Faith, Humble Preaching, and Orthodox Unity

This English transcript is an automated translation of the original Greek lecture. It may contain errors; the original Greek audio recording is the authoritative source. Some passages are omitted per editorial policy.

Just seeing you moves me, teaches me, comforts me, and gives me courage, even though I am an elder bishop. The Acts of the Apostles tells us that when the Apostle Paul approached Rome, the capital of the Roman Empire, he met a few Christians from Rome for the first time on its outskirts. When he saw them, he took courage. Today, as I stand here, I too see your dear faces and take courage.

I come from the far reaches of our homeland, from heroic Florina. I call Florina heroic because it stands as a stronghold of faith and of our homeland. The cold there is severe.

During the recent snowfall, the temperature fell to twenty degrees below zero. It is the coldest city in our homeland. Yet while the climate is cold, the hearts and souls of our people on the frontier are warm and ardent.

They burn with fervent love for the faith and their homeland. Sadly, Florina is a bone of contention with two neighboring peoples, Albania and the Serbs of Skopje, who have included Florina within their own borders on their maps.

Our people fight a hard battle and resist that propaganda. And I want to believe, I firmly do believe, old bishop that I am, that with such fine children of our frontier people, Macedonia was, is, and will forever remain Greek.

Here I am before you, an old bishop. I am no longer thirty, forty, or fifty years old. A person's physical and mental strength inevitably declines. But since I am here, I have decided to speak with you.

Your eagerness moves us.

Before the sermon, I would like to ask two questions. The first is for all of us. Are you ready to hear the word of God?

Yes, but to hear the Word of God, a person needs to prepare the soul. Some listeners, I do not mean you, are like people going to a concert, as John Chrysostom says. They come to hear beautiful things and please their ears.

Others come hoping to seize on a word or a phrase. They come like spies, as Gregory of Nazianzus says, to snatch up some little word and turn it into a little sword against the Gospel of the Lord.

Well, I want to see that you do not belong to that first group either.

Nor to the second category, but that you have a pure desire to hear the Word of God. Many come and criticize the Lord as they read the Gospel, but they must know that the Word of God will judge them on that day. So, dear souls, you must be prepared. Your antennae must be tuned to receive the messages of heaven. Speak, Lord, your servant is listening. Thank you very much.

Let me see your eagerness. I have a few notes, but let us have a conversation too.

Many years ago, when I was a preacher walking here in Athens, I heard someone call out, “Father, Father!” A man came up to me. “Aren’t you Augustine?” he asked. “Yes, Father Augustine,” I said. “What do you want?”

“Well,” he said, “I saw you and was moved.” “Why were you moved?” “Ten years ago you came to our village, high in the Pindus Mountains. I heard you preach there, and from the moment I heard that sermon, I stopped blaspheming.” He had a leaflet in his pocket.

That moved me. Nothing moves a preacher more than faithful listeners who hear the words of the Lord and put them into practice.

In fact, I’d like to give you a little test. It’s been four months since I last came to this city. I spoke here, if I remember rightly, on October 5, the Sunday before the municipal elections. Yes, October 5. Come on, what did I speak about? What was the subject of my talk?

You heard it, and then it was gone. Thank you. Let me go further: who remembers another talk I gave here last year, during the Carnival season?

Let us see. Who remembers? Speak up, speak up.

Go on, say it. You have beaten me, you have beaten me! I thought you would not remember it. I am moved, because I have an audience that thirsts for the springs of water like a deer. Are you ready? I can see that you are, and it moves me. Like sponges soaking up water, your souls have opened their pores to drink in the living water. So my first question is: are you ready?

The second question is a very painful one, and I ask it of myself: am I ready to preach to you? How painful that question is for a preacher of the Gospel! Believe me, I have always felt my own shortcomings and sinfulness. And whenever I am about to speak, I am gripped by anxiety.

Even after fifty years of preaching, I struggle to find the words. I am deeply moved and shaken, for I hear David asking: “But to the sinner God said, ‘Why do you recite my statutes and take my covenant upon your lips?’” Who are you, that you dare to take my words upon your lips and proclaim my greatness? In this place where I stand, there ought to be an angel from heaven, proclaiming with a golden trumpet the words of eternal life.

I hear David, and I hear Saint Ephrem, that holy preacher of the Gospel, a true preacher and a songbird of the Church, worthy to stand beside the great Fathers. When people pressed him to speak, he went up to the pulpit and said, “How can I teach you? I feel my weakness and my sinfulness.” This was Saint Ephrem, who continually wept and sighed over his sins.

Look at that humble soul. He said, “How can I speak? I am Balaam’s donkey.”

You understand what he means if you read and study the account of Balaam’s donkey. Do you know it? Open the Book of Numbers and you will see that Balaam was a preacher of the Old Testament, a man sent with a charge, yet he did not obey God.

He went on his way against the will of God, just as Jonah had disobeyed God’s command. And as he drew near, God made Himself heard. We believe that God can speak through a donkey. He speaks through the sea, through the stars, through the rivers, through all things. God speaks.

Suddenly the donkey spoke and rebuked Balaam. “Well,” says Saint Ephrem, “I too am a donkey, a donkey through whose mouth the words of eternal life will be heard.” So I hear Saint Ephrem, I hear David, and I hear Saint Augustine, whose great name I bear unworthily: a small bearer of a great name.

I hear his words and am moved: “I want to be silent. I want to hide in a cave and weep over my sins, but I feel a fire within me.” When I keep silent, I feel that fire. I hear the Apostle Paul say, “Woe to me if I do not preach the Gospel!” Woe to those who do not speak of Christ.

We live in an age when people talk constantly. From morning till night, they talk about small things and great things, about every subject under the sun. They talk about sports, football, politics, money, salaries, matchmaking, romance, and gold. They talk and talk and talk.

You hear nothing about Christ; if His name is mentioned at all, it is in blasphemy. I remember when we were trying to baptize the Roma in Florina. I went there and gathered them all together. I asked, “How many years have you lived here?” “Many years, Father,” they said. “Many years.” “You’ve lived in this city all this time,” I said. “Tell me, have you ever heard of Christ?” Then a very sharp, quick-witted Roma boy of fifteen sprang up.

“Sir, sir,” he said, “I have heard of Christ.” Glory to You, my God! Do not laugh: he had heard Christ’s name when people blasphemed Him. When they blaspheme Him, Christ’s name is heard. Woe to those who never speak His name in praise and doxology.

Well, that is how it is. I hear Augustine. I hear John Chrysostom speak of himself as wretched and incapable of offering a defense. If even they speak this way, I also hear Saint Cosmas of Aetolia, that eagle of the Holy Mountain who later flew across the Balkans. He says something that shows a deep awareness of his own shortcomings: “What can we say about the preachers? What can we say about the priests of the Most High? I feel my own unworthiness.”

There is a striking example that I recommend you read in the collection of stories I have published. I will keep it brief, since I have not yet reached my main subject. It says that we are like the carcasses of dogs, and yet from our mouths flows the crystal-clear water of Orthodoxy.

My dear ones, I feel this burden myself. You are ready to hear the word of God even from the mouth of a donkey, even from the mouth of that dead dog. Believe me, my brothers and sisters, I tremble, because in my old age I feel the weight of preaching.

Someone like John Chrysostom, one of the great Fathers of the Church, ought to stand in my place and preach God’s words with all their force and authority.

The word of God to the wicked generation in which we live. So I too will dare to speak, and I trust that, at this moment, you will pray quietly for God to give me a spirit of wisdom and understanding, so that I may explain a few things to you, my beloved. But what should I explain? What can I say in one sermon? There are so many matters to address: personal matters, family matters, economic matters, national matters, military matters, national matters, economic matters.

World affairs and international issues. Which of these subjects should I speak about? They are all interesting. They are earthly concerns, and they trouble us too; we have spoken about them often. But in our age, the pulpit of heaven, the place from which the Spirit speaks, is in danger of becoming an ordinary platform for social commentary. Others can address these matters, and do so far better than we can: those who study society and the nation. So here I will not speak about the subjects discussed on radio and television, in the press, and in the Greek Parliament. I want to speak about a subject above all others. The one thing that should stir us more than anything else is the Orthodox faith. That is what I will speak about, my dear friends. It is greater than all the rest. Faith, the faith, the Orthodox faith. What is the Orthodox faith? It is the root. A tree cannot stand without its root; its leaves, flowers, and fruit draw their nourishment from it. So it is with faith. Faith is the foundation. Just as a house cannot stand without a foundation, neither can a spiritual building.

No spiritual life or teaching can stand without the foundation of Christian faith. Faith is our backbone, just as the human body is supported by the spine. Not long ago, I visited a hospital where a young woman of twenty-one had been injured in a car accident on the eve of her engagement. Her spine was broken.

She lay motionless. She could not move at all. When someone’s spine is broken, they can no longer move or do anything. So it is with us: faith is our root, our foundation, our light, our life.

That is faith. Open Holy Scripture and count how often the word “faith” appears, and you will see how great its place is there. Count it: the word appears five hundred times.

Faith, faith! And that well-known chapter in the Epistle to the Hebrews is a hymn to faith. Faith, faith, faith. It sums up what faith makes possible: “Without faith it is impossible to please God.”

It is impossible to please God without faith. Yes, that is faith. Yet in our day faith is disappearing. It is fading in this age of unbelief and corruption.

This is a sign of the times. Yes, there are many signs of the times. Perhaps 666 is the least of them. Forgive me; I accept that it means something, but it is wrong to focus on that alone.

Yes, that is right. Other, more important signs come first. They have nothing to do with numbers or arithmetic; they concern the moral and religious life of humanity. These signs are extremely important. I examined them all in a book that is now out of print, so unfortunately I cannot give you a copy. The book is called The Signs of the Times. I published it thirty-five years ago, when I was here in this community.

What are the signs of the times? Who foretells them? The Apostle Paul foretells them in his Second Epistle to Timothy. There he describes people in the last days: people who love themselves.

What will become of humanity then? Christ came to lift human beings as high as the stars of heaven.

…and make him god by grace, raising him all the way to heaven. But man fell. Think of a string of beads: just as the monks of the Holy Mountain hold a prayer rope in their hands and pray to God without ceasing, saying, “Lord have mercy, Lord have mercy, Lord have mercy.” It is a short prayer. Satan, too, has his own string of beads.

Oh, there is wisdom in every word. Holy Scripture contains nothing unnecessary. Nothing at all. It says that people will be lovers of themselves. And who among us is free of self-love? We cling to our little selves, to our ego. Our civilization is collapsing, and it will fall into ruins, because it is centered on the self instead of Christ.

…centered. No, Christ is the center around which our whole life must revolve: our personal, family, and social life. That is what the late Makrakis, a teacher of our people, used to say. He, of course…

A person, he says, will cease to be a person and will become a mask. He will keep changing masks. He has twenty or so of them, and he changes them constantly.

He puts on one appearance after another. And one of those masks is the one Christ spoke of: they appear to be lambs, but beneath that appearance they are ravenous wolves.

That is what humanity has become. We are playing with the devil’s beads. These, I tell you, are the signs of the times, yet we do not see them, study them, or examine them.

We examine these things, but we have become terribly caught up in 666. We have practically made it into a god, and it has caused unprecedented panic among people. I do acknowledge it as a sign. But there is another sign more important than 666, and a still greater one that we have overlooked. The greatest sign of all is the one Christ spoke of. Deeply sorrowful, because as God He could see the end of the ages, Christ said these fearsome words: “When I come to earth, will I find faith on earth?” Christ said it, and the disciples were terrified.

Faith is a precious gift. To believe is like winning the greatest prize: among countless people, to hold fast to faith like a lamp, a star, a flame in the darkness of life.

Give me faith. I ask for neither riches nor wisdom, neither learning nor honors. Give me some of the faith our forebears had,

The faith of our ancestors, the people of 1821 and all the heroes of our faith, is fading away. How can we keep our own faith from fading? The Apostle Paul tells us: “Remember your leaders, who spoke the word of God to you. Consider how they lived to the end, and imitate their faith.”

the great teachers and Fathers of the Church. Look at their lives and their struggles. See how many remained faithful to Christ to the very end, even unto death. That is why the Church sets these heroes of faith before us each day and commemorates them, so that we may remember them and follow their example.

Think of the saints we commemorated last month. At the beginning of the month came the feast of the great Father Basil the Great. He fought for the faith and refused to yield when Modestus pressed him to sign.

‘If you do not sign, you will be driven from your episcopal throne,’ he was told. But Basil answered, ‘No, I will not sign.’ Modestus was astonished. ‘Until today,’ he said, ‘I have never known a bishop who would rather lose his throne than give up his faith in Christ.’

Then, on January 10, we celebrate his brother Gregory of Nyssa. Though he had a philosopher’s mind, he too fought steadfastly for the faith.

Then comes January 17, the commemoration of Anthony the Great. He had no formal education and knew nothing of worldly learning, but his faith burned brightly. When he heard that the faith was in danger in Alexandria, he put aside his prayer rope and went down to the city, into its streets and squares, to help put out the fire of heresy.

And what can we say of his disciple, Athanasius the Great?

We commemorate Athanasius on the eighteenth. What can we say of him? “To praise Athanasius is to praise virtue,” says Saint Gregory of Nazianzus. Volumes have been written about his struggles. I want to say just one thing: through five exiles and great trials, he stood utterly alone. People said he was like Atlas, the figure from myth who carried the whole world on his back. So it was with Saint Athanasius.

Athanasius, that mighty man of God, stood almost alone, bearing on his shoulders the whole weight of Orthodoxy like an Atlas. May his memory be eternal. And on the twenty-fifth we commemorate Gregory of Nazianzus, another hero of the faith. He longed for peace. But when, he asked, would peace come to the earth?

