The Power of God’s Word in Creation and Life

This English transcript is an automated translation of the original Greek lecture. It may contain errors; the original Greek audio recording is the authoritative source. Some passages are omitted per editorial policy.

Brothers and sisters, let the word of Christ dwell in us richly.

My dear listeners, we all sense that we are living in very difficult times: a time of great falling away from God, of unbelief and corruption beyond imagining.

We are living in the time of the Antichrist.

Many signs warn us that evil spirits are at work around us, and that we must take special care to escape the dangers to our souls in these times. There are many signs. One was foretold by the Apostle Paul when he wrote to his disciple Timothy in the fourth chapter of his Second Epistle.

Times will come, an age will come, when people will close their ears to sound teaching. They will refuse to hear the true, Orthodox teaching proclaimed by the teachers and Fathers of the Church, for which rivers of blood were shed.

A time will come, he says, when people will refuse to listen to what is right and proper. Yet they will open their ears to every strange teaching. And our age is an age of myths, an age of the strangest claims and the most unbelievable ideas ever heard on the face of the earth. Today, out of a hundred people, what am I saying?

Among a thousand people, even two thousand, you can scarcely find one ear open to hear the word of God. It is a rare thing.

Rare, too, is a listener who comes with a willing heart, for many attend sermons and talks without a spirit of obedience.

obedience, not with a willing spirit, not with a desire to hear and put God’s words into practice. Instead, they become merciless and unjust judges of the preaching of the Gospel, objecting to God’s truth. I must confess, though, that your eagerness has surprised me tonight. I see so many people here, men, women, and children gathered in the hall of this brotherhood, and your eagerness moves me deeply. I glorify God that even in this age of the Antichrist, men, women, and children remain who hold fast to their faith in Christ. I marvel at your eagerness. This eagerness of yours is eagerness indeed.

At the far end of this hall, on the floor, we placed a mosaic when the hall was built. It shows a thirsty deer running to the springs of water.

You are that thirsty deer; you have brought it to life. Like thirsty deer, you come from the different neighborhoods of the city to refresh yourselves at the crystal-clear spring of the Gospel’s teaching, which we, unworthy preachers of the Gospel, offer you. You thirst to hear the truth. You thirst to hear the Gospel preached. You thirst to hear radical, spiritual sermons that shake the devil’s dominion to its foundations. You thirst.

You are thirsty and worthy. Blessed are those who thirst. As the deer runs to the springs to be refreshed, so you have all come here today to be refreshed by the clear waters of the Gospel. A thirsty person does not care whether the cup is gold, silver, or bronze.

Bronze? No. When someone is thirsty, he will drink water even from a simple clay vessel. It is the water that matters to him. And we, my brothers and sisters, I say this with a deep sense of it, are not golden cups of the Holy Spirit. We are not silver cups. We are earthen vessels, as the Apostle Paul says: “We have this treasure in earthen vessels.”

We are earthen vessels, but within these vessels is living water: the Orthodox teaching that, with God's help, we have offered to the Greek people for fifty full years. Your eagerness has overcome my old age. I am no longer young; I am eighty, and by now I should have stopped preaching and speaking.

I think, too, of the Apostle John. In his old age he would say only a few words: ‘My brothers, love one another. My children, love one another.’ Your eagerness has moved me, because you want teaching regularly, even every day if possible.

Something struck me a few days ago at a gathering of our fellow workers. One devoted listener asked, ‘Why should preaching stop for the summer? Why must we wait until October for sermons to begin again? Why should there not be sermons every day, so that the word of God may be heard abundantly?’ As the Apostle Paul instructs us: ‘Let the word of Christ dwell in us richly.’

That reminded me of one of the greatest preachers in Greece. He was a prophet, a saint, I believe him to be a saint: Father Gervasios Paraskevopoulos, the preacher of Patras.

An unforgettable teacher of the Gospel, a fiery preacher, a prophet known throughout Patras, he proclaimed the word of God for more than half a century. And he never stopped preaching.

He preached even in summer, in June, when the sun scorched the stones. While the other preachers took a break, Father Gervasios continued. He would climb into the pulpit drenched in sweat and deliver his fiery sermons, keeping a handkerchief in his hand to wipe his face.

