any of the others. Everyone admired him. They all wanted to be like Odysseus.

Basil the Great says that Odysseus was naked, but he still had virtue with him. The waves, the storm, the wind, and the sea could not take it from him. The sea took his companions and everything he had. It left him naked as on the day he was born, but he still had virtue. How great a thing virtue is!

Plato says, ‘All the gold above and below the earth is not worth as much as virtue.’ Gather every bit of gold on the earth and beneath it, and it still cannot equal virtue. These are the examples.

But I ask you tonight: do we need to hold up Odysseus and say, “Let us become like Odysseus”? No. We live in the time of the New Testament, in the time of redemption. We hear the call, and if we keep silent, even the stones will cry out. We are called to something greater than becoming like our ancestors: to become like Christ, who is perfect and in whom every virtue is found, as Basil says.

The Gospel, Holy Scripture, shows us the fullness of virtue in our Lord Jesus Christ. And we are called to imitate Jesus Christ. That, my dear friends, is what I wanted to tell you tonight.

I have given you examples, especially those cited by Basil the Great, to show that the Gospel can be lived.

After all, even if we do not live by the Gospel, others do, and I could give you examples. Among Turks and Jews, and even among peoples living deep in the forests, there are still signs of virtue, because the human person was created for virtue and holiness. Yes, I reminded you of these things to show you that the Gospel has not grown old. The Gospel is eternal. The Gospel enlightens every person who comes into the world.

And the Gospel should be our guide. But the hour is late, so please... Yes, all right, just two more minutes. These examples I have given move me deeply. Though I have not finished my sermon, I want to speak to you as a Greek living in this country, our suffering homeland. I want to say this...

Give me politicians who are as free from greed as Aristides. Give me great leaders with enough kindness to hand a lantern to an enemy so he will not stumble. Give me people who do not keep swearing on the Gospel day and night, as Cleinias refused to do.

Give me men like Cleinias. Give me an Alexander the Great who turns away from adultery and fornication, who refuses even to look at the faces of the beautiful women Darius had gathered there. Give me people who hold these ideals above everything else: who respect God and their parents, who are free from the love of money, honest and sincere, noble-minded and great. Give me such men, my homeland, and Greece will become a star that helps the whole world. Sadly, we too have come to say, ‘Save me, O Lord…’

The godly person has vanished. Where is there a godly person now? We have reached the age of Diogenes, who carried a lantern and said, “I am looking for a human being, looking for a human being. I am looking for a Christian, looking for a human being.” Where is such a person?

Human kindness has vanished, along with honesty, freedom from greed, modest living, and simplicity. We have raised a new generation that has strayed far away. It is an adulterous and wicked generation, as Christ said, and our children will pay the price. The next generation will pay.

I firmly believe this, and I will preach another sermon to show it: if Greece, this small country, lived by the honesty of Aristides and the integrity of Alexander the Great, by the virtues of our heroic ancestors who took a small homeland as far as India and the sources of the Nile, Greece would be the happiest country in the world.

Greece would not be borrowing; Greece would be lending. She would not need to borrow. But now, with all this corruption, well, she has gone bankrupt. She is the most indebted country, and everyone has been stealing from everyone else. They once asked a foreigner, I’m nearly finished, who had come to Greece, stayed quite a while, and come to know the Greek people. He admired ancient Greek and knew the language well, Homeric Greek and all.

Later he went to London. People there asked him, “Do they still speak that beautiful language we study here?” He said, “I hardly know. But there is one verb they all know how to conjugate, young and old, in every form and every tense: ‘I steal, you steal, he steals, we steal, you steal, they steal. I stole, I will steal, or perhaps I will not steal.’ That is the verb they know.”

And we have become a disgrace before the whole world. We are ashamed. Think of 1940, when people in Paris, sitting in a large restaurant, spoke of what was happening in our high mountains.

And someone there said, “Those people down there, they are Greeks.”

“Le Grec! What do you mean, Le Grec?” They stand up, take hold of him, and begin a demonstration. Our honor rose to the stars. We took the summit of the Pindus Mountains and joined it to the stars. From that great height, our homeland has fallen, fallen. We won on the high mountains, yet now we risk falling apart, being defeated in our cities by our own votes. This is a battle, and we will answer for our honor before God. That is how things stand.

At Vespers listen to a beautiful hymn to the Most Holy Theotokos, the Virgin. It ends, “Save a people who have lost hope.” My God, my Christ, save a people who have lost hope. We have reached despair, my friends, despair.

We have lost hope in one leader after another. If we look to our political leaders here on earth, every one of them, on the Right and on the Left, we find despair. Despair, despair. Our one hope is to lift our eyes to heaven. Our hope is God; our hope is Christ. And I believe He will once again work His miracle for our homeland.

Yes, and so the younger generation pays the price. We have gone bankrupt. We have reached despair now, despair, despair, utter despair. And the children: hang a little cardboard sign on the back of every baby born.

An innocent baby is a million in debt from the moment it is born. On its back it carries the debt left by its parents, by thieves and swindlers. This is what they have brought us to. Because of us, the next generation will suffer; because of us, our homeland’s future will suffer.

All of us who care for our homeland, who still have feeling in our hearts, who want to live by our ideals...

With these ideals before me, I will go forward again, placing my hope in God and taking as my motto the words of Constantine the Great: “In this sign, conquer.” With those words, I hope to keep moving forward. That is what I wanted to say to you. Tomorrow, God willing, I have a matter to attend to. I am trying to set up a radio station in Florina, but I am meeting countless obstacles, so I will stay and see what I can do. If God wills and I remain here for this matter, I hope to see you next Sunday so we can continue. I will give you a copy of The Spark, which contains a sermon from a previous Sunday called “Greeks, Do Not Blaspheme.” Please take as many copies as you like and give away as many as you like. Spread them everywhere. We publish it free of charge and give it away. Take as many as you like and spread them around. Thank you very much.

We will also offer them for just five drachmas each. We don’t have extra copies here tonight, so please take one each. If you want another five, ten, fifteen, or twenty, come and get them for five drachmas each, half what they cost. Give them out in shops, grocery stores, barbershops, on the streets, on buses, everywhere. Let us sound the call everywhere and say: Greeks, stop!

Stop! You are blaspheming. Let us make an effort, let us struggle to stamp out, or at least reduce, the blasphemy I spoke to you about. Well, that is all I had to say. I hope to see you all here next Sunday, God willing. I always say “God willing,” and God willing, every one of you will be here.

Παναγία Δέσποινα Θεοτόκε, Άγιοι Άγγελοι και Αρχάγγελοι, Τίμιε Πρόδρομε, Αποστόλων Δωδεκάς, Οι δάσκαλοι και πατέρες της Εκκλησίας, Όσιοι και μάρτυρες, οι καλώς αθλήσαντες στεφανωθέντες, πείστε πρεσβεία προς τον Γύριον του ελευθείνεται ψυχά συμμών. Αμήν.

Και πάλιν, Σεβασμιότατε Πάτερ, αγαπητοί εν Χριστώ αδελφοί, άνδρες, γυναίκες και παιδιά, και πάλιν εγώ, γέρων επίσκοπος, βρίσκομαι στο βήμα της προσφιλούς αυτής αδελφότητος.

Το κήρυγμα είναι πάντοτε δύσκολο, εάν το κήρυγμα, εννοείται, θέλει να εφαρμόσει αυτό.

Να ειπεί την αλήθεια προς όλες τις κατευθύνσεις. Και ακόμα περισσότερο είναι δύσκολο στην περίοδο αυτή, κατά την οποία από το ένα άκρο της Ελλάδος έως το άλλο άκρο της Ελλάδος, από το πρωί μέχρι το βράδυ, καφενεία, πλατείες, δρόμους, σχολεία, τίποτε άλλο δεν συζητούν παρά πολιτική, πολιτικομανία.

Αμφιβάλλω αν υπάρχει άλλο έθνος στον πλανήτη που τα πάντα θέλουμε να τα πολιτικοποιήσουμε. Ο δε πειρασμός αυτός της πολιτικοποιήσεως υπάρχει κίνδυνος να εισέλθει και στην Εκκλησία ακόμα, και το ράσο των τίμιων να πολιτικοποιηθεί.