Peaceful though he was, he said that peace cannot be won through concessions, compromise, or betrayal. He left us these unforgettable words: ‘Better war than a peace that separates us from God.’

A thousand times better to struggle and die for our faith than to compromise for a comfortable life on earth. Such were the Fathers. And now February has begun. Just this past Friday we commemorated another hero of Orthodoxy, the holy Photios.

He was a great defender of Orthodoxy. Allow me to say a few words about him, and then I will finish.

Let me finish. Second, the message of Saint Photios remains relevant today. I believe I spoke at length about Saint Photios on an earlier occasion, so I will be brief now. If you would like more information, read the little book published by the Brotherhood of Zoe. I think it is by Alexiou and is called Saint Photios. It is very well written, and you will find many details there. A monk once said that the Brotherhood of Zoe was dying. He was mistaken: Zoe is alive.

And these brothers will not be forgotten. They are heroes. They may be few, but they carry the banner of Orthodoxy and of its sacred struggles. There you can read about Photios; you will find more about him there.

Let me sum it up. The holy Photios was born in the ninth century, one of the most important centuries of the Byzantine Empire. Two great events took place in that century.

One of those events was a great surge of enthusiasm for missionary work. What was Byzantium? Its purpose was not economic gain. It had a missionary calling: to spread the faith to the ends of the earth. The ninth century brought remarkable developments. First, the missionaries Cyril and Methodius went to Bulgaria. They brought a people the speaker describes as barbarian, given to raiding, and without faith to Christ. The Bulgarians became Christians and an important part of Christendom. The mission spread toward Romania, Moldavia-Wallachia, Serbia, and farther afield. The tenth century is memorable because the great Russian people embraced Christianity. And now, although they live under an atheist state, the Russians are preparing in Moscow to celebrate a thousand years next year.

A thousand years have passed since that holy day when all the rulers were baptized on the banks of the Dnieper River and became Christians. It was a great event. At the heart of this whole missionary work stood Saint Photios.

But then this happened: when the Pope learned that the Bulgarians, Serbs, and Romanians had become Orthodox, and that the Russians were preparing to do so, he envied the greatness of the Church of Constantinople. Out of envy and malice, he sent weeds into the field where those missionaries had sown the seed of Orthodoxy. The weeds sprang up, and people began teaching other ways and customs, foreign to the life…

Foreign to the genuine Orthodox tradition. Photios was deeply grieved. He wept bitterly and said, “Ah, how I ache! Like a father who sees a wild beast tear his child apart, so I too grieve.”

And in the end, he died alone in exile, weeping and sighing over the sufferings of Orthodoxy.

During his lifetime, the schism took place. Yes, the schism, and the excommunications issued by the Westerners, as you saw earlier. I do not want to discuss now the differences that separate us Orthodox Christians from the Westerners; that would take too long.

I recommend two very worthwhile booklets: one by Christophoros Papoutsopoulos on these differences, and another by the theologian Kolitsaras on the differences between East and West. I do not want to go into the details. I want to set out two fundamental differences. Unless the papacy repents, reconciliation and unity between East and West are impossible.

What is the first? A single word. Are Christians really divided from Western Christians over one word? Yes, over one word. Let the heretics say what they will, and let the self-styled intellectuals and those who seek union through falsehood and deception say what they will.

With deceit. If we are to remain faithful to Christ, who is the same yesterday, today, and forever, this difference matters greatly. It concerns the faith. Faith is like the eye. The eye cannot bear even a single hair in it. The moment a hair gets into your eye, you become troubled and rush to a mirror to take it out. Just as the bodily eye cannot bear even one hair, so our faith cannot admit even the smallest error. The eye of faith must remain clear, undefiled, and uncorrupted. And as for that one word, why do I say one word? Saint Athanasius the Great fought over a single letter of the alphabet, one iota. They said to him, ‘Father, let us reach a compromise. Let the conflict and division end, and let peace prevail.’ ‘Gladly,’ Athanasius replied. ‘Accept the Creed of the Ecumenical Council.’ ‘No,’ they said, ‘we ask for one small change, one detail. Where you say, “not made, of one essence with the Father, through whom all things were made,” will you let us add an iota? Instead of “of one essence,” we will say “of similar essence.”’ No. That one iota changes our faith. Jesus Christ, the Son of the Virgin, is of one essence with the heavenly Father; ‘of similar essence’ is something that could be said of us all. Man was created in the image and likeness of God. We have the image in potential, while the likeness is fulfilled in actuality. But I do not want to go into this now. It would take us deeper into the subject, and I think our time is nearly up. So this is why the Filioque has been the cause of such a great struggle. I have no time to speak at length about theology, my brothers and sisters, nor do I have the wings or the strength of the great Fathers of the Church to soar to those heights and address such profound theological questions. If I had time, I would explain it. For now, I will say just this: if we add that iota, our faith changes.

Our faith is changed by it. As the Fathers say, the Father is the source of the Godhead. The Father has no cause; the Father is unbegotten. I am speaking theologically now, so pay attention: the Son is begotten of the Father, and the Spirit proceeds from the Father.

The Father is the one source. But what they teach introduces two sources. It breaks apart the doctrine of the Holy Trinity, and they end up as polytheists and idolaters. These are great matters, enormous matters. The Mystery that sets Orthodoxy apart from every other religion is the doctrine of the Holy Trinity. It is an immense doctrine, vast as the ocean. Could anyone empty the ocean with a cup? Impossible. And how could we fathom it with our small minds?

We are small, like a cup: we cannot empty or exhaust the vast ocean of Orthodoxy. So we bow before the Holy Trinity and pray: Father, Son, and Holy Spirit, have mercy on the world and on us.

We will stand firm in the confession that the Son is consubstantial, of one essence with the Father, and reject the claim that He is merely of similar essence. Then they added the so-called Filioque: that the Holy Spirit proceeds also from the Son. That is one enormous doctrinal difference. What is the other?

Meletios Pegas, one of our people’s learned teachers, speaks of this. If you wish, I recommend reading him. Dositheos, a distinguished Patriarch of Jerusalem, also collected writings against the papacy.

Those writings against the papacy are collected in an important volume, The Tome of Joy. Read what it says about this matter. Listen carefully: there is one, holy, catholic, and apostolic Church. One Church. There are no other churches. As the late Androutsos said, outside the Orthodox Church, all the others are organizations and heresies. They are called churches only by an improper use of the word. That is what Androutsos, the learned philosopher and teacher of our people, said. So there is one Church, and the Church is one body. The Head of that body is the Lord Jesus Christ, the Bridegroom who is joined to the Church, His bride, in a mystical marriage. What, then, does Meletios Pegas say? Can you imagine a body with two heads? Just imagine going home and seeing your husband with two heads. You would be terrified! God made a human being with one head, not two. A person is not two-headed. The sight of a person with two heads would horrify us. How, then, could the Church, which has one Head, have another?

The supporters of the papacy added a second head: the Pope. Yes, they added the Pope. They took a human being, the Pope, and made him that second head. We do not hate the Pope as a person. He is energetic and capable, with tremendous drive. We do not hate Catholics; we hate papism, that system of error and the worship of man.

So what did they do? They took a human being.

The philosopher and theologian Kosmas of Aetolia called him the Antichrist. He said, “Fear the Pope; tremble before the Pope,” and so on. So there are two differences between us: one is the Filioque, and the other is...

There is a gulf separating us from the papacy. I tell you, it would take a world-changing miracle for East and West to be united one day and become one flock under one shepherd.

That unity must come through truth and through the return of all who have gone astray to the one, holy, catholic, and apostolic Church. And what is happening now? The danger of the papacy has returned. Our people have faced that danger before. Time is running out, and I do not want to tire you further. Shall we go on to a second sermon? No, no.

Well then, show patient endurance; we have not finished. Our people were once endangered by the Pope, and that danger is returning. Where did this trouble begin? It began with dialogue.

Yes, dialogue. That is where the trouble began. I have said it and written it, and others have too: no dialogue. Truth is not a matter for negotiation or debate. Truth calls for confession.

If we begin a dialogue, we move toward compromise and concessions, just as some seek an agreement with Turkey through concessions. God forbid that one day the flag of Muhammad should fly over the White Tower.

No concessions, not even one. Let us remain faithful and devoted to the Orthodox Church. So, the trouble began with dialogue. And how did ancestral sin begin?

With a dialogue begun by the serpent. The serpent was not as it appears now, crawling along the ground. It was the most beautiful bird in Paradise.

Afterward, God cursed it, and it was changed into a crawling creature, the serpent we know today. Before that serpent, once so lovely, the most beautiful of birds, Satan appeared and sought to begin a dialogue. “What did God tell you?” That is how the conversation began. He called the truth, the words of God, into question. And then they fell. Cursed be the hour when Eve entered into that dialogue. If she had not, the Fathers say, the Fall would not have happened. Just as dialogue was the beginning of ancestral sin, so dialogue was the beginning of the false union at Ferrara and Florence. Dialogue with the papists. We have said it: this is no time for dialogue. Events over the past twenty years have proved us right. When meetings take place, the Catholics stand united, while our own people are divided. The Greek says one thing, the Serb another, and Marki another. They gain at our expense because they speak with one voice, the voice of papism, while we speak with many. That is how they gain the advantage. More seriously, dialogue gives them a way to whitewash themselves. And now, sadly, we must acknowledge this: the whole circle around the Ecumenical Patriarchate, metropolitans, bishops, and other hierarchs, has become ecumenist and pro-papal, pro-papal to the marrow of its bones. They gather in secret meetings and...

And they are trying to reconcile East and West through falsehood and deception. I formally denounce Chambésy in Switzerland as a center of papacy, ecumenism, and the mixing of religions.

Some wealthy Freemasons built a special place there to house it. And since he has no flock there, the Metropolitan of Switzerland promotes it day and night and continually receives decorations from papal centers.

So they gained a great deal from this dialogue. We gained nothing. Our Church was unprepared; she had other, serious matters to resolve.

Sadly, we have had bitter experience. Allow me, in passing, to say a few words about the division over the Old Calendar. It is related to this. Even a monk who strongly supports the Old Calendar speaks of it.

This is an ecclesiastical matter, not an astronomical one. Even the most reasonable Old Calendarists do not disagree about that. We should have sought unity, so that we would celebrate Pascha together and Christmas together. Instead, over what was treated as an astronomical question, we broke our unity and divided into New Calendarists and Old Calendarists.

It is a terrible division, enough to make a person weep and cry out. When I was on the Synod, I tried to reconcile those who had been divided, but my effort came to nothing. Perhaps I was not capable; perhaps I was too small and insignificant. Still, I long for the two sides to be reunited, for the Church has been divided. Freemasonry and the state managed to divide our Church over thirteen days, thirteen days, always numbers. O Church, how united you once were! Everyone celebrated together, and now you are divided. They divided our Church over those thirteen days, and now dialogue has divided us again. Mourn, mountains and hills, fields and seas and plains, mourn! Our Church is being divided. The Pope has gained from this division: we are becoming unionists and those opposed to union. They have managed to make two camps of us.

Two parties, two camps. And now another, deeper division has torn the Orthodox Church: unionists and opponents of union. The unionists include the bishops and patriarchs I have mentioned, with their center at Chambésy.

There is also a Patriarch who, captive to Turkey, does not dare raise his voice. Yet there was a bishop there, Maximos of Sardis, a man from Macedonia. He alone stood against Athenagoras, against the lifting of the anathemas, and against the deviations and errors of the Ecumenical Patriarchate.

That, then, is the division between the unionists and their opponents. The passions are flaring up again. The unionists now hate those who oppose union; they cannot bear even to look at them.

I am not exaggerating. I will finish with the matter of Australia. Our dear Mr. Sotiropoulos told you quite a lot last Sunday, but I want to tell you something that gave us occasion.

Two or three years ago, I received a letter from Australia. It said, “Father, we are in danger of becoming Roman Catholics. Roman Catholics come into our churches, and Orthodox Christians go into theirs. Orthodox and Catholics take part in weddings together. Gifts and photographs are exchanged, and communion wafers are handed out. At Holy Communion, they give only the Body in those wafers. Who knows what else happens with them? We are told that Catholics, Protestants, and the rest are all one. But we want to die as Orthodox Christians.”

They said to me, ‘Help us, Father, help us.’ I do not have many people to send, but because of their appeal for help, we sent two groups of theologians. Our dear Mr. Sakkos, a university professor, led one group. Our dear Mr. Nikolaos Sotiropoulos, a theologian, led the other.

Both groups stayed there for some time. Mr. Sakkos, by temperament, was gentler; people who preach the apostolic faith have different temperaments. Our dear Mr. Sotiropoulos was stricter and spoke more forcefully against papism.

The result has been hatred beyond words. People are forbidden to read leaflets or Orthodox magazines. They are forbidden to receive antidoron, the blessed bread distributed after Liturgy. Worst of all, they have even been denied Holy Communion.

Right now, in Sydney, Melbourne, and other major cities, Freemasons, atheists, and people with no religion are receiving Holy Communion. The only ones who are not receiving it are faithful Orthodox Christians. They have struck these believers where it hurts most, without reason, without justification, and without any necessity.

Yes, they have been denied Holy Communion. According to the Pedalion and Saint Nikodemos, barring someone from Holy Communion is a kind of spiritual execution. Someone in Australia wrote to me, quoting Saint Nikodemos: ‘I would rather you killed me than forbade me Holy Communion.’ That struck me deeply.

Holy Communion is an absolute need of the soul. Yet they condemned these people without giving them a chance to answer. They were told they could not receive because they opposed union. Hatred has taken hold among those who favor union.

Now the unionists hate the anti-unionists with every ounce of hatred they have.