One listener felt sorry for him and said, ‘Father Gervasios, it is summer. The sun is blazing, and the temperature is forty degrees. Are you still going to preach?’ What did he answer? Wise and quick-witted as he was, he said, ‘Tell me, does the devil take a holiday in summer?’

‘If you can prove to me that the devil takes a holiday, I will take one too.’ The devil does not take a holiday in summer. Summer is when he is especially active. It is then, in particular, that people commit the gravest sins and defile our islands, our shores, everything.

Father Gervasios was right to say, ‘If you can prove that the devil stops in summer, I will stop too.’ The devil works around the clock, and we too must keep working. Your eagerness makes me wish I could teach the word of God every day.

I rejoice to see you here. Today, on the eve of this holy feast, I will speak about the word of God as we begin a new series of lessons, here in this hall, in the halls of our various Christian brotherhoods, and in the churches.

They make no distinction. You must run like the deer to be refreshed by the living water of our Gospel. Blessed listeners, blessed are those who hear the word of God and keep it.

The word of God is all-powerful. Yes, His words have all power. That is what I shall try to show you in this short talk, my dear Christians.

The word of God is all-powerful in the natural world and in the spiritual world. It works wonders in the realm of nature and in the realm of grace. Those are the two things on which this elderly bishop’s humble talk will focus.

Please, let us have quiet and order so we can follow this talk carefully. The world is a panorama, a wonderful panorama. The astronauts saw it from high above and were astonished. They held their breath as they looked at that brilliant, radiant, many-colored sphere: white in one place, green in another, blue like the sea elsewhere. What a marvel, a precious diamond in creation, this planet on which we ungrateful people live.

Here we live on this planet. Everything is beautiful; the Lord has made everything beautiful. Where should we look first? We open our eyes, and what do we see? Plains, vast plains that in summer are filled with ears of grain, stretching out like a sea of crops.

Beyond the fields of grain, we see dense, vast forests, where nightingales sing their sweetest hymns to our Creator. We see seas, rivers, streams, and lakes. We see animals large and small. We look and look and look, a million sights. A divine film of magnificent images unfolds before our eyes. And the question arises:

Think of a little child just beginning to understand the world. One morning the child sees the sun and is amazed. One of nature’s most beautiful sights is the sun rising early over the sea and spreading its gentle light across the whole earth.

The child stands in wonder and asks his mother or grandmother, “Mother, what is that?” She answers, “It is the sun.” “The sun? And who made it?” A mother who believes in Christ answers, “God made it.” That is the right answer, the simplest answer.

Who made the sun and all the beautiful things on earth? The sun, the earth, what does Scripture say about them? God made the sun. God made all things.

Of course, there are unbelievers who claim that it all happened by itself. There is no greater foolishness, no greater falsehood dressed up as science, than the claim that the world came into being on its own.

On its own, from lifeless matter, from lifeless matter. But that only shifts the question: who made matter, the lifeless matter that these foolish people want to make into a god? So what can we say to them if you meet an atheist or unbeliever who thinks that this is how everything came into being, as school textbooks teach today?

Convince me that the house you live in appeared on its own, without an architect or a builder, that stones gathered themselves from the quarries and became your house, and then I will believe that the world came into being without God the Creator.

Convince me that the statues standing in our cities made themselves, with no one to carve them. Convince me that the Acropolis, that wonder of the ages admired by the whole world, was built without an architect or a sculptor. Convince me that the cars on the road made themselves, that they sprang up from the fields, or that the watch on your wrist came into being on its own. Then I will believe the claim that the world of inanimate matter came into being by itself.

No. Someone made it. The Creator of all things is God. But how? You may say, “I accept that God exists. But how did the world come to be? How were the stars made, the sun, the moon, the trees and plants?” How? That is an enormous question. Let us open Scripture to its first chapter. It is of the greatest importance, even from a scientific point of view, for it sums up, I say, the findings of modern biology, astronomy, physics and chemistry.