Χρειάζεται λοιπόν πολύ μεγάλη προσοχή να διαπλεύσουμε τας συμπληγάδας αυτού του λόγου απόψε, να ομιλήσουμε κατά τέτοιον τρόπον ώστε, αποφεύγοντας τον κίνδυνο της πολιτικολογίας, να ομιλήσουμε την αλήθεια προς όλες τις κατευθύνσεις.

Έχουμε μια υποχρέωση να ομιλήσουμε.

Μιλήσομαι και όσοι έχουν αγνή καρδία δεν θα μας παρεξηγήσουνε. Γι' αυτό το λόγο διστάζω απόψε να ομιλήσω. Μόνο ότι οι 50 ετών εργασίας στην Ελλάδα, μισός αιώνας, πρέπει να έχουν πείσει τους πάντας ότι ο κληρικός είναι υπεράνω κομμάτων.

Ευχαριστώ.

Εν τούτοις όμως διστάζω και ρωτώ: να σιωπήσω ή να λαλήσω, να ομιλήσω, να κηρύξω, να κηρύξω καλά, να ομιλήσω, να κηρύξω;

Εγώ να σας πω ότι, πάντοτε μεν το λέγω, πολύ θα επιθυμούσα να είμαι τις ημέρες αυτές κάπου κρυμμένος, σε κάποια σπηλιά του Αγίου Όρους, εκεί μέσα να είμαι μακράν από τον θόρυβο που δημιουργούν οι ημέρες αυτές.

Βέβαια, ο καλόγερος είναι ωραίος κόσμος, αλλά είναι κόσμος που δεν έχει καμία επαφή με τον κόσμο των εξωτερικών. Δύο κόσμοι υπάρχουν. Κάθε άνθρωπος έχει έναν ωραίο κόσμο, αλλά αυτός ο ωραίος κόσμος που έχει μέσα στην καρδιά του συγκρούεται με τον εξωτερικό κόσμο, ο οποίος είναι πολύ διάφορος και ιδίως στην εποχή μας που προσπαθεί να ξεριζώσει από τις καρδιές μας ό,τι ωραίων κυψηλών έχει ο άνθρωπος.

Μέσα στο σπήλι, στα σπήλια του Αγίου Όρους, εμείς ζούμε μέσα στον κόσμο και όσο ζούμε μέσα στον κόσμο πρέπει να εφαρμόσουμε αυτό που είπε κάποιος: «Είμαι άνθρωπος και τίποτε των ανθρώπινων δεν με αφήνει αδιάφορο». Είμαι Έλλην και τίποτε που συμβαίνει στην αγαπητή μας πατρίδα δεν μπορεί να με αφήνει αδιάφορο. Είμαι Χριστιανός, προσπαθώ να είμαι Χριστιανός, και τίποτε από εκείνα που συμβαίνουν στην Αγία μας Εκκλησία δεν πρέπει να μας αφήνουν αδιάφορα.

Δεν μπορούμε να μείνουμε αδιάφοροι και έχουμε κι εμείς την ευθύνη, διότι κακό υπάρχει, έχουμε κι εμείς το ποσοστό της ευθύνης, όπως θα αποδείξω. Δι' αυτό λοιπόν κι εμείς, με τον κίνδυνο να παρεξηγηθούμε από μερικούς φανατικούς οπαδούς του άλφα ή του βήτα κόμματος, θα λαλήσουμε την αλήθεια προς πάσαν κατεύθυνσιν, ενώ δεν θα πούμε δικά μας λόγια.

Λόγια, ό,τι λέγω με τη βοήθεια του Θεού, το στηρίζω στην ιστορία της Εκκλησίας, το στηρίζω στις ιερές παραδόσεις του γένους μας, το στηρίζω εις τα τοπικά και οικουμενικά συνόδους, το στηρίζω προπαντός εις το Ευαγγέλιο. Εδώ το στηρίζω. Αυτό είναι το ζύγι, η ζυγαριά μου αυτή είναι, που ζυγίζω τον εαυτό μου, ζυγίζω και τους άλλους και οποιοδήποτε πρόσωπο και πράγμα και περισσότερο.

Ευαγγέλιο.

Το Ευαγγέλιο στο Ευαγγέλιο, το Ευαγγέλιο με το Ευαγγέλιο. Και ακού, δεν ακούτε; Δεν ακούτε, μη βλέπετε εσείς που είδατε σήμερα απόψε, αλλά πλήθος λαού, κόσμος και κοσμάκης, πλανεμένος, μακράν από τας αρχάς της Εκκλησίας μας, λέει: «Ευαγγέλιο, πάλιωσε. Θέλουμε καινούργιο Ευαγγέλιο». Έτσι λέει ο κόσμος. Τι έχουμε να απαντήσουμε σε αυτούς που μας λένε ότι δεν θέλουν; Πρέπει να μας κρίνετε με το Ευαγγέλιο, αλλά πρέπει να μας κρίνετε με τα Ευαγγέλια της προόδου, τα οποία ακούγονται εκ πάσης γωνίας του κόσμου. Τι έχουμε να απαντήσουμε; Ότι υπάρχουν στον κόσμο μερικά πράγματα που δεν παλιώνουν. Παράδειγμα, ο ήλιος. Χιλιάδες χρόνια, άγνωστος ο χρόνος, φωτίζει, θερμαίνει, ζωογονεί τη φύση. Κανείς δεν μπορεί να πει σε αν δείτε εποχή η κερανζή πως εποχή, σε οντύποτε κατάσταση να βρίσκεται, σε οντύποτε καθεστώση να βρίσκεται: «Έχω ανάγκη από τον ήλιο, αλλήμου να σβήσει ο ήλιος». Δεν παλιώνει ο ήλιος, και ουδείς αποκρυβήσεται της θέρμης αυτού, λέγει ο ψαλμωδός. Ο ήλιος δεν παλιώνει. Και ο ήλιος θα παλιώσει και θα σβήσει πριν που ο Κύριος ουρανώσει ή παραλέψονται, οι δε λόγοι μου μη παρέλθωσι. Το Ευαγγέλιο να είναι διαρκείας διαγώνων χιλιοκτηρίδων. Συνεπώς, δεν παλιώνει το Ευαγγέλιο. Εκεί με το παλιό αυτό οι άλλοι πάει και λένε που καλώνουν το Ευαγγέλιο, μη τριάζουν τη φωνή τους αυτή διπλωμάτε για να μας μειώσουν την εντύπωση του Ευαγγέλιου. Μας λένε: «Το Ευαγγέλιο, καλό είναι το Ευαγγέλιο, ποιος τώρα νιέται; Καλό το Ευαγγέλιο, αλλά είναι...»

Είναι ουτοπία, είναι απραγματοποίητον. Ποιος θα κάνει; Έτσι απαντούν. Τι έχουμε να απαντήσουμε εις αυτούς οι οποίοι αλλάζουν τη φωνή τους και μας μιλούν ότι είναι ανεφάρμοστο το Ευαγγέλιο; Απόψε θα απαντήσω. Θα απαντήσω όχι με δική μου φωνή, αλλά θα απαντήσω με τη φωνή ενός μεγάλου πατρός της Εκκλησίας μας, οικουμενικού πατρός ή δασκάλου, το οποίο εμείς οι νεότεροι κληρικοί και ιδιαίτερα όσοι επίσκοποι δεν είμεθα εις θέση να λύσουμε τα υποδήματά τους, τους ιμάντας των.

Είναι ο Μέγας Βασίλειος. Κάτι τέτοιο λεγόταν στην εποχή, ότι το Ευαγγέλιο ανεφάρμοστο είναι. Ποιος το εφαρμόζει; Και ο Μέγας Βασίλειος εκάθεσε και μελέτησε και έγραψε έναν από τους πλέον περίφημους λόγους του.

Ο δε περίφημος λόγος του είναι προς τη νεολαία. Αγία Γραφή, Ανάληψη, Αποκάλυψη, Ευαγγελισμός, Ευ Εδώ δεν είναι πολλά χρόνια που κάποιος, κάποιος, ας μην πούμε το όνομα, είστε αρκετά έξυπνοι, εννοείτε ποιον εννοώ, κάποιος στη Βουλή μέσα είπε: «Σιχαίνομαι την αρχαία ελληνική γλώσσα».