…only hatred, terrible hatred, endless hatred. The days of Ferrara and Florence, and of Mark Eugenikos, are coming back to life. O my God, my God! This is the homeland that gave birth to great Fathers and teachers, who helped us withstand the wave of papalism and fight this spirit of our age with courage and strength. I want to give you some idea of what I mean. I have lived for fifty years, fifty years. I am a sign spoken against; I understand that. Some raised me to the heavens, while others cast me down to Hades. I have received many letters, thousands of letters.

I will not speak now of the man in Australia who calls me all sorts of names. I am glad of it; I count those names as badges of honor for my work. But I received a recent letter from Australia. If you will allow me, I will read it to you, so you can see how far hatred can go, implacable hatred.

We must endure it, because we do not belong to the world of error and heresy.

Now, listen to the letter.

Forgive me for reading it aloud. ‘To Augustinos, Bishop of Florina: You goat! You have disgraced the Greek name before Australia’s fifteen million people. You goat! Shame on you, you donkey, for doing these things.’

‘For doing these things here in a foreign country. Now you are acting against the Catholic Church, against papism, and against the Greeks. That is what you are doing. You are mad. Mad.’ You see? There it is. You see, you see.

I ask you: which side are you on, those who favor union or those who oppose it? Those who oppose it, yes. And there has been another incident here in Greece. I did not know about it. We must acknowledge that our hierarchy is not favorable to the papacy. I admit it: it opposes the papacy. Even the Archbishop of Athens, with whom we have disagreed repeatedly, holds fast to Orthodoxy. We must tell the truth about that. Still, an incident has occurred. There are three or four who favor the papacy.

An incident occurred in Corfu a year ago. I have nothing against the bishop of Corfu, and I hate no one. With God's help, I forgive even my harshest accusers. But I speak because the struggle for Orthodoxy is at stake.

It was January first, the feast of Saint Basil, in Corfu. The bishop there invited the prefect, the leading citizens, the priests and, if you please, the cardinal, the Catholic Archbishop of Corfu. They were all together.

Then, as they gathered around the New Year's cake, the bishop rose to say a few pleasant words and offer his wishes for the new year. But what did he say, according to the newspapers? I have only just learned of it: ‘Here in my diocese I will put down those who oppose union. I will not let them set foot here, because they oppose the union of the Churches.’

Yes, that is what he said. The cardinal went up to him and embraced him.

You see, then.

These are the results. I am finishing, brothers and sisters. Please, let me finish. I ask you, please. Before I finish, I want to tell you that these events remind me of a prophecy I heard from an elder bishop, a holy bishop of the generation before the war. He was a holy man; I regard him as a saint.

In the days when his preaching was renowned, he was the spiritual father of the late Queen Olga. Whatever one's views on monarchy, she was a holy woman. She founded the Evangelismos Hospital and tended the sick with her own hands.

We belong to neither political camp. We value a person for who they are, whether they live under a republic or a monarchy. Now this bishop, Queen Olga's spiritual father, used to say toward the end of his life: ‘I am leaving this world, and I see a great danger.’ What danger? At the time, I believed him.

‘I see a great danger. If we do not stand shoulder to shoulder against heresy, little by little Greece will become a mixture of every sort. There will be heretics of every kind: adherents of the papacy, Latins, Protestants, other denominations, Pentecostals. There will be no Orthodox Christians left in Greece. No Orthodox Christians left in Greece.’ That was his first warning.

And that is where we are heading if we do not rise up and treasure our holy faith, for which blood was shed, rivers of blood. Yes. That is what I, the old bishop, wanted to tell you.

I warn you: we must take responsibility. You see what is happening down in Crete. The millenarians are gaining ground because no one else stirs himself to act.

An Orthodox Christian does not stir himself. I know: I have led such a struggle, and it was hard to bring out even a few hundred people. If I said right now, ‘Come, let us go to the town square,’ fewer than a hundred of you three thousand would come.

Well, while we have no desire even to go to our own town square, while we are unwilling to give a single drop of blood for the Orthodox Church, look at those millenarians, that dreadful heresy of the Antichrist. They have sent so many messages to the government that there is no longer room for them: a storage problem, with 250,000 letters from around the world in their support.

Worse still, they have come by plane from all directions and are demonstrating in the streets against the decision. And the Cretans, once a heroic people, are offering no resistance.

That is the situation. That is why I tell my spiritual children, the theologians, that from now on they must set aside moral and social topics for a time and preach on matters of doctrine. They must preach the doctrines that express our faith.

I am finishing.

Let me tell you one short, telling story. I look back with longing on those blessed days when I traveled through the villages of the Pindus Mountains, from village to village and hut to hut. We lived in those huts, among the hardships, with Orthodoxy alone to sustain us. One bitterly cold day up in those mountains, I come from an island, and I suffered greatly from the cold, this happened.

So he took me into his hut, and what did I see? With his stick, he stirred the ashes. He kept stirring until he found a spark. He coaxed it into a flame, and we kept warm by the fire all night.

Do you understand what I mean?

Do you understand? Let me take a spade and dig deep into your hearts. If I dig deep into the heart of a Greek, I will find the spark of faith, buried and covered over. I firmly believe that spark is there. Everyone in our Greece is an atheist, but the ashes of atheism, of Freemasonry, and of godless ideas cover the spark, so it cannot be seen. I will dig deep and search for it through doctrine and sermons that teach the faith.

Thank you.

Παναγία Δέσποινα Θεοτόκε, Αποστόλων Δωδεκάς, Πατέρες και Διδάσκαλοι της Εκκλησίας, Όσιοι και Μάρτυρες, οι καλώς αθλήσαντες και στεφανωθέντες, πρεσβεύσατε προς τον Κύριον του ελεηθήναι τας ψυχάς ημών. Αμήν.

Και μόνο που σας βλέπω συγκινούμαι και διδάσκομαι και παρηγορούμαι και ενθαρρύνομαι, εγώ ο γέρων Επίσκοπος. Λέγουν οι Πράξεις των Αποστόλων ότι ο Απόστολος Παύλος, όταν έφτασε απ' έξω από την πρωτεύουσα της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, την Ρώμη, και στα προάστια αυτής συναντήθηκε για πρώτη φορά με τους ολίγους χριστιανούς της Ρώμης και ἰδὼν αὐτοὺς ἔλαβε θάρρος. Και εγώ σήμερα, ο γέρων Επίσκοπος, που βρίσκομαι εδώ, βλέπω τα προσφιλή σας πρόσωπα και λαμβάνω θάρρος.

Ιστον ηρώνα γόνα υπερπίστεως και πατρίδος, από τα άκρα της πατρίδος. Έρχομαι από την ηρωική Φλώρινα, ονομάζω τη Φλώρινα ηρωική, γιατί είναι μια έπαλξη της πίστεως και της πατρίδος. Εκεί το θερμόμετρο είναι συγκυρία, ψύχος, συγκυρία.

Τώρα, από τις τελευταίες ημέρες με τα χιόνια, έφτασε το θερμόμετρο 20 υπό το μηδέν. Η πιο ψυχρά πόλη της πατρίδος. Αλλά ενώ το κλίμα είναι ψυχρό, οι καρδιές και οι ψυχές των ακριτών μας είναι θερμές, φλογερές.

Από φλογερή αγάπη διακαίονται προς την πίστη και την πατρίδα. Και δυστυχώς η Φλώρινα είναι το μήλον της Έριδος δύο γειτονικών εθνών, της Αλβανίας και της Σερβίας των Σκοπίων, οι οποίοι στους χάρτες των έχουν συμπεριλάβει τη Φλώρινα στο χάρτον το δικό τους.

Και αγωνίζονται τον σκληρό αγώνα και αποκρούουν τας προπαγάνδας. Και θέλω να πιστεύω, και το πιστεύω ακραδάντως, εγώ ο γέρων Επίσκοπος, ότι με τέτοια εκλεκτά παιδιά των ακριτών μας η Μακεδονία ήτο, είναι και θα μείνει αιωνίως ελληνική.

Έρχομαι, εμφανίζομαι εδώ ο γέρων Επίσκοπος. Δεν είναι πλέον 30 ετών, 40 ετών, 50 ετών. Είναι μοιραία η παρακμή τόσο των σωματικών όσο και των πνευματικών δυνάμεων του ανθρώπου. Και θα έπρεπε να συγκροτήσω Αλλά εφόσον εδώ ευρίσκομαι, απεφάσισα να επικοινωνήσω με εσάς.

Η προθυμία σας μας συγκινεί.

Θα ήθελα να θέσω δύο ερωτήματα προ του κηρύγματος. Το ένα είναι προς εμάς όλους. Σας ρωτώ, είστε έτοιμοι να ακούσετε τον Λόγο του Θεού;

Ναι, αλλά για να ακούσει κανείς τον Λόγο του Θεού χρειάζεται μία ψυχική προετοιμασία. Μερικοί, δεν λέγω περί υμών, ακροατές, ομοιάζουν, λέγει ο Χρυσόστομος, με εκείνους που πάνε σε μία συναυλία. Να ακούσουν ωραία πράγματα, να ευχαριστήσουν την ακοή τους.

Άλλοι δε μεταβαίνουν με διάθεση, με διάθεση να αρπάξουν κάποιο λεξίδιο, κάποια φράση· ως κατάσκοποι έρχονται για να αρπάξουν κάποιο λεξίδιο, όπως λέει ο Γρηγόριος ο Ναζιανζηνός, και να το κάνουν ξιφίδιον εναντίον του Κυρικού Ευαγγελίου.

Λοιπόν, θέλω να δω ότι εσείς δεν ανήκετε ούτε στην πρώτη κατηγορία.

Στην κατηγορία, όχι στην δεύτερη κατηγορία, αλλά ότι έχει αγνή διάθεση να ακούσει τον Λόγο του Θεού. Έρχονται πολλοί και κριτικάρουν τον Κύριο κατά το Ευαγγέλιο, αλλά πρέπει να γνωρίζουν ότι ο Λόγος του Θεού θα κρίνει αυτούς την ημέρα εκείνη. Προετοιμασμένοι, λοιπόν, ψυχές, πρέπει να είστε. Οι κεραίες σας πρέπει να είναι κατάλληλες να λαμβάνουν τα μηνύματα του ουρανού. Λάλει, Κύριε, ο δούλος σου ακούει. Σας ευχαριστώ πολύ.

Επιτρέπετε να δω την προθυμία σας. Είμαι λίγο σημειωμένος όμως. Ας κάνουμε και έναν διάλογο.

Είναι πολλά τώρα χρόνια που, περπατώντας εδώ στην Αθήνα, που ήμουν ιεροκήρυκας, ακούω μια φωνή: «Πάτερ, πάτερ». Με πλησιάζει λοιπόν κάποιος. «Συνδενείς το αγουστίνο» λέω, «Ναι, ο Πάτης». «Τι θέλεις;» λέω.

«Να», λέει, «σε είδα και συγκινήθηκα». «Γιατί συγκινήθηκες;» «Α, ναι, πέρασες προ δέκα χρόνια από το χωριό μας, απάνω από την Πίνδο, και σε άκουσα εκεί σ’ ένα κήρυγμα επάνω στο ορεινό συγκρότημα της Πίνδου, και από την ώρα που άκουσα το κήρυγμα έπαψα να βλαστημώ». Και κρατούσε στην τσέπη του μέσα ένα φυλλάδιο.

Εμές συγκινήθηκε. Τίποτα άλλο δεν συγκινήθηκε νεροκήρυκα όσον το να έχει ακρατάς πιστούς οι οποίοι να ακούουν και να εφαρμόζουν τα λόγια του Κυρίου.

του Κυρίου. Μάλιστα, έτσι θέλω να κάνω κι εγώ ένα τεστ να δω. Έχω τώρα τέσσερις μήνες να έρθω εδώ στην πόλη. Ομίλησα εδώ, εάν καλώς ενθυμούμαι, στις 5 Οκτωβρίου, την προηγουμένη Κυριακή των εκλογών, των δημοτικών εκλογών. 5 Οκτωβρίου ομίλησα. Μπρος, μπρος, τι είπα; Το θέμα της ομιλίας;

Άκουσα. Πάει, μαθαντήσατε. Τώρα πάει. Ευχαριστούμε. Αν πάω παραπέρα και πάω σε μια άλλη ομιλία που έκανα πέρυσι την Απόκρεω εδώ πάλι, εδώ στη Λεύτα Σαφωτιώνα Χωρίς, επάνω, εις τη Φλόρινα, ποιος το θυμάται;

Να δούμε, ποιος, Λέγε, λέγε.

Λέγε η τρίχη, άμνη, με νικήσατε, με νικήσατε. Εγώ νόμιζα ότι δεν θα την θυμηθείτε. Συνεπώς λοιπόν συγκινούμαι, διότι έχω ακροατήριον το οποίο, ως έλαφος διψώσα, τας πηγάς των υδάτων. Είστε έτοιμοι; Σας βλέπω, συγκινούμαι. Σαν σφουγγάρια που ρουφούν το νερό, έτσι εσείς, οι ψυχές σας έχουν ανοιχτούς τους πόρους για να ροφήσουν το ύδωρ το ζων. Το πρώτο ερώτημα: είστε έτοιμοι;

Το δεύτερο ερώτημα είναι πολύ θλιβερό. Είναι προς τον εαυτό μου. Είμαι έτοιμος να σας κηρύξω; Πόσο οδυνηρόν είναι το ερώτημα προς τον κήρυκα του Ευαγγελίου. Πιστεύσατέ με. Πάντοτε συναισθάναμε την ατέλεια και η μαρτωλότά μου και ο Στελώνης βοώ και εγώ, ηράσιτοι με τον μαρτωλό Αγουστίνο, αλλά όταν πρόκειται να μιλήσω κάποια αγωνία με κατέχει.