What does it say there? Scripture says that the earth was unseen and unformed. It was like a cloud, a shapeless mass. It had no form, no distinct appearance, no beauty.

There was nothing to see in it; it was like a nebula. Science today, I tell you, confirms this. Words written three thousand years before Christ are confirmed, he says, by science: the language of Scripture is also the language of science.

There is no conflict. And what happened next? Suddenly, in that vast chaos, the voice of the Creator was heard: “And God said, ‘Let there be light,’ and there was light.”

By His word, His word alone, what He spoke came to be. No sooner said than done, as Homer put it. He commanded the clouds to part and the earth to appear, and the earth appeared. He commanded the sea to appear, and the sea appeared.

He spoke, and one after another all the beautiful things of the earth came forth from that cloudlike mass, from that matter. And the earth itself, how does it stand? Most astonishing of all, it hangs there in space. It weighs millions upon billions of tons, yet it remains suspended in the universe.

These are mysterious things. Scripture spoke of this too. Open Holy Scripture and read Job, one of the world’s remarkable books of wisdom. It asks what a human being is, what life means, and why God permits all kinds of afflictions. What does it say in chapter 26, verse 7? “He hangs the earth upon nothing.”

Upon nothing! The earth, Scripture says, rests on nothing. When did it say this? At a time when the myths of Greece and other peoples imagined that the earth stood on enormous pillars, as buildings stand on pillars.

Others said it rested on an elephant’s back. We Greeks said it rested on the shoulders of the mighty Atlas, a hero and demigod. That was what people said. Yet Scripture, written thousands of years ago, when astronomy was still in its infancy, says that God hung the earth upon nothing. There it is, suspended, perfectly balanced. It moves at tremendous speed through the heavens, circling the sun.

Yes, we say this too on Great Friday: “Today He who hung the earth upon the waters is hung upon the Tree.” Indeed, He hung the earth there. How does it keep from falling? What a mystery! And another question: how does it keep from shaking?

In fact, the earth is always moving, ever so gently, so gently that even a seismologist cannot detect it. It has a slight, continual motion. But sometimes it shakes violently. Who shakes it? The newspapers in Athens write, “Enceladus.” What a delusion, what darkness! People, young and old, are ashamed to say the word “God.”

Yet they think it sounds clever to say “Enceladus”, Enceladus, who does not exist, a figure imagined by our ancient ancestors. What does Holy Scripture say? “He looks upon the earth and makes it tremble; He touches the mountains, and they smoke.”

In a homily I have no time to discuss fully, John Chrysostom, the king of preachers, answered the question: Why are there earthquakes? Listen to the voice of John Chrysostom: the cause of earthquakes is the wrath of God, and the cause of God’s wrath is our sins.

And John Chrysostom asks why the earth does not shake so fiercely that we are crushed beneath its ruins. He gives a beautiful image, one all of you will recognize, especially mothers. A little child lies in a cradle and cries without stopping.

The child cries and cries and cries. No one can sleep. There are many children who cry like that. Others sleep soundly. But some children may be ill or troubled by something else, and their mother bears their crying.

Children, do you realize how many nights our parents spent raising us? The child cries and cries and cries. What does the mother do?

What does she do? She takes hold of the cradle and rocks it, back and forth. As soon as she does, hush, hush, the little one quiets down. He opens his eyes and looks around. This image is not mine; it comes from John Chrysostom. And what is the earth? A cradle, my God, a cradle. We are all infants in that cradle, little infants, and we will not settle down. A small child simply cries out innocently.

She cries out innocently, cries out innocently. And we, too, have been placed in a little cradle, this earth, suspended in the vastness of space. Yet here in this cradle we open our foul mouths and blaspheme God. God bears with us. And out of love, what does He do? He shakes the earth; He rocks the cradle.

He shakes the cradle. Silence, silence. And so a person comes to his senses. One earthquake can bring more people to their senses than a thousand sermons. One earthquake can do more than a thousand sermons. Go to Kalamata and see what has happened. Where are the grand houses? Where are the three-story buildings? The four-story buildings? Where are the refrigerators, the comforts, the televisions, the radios? Where are the dances and the entertainments? Where is everything? Where are the dining tables? Where is it all, all of it? Gone. An empty city, with tents.