Το είπε ο Μάσης, Μάσης, Μασόνος Γαροανίρ. Ναι, λοιπόν, έτσι τώρα πλέον δεν καταλαβαίνουν τίποτα τα παιδιά μου και είναι λοιπόν αναγκαίο να ομιλήσουμε τα παραδείγματα που αναφέρει, τι κάνει αυτός, πώς απαντά.

Λέτε ότι το Ευαγγέλιο δεν εφαρμόζεται; Το λέτε; Ποιοι το λέτε; Εσείς οι χριστιανοί; Ντροπή σας, τους λέει. Εγώ θα έρθω απόψε, λέει ο Μέγας Βασίλειος, να σας αποδείξω ότι αυτά που λέει η Γραφή στην παλιά εποχή πεντακόσια, χίλια, δύο χιλιάδες χρόνια, τρεις χιλιάδες χρόνια, μακρά, πολύ μακρά, υπήρξαν άνθρωποι οι οποίοι, φωτιζόμενοι από το φως, ην το φως το αληθινον, ο φωτιζει παντα ανθρωπον ερχομενον εις τον κοσμον.

Στον κόσμο εφήρμοσαν ορισμένες δύσκολες διατάξεις της επί Όρους Ομιλίας. Μα είναι δυνατόν προ Χριστού, ναι, προ Χριστού, να υπάρξουν πρόσωπα τα οποία να εφήρμοσαν διατάξεις της επί Όρους Ομιλίας, οι οποίες τα Ιμαλάια, τα Ιμαλάια της ηθικής είναι; Μέχρι αυτό το σημείο, λοιπόν, έφτασαν άνθρωποι της προ Χριστού γενιάς. Θα σας αναφέρω μερικά παραδείγματα να δείτε.

του Μεγάλου Βασιλείου τα περισσότερα.

Λέγει, ο Χριστός το λέει, μη τις αυρίζετε επί της γης όπου εσείς και βρός αφανίζει, θησαυριζετε δε υμιν θησαυρους εν ουρανω, οπου ουτε σης ουτε βρωσις αφανιζει και μη αγαπάτε το αργύριο και το χρυσίον, τα τριάκοντα αργύρια, και μη αγαπάτε τα πλούτη. Και λέει κάπου αλλού η Γραφή και αν λέει, άνθρωπε χριστιανέ, άνθρωπε, βλέπεις μπροστά σου

Μπροστά σου να τρέχει ποτάμι, να τρέχει ποτάμι από χρυσά νομίσματα, μη αγγίξεις τα, μη τα αγγίξεις, φύγε μακριά από αυτά. Αυτά λέγει η γραφή, μάλιστα. Λοιπόν, ποιος το εφήρμοσε αυτό το ρητόν; Το ρητόν το εφήρμοσε εμείς σήμερα, πεθαίνουμε για τα λεπτά. Έγινε ίνδαλμα του ελληνικού λαού ο Κοσκοτάς. Αυτό είναι το σύμβολο σήμερα της πατρίδας μας: χρήμα, χρήμα, σου λέει. Εσύ πήγαινες εσχάλωτε να χτυπήσεις. Σε ζήτησα κατεβανάληψεν εγώ να δω τον πρωθυπουργό, να δω τον ένα, να μιλήσω για τα όμορφια συμφέροντα. Δεν ανοίξανε, ανοίξανε όμως κατεβανάληψε τους Κοσκοτά. Ήταν οι πρώτες ανοιχτές, ανοιχτές πόρτες. Ένα φτωχαδάκι, ένας ήρωας του Σαράντα, Μεριστή Ανδρίας που επολέμησε, δεν άνοιγαν τα γραφεία τους, αλλά στον Κοσκοτά, τον Ελλήνων από τον Ιτρισάνθιον, τον Ιούδα αυτόν, του άνοιγαν τις πόρτες. Ναι, άνοιγαν τις πόρτες αυτού του κυρίου, μάλιστα. Εσύ δεν μπορούσες να τον πλησιάσεις, δεν μπορείς να τον πλησιάσεις εσύ που αγαπούς την πατρίδα.

εσύ που πολέμησε την πατρίδα, εσύ που βρίσκεσαι πάνω στις Ιεράς Επάρξης, ήταν αδίμα, δεν μπορούμε, κάτι δεσποινάρια, όλοι τους, μην νομίζεις μόνο αυτός ο προηγούμενος και ο προηγούμενος τα ίδια. Στην εποχή εκείνη, το 400 π.Χ., π.Χ., μ.Χ., στο Μαραθώνα εδώ έγινε μια μάχη ιστορική, έγινε η μάχη του Μαραθώνος.

Ολίγοι Έλληνες, Αθηναίοι προμαχούντες Ελλήνων, εστόρεσαν Μήδων την δύναμη, λέγει, πολέμησαν ως λέοντες. Και ενώ περίμεναν οι Πέρσες να μπουν στην Αθήνα, δεν μπορούσαν να μπουν, ενικήθησαν οι Πέρσες. Και άφησαν στην πεδιάδα του Μαραθώνος θησαυρούς. Τι δεν άφησαν; Χρυσά νομίσματα, τσουβάλια, πιθάρια ολόκληρα.

Σταματώ εδώ, μου ήρθε να δακρύσω, μου ήρθε να δακρύσω, να σημειώσω. Εάν το δισαυρό αυτών των αμήθητων, κάποιος σημερινό Έλλην έγονται χριστιανοί Αλλά εκεί έβαλαν έναν τίμιο άνθρωπο, τιμιότατον άνθρωπο.

Ονομάζεται Αριστείδης, τα φύλαγε όλη νύχτα. Δεν επήρε ούτε ένα φράγκο, ούτε ένα χρυσό νόμισμα, ούτε ένα. Παρέδωσε όλα στην πατρίδα και απέθανε πτωχός. Και ετάφη δημοσία δαπάνη. Να, προ Χριστού. Προ Χριστού.

Προ Χριστού εφήρμωσε, μη τη σαβρίζετε επί της γης της αυρούς Μαρτέως. Ορίστε, ένα παράδειγμα. Τι θα πεις εσύ λοιπόν τώρα, ο χριστιανός που κηρύσσεις ότι το Ευαγγέλιο είναι ανεφάρμοστο; Και αντί να έχεις το ρήμα του Χριστού, το κοροϊδεύεις, το εμπαίζεις και λες: Και έβγαλες άλλον καινούργιο νόμο: άρπαξε να φας και κλέψε να έχεις.

Θες άλλο παράδειγμα, μη θυσαμβρίζεται το εφήρμοσε προ Χριστού ο Αριστίδης Θες άλλο παράδειγμα; Τι λέγει; Λέγει το άλλο παράδειγμα. Μην μοιχεύσεις, μην πορνεύσεις. Κάτι ανώτερο είπε το Ευαγγέλιο. Όποιος βλέπει γυναίκα με πονηρό βλέμμα, εμοίχευσε αυτήν στην καρδία του.

Και όπως η Ρέκα αν δει τον άντρα με πονηρό βλέμμα, εμήχευσε να αυτόν Αυτά ήταν οι μαλάκια, η θετική μεγάλη.

Σήμερα ποιος τα εφαρμόζει; Κανείς απολύτως. Ακόμα και σε Ιουλίου που μου φέρανε, εσβήσανε αυτή την εντολή του «μη μοιχεύσεις». Την αλλάξατε διότι δεν είναι πλέον αμαρτία η μοιχεία, την αδώσαμε.

Έλα λοιπόν εσύ ο χριστιανός, ο ψευτοχριστιανός που βγήκες βαπτισμένος στην κολυμβήθρα. Άνοιξε τα αυτιά σου, άνοιξε τα αυτιά σου να ακούσεις κάποια μικρά ιστορία.

Υπάρχει μια ιστορία ότι 300 π.Χ. κάποιος το εφήρμοσε αυτή τη δύσκολη εντολή του της επί του Όρους Ομιλίας. Ποιος; Ποιος; Ένας. Ευγενές τέκνον της πατρίδος. Ευγενές τέκνον και ιδιαιτέρως της Μακεδονίας μας, ο Μέγας Αλέξανδρος. Πώς το εφήρμοσε; Προχώρησε ως αετός, ως χρυσαετός αετός. Πέρασε τα Δαρδανέλλια, προχώρησε τη Μικρά Ασία, ενίκησε τους Πέρσας, ενίκησε τον Δαρείο και κατέλαβε αμύθητα πλούτη και το σποδεύτηκε.