Ανερμή αυτός αγωνιασίωμαι μόνο ότι έχω πειραν του κηρύμματος 50 χρόνια και δυσκολεύομαι να εκφέρω τα σιδάζ μου εν τούτη συγκινούμαι και συγκλονίζομαι. Διότι ακούω τον Δαβίδ που επαναλαμβάνει· τι λέγει ο Δαβίδ; «Τῷ δὲ ἁμαρτωλῷ εἶπεν ὁ θεός· ἵνα τί σὺ διηγῇ τὰ δικαιώματά μου καὶ ἀναλαμβάνεις τὴν διαθήκην μου διὰ στόματός σου;» Ποιος είσαι εσύ που τολμάς να παίρνεις τα λόγια μου στο στόμα σου και να κηρύξεις τα μεγαλεία μου; Εδώ, στη θέση που βρίσκομαι, όχι άνθρωπος αλλά άγγελος εξ ουρανού έπρεπε να είναι, να κηρύξει με χρυσή σάλπιγγα τα ρήματα της αιωνίου ζωής.

Ακούω τον Δαβίδ, ακούω τον Εφραίμ, τον Άγιον αυτόν κήρυκα του Ευαγγελίου, γνησιότατον κήρυκα και αηδόνα της Εκκλησίας, εφάμιλον των μεγάλων πατέρων, ο οποίος, τον πιέζανε να ομιλήσει, και ανέβηκε στον άμβονα και ομίλησε και είπε: Πώς να σας δαλείσω, αισθάνομαι την ατέρειά μου και την αρμαντολογητά μου ο Άγιος Εφραίμ Όποιος διαρκώς έκλαιε και αναστέναζε για τα αμαρτήματά του.

Κοίτα μια ταπεινή ψυχή. Και έλεγε, θα ομοιγήσω λέει, εγώ είμαι Ιόνος του Βαλάμ

Εννοείτε, διαβάζετε, μελετάτε τι είναι η όνος του Βαλάμ. Το ξέρετε, ανοίξετε το βιβλίο των Κριτών και θα δείτε εκεί ότι ο Βαλάμ ήταν ένας κήρυξ της Παλαιάς Διαθήκης, ήταν ένας απεσταλμένος, ήταν ένας κήρυξ εντεταλμένος, αλλά δεν υπήκουε στον Θεό, δεν υπήκουε στη διαταγή του Θεού να μεταβεί στην χώρα των εχθρών του Ισραήλ.

Αυτός μετέβη, και ενώ μετέβη, παραβαίνει, όπως ο Ιωνάς παρέβη την εντολή του Θεού, έτσι και ο Βαλάμ παρέβη την εντολή του Θεού και πήγε κόντρα με το θέλημα του Θεού. Και τότε, όταν πλησίαζε σε ένα σημείο, ας δει πιστεύω μια άπιστη δικαιώματος, εμείς πιστεύουμε, λαλεί ο Θεός διόλων, λαλεί κυρία της θαλάσσης, λαλεί κυρία των άστρων, λαλεί κυρία των ποταμών, λαλεί κυρία των όλων των πραγμάτων, λαλεί ο Θεός.

Και ξαφνικά η όνος ελάλησε, έγινε η Ροκήρικας και το ρίδεξε στο βαλάνο. Ε, λέει ο Εφραίμ, και εγώ μία όνος είμαι, μία όνος που δια μέσου της όνου θα ακουστούν τα ρήματα της αιωνίου ζωής. Ακούω λοιπόν τον Εφραίμ, ακούω τον Δαβίδ, ακούω τον Ιερό Αυγουστίνο, του οποίου φέρω αναξίως το όνομα, το μεγάλο όνομα, μικρός αχθοφόρος μεγάλου ονόματος.

Ακούω το όνομά του και συγκινούμαι, που λέει: «Θέλω να σιωπήσω, θέλω να πάω να κρυφτώ σε μια σπηλιά, να κλάψω τα αμαρτήματά μου, αλλά μέσα φωτιά αισθάνομαι». Όταν σιωπώ εσάνα μια φωτιά ακούω τον Παύλο τον Απόστολο που λέει ο έλεος η άμοιε ευαγγελίζομαι και ο έλεος εκείνος οι οποίοι δεν μιλούν για τον Χριστό.

Λοιπόν, ζούμε σε μια εποχή που οι άνθρωποι μιλούν διαρκώς για μικρά, για μεγάλα, για όλα τα ζητήματα μιλούν από πρωί μέχρι το βράδυ. Μιλούν για γήπεδα, μιλούν για ποδόσφαιρα, μιλούν για πολιτική, μιλούν για οικονομικά, μιλούν για μισθούς, μιλούν για συνοικέσια, μιλούν για έρωτα, μιλούν, μιλούν, μιλούν για το χρυσό.

Για τον Χριστό δεν ακούετε, για να ακουστεί θα ακουστεί ως βλασφημία. Ενθυμούμαι στη Φλώρινα που κάναμε προσπάθεια να βαπτίσουμε τους Αθιγγάνους, οι οποίοι πήγα εκεί, τους μάζεψα όλους. Λέω, πόσα χρόνια; Πολλά χρόνια είμαι εδώ, πάτερ μου, λένε, πολλά χρόνια. Μέσα σε αυτή την πόλη ζείτε, λέω, δεν μας λέτε, λέω, ακούσατε ποτέ για τον Χριστό; Πετιέται ένας τετραπέρατος, ευφυέστατος Αθίγγανος ηλικίας 15 ετών.

Δεκαπέντε, Κύριε, Κύριε, λέει, εγώ άκουσα, άκουσα για τον Χριστό, δόξα σοι ο Θεός μου, ποιος είπε το; Μη γελάσετε, άκουσα τον Χριστό, τον τομλαστιμάνε, όταν τομλαστιμάνε ακούεται ο Χριστός, οέ, λέει, εκείνους, εκείνες, εκείνες οι οποίοι δεν αρνούν για τον Χριστό ως στήνο και δοξολογία του παντός, μάλιστα, μνημονευθέων του ονόματος του Χριστού.

Λοιπόν, έτσι είναι. Ακούω τον Αυγουστίνο, ακούω τον Ιερό Χρυσόστομο, που ονομάζει τον εαυτό του Μυράκλειον και θεωρεί ανίκανον αμυντήσεων. Και αν αυτοί ούτω πως εκφράζονται, ακούω τον Κοσμάν τον Αιτωλόν, ο οποίος κατόπι πουνίσπιασε ο συνειδήσεως αφήκειος αετός του Αγίου Όρους και πέταξε εις άλλα τα Βαλκάνια, και λέει κάπου ένα πολύ πολύ συνειδητικό: Τι να πούμε για τους κήρυκας; Τι να πούμε για τους ιερείς του Υψίστου; Εγώ αισθάνομαι την ευτέλειά μου.

Αγία μου, και να φέρει ένα ωραίο παράδειγμα το οποίο συνιστώ να μελετήσετε στη συλλογή ιστοριών που έχω εκδώσει, όπου λέγει ότι να μην μακρύνουμε των λόγων, γιατί δεν έφτασα ακόμα στο κύριο θέμα, λέγει ότι εμείς, λέει, μοιάζαμε σαν σκυλιά, τυμπανιαία, ψόφια σκυλιά, που μέσα από το στόμα τους ρέει το κρυστάλλινο ύδωρ της Ορθοδοξίας.

Τούτο το πρόβλημα συναισθάνομαι κι εγώ, αγαπητοί μου, και ενώ εσείς είστε έτοιμοι για να ακούσετε τον Λόγο του Θεού από το στόμα της όλου μου του βαρ και από το στόμα του τυμπανιαίου σκύλου, πιστέψατέ με, αδελφοί μου, ότι συγκλονίζομαι, διότι αισθάνομαι στο γήρας το βάρος του κηρύγματος.

Και θα έπρεπε στη θέση μας να είναι ένας Χρυσόστομος, ένας από τους μεγάλους πατέρες εκκλησίας για να κηρύξει με όλο το ακατάβλητον κύρος και τη δύναμη των λόγων του Θεού.

Λόγο του Θεού εις την πονηράν γενεάν που ζούμε. Μάλιστα, θα τολμήσω λοιπόν και εγώ να μιλήσω και πιστεύω την ώρα αυτή ότι μυστικώς θα προσευχηθείτε να μου δώσει ο Θεός πνεύμα σοφίας, πνεύμα συνέσεως, για να μπορέσω να αναλύσω ολίγα λόγια εις την αγάπη σας. Μάλιστα, τι να αναλύσω; Σε ένα κήρυγμα τι να είπω; Τα θέματα είναι πολλά. Είναι θέματα ατομικά, είναι θέματα οικογενειακά, είναι θέματα οικονομικά, είναι θέματα εθνικά, είναι θέματα στρατιωτικά, είναι θέματα εθνικά, είναι θέματα οικονομικά.

Ευχή

Παγκόσμια και διεθνή. Ποια από τα θέματα να ομιλήσω; Όλα είναι ενδιαφέροντα. Αλλά παραπάνω από τα θέματα αυτά ασχολούνται. Αλλά παραπάνω από τα θέματα αυτά, τα οποία είναι επίγεια και τα οποία δεν ταλμούμεθα και εμείς και πολλά και έχουμε μιλήσει, στον αιώνα μας κινδυνεύει το βήμα του ουρανού, ο άμβων του πνεύματος, να καταντήσει ένα κοινό, κοινωνιολογικό βήμα. Αυτά όλα τα θέματα δύνανται να τα θίξουν και άλλοι, και πολύ καλύτερα από εμάς, μελετητές της κοινωνίας και μελετητές του έθνους. Αλλά εμείς εδώ δεν ασχοληθούμε τα θέματα αυτά, με τα οποία ασχολούνται τα ραδιόφωνα και οι τηλεοράσεις και ο τύπος ο δημόσιος και η Βουλή των Ελλήνων. Αλλά θα θελήσω να ομιλήσω ένα θέμα, υπέρ παν θέμα. Το δε υπέρ παν θέμα, το οποίο πρέπει να μας συγκλονίζει εξ όλων, είναι η πίστις η Ορθόδοξος. Περί αυτής θα μιλήσω, αγαπητοί μου. Αυτή είναι το ανώτερο από όλα. Πίστις, η πίστις, η πίστις η Ορθόδοξος. Τι είναι η Ορθόδοξος πίστις; Είναι η ρίζα. Όπως χωρίς ρίζα δεν μπορεί να στάθει δέντρο, αλλά τα φύλλα και τα άνθη και οι καρποί αντλούν χυμούς από τη ρίζα του δέντρου, έτσι είναι και η πίστις. Η πίστις είναι θεμέλιο, και όπως σπίτι δεν στέκεται χωρίς θεμέλιον, έτσι και πνευματική οικοδόμηση.

Και οικοδομή, ιδεολογία πνευματική δεν μπορεί να σταθεί άνευ του θεμελίου της πίστεως της χριστιανικής. Η πίστη είναι σπονδυλική στήλη, όπως το σώμα του ανθρώπου στηρίζεται στη σπονδυλική στήλη. Δεν είναι πολύ χειρός που πήγα σε ένα νοσοκομείο το Τισαρονίτις που ένα μία νεαρά ύπαρξη σε ένα αυτοκινητιστικό δυστύχημα, ετών 21, παραμονάς των αρραβώνων της, τραυματίστηκε και έσπασε η σπονδυλική στήλη.

Ακίνητος ήτανε, δεν μπορούσαν κινείται καθόλου. Όπως αυτός που σπάει το νευρικό σχολική στήλη, δεν κινείται πλέον και να νοίκαμε να πράξει ονδήποτε πράγμα, έτσι είναι η πίστη μας η ρίζα, το θεμέλιον, το φως, η ζωή μας.

Αυτή είναι η πίστη. Αν διαβάσετε, ανοίξετε την Αγία Γραφή και μετρήσετε τη λέξη πίστη, θα δείτε ότι στην ίδια τύχη έχει τόσο μεγάλη αξία, Μετρήστε, μετρήστε, πεντακόσιες φορές αναφέρεται η λέξη πίστη.

Πίστη, πίστη, το δε κεφάλαιο προς Εβραίους, το γνωστό κεφάλαιο, είναι ύμνος της πίστεως. Πίστη, πίστη, πίστη. Συνοψίζονται τα αποτελέσματα της πίστεως, λέγει: «Χωρίς πίστεως αδύνατον ευαρεστήσαι Θεώ».

Είναι αδύνατον ευαρεστήσαι Θεώ. Μάλιστα, αυτή είναι η πίστη. Και η πίστη στις ημέρες μας εκλείπει. Εκλείπει, εκλείπει, πράσινα, είναι διάρκεται ψήνων μέγιστον η πίστη στον αιώνα αυτό της απιστίας και διαφθοράς.

Είναι σημείο των καιρών. Ναι, πολλά είναι τα σημεία των καιρών. Ίσως το μικρότερο από όλα είναι το 666. Με συγχωρείτε, παραδέχομαι ότι κάτι είναι, αλλά δεν είναι σωστό.

Σωστό, προηγούνται προτεξακώς άλλα σημαντικά σημεία, σημεία που ανάγονται πλέον όχι σε αριθμούς, σημεία που δεν ανάγονται σε αριθμητική, σημεία τα οποία ανάγονται στην ηθική και δεξιερική σφαίρα της ανθρωπότητας. Και τα σημεία αυτά είναι σημαντικότατα, και τα σημεία αυτά τα έχω αναλύσει όλα σε ένα βιβλίο που έχει εξαντληθεί και δυστυχώς δεν μπορώ να το δώσω. Είναι τα σημεία των καιρών που έχω εξεδοκαεδώσει ο κύριος προ 35 ετών, όταν βρισκόμουν εδώ στο κοινό Νάστι.