The prayer.

For the people of Kalamata, we ask everyone to show their full sympathy. A nationwide collection is being held, and I too will collect donations in the remotest villages of my border region to help them. People ask how this happens, how that happens, how the earth moves. How? As I said, and I repeat, the earth is like a swing. Have you ever been on a swing at Easter, when our mothers put us on one and pushed us? That is how the earth swings. And while we are on this swing, instead of praying to God, we blaspheme.

We, mere worms of the earth, blaspheme the great and mighty God. How easily we could be crushed! Yet God holds us up. So how did all things come to be? God made them all. He spoke, and they came into being. The word of God is almighty.

He made all the beautiful things of the earth. Consider this: from the vast heavenly bodies, millions of times larger than the earth, whirling through space, down to the smallest things, God made them all. Do we not see a new wonder in our own time?

Who could have imagined that within a tiny stone, my God, my God, there could be something like a whole planetary system? Split its atoms, and that little stone can release the force of countless thunderbolts.

But I am not using the little stone as my example. I have another example, one that relates to what I am preaching and to what I say about the Word of God: He is all-powerful. He made everything, all the beautiful things on earth, from the greatest to the smallest.

I will give you an example that we shall hear about in next Sunday’s Gospel. What is it? A seed. What is a seed? A tiny little thing. They tell of an atheist who did not believe in God at all, yet came to believe that God exists.

Who taught him? No preacher, no bishop, but an ascetic on the Holy Mountain. The atheist was German. He went to the Holy Mountain, traveled about, and visited a monastery.

He came to a skete, where a hermit lived. This hermit loved flowers and cared for them. He had filled his garden with rare flowers, full of color and fragrance.

The visitor looked at those rare flowers for hours, the flowers growing in that blessed soil of the Holy Mountain. He marveled at them. “I have never seen such beautiful flowers,” he said.

Then the hermit invited him into his cell and offered him something to eat. Afterward he spoke of the flowers and showed him a little matchbox. “Inside this box,” he said, “are all their seeds. From these seeds come those beautiful flowers.”

Then he asked him, “Come now, can all of science make even one seed?” One seed is enough to show that God exists. Let science advance as far as it can.

It still cannot make a seed. What greatness, what a wonder! Sadly, we have eyes and yet do not see; we have ears and yet do not hear. We have minds and yet do not think. How wretched we are, when the traces of God the Creator are before us everywhere.

The word of God is always almighty. It made the seed. Would you like another, even more astonishing example?

More specifically, it was only sixty or seventy years ago that archaeologists went down to the Nile and dug and dug until they found the tomb of a pharaoh who had been buried for four thousand years. He was a mummy, and inside the tomb they found valuable objects. They even found a clay jar filled with wheat, an offering for the dead. These are called burial offerings. So they took the wheat and asked, “Will it sprout?” They planted it, and it did. After three thousand years, it had kept its power to grow.

The seed is alive. It keeps its life and grows wherever it is sown, according to the soil. In one place it yields thirtyfold, in another sixtyfold, and in another a hundredfold, as we shall hear in the parable of the sower next Sunday. That parable speaks of the preaching of God's word.

Now, what does the ant do? It gathers seeds. After the harvest, you can see ants on the threshing floors and in the fields, diligently collecting them. There is no more hardworking creature than the ant. It carries the seeds back to its nest for the winter. But if it leaves them as they are, they will sprout and ruin its nest. So what does it do? With its jaws, snip, snip, it cuts each seed in two.

It keeps cutting them in two with its jaws. Once a seed is split, it no longer sprouts. My God, my God! Who taught the ant? What school did it attend? Where did it learn this secret? Tell me.

Only God.

Yes. Think of the seed. It is an image of the Word of God, the almighty Word of God. A single seed is enough to show that God exists.

How great is our faith! God's name is written everywhere, even in all the beautiful things of the earth. Think of the power in a seed. Let me tell you something else. Would you like to see it?