Και το σπουδαιότερο που καπούσε, που επήρε μεταξύ του πλούτου θησαυρού, ήταν ο γυναικωνίτης. Ένας γυναικωνίτης από τις πιο όμορφες γυναίκες της Περσίας. 100 διαγώσεις, το πρωθός, γυναικωνίτη είχαν αυτοί, χαρέμι.

Και μέσα στο χαρέμι αυτό ήταν και οι θυγατέρες και η μητέρα του Δαρείου. πρόμος και φόβος, οι στρατηγοί λένε βασιλιά

Βασιλιά, λέει, τι λουλούδια, λέει, ωραίες κοπέλες, θα τις απολαύσουμε απόψε. Και τον παρακαλέσανε να πάει να τις δει. Και τι είπε; Δεν επήγε, δεν επήγε να τις δει, δεν επήγε να τις δει. Μαθητής αυτός του Αριστοτέλους, του διδασκάλου Αριστοτέλους, ο οποίος έλεγε ότι από το οράν γεννάται το εράν, από τα μάτια έρχεται ο έρωτας. Δεν επήγε. Κι όχι μόνο δεν επήγε, διέταξε να φρουρήσουν τον γυναικωνίτη. Κι όποιος τολμήσει.

Κι όποιος τολμήσει να πειράξει τις γυναίκες, θα βεβαιωθεί. Ο Μέγας Αλέξανδρος, παρακαλώ, ο Μέγας Αλέξανδρος, λέει ο Μέγας Βασίλειος, το λέει αυτό. Προ Χριστού, λοιπόν, ο Μέγας Αλέξανδρος. Και όταν στον γυναικωνίτη, που τρέμανε, τρέμανε, και άκουσαν ότι ο βασιλεύς έλαβε πρόνοια να τις ασφαλίσει.

Και κανείς δεν τις πειράξει. Τότε η μάνα του Δαρίου υγριά εγωνάθησε και είπε Οι θεοί, οι θεοί, οι άνδρες θέλει μάσας, να νικήσει το παιδί μου ο Δαρείος, να νικήσει ένας τέτοιος μας.

Να το μεγαλείο της φυγής. Μη τη σαβρίζετε, μας διδάσκει ο Αριστείδης, που αν ήταν σύγχρονος Αριστείδης με τα μπάμπερ θα τα μετέφερε όλα στην Αθήνα.

Λέτε λοιπόν εσείς οι άλλοι πορνοβοσκοί και μοιχοί να θαυμάσετε το μεγαλείον που προ Χριστού αυτός εφήρμοσε την εντολή του μη μοιχεύσεις και όμβλεψας εις πρόσωπο γυναικός εμείς ευρετάτην.

Πιο όσο ο Περικρίσης! Τι έκανε ο Περικρίσης! Υπότιτλοι AUTHORWAVE Ποιος, ο Περικλής. Τι έκανε ο Περικλής. Μόλις σηκώθηκε και βγήκε στον δρόμο, από πίσω ένας αντιπαλός του. Ποιος πρόσωπο γυναικός εμείς εβετάτην. Άλλοι λέει το Ευαγγέλιο. Κακό αντί κακού μη κάνεις. Οδόντα αντί οδόντο μη δώσεις. Οφθαλμόν αντί οφθαλμόν δώσεις. Αλλά νίκα το κακόν δια το καλό. Το κακό νικάτε μόνο με το καλό. Μεγάλο θέμα αυτό. Κορυφία για αυτή η τόρη Μαλαΐων είναι. Λοιπόν, ακούστε. Το εφήρμοσε 400 χρόνια ένας άλλος Έλληνας. 400 χρόνια ένας άλλος Έλληνας, υδρονάτρης κι αυτός. Ποιος, ο Περικλής. Τι έκανε ο Περικλής, μόλις σηκώθηκε και βγήκε στον δρόμο,

Ευαγγέλιο.

Μόλις σηκώθηκε και βγήκε στον δρόμο, από πίσω ένας αντίπαλός του πολιτικός τον ύβριζε με τις χυδαιότερες λέξεις. Τίποτε αυτός, ενώ μπορούσε να τον συλλάβει, να τον εκτελέσει, να τον κάνει, τίποτε αυτός, μειδιούσε. Ενύχτωσε, ηλεκτρικά φανάρια δεν υπήρχαν τότε, και λέγει ο Περικλής στον υπηρέτη του: «Σε παρακαλώ, να πάρεις το φανάρι και πήγαινε στο σπίτι, να μην πέσει στον δρόμο και σκοτωθεί». Προ Χριστού, παρακαλώ. Πού είσαι λοιπόν εσύ, ο οποίος κηρύσσεις ότι η δική είναι εφάρμοστος;

Αφού διατάξεις αυστηράς της Καινής Διαθήκης εφήρμοσαν άνδρες υπέροχοι του παλαιού κόσμου. Θέλεις άλλο παράδειγμα; Εδώ πια πρέπει να κλάψουμε. Λέει ο Χριστός, και είναι πάνω στα δικαστήριά μας, λέει ο Χριστός, μη όμως σε όλους.

Όχι έρεστε Ευαγγέλιο, όχι, όχι, το ναι και το ου, πέραν τούτου τίποτε άλλο. Και σήμερα είναι διαφορετική κατάσταση και σπάνιο πράγμα, σε χίλιους, δυο χιλιάδες χριστιανούς. σαν το Μαπουλάκο να πει δεν ενοχίζομαι κύριε, δεν ενοχίζομαι τίποτε, θες να μάθεις έλα σε δράξει ένας άλλος Έλληνας προ Χριστού 400 χρόνια που έζησε Τον ουρά του ποιος το θυμάται; Μπρος, Λησμονήσαμε τα πρότυπα, και λαός που λησμονάει τα πρότυπα είναι πρώτης μέρος να σβήσει.

Ποιο είναι το πρότυπο; Λέγεται, δεν έχουμε να πει να κάνετε ασημόνωμα εδώ πέρα, λέγεται Κλεινίας. Είχε υπόθεση στο δικαστήριο και του είπε ο δικαστής: διαφορά τρία τάλαντα, εκατομμύρια, τουλάχιστον εκατομμύρια, τρία τάλαντα.

Να, να, του λέει ο δικαστής, εάν ορκιστείς, είχαν τον όρκο οι παλαιοί, εάν ορκιστείς, κέρδισες την υπόθεση· εάν δεν ορκιστείς, θα τη χάσεις την υπόθεση. Δεν ορκίζομαι. Και έχασε τρία τάλαντα, και έχασε τρία τάλαντα, και έχασε τρία τάλαντα.

Μάλιστα, τώρα για μικρά και ασήμαντα πράγματα, για τιποτένια πράγματα, παλαμίζουμε συνεχώς το Ευαγγέλιο. Τρομερό πράγμα. Και κάπου κάπου θα παρουσιαστεί και κάνει αλλαγές, πολλές αλλαγές. Μια αλλαγή, σωτήριο αλλαγή, να καταργήσει τον άνθρωπο δεν το έκαναν, διότι σε ευτελείσουν το Ευαγγέλιο.

Και προχθές στη Θεσσαλονίκη ένα φτωχαδάκι, τον Καλέας Σερανική, να σας πω την αλήθεια, «όχι, δεν ορκίζομαι, δεν ορκίζομαι», τι λέω, αμέσως ήμουν και τον δικάσανε τρεις μήνες. Και θα κάνει τώρα ίσως το δικαστήριο και θα πάω μάρτυς υπερασπίσεως του Θεού.

Ορίστε λοιπόν, μη αγαπάτε τα αργύρια, μας το δίδαξε ο Αριστείδης. Μη πορνεύετε και μοιχεύετε, μας το δίδαξε ο Μέγας Αλέξανδρος. Μη ορκίζεστε, μας το δίδαξε ο Κλεινίας προ Χριστού. Που ούτε Ευαγγέλιο ακούσανε, ούτε κατηχητικά σχολεία πήγανε, ούτε κυκλογραφείς πήγανε, ούτε πνευματικούς πατέρες πήγανε και απέδειξαν αυτοί ότι το Ευαγγέλιο εφαρμόζεται και στον παλαιό ακόμα κόσμο.