Τα σημεία των γερών είναι τα προφητεύει, ποιος τα προφητεύει, τα προφητεύει ο Απόστολος Παύλος στην Δευτέρα Προστιμώσια Επιστολή, εκεί παρουσιάζει ο Βουτυάσιον την δισχάτηση ημέρας οι άνθρωποι, όοι άνθρωποι, οι άνθρωποι, όοι άνθρωποι, άνθρωπος εν τιμιώνουν και νίκε.

Θα συνεβεί τις σκηνές για την ομοιότητα αυτής. Ο άνθρωπος που ήρθε ο Χριστός να τον υψώσει μέχρι τα άστρα του ουρανού.

...και να τον κάνει Θεόν, μέσα μέχρι τον ουρανό να τον φτάσει. Ο άνθρωπος κατέπεσε και πρώτα κομπολόι, όπως οι Αγιορείτες κρατούσαν στα χέρια τους το κομποσκοίνι και ακαταπαύστως δέονται και παρακαλούν τον Θεό και λέγουν «Κύριε ελέησον, Κύριε ελέησον, Κύριε ελέησον». Μία σύντομη προσευχή. Έτσι και ο Σατανάς έχει το κομπολόι του.

Ω, όλα είναι σοφία. Η Γραφή δεν έχει τίποτα περιττό. Τίποτε περιττό δεν έχει η Γραφή. Έχουν δυάνθρωποι μπρος-μπρος φύλακτοι. Και ποιος δεν είναι φίλαυτος; Το τομαράκι μας. Το εγώ μας. Το εγώ μας. Ο κόσμος, ο πολιτισμός, ο οποίος καταρρέει και θα καταρρεύσει στα ερείπια, είναι διότι είναι εγωκεντρικός. Εγωκεντρικός. Δεν είναι χριστοκεντρικός.

...κεντρικός, όχι, ο Χριστός το κέντρον, περί το οποίο πρέπει να περιστρέφεται ολόκληρος ο βίος μας, ο ατομικός, ο οικογενειακός, κοινωνικός, εκείνο το οποίο έλεγε ο αείμνηστος διδάσκαλος του γένους μας, ο Μακράκης, ο οποίος βέβαια...

Βασιλεία των Ουρανών, Γέννησης της Θεοτόκου, Διάδοχος Φωτικής, Ευαγγέλιο, Ευαγγελισμός, Ησύχιος Φωτικής, Ευχή.

Ανάληψης της Θεοτόκου, Ευαγγελισμός, Θα παύσει, λέει, ο άνθρωπος να είναι πρόσωπο, ως ωραίος άνθρωπος όταν ο άνθρωπος είναι, θα παύσει, λέει, να είναι πρόσωπο και θα είναι προσωπείον. Δηλαδή μάσκα. Και θα αλλάζει μάσκες. Μάσκες. Έχει μάσκες καμιά εικοσαριά. Μάσκες τις αλλάζει. Συνεχώς τις μάσκες αλλάζει.

Και προσφιάζεται ούτε μεν, ούτε δε υπό ποικίλας μορφάς. Και εκεί ότι όια μάσκα είναι η μάσκα που φορούνε, που είπε ο Χριστός, ότι ενώ εμφανίζονται ως αρνία, πίσω από τα αρνία είναι λύκοι βόρες και δειξής.

Ούτω πως είναι η ανθρωπότης. Το κομπολόι του διαβόλου παίζουμε με τις χάντρες αυτές. Αυτά είναι τα σημεία των καιρών, παρακαλώ, τα οποία δεν τα βλέπουμε, τα οποία δεν μελετούμε, τα οποία δεν εξετάζουμε.

Εξετάζομαι, αλλά χαθήκαμε πλέον, α, φοβερά, επάνω στο 666 και το θεοποιήσαμε πλέον αυτό και δημιούργησε πανικό άνευ προηγουμένου στην ανθρωπότητα. Δεν είμαι κατά, το παραδέχομαι ως ένα σημείο, αλλά πιο πάνω από το σημείο το 666 είναι άλλο σημείο και ένα ακόμα ανώτερο σημείο, το οποίο δεν προσέξαμε. Ανώτερο από όλα σημεία είναι το σημείο που είπε ο Χριστός. Περίλυπος ο Χριστός, περίλυπος διότι ως Θεός έβλεπε τα συντέλεια των αιώνων, είπε τον φοβερό λόγο: τι είναι, αν έρθω επί της γης, θα βρω την πίστη επί της γης; Εάν θα έρθω επί της γης, θα βρω την πίστη επί της γης, είπε ο Χριστός, και έντρομοι οι μαθητές.

Ευχή, Βασιλεία των Ουρανών, Γέννησης της Θεοτόκου, Διάδοχος Φωτικής, Εισόδιο της Θεοτόκου, Ευαγγέλιο, Ευαγγελισμός, Ευχή. Η πίστη θα την τρώσαμε που είναι αρχείον δώρον, είναι λαχείο να πιστεύεις, λαχείο, το πρώτο λαχείο, να πιστεύεις μέσα σε μυριάδες ανθρώπων, να κρατάς την πίστη ως φανό, ως αστέρα, ως φλόγα μέσα εις το σκότος της ζωής.

Πρόσθεση με την πίστη η διαχείρινα πρωτός μας πίστη, δεν ζητώ πλούτη, δεν ζητώ σοφία, δεν ζητώ επιστήμη, δεν ζητώ αξιώματα, δώστε μου μια πίστη από την πίστη που είχαν οι προγονείς μας,

Οι πρόγονοι μας, οι πρόγονοι του 21 και όλων των ηρώων της πίστης μας, αυτή η πίστη εκλείπει, σβήνει πλέον η πίστη σε αυτή και το άλλο μέσο με το οποίο θα μπορέσουμε να μη σκύσουμε την πίστη νημόν, είναι, τι είναι, το λέει ο Απόστολος Παύλος, νημονεύεται, νημονεύεται, τον Ιβουμένο νημόν, ή την εσελάγησαν εμείς των λόγων του Θεού, όνα θεωρούνται στην έκβαση της αναστροφής, μην είστε την πίστη.

των μεγάλων δασκάλων, των Πατέρων της Εκκλησίας, για να δείτε τη ζωή τους, για να δείτε τους αγώνας, για να δείτε πόσοι μέχρι τέλους έμειναν πιστοί μέχρι θανάτου εις την πίστη του Χριστού μας. Ναι, και συνεπώς η Εκκλησία μας προβάλλει καθημερινώς τους ήρωας της πίστεως και μας μνημονεύει για να τους ενθυμούμεθα και να παραδειγματιζόμαστε.

Ο προηγούμενος δε μήνας ή το μην, μνήμη εγώ, πυκνά, πυκνή φαλαξιών, παρεβλάγει, παρελαμβάνει κάτι τον προηγούμενο μήνα. Ο πρώτος μηνός, όχι πρώτος μηνός, μην είναι μεγάλο πατρός του Μεγάλου Βασιλείου, ο οποίος διεξήγαγε αγώνα υπέρ της πίστεως και είναι ο μόνος ο οποίος δεν υπέκυψε στην πίεση του Μοδέστου, που του έλεγε να υπογράψει.

Αν δεν το υπογράψεις στα πτέσεις από τον θρόνο σου και εκείνος απείλυσε, όχι δεν υπογράφω. Και ο Μόδεστρος σε θαύμα σήμερα είπε, δεν είδα μέχρι σήμερα αυτού των επίσκοπων, δεν γνώρισα αυτού των επίσκοπων, ο οποίος να προτιμά να χάσει τον θρόνο του χάριν της πίστεως εις τον Χριστό.

Μνημονεύεται τον τελικουμένο νημάν, στις 10 Ιανουαρίου εορτάζει ο αδελφός του, ο Γρηγόριος Νύσσης, ο οποίος και αυτός μόνο ότι ήταν φιλόσοφος νους, εν τούτοις διεξήγαγε κρατερόν αγώνα υπέρ της πίστεως.

Μνημονεύεται τον Ιγουμένο Νήμο ή την εξαλλάζει σαν τον μνημονεύεται, μετά έρχεται στις 17 του μηνός είναι η μνήμη την ως είναι του Μεγάλου Αντωνίου. Αγράμματος ήταν αυτός, αστοιχείωτος ήταν, δεν ήξερε τίποτε, αλλά είχε φλογερή πίστη και όταν έμαθε ότι κινδυνεύει η πίστη στην Αλεξάνδρεια, άφησε, άφησε το κομποσχοίνι του, το κομποσχοίνι και κατέβηκε κάτω Ρωμαίος και ως νέο, οι γονείς της τεχνοδούς και πλατείας της πόλεως, για να μας σβήσει και αυτό στην πυρκαγιά της αιρέσεως.

Νιωνέπετε τον Υπουμένον Ιωάνν, άρωζε, αστύρι, τι να είπαμε πλέον περί αυτών, είναι ο μαθητής του, ο Μέδας Αθανάσιος,

Αθανάσιος, του οποίου φτάζομαι την Αμήνης 18, τι να είπαμε, α, Αθανάσιον επενών, παρετήν επενάσαμε, λέγει ο Γρηγόριος Ανζανζινός, τους αγώνες του, μορόπυρο, βιβλίων έχει γραφεί περί αυτού. Ένα μόνο επιθυμίζω, ότι έμεινε μόνος, ολομόναφος, με πέντε εξορίες, με περιπέτειες μεγάλες, και έλεγχθη περί αυτού ότι ήταν όπως ο Άθλας, ο μυθικός εκείνος σύρος, και σήκωνε πάνω στην πλάτη του ολόκληρου της θάλαρτης γης έτσι και ο Άγιος Ανδράσιος

Αθανάσιος ο Θεομέγας, κατά το οποίο μόνος μονότατος εσήκωσε επί του πνεύματός του ολόσφαιρον ο Άτλας της Ορθοδοξίας. Αιωνία αυτού η μνήμη μας. Και ακόμα συνεχίζεται η 25η μνήμη Γρηγορίου του Ναζιανζηνού, άλλου ήρωα της Πίστεως, ο οποίος είχε από την ειρήνη όσο γνωρίσαμε, ειρήνη βγήκε όνομα, ειρήνη βγήκε τον τάγμα, ειρήνη πότε θα έρθει στην γη.

Και μόνο ότι ήταν αυτός ειρηνικός, έλεγε όμως ότι η ειρήνη δεν κερδίζεται δι' υποχωρήσεων, η ειρήνη δεν κερδίζεται δι' συμβιβασμών, η ειρήνη δεν κερδίζεται διά της προδοσίας. και έλεγε το αμήμητον αυτό προτιμάτερος φώλος ειρήνης χωριζούς από Θεό.

Χίλιες φορές να αγωνιστούμε και να πεθάνουμε για την πίστη μας· πρέπει να συμβιβαστούμε για να ζήσουμε μια ζωή καλοπεράσεως επί της γης; Αυτοί ήταν οι πατέρες. Έρχονται μαστεία στη μαστεία και αυτός άνοιξε πάλι ο Φεβρουάριος και τώρα προχθές την Παρασκευή ήταν η μνήμη ενός άλλου ήρωα Ορθοδοξίας, του Ιερού Φωτίου.

Μεγάλος πρόμαχος Ορθοδοξίας. Θέλω να επιτρέψετε να είπω λίγα λόγια και να τελειώσω.

Τελειώσω, μνημονεύεται τριγουμένο νημό, οι τρεις αλλάζησαν. Το δεύτερο, το Ιερού Φωτίου κήρυγμα είναι επίκαιρο, αν και άλλοτε παλαιότερο νομίζω ομίλησα εκτενώς περί του Ιερού Φωτίου. Τώρα, συνοψίζω, λέγω ότι, αν θέλετε περισσότερες πληροφορίες, διαβάσατε ένα βιβλιαράκι που έχει εκδώσει η Αδελφότης Ζωή. Ο Λεξίου νομίζω το λέει «Ιερός Φώτιος», είναι πολύ καλογραμμένο, θα δείτε πολλές λεπτομέρειες. Κάποιος καλόγερος είπε ότι η απέθανη ζωή τις μακριές λήξεις τους λάθος κάνει, η ζωή ζει.

Και αδελφοί της ζωής, δεν θα πεθάνουν. Είναι ήρωες. Μυρνολίγοι, αλλά αυτοί σηκώνουν τη σημαία της Ορθοδοξίας και τη σημαία των ιερών αγώνων και λοιπά. Ναι. Εκεί λοιπόν θα δείτε περί Φωτίου. Περί Φωτίου θα τα δείτε εκεί.

Εγώ συνοψίζω, λέγω ότι ο Ιερός Φώτιος γεννήθηκε στον ένατον αιώνα. Ένας από τους πλέον σπουδαιότερους αιώνας της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Στον αιώνα αυτό συνέβησαν δύο μεγάλα γεγονότα.

Το ένα γεγονός που ήρνε ήταν έξαρσης, ενθουσιασμός για την Ιεραποστολή. Το Βυζάντιον ήσον τι το Βυζάντιον, δεν ήταν οικονομικός παράγον, το Βυζάντιον ήταν ο ιεραποστολικός σκοπός να διαδώσει την πίστη μέχρι τα άκρα της γης. Τον έναν τον αιώνα παρουσίασε εκπλήξεις ο ένατος αιώνας. Πρώτον, Κύριλλος και Μεθόδιος, οι Ιεραπόστολοι, μετέβησαν στην Βουλγαρία και ένα έθνος βάρβαρων, ληστρικών, αθέων, κατόρθωσαν να το επιστρέψουν στον Χριστό και οι Βούλγαροι να γίνουν χριστιανοί και να αποτελέσουν κι αυτοί μια αξιόλογη μονάδα της χριστιανοσύνης. Ακόμα εξέφρουσαν προς τη Ρωμανία, προς τη Μολδοβλαχία, προς τη Σερβία και ακόμα το Ιακώσκια. Ο 10ος αιώνας είναι αξιομνημόνευτος, διότι στον αιώνα αυτόν προσκύπτει στον Χριστιανισμόν το μεγάλο γένος Φαρός. Οι Ρώσοι ετοιμάζονται στη Μόσχα, παρόλο μόνο ότι ζουν κάτω από άθεον κράτος, ολοκληρωμένος κάτω να τελεστούν το χρόνο τα χίλια.