When you go home, read chapter 37 of Ezekiel, which is read on Holy Saturday. Ezekiel saw a vision. It was no false vision like those some visionaries claim to see, but a true one. Visions do exist; I do not deny that. Yet just as there are counterfeit coins, there are counterfeit visions. The genuine visions are those found in the Gospels, in Holy Scripture, and among the Prophets.

The Holy Spirit took Ezekiel far away, beyond the Euphrates and the Tigris, to an immense plain. And what was there? The whole plain was strewn with bones, bones that were utterly dry.

The Holy Spirit asked the prophet, ‘Can these bones live?’ ‘Lord, I do not know,’ he answered. He voiced the doubt that many people feel. Can these bones live? And the answer came: ‘Preach. Go on, preach.’

He was told again to preach, and he preached the word to the dead bones. Then what happened? With a sound like an earthquake, the bones rattled. Each bone came together with the others, until an immense host of skeletons lay before him. What a fearful sight! ‘Preach again,’ he was told. Then flesh, arteries, veins, sinews, and skin covered the skeletons. They had the form of complete human beings, but there was no life in them. The plain was filled with bodies. It looked as though some great battle had taken place there, leaving millions dead.

‘Preach again,’ he was told. Would these bodies come to life? He could say nothing. ‘Preach again to the dead bones.’ And suddenly they came to life. The Spirit of God entered them, and all those millions lived.

What does this vision signify? The resurrection. Yes, a day will come when, over the bones in our cemeteries, a voice will be heard. It may seem unbelievable, but it is true. As surely as tomorrow will be Monday, the Christian knows that the dead will hear that voice and rise. The Word of God, God's almighty Word, will raise them all. Those in the tombs will hear God's voice, and all the dead will rise.

But this vision also signifies something else, as the Fathers of the Church teach, and especially that beloved teacher of the Gospel, Miniatis. It shows the power of the word of God. That is what God's word is like.

Wherever it is preached, it raises the dead. Yes, the word of God is almighty. I have shown this through Scripture and through many examples and images. Now I come to something more. O my God, what a wonder! You have listened carefully so far, but I ask you to listen even more closely now. What is the wonder of wonders?

that the Word (Logos) became flesh and dwelt among us.

There is no Gospel reading more sublime, whether in theology or in wisdom, than the one read on the night of Pascha: ‘In the beginning was the Word, and the Word was with God, and the Word was God.’

All things were made through Him, and without Him nothing was made. The Word came down to earth, and His almighty power was revealed there too. At creation He said, ‘Let there be light,’ and there was light. He called forth the sea and the dry land, the sun, clouds, rivers, trees, plants, and animals. And when Christ, the Word, spoke on earth, He showed that same almighty power.

Christ stood before a blind man. The One who once said, ‘Let there be light,’ said to him, ‘Receive your sight.’ He is the same One. My God, my God! What wondrous things these are!

What wondrous things! The very One who, in the depths of time at the beginning of the world, said, ‘Let there be light,’ and light came into being.

That is why the ancients called the eye godlike. The eye has a kinship with the sun. I will speak to you about that another time. So Christ spoke, there was light, and the blind man could see. Christ said to the paralysed man, “Get up, take your bed, and walk.” The man had been paralysed for thirty years, lying helpless on his bed. And there he was, walking like a deer! All through the power of the Word. Christ stood before a leper whose body was covered with scales, like a fish.

He was covered from head to toe. Christ said, “Be cleansed,” and the man was clean, as he had been when he came from his mother’s womb. Such is the power of the Word. The Word also stood before a young man. You will hear his story in the Gospel next Sunday.

The young man was dead, and his mother was weeping. Christ stopped and said, “Young man, arise.” And the young man came to life. Christ Himself also went to a tomb, where a man had lain dead for four days, and spoke to him.

His sisters were there, and one of them said, “Lord, by now there is a stench.” But Christ said, “Lazarus, come out!” And Lazarus came out. The Word is almighty, the Word is almighty! He works miracles. And yet I have hardly begun to tell you of His miracles.

I am only at the beginning. Divine creation opens before us a sea of things to contemplate. I have told you about miracles in the material world. How can I even begin to tell you about the miracles in the spiritual world?