Ακόμα κόσμο Παιχνάρωτε. Και απέδειξαν αυτοί ότι το Ευαγγέλιο εφαρμόζεται και στον παλαιόν ακόμα κόσμο. Το Ευαγγέλιο μας διδάσκει, κροδεύω το Ευαγγέλιο, το κροδεύω. Ή εμπέχτερ. Άκου εκεί λέει το Ευαγγέλιο των άρτων ημών των επιούσεων. Μόνο ψωμάκι ζει ο κόσμος. Και η θέλης ο Χριστός με τον άρτων των... Ένια σου έρχεται ο καιρός, προφητεύω. Το ψωμί ψωμάκι, το ψωμί ψωμάκι και το νερό νεράκι. Ε λέει είναι άνθρωποι αχάριστε Το Ευαγγέλιο μας διδάσκει. Κροδεύω το Ευαγγέλιο. Το κροδεύω. Ιεμπέχτερ. Άκου εκεί λέει το Ευαγγέλιο των άρτων ημών, των επιούσεων. Μόνο ψωμάκι ζει ο κόσμος. Και θέλεις ο Χριστός με τον άρτων, τον... έννοια σου έρχεται ο καιρός. Προφητεύω. Το ψωμί ψωμάκι. Το ψωμί ψωμάκι.

Εγώ στο φτωχό μου χωριό, που είναι λίγο το νερό, θυμούμαι γεροντάκια που παίρνανε από το νερό το εγγονήτι, γέμζε εγγονή του ποτήρι και, πριν να το πιει, έκανε το σταυρό του. Πες, σταυρό είναι το νερό.

Αχάριστε άνθρωπε, αγνώμονα άνθρωπε, κτίνε ρε μάλι, έπρεπε να σας στείλουμε απάνω στο φεγγάρι να βρεις τα λαουατιά νερό. Θα στερεύσουν οι ποταμοί και οι λίμνες και η θάλασσα και τα νερά και το ψωμί, το ψωμάκι, τα νερονεράκια.

Θα δεις μια λίρα και νερό θα πίνεις. Και αυτή η λίμνη ακόμα του Μαραθώνος θα στερέψει. Λοιπόν, έτσι τον Άρτον κορεδεύων Τι μας ενέσει ο Χριστός; Να είμαστε λιτοί και απλοί. Λιτότητα των επιούσιων. Αυτά που μας χρειάζονται για να συντηρηθούμε.

Αυτό που οι ανάγκες του ανθρώπου είναι λίγες. Λίγες είναι. Ευχή είναι. Αλλά από τις 5, 6, 7, 8, 10 ανάγκες κάναμε σήμερα πόσες ανάγκες. Εμέτρησε κάποιος κοινωνιολόγος: σήμερα οι ανάγκες της ανθρωπότητας είναι μη τρίστε.

Σύμφωνα με τα επαγγέλματα. 3.500 επαγγέλματα.

Ενώ τα δυο τα βασικά επαγγέλματα είναι δυο, ο γεωργός και ο βοσκός.

Πλήθος επαγγελμάτων. Περιττές ανάγκες. Και έτσι δημιούργησαν με το πλήθος των αναγκών, δημιούργησαν μια κοινωνία καταναλωτική. Και αυτή η καταναλωτική κοινωνία, όπως σας είπα άλλοτε, δεν γίνουν παιδιά, σας το είπα, σπεντιμίζω απλώς, και σας απέδειξα τετραγωνικώς σε μια άλλη ομιλία, ότι όσα τρώει τώρα ένα παιδί της καταναλωτικής κοινωνίας, πέντε παιδιά ζούσαν παλαιότερα!

Ε, τώρα να, επιρρομή τους, καρδιακά είναι. Τα είπανε οι γιατροί, το πολύ φαΐ, το πολύ φαΐ. Λοιπόν, τότε είναι λιτότης και απλοποιός μας το δίδαξε προ-Χριστού, άνως πάλι Το θυμίστε, το θυμίστε, παιδιά της Ελλάδος, μια ευλογημένη γη της πατρίδος.

Λέγεται Διογένης, φιλόσοφος ήταν αυτός, θαύμαζε τον Σωκράτη. Και αυτός, και τι έκανε; Ζούσε και περιόρισε τις ανάγκες του.

Αυτός είχε ένα ποτηράκι, ένα κογχύλιο, και έπαιρνε νερό. Αλλά μια μέρα βλέπει ένα βοσκόπαιδο, ένα τσοπανάκο, και πήγε στο ποτάμι και έπινε με τις φούχτες του. Ρε, αυτό το παιδάκι είναι σοφότερο από εμένα, λέει.

Και πέταξε το ποτήρι.

Αυτό το παιδί είναι σοφότερο από εμένα, λέει.

Τελείωσε. Και έζη ούτω πως. Και μια μέρα τον εθαύμασε ο Μέγας Αλέξανδρος, λέει πάνω εδώ τον Διογέννη. Και πάλι προς τον Διογένη, τον βλέπει ο Διογένης, του λένε τον Διογένη, λέει, ξέρεις, Διογένη, ο μεγαλύτερος άνθρωπος του αιώνα σε επισκέπτεται. Τι είπε αυτός; Σου λέει, οι άνθρωποι ίσοι, ισότητα, δημοκρατία, να θα είναι κανείς άλλος θα βγαίνει προς τα έξω.

Λοιπόν, πάει μπροστά ο Διογέννης, αυτός ο Μέγας Αλέξανδρος, του λέει θες τίποτα από μένα, να ένα λέει θέλω, να πεις πας παραπέρα λέει γιατί μου σκιάζεις τον ήλιο, ας πάει παραπέρα, πήγε παραπέρα, τότε είπε ο Μέγας Αλέξανδρος, εάν δεν ήμουν Μέγας Αλέξανδρος θα επιθυμούσε να ήμουν Διογέννης Ήταν οι απλότητες, οι απλότητες. Και λέει ο Σωκράτης: «Όσων λιγοτέρων πραγμάτων έχει ανάγκη ο άνθρωπος, τόσο πλησιάζει προς τον Θεό, ανενδεές γαρ το θείον».

Μάλιστα, θέλετε κι άλλα παραδείγματα τα οποία τα αναφέρει ο αυτός, ο Μέγας Βασίλειος και άλλοι πατέρες; Από αυτό, ιδίως ο Μέγας Βασίλειος. Ανάληψη, Ευαγγελισμός, Ευαγγελ Οι θεοί μέσα στη γη και παραπάνω από τον πατέρα τον φυσικό, να θυμάσαι τον πνευματικό σου πατέρα.

Και είναι ο διδάσκαλός σου ο καλός, και είναι ο καθηγητής σου ο καλός, και είναι ο ιερέας του Υψίστου που κρατάει στα χέρια τα τίμια δώρα. Και είναι σαν άγγελος Κυρίου. Τι γίνεται σήμερα; Καμία τιμή.

Θέτε, ποιος έδιναξε ένα σεβόμεθα τους ιερείς του υψίστου. Σήμερα δεν γίνονται παπάδες, γιατί είναι έξυπνα τα παιδιά. Γιατί έγινε ο παπάς να πιάνει τα απόκρυφά του στον δρόμο, στον δρόμο τα απόκρυφα, το χτύλος, το χτύλος.

Έσβησε αυτή η Ελλάδα. Λοιπόν, στα παλιά τα χρόνια, τα ευλογημένα χρόνια, 300 π.Χ., που δεν υπήρχε Ευαγγέλιο, δεν υπήρχε τίποτα. Το εφήρμοσε αυτός, εφήρμοσε κάποιος ευγενής Έλληνας. Το ενδοξότερο τέκνο, το οποίο και ομιλήσαμε, της Μακεδονίας μας.