Τα χίλια χρόνια από την άγια ημέρα που στις όχθες του Δνείπερου ποταμού εβαπτίστηκαν όλοι οι άρχοντες και έγιναν Χριστιανοί, μεγάλο γεγονός. Εις όλα αυτά, εις όλη αυτήν την ψυχή της Αποστολής είναι ο Ιερός Φώτιος.

Όταν όμως συνέβη το εξής, όταν αυτοί, όταν οι Δυτικοί, ο Πάπας φθονών το μεγαλείον της Εκκλησίας της Κωνσταντινουπόλεως, όταν έμαθε ότι οι Βούλγαροι έγιναν Ορθόδοξοι, οι Σέρβοι έγιναν Ορθόδοξοι, οι Ρουμάνοι Ορθόδοξοι, οι Ρώσοι ετοιμάζονταν, από φθόνον και κακίαν, έστειλε το ζιζάνιον, έστειλε και εκεί που έσπειραν τον σπόρο της Ορθοδοξίας, οι ιεραπόστολοι αυτοί έσπειραν τον σπόρο, έστειλαν τα ζιζάνια μέσα στον αγρόν και εφύτρωσαν τα ζιζάνια και ήρχισαν να διδάσκουν άλλα ήθη και έθιμα νέων ανθρώπων ζωής ξέν

Ξένον προς την γνησίαν ορθόδοξον παράδοσιν. Μάλιστα λυπήθη ο Φώτιος πικρά, μεγάλα έκλαψε και λέγει: «Αχ, πονώ, όπως ο πατέρας που βλέπει το παιδί του να το κατασπαράσει άγριο θηρίον, έτσι και εγώ λυπούμαι».

Βασιλεία των Ουρανών, Γέννησης της Θεοτόκου, Διάδοξης της Θεοτόκου, Ευχή. Και επιτέλους απέθανε έρημος, όπως ο Ιερός Χριστός όμως, εις την έρημον κλαίων και αναστενάζων για τα παθήματα της Ορθοδοξίας.

Επί των ημερών αυτού συνέβη το σχίσμα. Το σχίσμα, ναι, και οι αφορισμοί, όπως είδατε προηγουμένως, που εξέδωσαν οι Δυτικοί. Δεν θέλω αυτή την ώρα να ασχοληθώ με τις διαφορές που χωρίζουν εμάς τους Ορθοδόξους από τους Δυτικούς· θα ήταν μακρός ο λόγος.

Άλλωστε συνιστώ δύο βιβλιάρια πολύ αξιόλογα. Ένα του Παπουτσοπούλου Χριστοφόρου, ο οποίος γράφει περί των διαφορών, και ένα του Κολιτσάρα του θεολόγου περί των διαφορών μεταξύ της Ανατολικής. Εγώ δεν θέλω να ασχοληθώ με τις λεπτομέρειες, εγώ θέλω να παρουσιάσω απόλυτες διαφορές, δύο ριζικές διαφορές που αν δεν μετανοήσει ο παπισμός είναι αδύνατο να υπάρχει συμφιλίωση και ενότητα, ένωση μεταξύ Ανατολής και Δύσεως.

Το ένα είναι, είναι ποιο είναι; Μία λέξη, μία λέξη. Ώστε για μία λέξη, ναι, για λέξη θα είναι διχωρισμένοι οι χριστιανοί από της Δύσεως αυτούς τους χριστιανούς; Για μία λέξη, ας λέγουν ό,τι θέλουν οι αιρετικοί, ας λέγουν ό,τι λέγουν οι κουλτουριάρηδες και οι άνθρωποι οι οποίοι ζητούν την ένωση με το ψεύδος και με την απάτη.

με την απάτη. Αν εμείς και εμείς να μείνουμε Χριστό ρεσταρωμένο, χθες και σήμερα ο αυτός και εις τους αιώνας των αιώνων, είναι μεγάλη διαφορά. Διότι είναι η πίστη. Η πίστη είναι σαν το μάτι. Σαν το μάτι. Το μάτι μέσα δεν δέχεται μια τρίχα. Μόλις πέσει στο μάτι κάποιου, το βλέπετε, αμέσως ανησυχείς και ορμάς με τον καθρέφτη να βγάλεις την τρίχα από το μάτι σου. Όπως λοιπόν το μάτι, το μάτι, ο σωματικός οφθαλμός δεν δέχεται ούτε μία τρίχα, κατά παρόμοιον τρόπο δεν δέχεται μέσα και η πίστη μας ούτε το ελάχιστον. Θέλει ο οφθαλμός να είναι καθαρός, να είναι αμόλυντος και αδιάφθορος ο οφθαλμός της πίστεως. Και αυτή η λέξη, μάλιστα, όχι για μία λέξη, τι λέω για μία λέξη; Για ένα μικρό γράμμα της αλφαβήτου, για ένα γιώτα, έδωσε μάχη ο Μέγας Αθανάσιος. Πείτε να συμβιβαστούμε, λέει, πάτερ, να πάψει ο πόλεμος, να πάψει η διχόνοια, να επικρατήσει η ειρήνη. Μάλιστα, λέει ο Αθανάσιος, πρόθυμος είναι. Τι θα λέτε; Παραδεχτείτε το Σύμβολο της Οικουμενικής Συνόδου. Όχι, εμείς, λέει, μια μικρά μεταβολή, μια λεπτομέρεια θέλουμε. Εκεί που λέτε «ου ποιηθέντα, ομοούσιον τω Πατρί, δι' ου τα πάντα εγένετο», εμείς, θα μας επιτρέψεις να προσθέσουμε ένα γιώτα; Αντί «ομοούσιον» θα λέμε «ομοιούσιον». Όχι, διότι όντως ένα γιώτα αλλάζει η πίστη μας, διότι ο ομοούσιος είναι ένας, ο Ιησούς Χριστός, ο Υιός της Παρθένου, ο οποίος είναι της αυτής φύσεως με τον ουράνιον Πατέρα, ενώ ο ομοιούσιος είμαστε όλοι. Έτσι, επλάστη ο άνθρωπος κατ' εικόνα και ομοίωση. Έχουμε το κατ' εικόνα εν δυνάμει, ενώ το κατ' ομοίωση το έχουμε εν ενεργεία. Αλλά δεν θέλω να αναλύσω, διότι θα βαθύνω το λόγο και νομίζω κοντεύει να συμπληρωθεί η ώρα. Λοιπόν, τώρα έτσι είναι, το φιλόκριτ λοιπόν έδωσε μεγάλη μάχη. Είναι τόσο μεγάλη, δεν έχω καιρό να θεολογήσω, αδελφοί μου, ούτε έχω τα φτερά και τα στέρεγα των μεγάλων πατέρων της Εκκλησίας να φτάσω εις τούτε εσύ δίνεσαι να φτεργήσετε επάνω στα μεγάλα θεωρικά θέματα. Αν είχα καιρό, ένα μόνο σύντομα λέγω, ότι εάν προσθέσουμε το γιώτα αλλιού

Αλλοιούται πλέον η πίστη μας, ημών, αλλοιούται η πίστη μας, διότι εμείς, όπως λέγουν οι πατέρες, ρίζα της Θεότητος είναι ο Πατήρ. Ο Πατήρ είναι αναίτιος, ο Πατήρ είναι αγέννητος. Μιλώ θεολογικώς τώρα, θεολογικώς, προσέξτε: ο Υιός γεννάται εκ του Πατρός και το Πνεύμα εκπορεύεται πάλι εκ του Πατρός.

Του Πατρός μία είναι αρχή, ενώ με αυτό που διδάσκουν αυτοί εισάγουν δύο αρχάς, διαλύουν το δόγμα της Αγίας Τριάδος και καταντούν πλέον πολυθεϊστές και ειδωλολάτρες, καταντούνε. Μεγάλα θέματα αυτά, τεράστια θέματα. Το μυστήριο, το μυστήριο που ξεχωρίζει την Ορθοδοξία από όλα τα θρησκεύματα είναι το δόγμα της Αγίας Τριάδος. Δόγμα απελώριον, δόγμα ωκεάνιον, ωκεάνιον. Και αν μπορεί, αν μπορεί κανείς με ένα ποτήρι να αδειάσει τον ωκεανόν; Αδύνατον. Και με την μικρά διάνοια αισθάει να είσαι μέρας αθανάστρων να είσαι.

Σε ένα ποτήρι, κύπελλον, είσαι μικρόν, δεν μπορείς να εκκενώσεις και να εξαντλήσεις το απέναντι των αιών της Ορθοδοξίας. Δι' αυτό κλείνουμε γόνοι ότι σ' Αγία Στριάδος, Αγία Τριάς, Πατήριός και Άγιον Πνεύμα ελέησε τον κόσμο και εμάς.

Εμείς θα μείνουμε σταθεροί εις το ομοούσιον και όχι εις το ομοιούσιον που ζητούσε. και αυτή προσθέσαμε το φιλόκοβε λεγόμενο το εκπαιδεύοντις έλλειου. Μία διαφορά, δογματική διαφορά, τεράστια διαφορά. Η άλλη διαφορά ποια είναι;

Και λέει ο Μελέτιος ο Πηγάς, ένας εκ των σοφών διδασκάλων του γένους μας, εις ένα σπουδαίο τόμο της χαράς, συνιστώ, αν θέλετε, να διαβάσετε. Ένας σπουδαίος πατριάρχης των Ιεροσολύμων, Δοσίθεος, έχει συλλέξει τα αντιπαπικά.

Αντιπαπικά, είσαι ένας σπουδαίων τόμων, ο Τόμος της Χαράς, και να διαβάσετε εκεί πέρα τα σπουδαία εκείνα περί του ζητήματος τούτου. Τι λέει λοιπόν; Προσέξατε: μία είναι ευθυσμία, αγία, καθολική, αποστολική είναι Εκκλησία. Μία, μία είναι, δεν είναι άλλες εκκλησίες. Όπως έλεγε ο αείμνηστος Ανδρούτσος, μία είναι Εκκλησία. Εκτός Ορθοδόξου Εκκλησίας, όλα τα άλλα είναι σχήματα και αιρέσεις. Καταχρηστικώς ονομάζονται εκκλησία. Έτσι είπε ο αείμνηστος σοφός φιλόσοφος και διδάσκαλος του Γένους, ο αείμνηστος Ανδρούτσος. Μία λοιπόν Εκκλησία. Και ένα ή μία Εκκλησία είναι το σώμα. Έτσι λέγεται, σώμα της Εκκλησίας είναι η Εκκλησία μας. Κεφαλή είναι ο Κύριος Ιησούς Χριστός, ο ως νυμφίος της Εκκλησίας, ο οποίος συζεύχθη διά μυστικού γάμου μετά της Εκκλησίας, της νύμφης αυτής της Εκκλησίας. Μία λοιπόν. Τι λέει λοιπόν ο Μελέτιος ο Πηγάς; Δύνασθε να φανταστείτε ένα σώμα με δύο κεφάλια; Και μόνο το φανταστείτε. Φανταστείτε να βγείτε έξω και να δείτε, να πάτε στο σπίτι να δείτε τον άντρα σας με δύο κεφάλια. Να σας πιάσει τρόμος, τρόμος να σας πιάσει. Ω Θεέ μου, τι μεγαλείον! Έπλασε τον άνθρωπον ο Θεός. Μία κεφαλή έχει ο άνθρωπος, μία κεφαλή, όχι μία κεφαλή, μεγάλο όργημα μία κεφαλή. Δεν είναι δικέφαλος με δύο κεφαλές. Όπως λοιπόν προξενεί αποτροπιασμό το τερατώδες φαινόμενο ενός ανθρώπου με δύο κεφαλές, έτσι δεν προκαλεί, διότι στην Εκκλησία που έχει μία κεφαλή υποπηχεί.

Οι παπικοί προσέθεσαν και δεύτερη κεφαλή. Τον Πάπα, να εδώ, τον Πάπα προσέθεσαν. Τι είπαν; Πήραν τον άνθρωπο, τον Πάπα. Τον άνθρωπο δεν μισούμε, τον Πάπα. Είναι δραστήριος, ικανός, με δράση τεραστία. Δεν μισούμε τον παπικό, μισούμε τον παπισμό, το σύστημα πλάνης και ανθρωπολατρίας.

Λοιπόν, τι έκαναν αυτοί; Πήραν τον άνθρωπο.

Ευαγγελισμός, Ευα

Ο φιλόσοφος και ο θεολόγος, ο Κοσμάς Αιτωλός, τον ονόμασε Αντίχριστον και είπε το «Πάπα να φοβείστε, τον Πάπα να τρέμετε» και λοιπά, ο Κοσμάς Αιτωλός. Δύο λοιπόν είναι οι διαφορές μας, το ένα το φιλιόκβε και το άλλο είναι...

Βασιλεία των Ουρανών, Γέννηση της Θεοτόκου, Ευαγγελισμός, Αποστολής, Ευαγγελισμός, Ευα Υπάρχει δεχοστάφρος, η οποία μας χωρίζει από τον παπισμό. Και μόνον, το λέγω αυτό, μόνο κοσμογονία, μόνο θαύμα κοσμογονίας θα δηληθεί να συντελέσει εις τρόπον μιαν ημέρα να ενωθεί Ανατολή και Δύση και να γίνουμε μία ποίμνη, ένας ποιμήν.