God has made two creations. One is the material world. This world is beautiful, wonderfully beautiful, a marvel. But there is another world, infinitely more beautiful.

It is a new creation. And what is that new creation? Tell me! It is the Church, the Orthodox Church. Yes, that is the new creation. As the Apostle says in today’s reading, if you were listening, the God who said, “Let light shine out of darkness”, the God who commanded light to shine at creation, has also made His light shine in our hearts. The Word came and preached.

The world had been lost in the terrible error of idolatry, worshipping even onions, garlic, mice, and all sorts of other things. Then it came to know the true God. People who had wallowed like animals in the mire of sin saw the light. Look: a sinful woman becomes a new woman, a remarkable woman, a myrrhbearer.

The word of God takes Zacchaeus, a greedy man, and makes him generous. He gives his money and possessions to the poor. The word of God takes Augustine, a saint whose name I am unworthy to bear.

It lifts him from the depths of sin and makes him a saint. Anthony hears the word of God: “Sell what you have and give to the poor.” He goes into the desert and lives there as an ascetic. The word of God takes Mary of Egypt and leads her beyond the River Jordan. Oh, the miracles of the word of God! God’s miracles are without number.

And you who are gathered here can testify to this: if you live a Christian life today, if your faith is more than outward observance, if you believe, pray, receive Holy Communion, read Holy Scripture, and weep when you hear the name of Christ, if there is anything sacred within you, you owe it to the Lord’s Gospel.

Yes, the Lord’s Gospel is almighty. So, beloved Christians, I have shown you briefly that the word of God is almighty: almighty in the world of nature and almighty in the realm of grace, in the Church of Christ.

I am nearly finished. Before I end, let me tell you a short story that shows the power of God’s word. Listen. Down in dark Hades, so the story goes, a company of demons gathered. They never rest. As I have said, they work day and night, without a holiday.

The demons gathered, and their leader asked them, “What have you done today? Have you accomplished anything?” Anything evil, of course. One said, “I went into a home where a husband and wife had lived in harmony for twenty years. I managed to make them quarrel, and tomorrow they are going to court for a divorce.”

Where there is quarrelling and divorce, the devil is at work. Married women and men, take care: behind such quarrels stands Lucifer, adding fuel to the fire. Then the leader turned to another demon. “What did you do?” “I went to two brothers who were already at odds. I stirred up their quarrel over a strip of land until they drew knives, and both were killed.” Then he asked another, “And what did you do?”

“I found a man with a case in court. To keep him from losing, I led him to raise his hand and swear falsely.”

And another? “I found a man in sorrow. I kept prodding and troubling him until he blasphemed the name of Christ.” Another said, “I found a young man who was struggling to remain chaste. I pushed him into sexual sin.”

One after another, they recounted what they had done. But one demon said nothing. Their leader asked him, “What about you? You have heard what the others did. What did you do?” He answered, “Something else.” “What was it?” “In a town there was a wonderful preacher.”

He drew crowds, and his preaching blazed like fire. His words were a flaming sword. What was he doing? He was doing great damage to my kingdom. I could not stand it. So how did I manage to stop him? With malicious accusations and slander.

“I drove him out of the town, and now there is no preaching there.” “Well done,” said the leader. “You have done more harm than any of the others.” Yes, the greatest harm of all. For wherever the word of the Lord is heard, alive and burning as the holy Fathers and teachers preached it, the preacher of the Gospel treats his calling as a sacred mission. He is ready to fight for the truth even unto death, ready to give not one life but a thousand.

Wherever the Gospel is preached with the voice of John Chrysostom, Basil, and Gregory, wherever the Word of God is heard with the power of the Apostle Paul and Saint Kosmas of Aetolia, flowers spring up even among the rocks.

Great and all-powerful is the Word of God. That is why Satan gave that devil the Nobel Prize. He told him, “Well done! You did more harm than all the others. The others did comparatively little, but yours was the greatest harm of all.”

It is the silencing of the Lord’s Gospel. That is why Satan hates preaching. As Miniatis says, just as a hare trembles at thunder, so Satan trembles at the Word of God, at the preaching of the Gospel.