Τι έκανα αυτός, πήγε στην Αεροσόλυμα

Ιεροσόλυμα, κατέλαβε τα Ιεροσόλυμα, εκυρίευσε τα Ιεροσόλυμα, μπήκε στα Ιεροσόλυμα και βγήκε ο αρχιερέας, ο αρχιερέας των Ιεροσολύμων μαζί με τους ιερείς να προϋπαντήσουν τον Αλέξανδρο. Και βλέπουν τον Αλέξανδρο που δεν έσκυψε ποτέ, ποτέ δεν έσκυψε. Τον έβλεπαν τον Αλέξανδρο να σκύβει μέχρι γης και να ασπάζεται το λογίον, το εγκόλπιον τρόπον τινά που είχε ο αρχιερέας. Απόρησαν οι άλλοι: «Μεγαλειότατε, τι είναι αυτό που έκανες να γονατίσεις;»

Να γονατίσεις μπροστά σε έναν παπά και να φιλήσεις το χέρι; Τι απήντησε εκείνος; Σοφά λόγια που δεν έχουν ζηλώσει να τα ζητήσεις. Ου τούτον προσκυνώ, λέει, όχι αυτόν προσκυνώ, αλλά εκείνον του οποίου το όνομα φέρει.

Ειδούται, να προσκυνεί έναν αρχαιαρά του υψίστου. Τώρα δεν πάτε στη Βουλή των Ελλήνων, μιλάω από περιοπή σας, το είπα, θα τηρήσω τον λόγο μου. Θα ελέγξω όλα τα κόμματα, από περιοπή σας θα ελέγξω. Θα αναφέρω παραδείγματα. Δεν πάτε στη Βουλή; Με καλέσανε και εμένα να πάω στη Βουλή στον Αγιασμό.

Πάω στον Αγιασμό, τους είπα, θυμάστε τους είπα, πάνε πήγα. Λοιπόν, πήγε ο Αρχιεπίσκοπος, πήγε αυτά, πήγανε η Σύνοδος κλπ. Κανείς από δαύτους δεν σηκώθηκε από τη θέση να ασπαστεί το χέρι του Αρχιεπισκόπου.

Ούτε ένας, ούτε ένας. Αλλά αυτοί οι οποίοι δασκήμουν να προσκυνήσουν το χέρι του Αρχιεπισκόπου και του Ιερέως, προσκυνούνε το χέρι της Δημημής. Και άλλη Δημημής και άλλη άλλη. Είδα εγώ στρατηγό παλαιότερα που φιλούσε το χέρι μιας, μη το πω.

Κατάλαβες; Παπά δεν φιλούσε, στρατηγός ιερεύσανε στην ταξιαρχία, δεν φιλούσε το χέρι του. Συνώ, παπά τι θες, εκεί νοιάζεις. Οι μηνίδες θα σας ακούρασαν, δεν είναι έτσι;

Δεν είναι έτσι. Τώρα ένα ακόμα παράδειγμα να αναφέρω. Μη λήψεις το όνομα Κυρίου επί ματαίω. Απαγορεύεται να πεις το όνομα του Θεού έτσι, στα μάταια. Να μην το υβρίσεις, να μην το βλαστημίσεις, το όνομα του Θεού. Ένας αστρονόμος μεγάλος, ο Κέπλερ, όταν άκουγε το όνομα του Θεού σηκωνόταν όρθιος, όρθιος, όρθιος, όρθιος, να εκδηλώσει το σεβασμό. Τόση ευλάβεια. Και στην αρχαία πατρίδα μας είχαμε αγάπη προσευασμού. Δωράτε ήτανε.

Ευχαριστώ. Αφροδίτη είχανε, Δία είχανε, Διόνυσον είχανε, Βάκχον είχανε, ψεύτικοι θεοί. Αλλά δεν τολμούσε μες στην Αθήνα ούτε ένας να βλαστημήσει, ούτε ένας. Και θαύμασε ο Παύλος και είπε, πέρασα τη γη λεωνόκαιρο, λέει.

Αλλά τέτοιους ανθρώπους που να ευλαβούνται, να σέβονται τον Θεό τους, αυτό δεν ευρήκα, λέει, πουθενά. Τότε όταν έρχοντανε ο Παύλος θα έφραζε τα αυτιά του, τα αυτιά του θα έφραζε. Μέρα νύχτα βλαστημούμε τον Θεό.

Λοιπόν, και στα αρχαία. Ένας μόνο ετόλμησε, δεν βλαστήμησε, αλλά είπε μόνο ο Σωκράτης: «Μήπως αυτή είναι ψεύτικη; Ή πως άλλος είναι ο αληθινός Θεός;» Και για την υπόνοια αυτή ότι βλαστημίζει, τον καταδικάσαν.

Ή στο δεκονίο θάνατον τον καταδικάσαν Τέτοια ήταν η Ελλάδα. Θα ήθελα να αναφέρω και άλλα παραδείγματα. Να σας αποδείξω αυτό που λέει ο Μέγας Βασίλειος. Ότι το Ευαγγέλιο δεν είναι ανεφάρμοστο, ότι το Ευαγγέλιο το εφήρμοσαν άνθρωποι του παλαιού κόσμου.

Ολίγα βέβαια τα παραδείγματα και μικρά τα παραδείγματα, αλλά ικανά να αποδείξουν. Γιατί, πώς συνέβη αυτό, θα πείτε; Συνέβη για τον εξής λόγο: διότι μέσα στην καρδιά είναι φυτεμένη μια ρίζα. Μέσα στην καρδιά του ανθρώπου είναι πολλές ρίζες.

Αλλά μια ρίζα που εφύτεψε ο Θεός, και κανένας σατανάς και κανείς Θάλληλ και κανείς Χίτλερ ή Μουσουλήνη ή οσδήποτε άλλος θυραίνος δεν θα μπορέσει να την ξεριζώσει τη ρίζα αυτή. Η ρίζα αυτή λέγεται αρετή, έχει αρετή, είναι πλασμένος ο άνθρωπος για το καλό, είναι για την αρετή.

Και η αρετή αυτή προκαλούσε θαυμασμό μεγάλο, η αρετή, μάλιστα. Όσο αξίζει ένα δράμι αρετής ή, στην γλώσσα της Καινής Διαθήκης, ένα δράμι αγιότητος, δεν αξίζουν τα πλούτη του κόσμου. Αυτή είναι η αξία της αρετής και παρουσιάζει, διαβάστε την Οδύσσεια, χθες τη διάβασα και έκλαψα, έρχοσα με ένα τέας στην Οδύσσεια που συνιστάμε με τον Βασίλειο.

Η Οδύσσεια λέει, ο Όμηρος λέει, είναι έπαινος πάσης αρετής, για να παρέλθουμε τα αίσχη των θεών, άλλο, αλλά είναι έπαινος πάσης αρετής. Και τι αναφέρει; Θα σας δείξω, λέει, εγώ ο Όμηρος, έναν, λέει, γυμνό, γυμνό, γυμνό, ούτε φράγκο επάνω του, τίποτε.

Κι όμως αυτός προκάλεσε τον θαυμασμόν. Ποιος είναι αυτός ο οποίος βγήκε γυμνός από τη θάλασσα; Βγήκε, είναι Οδυσέψ Εναυάγησε, βγήκε έξω, γυμνός, ολόγυμνος. Ντρεπότανε και κρύφτηκε σε μια χαχνάλα μέσα.

Δρεπώντανε και βρέθηκε η εθικατέρα Και του έδωσε ρούχο και ντύθηκε. Σεμνότατος, ηθικότατος, ενάρετος. Πήγε μέσα, δεν τον ξέρανε. Σου λέει ναυαγός, ούτε αυτός είπε το όνομά του.