Όχι με το ψεύδος, αλλά με την αλήθεια και την επιστροφή όλων των πλανεμένων εις την μίαν Αγία Κατωρική Ενεκτησία. Μας ταύσε τα χρόνια. Και δι' αυτό, αλλά τώρα τι γίνεται; Τώρα έχουμε τον κίνδυνο πάλι του παπισμού. Κινδύνευσε το γένος μας. Δεν έχω καιρό, πήγε ο χρόνος, δεν θέλω να σας κουράσω περισσότερο, πήγε ο χρόνος. Ναι, δεν θέλω να κουράσω. Λοιπόν, μα τώρα πάμε σε δεύτερο κήρυγμα; Μα δεν κάνεις εσάς, μα δεν κάνει, δεν κάνει, δεν κάνει, δεν κάνει.

Λοιπόν, καλά, κάντε υπομονή, δεν τελειώσαμε. Λοιπόν, λέει ότι ο κίνδυνος, κινδύνευσε το γένος μας από τον Αότανα του Πάπα και πάλι κινδυνεύει, επανέρχεται πάλι, επανέρχεται πάλι. Αρχίδετο κακού ποια είναι, αρχίδετο κακού, αρχίδετο κακού είναι ο διάλογος.

Μάλιστα, ο διάλογος. Από εκεί άρχισε το κακό, από εκεί άρχισε το κακό. Το είπα, το έγραψα, όχι εγώ, και άλλοι ακόμα: όχι διάλογος. Η αλήθεια δεν έχει διάλογο, δεν έχει συζήτηση. Η αλήθεια έχει ομολογία.

Αν αρχίσουμε διάλογο, πάμε σε συμβιβασμό, πάμε σε υποχωρήσεις, πάμε, σε συμβιβασμό, όπως ζητούμε να κάνουμε συμβιβασμό με την Τουρκία διά μέσου υποχωρήσεων. Μάλιστα, για να κυματίσει μια ωραία μέρα, μη γένοιτο Θεέ μου, στον Λευκό Πύργο η σημαία του Μωάμεθ.

Όχι υπαγόρεσες, μέχρι ενός, μέχρι ενός, να μην ο πιστοί και βοσιωμένοι στην Ορθόδοξη Εκκλησία Μάλιστα, λοιπόν, η αρχή του κακού ήταν ο διάλογος. Και όπως η αρχή του προπατορικού αμαρτήματος πώς άρχισε;

Από το διάλογο που ο νερός ο Όφης, ο Δεώφης, δεν ήταν όπως είναι τώρα σειράμενο πτηνό Ήταν το ωραιότερο πτηνό, ήταν το ωραιότερο πτηνό μέσα στον Παράδεισο.

Μετά το κατεβάστη ο Θεός και με τα βλήθη σάρφοντα και έγινε όφις το Θεότερο. Τότε ο όφις αυτός, ο γλυκύτατος όφις, το ωραίο το των πτηνών, παρουσιάστηκε ενώπιόν του ο σατανάς και προσπάθησε να είναι σε διάλογο. «Τι σας είπε ο Θεός;» Και άρχισε η συζήτηση. Και έτσι υπό αμφισβήτηση την αλήθεια, τα λόγια του Θεού, και κατόπιν έφεσαν, άθεμα η ώρα κατά την οποία η Εύα ήρθε στον διάλογο. Λοιπόν, εάν δεν ήρθε ο διάλογος, λένε οι πατέρες, δεν θα γίνονταν οι πτώσεις. Λοιπόν, ούτως, όπως η αρχή του προπατορικού αμαρτήματος είναι ο διάλογος, ούτως και η αρχή της ψευδούς ενώσεως Φεράρας και Φλωρεντίας είναι ο διάλογος. Διάλογος τους φοβικούς. Είπαμε, δεν είναι καιρός διαλόγου. Καιρός διαλόγου δεν είναι. Και τα πράγματα απέδειξαν μέσα στην εικοσαετία πως έχουμε δίκιο. Διότι όταν γίνονται συναντήσεις, οι μεν Καθολικοί είναι φάνοφλοι κυρωμένοι, οι δε δικοί μας διηρημένοι. Άλλα λέγει ο Έλληνας, άλλα λέγει ο Σέρβος, άλλα λέγει ο Μάρκι. Κερδίζουν αυτοί εις βάρος μας, διότι αυτοί μία φωνή έχουν, τη φωνή του παπισμού, ενώ εμείς έχουμε πολλάς φωνάς. Δεν είναι λοιπόν και κερδίζουν αυτοί. Το δε κυριότερο, κατ' όλους αυτοί να ξεπλώσουν και να ξεκάσουν διάλογος. Και τώρα δυστυχώς πρέπει να ομολογήσουμε τα νύφης: ολόκληρο το κύκλωμα του Οικουμενικού Πατριαρχείου, το οποίο αυτό, μητροπολίτες, επίσκοποι, πλήρες αρχίσεων, είναι πλέον οικουμενιστές και είναι ευλοπαπητοί μέχρι μέρους θεών ευλοπαπητοί και συγκεντρώνονται σε μυστικές συγκεντρώσεις και

και προσπαθούν να συμφιλώσουν τους Ανατολικεδίσεις με το ψεύδος και την απάτη. Μάλιστα, κέντρο δε, καταγγέλλω επισήμως, κέντρο δε παπισμού, οικουμενισμού, πανθρησκισμού είναι, παρακαλώ, το Σαμπεζύ της Ελβετίας.

Που κάποιοι εκεί πλούσιοι μασόνοι φτιάξαν ένα ιδιαίτερο εκεί να στεγάζεται. Και μη έχοντας εκεί ποίμνιον, ο Μητροπολίτης Ελβετίας εκεί προπαγανδίζει μέρα και νύχτα. και συνεχώς παίρνει παράσημα από τους παπαπαιδικούς κέντρων μέσω κίνδυνος.

Μάλιστα, και έτσι λοιπόν κατόρθωσαν ένα μεγάλο κέρδισμα από τον διάλογο αυτόν. Δεν βγήκαμε εμείς κερδισμένοι, διότι η Εκκλησία μας είχε το άορος. Η Εκκλησία μας δεν ήταν συνταγμένη, η Εκκλησία μας είχε να λύσει άλλα ζητήματα μεγάλα.

και δυστυχώς ενώ είμαι θα έχω, δεν έχουμε τι μπικρά πείρα, Θα με επιτρέψετε παρεμπιπτόντως να είπω λίγες λέξεις όσον αφορά την διάρρηξη των παλαιοημερολογίων. Είναι συναφές, είναι συναφές. Των παλαιοημερολογίων το λέει και κάποιος καλόγερος ο οποίος είναι οπαδός, θερμός οπαδός του παλαιοημερολογιτισμού.

Δεν είναι αστρονομικό θέμα, είναι εκκλησιαστικό θέμα. Δεν είναι αστρονομικό θέμα. Σε αυτό ούτε οι πλέον υγιείς σκέψεις των παλαιοημερολογιτών διαφωνούν. Ευχή, Εις τρόπον ώστε να υπάρχει καμία διαφωνία, ως εις τρόπον ώστε όχι με νημόσια νεοτάζαλα το Πάσχα και εμείς το Πάσχα, τα Χριστούγεννα και άλλα τα Χριστούγεννα, αλλά να έχουμε ενότητα, διεσπάσει ενότητες και διαιρέσαμε με το πολεμόνο λόγιο που ήταν αναζήτημα αστρονομικών, διαιρέθη η ευθυσία μας εις νεομολογήτας και προλογήτας.

Λογίτας, μιας σπουδαίας διαίρεσης που κλαίει κανείς και φωνεί, φωνεί. Και πάσα προσπάθεια, ήμουν προέκανα εγώ συνοδικός, έκανα μια προσπάθεια να συμφιλιώσω τα διεστώτα, αλλά απέβη ματαία. Ίσως δεν είμαι ικανός, ίσως μικρός και ασήμαντος, και εγώ επιθυμώ τη συνένωση των δύο αυτών που θεωρούν που διαιρέθηκε η Εκκλησία. Κατόρθωσε λοιπόν η Μασονία, κατόρθωσε η Πολιτεία με το 13, με το 13, με 13, με νούμερα πάντοτε, με τα νούμερα, να μας διαιρέσει την Εκκλησία, τι μας τη διαιρέσει. Ω Εκκλησία, πώς είσαι ενωμένη, πώς είσαι ενωμένη, πώς ήταν όλοι εορτάζανε, τώρα διαιρέθη. Ε, τώρα λοιπόν, εξαφανώς λοιπόν με το 13 διαιρέσανε την Εκκλησία μας και δημιουργήσεις μας, έτσι και τώρα, και τώρα, με το διάλογο διαιρέσαμε. Θρηνήσατε, βουνά και λάμπη και κάμποι και θάλασσα και πεδιάδες, θρηνήσατε. Διαιρείται η Εκκλησία μας, διαιρέ το επέτυχε, το κέρδισε ο Πάπας. Εις ενωτικούς και ανθενωτικούς πάει, έγινε διαιρέστον κέρδι και αγάπη ο Πάπας, διότι το κατόρθωσαν να διορίσουν τους δύο κόμματα.

Δύο κόμματα, δύο παρατάξεις, οι οποίοι είναι σφοδρωτέρα και βαδιτέρα, οι διέρεσαν αυτοί από την διέρεση των προνοητών. Διέρεσαν την Επιορθώια Οξεκλησία, οι Σενωτικούς και Ανθρωπικούς. Και ενωτικοί είναι όλοι αυτοί τους οποίους είπαμε: είναι επίσκοποι, είναι πατριάρχες, είναι, με κέντρο το Σαμπεζύ.

και έναν Πατριάρχη ο οποίος, δούλος και αιχμάλωτος της Τουρκίας, δεν τολμά ο άνθρωπος να υψώσει. και μόνον και εκεί στο Πατριάρχη ο Νέσης ένας Άγιος Επίσκοπος που ευρύνησε των θανάτων του ο Μάξιμος ο Σάρδεων, Μάξιμος εξ Μακεδονίας, ο οποίος ήταν ο μόνος εναντίον του Αθηναγόρα και εναντίον τους Ισάρσεως του Σύλλματος και εναντίον όλων των παρεκκλίσεων και των πλανών της Οικουμενικής Πατσινόδου.

Εκεί είναι λοιπόν. Αυτή είναι η διάρρηξη στην οποία επέτυχαν οι ενωτικοί και οι ανθενωτικοί. Και τώρα αναβιώνουν τα πάθη. Και τώρα οι ενωτικοί μισούν τους ανθενωτικούς, να μην τους δουν στα μάτια τους. Στα μάτια τους, ό,τι σπίσου.

Μη σας λέγω υπερβολή. Και τώρα έχουμε το θέμα της Αυστραλίας και τελειώνω. Αν και σας είπε αρκετά ο αγαπητός κύριος Σωτηρόπουλος την προηγουμένη Κυριακή, αλλά εγώ θέλω να σας πω κάτι το οποίο μας έδωσε αφορμή.

Προ δύο-τριών ετών, ελάμβανε ένα γράμμα από την Αυστραλία και μου κινδυνεύουνε, πάτερε, κινδυνεύουνε να γίνουν παπικοί. Οι παπικοί μπαίνουν σε εκκλησίες μας, οι ορθόδοξοι μπαίνουν σε εκκλησίες μας, γάμοι τελούνται, ορθόδοξοι και καθολικοί μαζί, δώρα ανταλλάσσονται, φωτογραφίες ανταλλάσσονται, όστιες μοιράζονται. Δηλαδή η θεία κοινωνία μόνο το σώμα με τα δίνουν οι αυτοί όστιες. Με τα δίνουν κι άλλο τι αυτές γίνονται. Αυτές και κι εγώ λέμε, θα μας απορκαιομενούν όλοι, ότι καθολικοί, Προτεστάντες και λοιπά, ένα φράγμα είμαθα. Και κι εγώ λέμε να γίνουμε εμείς άνθρωποι να πεθάνουμε όσο δόξα.

Βοηθήστε με, Πάτερ μου, βοηθήστε. Εγώ δεν έχω πολλά στελέχη, εντούτοις όμως επειδή η ξαδιφωνία των ανθρώπων αυτών οι οποίοι κάνουν τη βοήθεια μπροστά τους, στείλαμε δύο κλιμάκια θεολόγων. Το ένα κλιμάκιον επικεφαλής ήταν ο αγαπητός κύριος Σάκκος, καθηγητής Πανεπιστημίου, το δεύτερο κλιμάκιον επικεφαλής ήταν ο αγαπητός κύριος Νικόλαος Σωτηρόπουλος, θεολόγος.

το ένα φυλάκιον και ο άλλος φυλάκιον έμεινε αρκετό διάστημα εκεί και ο μεν κύριος Σάκκος, αναλόγως του χαρακτήρα του, διότι οι Απόστολοι έχουν ποικίλο χαρακτήρα, ο μεν είναι επιεικέστερος, ο δε αγαπητός κύριος Σωτηρόπουλος, ο μεν είναι αυστηρότερος και σε βαθύτερον την όλο παπισμό.

Το αποτέλεσμα είναι μίσος, ανεκφράσμένο. Απαγορεύεται να διαβάζουν φυλλάδια, απαγορεύεται να διαβάζουν περιοδικά Ορθοδοξίας, απαγορεύεται να πάρουν το αντίδωρο, να μην πάρουν αντίδωρο, απαγόρευσαν ακόμα το χειρότερον απ' όλα, το χειρότερον απ' όλα, τη Θεία Κοινωνία.

Αυτή τη στιγμή στο Σίδνεϊ και στη Μελβούρνη και σε μεγάλες πόλεις κοινωνούν μασόνοι, άθεοι, άθρησκοι άνθρωποι· οι μόνοι οι οποίοι δεν κοινωνούν είναι οι ορθόδοξοι πιστοί χριστιανοί. Εκεί στα ευαίσθητα σημεία τους επάτησαν άνευ λόγου, άνευ δικαιολογητικού, άνευ του να επιβάλλεται αυτό.