Ανάληψη, Ευαγγελισμός, Και μετά πήγανε στο στάδιον και έκανε αγώνα σε βιανείς και πήρε το δίσκο και αυτός ο γυμνός εξακόντισε το δίσκο που υπερακόντισε πέρα από εκεί που τον πετούσαν οι άλλοι και τον θαύμαζαν όλοι, τον θαύμαζαν και έλεγαν, και έλεγαν, ήθελαν όλοι να γίνουν Οδυσσέας, να γίνουν σαν τον Οδυσσέα, όλοι ήθελαν να γίνουν σαν τον Οδυσσέα, όλοι ήθελαν να γίνουν σαν τον Οδυσσέα. Και όταν εκεί ο δημόδικος, ο ποιητής άρχισε να τον φιλοξενεί οι θεάκες, οι Κερκυράι, είναι κανείς Κερκυραίος εδώ πέρα, είναι κανείς Κερκυραίος εδώ, κανείς Κερκυραίος, από την Κέρκυρα, η νήσος των θεάκων. Τον φιλοξέλησαν λοιπόν εκεί, τον περιποιηθήκανε, τον κάναν λουτρά, τον περιποιηθήκανε και μετά λένε να σας πούμε και ένα τραγούδι. Και καλέσανε κάποιον εκεί, τραγούδια ωραία, ωραία τραγούδια, ωραικά τραγούδια, όχι αμανέδ να διαβάζει την Ηλιάδα. Τα τραγούδια αυτά. Χωρίς να ξέρω τι ήταν ο Οδυσσέψης. Σε μια στιγμή που έλεγε για τη γυναίκα του, για τα παιδιά του, άρχισε και έκλαιγε. Έκλαιγε. Λέει, τι έπαθες, γυναίκα μου, τα παιδιά μου. Θυμήθηκα τον, λέει, πώς είσαι. Μα τι είσαι, το όνομά σου, Οδυσσέψης. Οδυσσέψης, είσαι Οδυσσέψης. Από μερικές ώρες να διηγείται την περιπέτεια του ολόκληρος. Και έδειξε σεμνότη και λοιπά και μετά πήγαινε στο στάδιο και έκανε αγώνας ευγενείς και πήρε το δίσκο και αυτός ο γυμνός εξασπενδώνησε το δίσκο που υπερακόντισε πέρα από εκεί που τον πετούσανε οι άλλοι και τον εθαύμασαν όλοι τον εθαύμασαν και έλεγαν και έλεγαν ήθελαν όλοι να γίνουν Οδυσσέας να γύρωσαν τον Οδυσσέα όλοι ήθελαν να γύρωσαν τον Οδυσσέα όλοι ήθελαν να γύρωσαν τον Οδυσσέα και λέγει ο Μέγας Βασίλειος γυμνός ήταν Τα τραγούδια ωραία, ωραία τραγούδια, ωραικά τραγούδια, όχι αμανάδες, όχι έκφυγε τραγούδια και άρχισε λοιπόν αυτός να διαβάζει, να διαβάζει τι να διαβάζει, την Ηλιάδα, την Ηλιάδα, την Ηλιάδα, τα τραγούδια αυτά, χωρίς να ξέρω τι τραγουδησεύσει.

Και λέγει ο Μέγας Βασίλειος, γυμνός ήταν αλλά είχε μαζί του την αρετή, το κύμα, η θύελλα, ο τυφών, η θάλασσα δεν του πήρε, του πήρε τους συντρόφους, του πήρε τους πάντας, τους πήρε τους πάντας, τον άφησε γυμνόν, όπως έβγηκε από την κοιλιά της μάνας του, αλλά γυμνόν με αρετή, η αρετή είναι τεράστια.

Λέγει ο Πλάτων: Πας ο επί γης και υπό γης χρυσός αρετής ουκ αντάξιος. Όλο το χρυσάφι, λέει, να μαζέψουμε που υπάρχει επάνω στη γη και κάτω από τη γη, δεν μπορεί να φτάσει ποτέ την αρετή. Αυτά τα παραδείγματα.

Αλλά σας ρωτώ: είναι απόψε ανάγκη να προβάλλουμε τον Οδυσσέα, να πούμε να γίνουμε σαν τον Οδυσσέα; Όχι. Ζούμε στους χρόνους της Καινής Διαθήκης, ζούμε στους χρόνους της απολυτρώσεως, και εμείς ακούμε φωνές, και αν εμείς σιωπήσουμε, και οι πέτρες θα φωνάξουν. Να μην γίνουμε πλέον σαν τους προγόνους μας, κάτι ανώτερο, να γίνουμε σαν τον Χριστό, που είναι ο τέλειος, ο υπεράνθρωπος, ο εκείνος ο οποίος το οποίο εκάλυψε ο ουρανός αρετή εύτας, λέει ο Βασίλειος.

Ευαγγέλιο, είπα για αυτούς, η Αγία Γραφή αρετής είναι στην Αγία Γραφή αρετής, εκείνος παρουσιάζει το σύνολο της αρετής, είναι ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός. Και καλούμεθα να γίνουμε μιμητές του Ιησού Χριστού. Αυτά, αγαπητοί μου, είχα απόψε να σας πω.

Σας παρουσίασα παραδείγματα τα οποία έφερε προπαντός ο Μέγας Βασίλειος για να αποδείξει ότι το Ευαγγέλιο δεν είναι ανεφάρμοστο.

Άλλωστε, κι αν εμείς δεν τον εφαρμόζουμε, τον εφαρμόζουν άλλοι, και θα μπορούσα να σας παρουσιάζω παραδείγματα. Και Τούρκοι, και Εβραίοι, και άγριοι, και μέσα στα δάση υπάρχουν ακόμα τα στοιχεία της αρετής, διότι ο άνθρωπος είναι πλασμένος για την αρετή και για την αγιότητα. Ναι, σας υπενθύμισα αυτά τα γεγονότα για να σας αποδείξω ότι το Ευαγγέλιο δεν παλαίωσε. Το Ευαγγέλιο είναι αιώνιον. Το Ευαγγέλιο φωτίζει πάντα άνθρωποι να έρχονται στον κόσμο.

Και το Ευαγγέλιο έπρεπε να είναι ο οδηγός μας. Αλλά πέρασε η ώρα και παρακαλώ... Ναι, καλά, λοιπόν, δύο λεπτά μόνο. Τώρα συγκινούμαι από τα παραδείγματα αυτά που είπα. Και μολονότι δεν τελείωσα το λόγο, θέλω να σας πω, σαν Έλληνας που κατοικώ μέσα στην πατρίδα αυτή, τη μαρτυρική μας πατρίδα, θα ήθελα να σας πω ότι θα ήθελα...

Δώστε μου, δώστε μου, δώστε μου, δώστε μου πολιτικούς που να έχουν την αφιλαργυρία του Αριστείδη. Δώστε μου πολιτικούς άντρας υψηλούς και μεγάλους που να έχουν την καλοσύνη μέσα και να δίνουν το φανάρι στον εχθρό τους να μην σκοντάψει. Δώστε μου ανθρώπους που να μην παλαμίζουν το Ευαγγέλιο μέρα και νύχτα σαν τον Κλινία.

Δώστε μου πληνία, δώστε μου Μεγάλο Αλέξανδρο που όχι μύθια και πορνεία, που δεν θέλει να κοιτάξει το πρόσωπο των ωραίων γυναικών, τις μιμίδες που μάζεψε εκεί πέρα ο Δαρείος. Δώστε μου τέτοιους ανθρώπους που έχουν παραπάνω από όλα τα ιδανικά, να σέβονται τον Θεό, να σέβονται τους γονείς, να είναι αφιλάργυροι, τίμιοι, ειλικρινείς άντρες, υψηλόφρονες και μεγάλοι. Δώστε μου, πατρίδα μου, τέτοιους άντρες και η Ελλάς θα γίνει άστρο που θα βοηθήσει τον κόσμο ολόκληρο. Δυστυχώς σώσαμε, κύριε, να πούμε και εμείς.

Ότι εξέλιπε όσιος, σώσαμε την ουρανότητα, δεν υπάρχει όσιος, όσιος. Και φτάσαμε στην εποχή του Διογένους, που κρατούσε φανάρι και έλεγε: «Άνθρωπο ζητώ, άνθρωπο ζητώ, χριστιανό ζητώ, άνθρωπο ζητώ». Πού άνθρωπος;

Εξέλιπε πλέον η ανθρωπιά, εξέβη η τιμιότηση, η απλεργυρία, η λιτότηση, η απλότηση Και δημιουργήσαμε μια νέα γενεά, η οποία γενεά είναι μακράν. και γενναιά αυτή αμαρτάνει, μιχαλής πονεά, γενναιά μιχαλής πονεά και πονεαλής όπως είπε ο Χριστός μας Και θα πληρώσουν τα παιδιά μας, θα πληρώσει η νέα γενεά.