Μάλιστα, αφιγορεύτηκε η κοινωνία, η οποία κατ' ο Πειράλιο, κατ' ο Νικόδημον η αποκάλυψη της κοινωνίας, κατ' ο Πειράλιο είναι αυτοθραντική εκτέλεση. Προτιμότερο, γράφει κάποιος από την Αυστραλία, μου έκανε εντύπωση πως αυτοί κάτω φρονούν τα φρονήματα του Νικόδημου, που λέει: «Προτιμώ να με σκοτώσεις πρέπει να μου απογορεύσεις τη Θεία Κοινωνία.

Η Θεία Κοινωνία είναι ανάγκη απόλυτος ψυχής. Εκεί λοιπόν τους καταδικάσανε. Αναπολόγητους, αυτός δεν θα χαιρονίσε διότι είστε ανθενωτικοί. Ήρθε το μίσος των άσχοντων και εφισώδια αναπρεγονεία και όπως δελεάτρε μίσησαν τους χριστιανούς.

Τώρα οι ενωτικοί μισούν τους ανθενωτικούς με όλο τους το μίσος.

...μόνο μίσος, φοβερό μίσος, άπειρο μίσος. Αναζούν οι μέρες Φερράρας και Φλωρεντίας και του Μάρκου Ευγενικού. Ω Θεέ μου, Θεέ μου, η πατρίς που εγέννησε πατέρες και διδασκάλους μεγάλους, οι οποίοι μας βοήθησαν να αντεπεξέλθουμε στο κύμα του παπισμού και να πολεμήσουμε γενναίως και ισχυρώς το πνεύμα αυτό του αιώνα μας τούτου. Θα ήθελα να λάβετε μια ιδέα. Ζω 50 χρόνια, 50 χρόνια ζω. Είμαι σημείον αντιλεγόμενον, το καταλαβαίνω. Άλλοι με ύψωναν μέχρι τον ουρανό και άλλοι με κατέβασαν μέχρι τον Άδη. Πήρα πολλάς επιστολές, χιλιάδες επιστολές.

Δεν λέγω τώρα για εκείνον στην Αυστραλία, ο οποίος ποικιλοτρόπως με ονομάζει. Εγώ χαίρομαι, τα θεωρώ παράσημα της δράσεώς μου. Αλλά πήρα ένα τελευταίο γράμμα από την Αυστραλία, το οποίο θα επιτρέψετε να το διαβάσω, να δείτε πού φτάνει το μίσος, το άσπονδο μίσος.

Επαντός το ορθό, μας εμείς ανθανασύμως, διότι δεν είμαστε εκ του κόσμου των πλανών και των αιρέσεων.

Λοιπόν, ακούστε το γράμμα.

Με συγχωρείτε που θα το διαβάσω. Προς τον Επίσκοπο Φλωρίνης Αυγουστίνον. Βρε τράγο! Ντρόπιασες το ελληνικό όνομα στα 15 εκατομμύρια λαό της Αυστραλίας. Βρε τράγο! Ντροπή σου, γαϊδούρι, που κάνεις αυτά.

Που κάνεις αυτά. Λοιπόν, όσα εδώ στην ξένη χώρα Τώρα κάνεις εναντίον στην καθολική εκκλησία, στον παπισμό και εναντίον στον Έλληνα. Αυτά. Είσαι τρελός. Τρελός. Βλέπετε. Λοιπόν, κατάλαβες. Αυτά είναι. Βλέπετε. Βλέπετε. Βλέπετε.

Εσείς ερωτώ, σε ποια κατηγορία υπάγεστε, ενωτικούς ή αντιενωτικούς; Αντιενωτικούς, ναι, αντιενωτικούς. Και ένα άλλο, και ένα κρούσμα εδώ, δεν το ήξερα αυτό, δεν το ήξερα, ένα κρούσμα στην Ελλάδα. Εδώ πρέπει να ομολογήσουμε ότι η επισκοπή μας δεν είναι φιλοπαπική, το ομολογώ, είναι αντιπαπική, και αυτός ακόμα ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών με τον οποίο έχουμε διαφωνήσει κατ’ επανάληψη, και αυτός κρατάει την Ορθοδοξία. Δεν πρέπει να αρνηθούμε αυτό, να λέμε την αλήθεια, δεν έχουμε Ένα κρούσμα όμως παρουσιάστηκε, τρεις-τέσσερις είναι αυτοί οι φιλοπαπικοί.

ένας χρόνος παρουσιάστηκε στην Κέρκυρα. Δεν έχω τίποτα με τον Κερκύρας, ούτε μισώ κανένα. Δεν μισώ κανένα. Με τη βοήθεια του Θεού συγχωρώ και τους μεγαλύτερούς μου κατηγόρους. Αλλά ομιλώ η μάχη για την Ορθοδοξία.

Ήταν η πρώτη του Ιανουαρίου, η πρώτη του Βασιλείου, στην Κέρκυρα. Εκεί λοιπόν εκάλεσε ο Δεσπότης της αυτής της Κερκύρας, εκάλεσε τον Νομάρχη, εκάλεσε τους πλουπισίμους, εκάλεσε τους παπάδες, εκάλεσε, παρακαλώ, και τον Καρδινάλιο Αναχίας, Αρχιεπίσκοπο της Κερκύρας Καθολικών, και ήταν όλοι μαζί.

Και έγινε ο Μπρούσιτερος πάντως στην πίτα να πει ωραία λόγια, να ευχηθεί για τον καινούργιο χρόνο κλπ. Ποιο ήταν το κήρυγμά του, καθώς γράφουν και οι εφημερίδες; Τώρα εγώ λαμβάνω γνώση. Εγώ εδώ στην περιφέρειά μου θα πατάξω τους αντιενωτικούς, δεν θα επιτρέψω εδώ πέρα αυτούς να πατήσουν πόδι, διότι αυτοί είναι εναντίον της ενώσεως των εκκλησιών.

Ναι, αυτά. Κοιτώ τη σκότια πάνω ο καρδινάλιος και τον αγκάλιασε.

Βλέπετε, λοιπόν.

Λοιπόν, αυτά είναι τα αποτελέσματα. Τελειώνω, αδερφοί. Προτού να τελειώσω, να τελειώσω, να τελειώσω, παρακαλώ. Σας παρακαλώ, σας παρακαλώ, σας παρακαλώ. Λοιπόν, προτού να τελειώσω, θέλω να σας είπω ότι τα γεγονότα αυτά υπενθυμίζουν μία προφητεία την οποία ήκουσα από τα στόματα ενός γέροντος Επισκόπου, Αγίου Επισκόπου της προπολεμικής παράταξης ήτανε, ήταν δε και Άγιος άνθρωπος, τον παραδέχομαι ως Άγιο, ως Άγιο τον παραδέχομαι.

Και ήταν αυτός στις ημέρες της δόξης του κηρύγματος πνευματικός πατέρας της αειμνήστου βασιλίσσης, η οποία, ασχέτως δημοκρατικών, για αυτό υπήρξε μια Αγία Γυναίκα. Ναι, η Αγία που έκανε την Ευαγγελισμό και όσοι περέτρια παρακαλώ, όσοι περέτρια έπιναν τα πόδια των αρρώστων.

Δεν ανήκω εμείς ούτε στον Άν ούτε εμάς. Εκτιμούμε τον άνθρωπο, όποιον αντίστοιχα άνθρωπο, είτε στο δημοκρατικό πολίτευμα είτε στο βασιλικό, τον εκτιμούμε και τον υποβάλλω. Λοιπόν αυτός το πνευματικός βασιλής Ολγας έλεγε στα τελευταία σήμερα της ζωής του, τι έλεγε Έλεγε, λέει, και έλεγε: «Φεύγω από τον κόσμο αυτόν, βλέπω κίνδυνο μεγάλο». Ποιο κίνδυνο; Εγώ το πίστευα τότε.

«Βλέπω κίνδυνο μεγάλο». Ποιο κίνδυνο; Θα έρθει, αν δεν αντιτάξουμε στήθος με στήθος, εάν δεν πολεμήσουμε στήθος με στήθος αιρέσεις, σιγά σιγά στην Ελλάδα θα είναι όλα τα μελέπια, θα είναι κάθε καρυδιάς καρύδι, θα είναι κάθε είδους αιρετικοί, θα είναι παπικοί, άλλοι θα είναι παπικοί, άλλοι θα είναι φράγκοι, άλλοι θα είναι προτεστάντες, άλλοι θα είναι διαμαρτυρόμενοι, άλλοι θα είναι πεντηκοστιανοί, άλλοι, Ορθόδοξος δεν θα υπάρχει στην Ελλάδα, ορθόδοξος δεν θα υπάρχει στην Ελλάδα. Αυτά πρώτα.

Και εκεί πάμε, δεν ξεφεύγουμε, εάν δεν εγερθούμε, εάν δεν θεωρήσουμε ως πολυτιμότερον θησαυρόν την Αγία μας Πίστη, οι περιστοπίες που εχύθησαν αίματα, ποταμοί αιμάτων, μάλιστα. Αυτά είχα να σας πω, ο Γέροντας Επίσκοπος.

Και σας ειδοποιώ ότι πρέπει να είμαστε υπεύθυνοι. Βλέπετε τι γίνεται κάτω στην Αυτή, κάτω στην Κρήτη. Κύριος να κερδίσουν τον αγώνα οι χιλιαστέ να τον κερδίσουν Διότι κερδίζουν οι χιλιαστές, διότι δεν κουνάει εδώ άλλος.

Λέει ο Ορθόδοξος, δεν κουνάει. Εγώ ξέρω που ηγήθηκα αγώνα, με τη δυσκολία κατέβασα εκατοντάδες ανθρώπων. Ακούνε τώρα εγώ τώρα αυτή τη στιγμή να σας πω. Μπρος να πάμε στην πλατεία της πόλης να κάνουμε, από τους 3.000 δεν έρχονται 100.

Μωρετάκου, είναι καλά, καλά, καλά Καλά, λοιπόν, ενώ εμείς δεν έχουμε διάθεση το χωριό μας και την πλατεία μας, δεν έχουμε διάθεση να δώσουμε ούτε μια σταγόνα αίματος για την Ορθόδοξο Εκκλησία, βλέπετε τη φοβερά αίρεση του Αντίχριστου, τους χιλιαστές, να στείλουν μηνύματα στο κράτος ώστε να μην έχουν δωμάτιο, δεν χωρούν πλέον στο δωμάτιο, πρόβλημα αποθήκης: 250 χιλιάδες επιστολές από όλο τον κόσμο υπέρ των χιλιαστών.

Και ακόμα καιρότερο με τεροπλάνα φάσανε χείλη, φάσανε από όλα τα σημεία και κάνουν διαδήλωση μέσα στα χαγιά και δεν μαρτυρούν για την απόφαση. Και οι Κρητικοί, οι οποίοι είναι κάποτε ηρωικός λαός, δεν παρουσιάζουν καμία αντίσταση εναντίον του πολιτείου.

Λοιπόν, όντως, αυτή είναι η κατάσταση, αυτή που λέει. Γι' αυτό σας λέγω ότι πρέπει περισσότερο από δεκεμβρός, συμβουλεύω τα πνευματικά μου τέκνα, τους θεολόγους, από εδώ και μπρος να αφήσουν τα ηθικά θέματα, να αφήσουν τα κοινωνικά θέματα και να κηρύξουν δογματικά θέματα, να κηρύξουν δόγματα, τα οποία είναι δόγματα και η φιλοσοφία μας.

Τελειώνω.

Μικρή ιστορία, χαρακτηριστική. Ότι όταν ήμουν ο Κύριος της Άγιας, και με νοσταλγώ, νοσταλγώ τις Άγιες ημέρες που περιόδευα τα μέρη της Πίνδου, επάνω στα βουνά της Πίνδου. Από χωριό σε χωριό και από καλύβα σε καλύβα, και ζούσαμε στις καλύβες και μέσα στον Άρθροικο των Ευθυσιών, και εκεί τα Ορθοδοξία και μόνο. Τότε, μια φαγεράνη ημέρα, και κάνει κρύο φοβερό επάνω στα βουνά της Πίνδου, νησιώτης εγώ υπέφερα πολύ από το κρύο.

Λοιπόν, με πήρε στο καλύβι του εκεί και τι το βλέπω σε μια στιγμή; Ότι με το ραβδί του, το ραβδί του, σκάλισε τη στάχτη, είχε στάχτη, σκάλισε, σκάλισε, βρήκε μια σπίθα, ένα σπινθήρα, τον πήρε το σπινθήρα, τη σπίθα, και σε λίγο άναψε φλόγα, φωτιά, και θερμαινόμαστε όλη τη νύχτα.

Με καταλάβατε;

Καταλάβατε; Να πάρω το αυλί, το σαβώ και σκάψω βαθιά μέσα εις την καρδιά σας. Ο Έλληνας, ο Έλληνας, αν σκάψω βαθιά στην καρδιά σας, θα βρω τη σπίθα της πίστεως, τον βολέωσα και τον προχώνασα. Αυτή τη σπίθα που υπάρχει μες στην καρδιά, το πιστεύω ακράδαντα, όλοι είναι άθεοι στην Ελλάδα μας, αλλά είναι στάχτη της αθεΐας, στάχτη των μασονισμών, στάχτη των αδένων, σκεπάζονται και δεν φαίνεται ο σπινθήρας αυτός της πίστεως. Θα σκαλέψω βαθιά, θα την ψάξω με δόγματα, με κηρύγματα δογματικά.

Ευχαριστώ.