Πιστεύω ακραδάντως και θα κάνω άλλο κήρυγμα να αποδείξω ότι η Ελλάδα, η μικρά αυτή χώρα, εάν εβάλλετο με την τιμιότητα του Αριστείδου... Εάν βάζαμε την τιμιότητα του Μεγάλου Αλεξάνδρου, των προγόνων μας των ηρώων, που επήραν μια μικρά πατρίδα και την έφτασαν μέχρι των Ινδιών και μέχρι των πηγών του Νείλου, η Ελλάς θα ήταν η ευτυχεστέρα χώρα του κόσμου.

Δεν θα εδανείζετο η Ελλάς, θα εδάνειζε η Ελλάς, δεν θα εδανείζετο η Ελλάς, αλλά τώρα με τη διαφθορά, ε, χρεοκόπησε, είναι η πλέον χρεωμένη χώρα, έκλεψαν ο κλέψας του κλέψαντος. Ερώτησαν κάποτε, τελειώνω, κάποτε ήρθε ένας ξένος εδώ στην Ελλάδα και κάθισε αρκετό χρόνο και εγνώρισε τον ελληνικό λαό και ήταν θαυμαστής της αρχαίας ελληνικής γλώσσης και ήξερε καλά την ελληνική γλώσσα, ομηρική γλώσσα, όλα τα ήξερε.

Και πήγε κατόπιν στο Λονδίνο. Του λένε στο Λονδίνο: «Τι γίνεται εκεί πέρα; Μιλάνε αυτή τη γλώσσα, την ωραία γλώσσα που έχουμε, που μαθαίνουμε εμείς εδώ στο Λονδίνο;» Λέει: «Πάλι τίποτα, λέει, δεν ξέρω, λέει. Ένα ρήμα μόνο ξέρουν και το κλίνουν καλά, όλοι τους, μικροί και μεγάλοι, εις όλες τις πτώσεις και εις όλους τους χρόνους: το κλέπτω, κλέπτης, κλέπτη, κλέπτομεν, κλέπτετε, κλέπτουν, έκλεψα, θα κλέψω ή δεν θα κλέψω. Αυτό το ρήμα».

και γεννήκαμε ρεζίδι, παγκοσμίως ρεζίδι, ντρεπόμεθα, που το 40, που όταν πήγαν μέσα στο Παρίσι εκεί πέρα και καθόταν μέσα σε ένα εστιατόριο μεγάλο και λένε κάπου εκεί κάτω, λέει, είχαμε να βρεις τα πάνω, είχαμε να βρεις τα ψηλά βουνά.

καταλάβουμε την κοριτσά και λέει εκεί κάποιος Γάλλος, εκείνους δεν πούνε κάτω εκεί πέρα, λέει, είναι Έλληνας, λέει, Γκρέκος.

Λε Γκρέκος, τι λες, Λε Γκρέκος; Σηκώνονται όρθιοι, τον πιάνουν και κάνουν διαδήλωση. Έφτασε με τα άστρα η τιμή, πήραμε την κορυφή της Πίνδου και την ενώσαμε με τα άστρα. Από εκεί ψηλά, ψηλά που ήταν η πατρίδα μας, έπεσε, έπεσε. Νικήσαμε στα ψηλά βουνά και κινδυνεύουμε να διαλυθούμε, να νικηθούμε μέσα στις πολιτείες με την ψήφο μας. Μάχη, η τιμή θα υπεύθυνε πάνω από τον Θεό. Λοιπόν, έτσι έχουν τα πράγματα.

Στον Εσπερινό άκουσε ένα ωραίο θεοτοκίο για την Παναγία Παρθένο και λέει στο τέλος, σώσον λαόν απεγνωσμένον. Θεέ μου, λέει, Χριστέ μου, σώσον λαόν απεγνωσμένον. Φτάσαμε σε απόγνωση πλέον, παι, σε απόγνωση.

Απελπιστήκαμε πλέον και από τον Α και από το Β και από το Γ και από το Β και από το Γ. Αν κοιτάξουμε κάτω στη γη τους πολιτικούς μας αρχηγούς, όλους ανεξαιρέτως, Δεξιούς και Αριστερούς, απελπισία! Αν κοιτάξουμε κάτω στη γη τους πολιτικούς μας αρχηγούς, όλους ανεξαιρέτως, Δεξιούς και Αριστερούς, απελπισία, απελπισία. Μια ελπίδα είναι να υψώσουμε τα μάτια στον ουρανό. Ελπίς μας είναι ο Θεός, ελπίς μας είναι ο Χριστός και πιστεύω να κάνει το θαύμα του πάλι στην πατρίδα μας.

Ναι, και συνεπώς πληρώνει η νέα γενιά. Χρεοκοπήσαμε, φτάσαμε σε απόγνωση πλέον, σε απόγνωση, απόγνωση, απόγνωση, τελεία απόγνωση. Και τα παιδιά, κάθε βρέφος που γεννιέται, στην πλάτη του κρεμάστε ένα χαρτονάκι.

Αθώο βρέφος, χρωστάει μόλις γεννηθεί ένα εκατομμύριο κάθε βρέφος. Επάνω στην πλάτη του έχει το χρέος των γονέων του, των κλεφτών, των λωποδυτών, των, των, των, των. Το καταντήσανε, εξαιτίας μας θα δυστυχήσει η νέα γενιά, εξαιτίας μας θα δυστυχήσει το μέλλον της πατρίδος.

Όσοι πονούμε την πατρίδα, όσοι έχουμε αίσθημα μέσα στην καρδιά μας, όσοι θέλουμε να ζήσουμε τα ιδανικά.

Με τα ιδανικά μπρος θα βαδίσω πάλι προς τα εμπρός, με μια ελπίδα στον Θεό και με σύνθημα το σύνθημα του Μεγάλου Κωνσταντίνου, «εν τούτω νίκα». Και «εν τούτω νίκα» θα προχωρήσω με, και ελπίζω να προχωρήσω προς τα εμπρός. Τα αυτά είχα να σας πω. Αύριο, και αν θέλει ο Θεός, γιατί έχω κάποια υπόθεση, προσπαθώ να φτιάξω ένα ραδιοφωνικό σταθμό εκεί στη Φλώρινα και μου παίρνουν μύρια εμπόδια, και θα μείνω να δω τι θα κάνω. Συνεπώς, αν θέλει ο Θεός και μείνω για αυτή την υπόθεση, την άλλη Κυριακή σας περιμένω να συνεχίσω με. Θα σας μοιράσω μια Σπίθα, που είναι το κήρυγμα μιας προηγουμένης Κυριακής, είναι «Έλληνες, μη βλαστημείτε». Σας παρακαλώ, πάρτε όσα θέλετε και μοιράστε όσα θέλετε, παντού σκορπίσατε. Τη βγάζουμε δωρεάν, τη μοιράζομαι. Πάρτε όσα θέλετε, σκορπίσατε. Ευχαριστώ πολύ.

Ευαγγελισμός. Επίσης, εμείς πέντε δραχμές μόνο θα τις δώσουμε. Αλλά τώρα δεν έχουμε, πάρτε από μία απόψε και αν θέλετε να πάρετε άλλες πέντε, δέκα, δεκαπέντε, είκοσι, με πέντε δραχμές που είναι το ήμισυ της τιμής αξίας των, ελάτε να πάρετε να δώσετε σε καταστήματα, σε παντοπωλεία, σε κουρεία, σε δρόμο, σε λεωφορεία, παντού, να σαλπίσω παντού και να πούμε: Έλληνες, σταματήστε!

Σταματήστε, βλαστημάτε. Μία προσπάθεια, ένας αγώνας να σβήσουμε, να μειώσουμε τη βλαστημιά που σας είπα. Λοιπόν, αυτά είχα και σας περιμένω, αν θέλει ο Θεός, γιατί εγώ πάντοτε λέω «αν θέλει ο Θεός», και αν θέλει ο Θεός την άλλη Κυριακή εδώ να είστε όλοι, όλοι. Τη Υπερμάχω Στρατηγώ, Τη Υπερμάχω Στρατηγώ, Νέα Κωνσταντίνου.