O my country, may the glorious days of the Gospel dawn again! I believe it, proclaim it, preach it, and sound it aloud. Greece has ten thousand priests and a hundred bishops. If God were to take us all…

Oh, I could weep. I will stop speaking. If the Holy Spirit were to take us, a hundred bishops and ten thousand priests, and tear out these hearts of ours, throw them to the dogs, and give us new hearts, hearts filled with love for God…

If we loved God, burned with love for Him, and were ready to sacrifice ourselves, O Greece, you would be the happiest nation in the world. You would be holy, and the forces that prey upon our country would no longer have their way.

Greece, you would be the happiest nation in the world. But sadly, the preaching of the Gospel is persecuted. I have no time to give you examples. With God’s help, I have preached for fifty years. I do not say this to praise myself. I have simply tried to speak from the heart. I am no orator, no philosopher, no Demosthenes, only a humble preacher of the Gospel. But I believed in a saying. Do you know who told it to me? A street sweeper from Aigaleo.

He was passing by here and asked, “What are you building?” A street sweeper, such a simple man. God gives light, and the Word of God enlightens even the little ones. He said to me, “You should write this above the entrance.” “I will,” I told him. It was the street sweeper who told me to write it.

Here it is: “Fight for the truth, and God will be with you to the end.” Because we preached the truth, I became, if you will forgive the expression, a football kicked about by the bishops: twenty transfers, from city to city. I barely had time to preach before I had to leave. Wherever I went, the Word of God was preached plainly and whole, with a force that stirred people. I bless God, and I thank the bishops who drove me away. Each kick took me farther, until there was nowhere left to send me but Athens!

Kick after kick, they finally sent me to Athens. And even here I became unwelcome. Others began to think it was time to give me another kick, this time to Florina.

But there too, with God’s help, we carry on among the people of the borderlands. God has given us great joy, great joy indeed. He granted us a fine victory, showing that Greece has not died. Greece lives and will endure.

I thank the Lord Jesus.

Read the Apocalypse, the Book of Revelation. I will have much to say about it, God willing. I see how eager you are, though I am devoted to the work in my own region.

Even so, I will find a way to slip away and come here to the city to preach the word of God. I have much to explain from Holy Scripture, and I will speak about the Apocalypse in the next lesson. Anyone who does not have a copy of the Apocalypse today should sell his watch and buy one. It is a divine book, an eternal book. Everything is foretold in it. In a passage about the Word of God, it says that he suddenly saw something amid demons, atheists, and unbelievers.

Suddenly he sees a horse, a white horse, and a rider upon it holding a bow with countless arrows. In another image, a fiery sword comes from his mouth. That white horse was a sign of the Lord Jesus Christ, and the bow he held was a sign of the Word of God.

And the prophecy says, “He went out conquering, and to conquer.” He went out victorious, and he will be victorious. Yes, he will triumph! The word of Marx will not triumph, nor the word of Freud, nor the word of the millenarians, nor the word of the atheists. The Word of God will triumph, and the Word of God alone.

Do you not see a miracle? In Russia they tried to silence every voice. Yet the Word of God is heard there, not from bishops or other church leaders, but from a humble layman whose words shake the whole of Russia. His name is Solzhenitsyn.

He shakes the whole of Russia with his words. Atheist Russia is shaken by a man who has no cassock, no clerical hat, no bishop’s staff, no gold or silver. But he has fire within him, the fire of the Holy Spirit, and he shakes that vast power. This calls to mind something Stalin himself is said to have told his staff a few months before his death. He asked them, “Who are the most formidable enemies of communism?” They gave their answers. “You are wrong,” he said. “Our system has only one mortal enemy: the Christian who lives his faith with conviction.” Do you understand what such a Christian is?

A holy Christian who lives the faith with conviction! Give me such Christians, women and children too. Give me a hundred, and I will shake all of Greece. Give me preachers of the Gospel like Saint Kosmas, like Papoulakos, and like the many others who are passing away as the ranks of Gospel preachers grow thin. Give me preachers like them, and we will reach the ends of the earth.

Tomorrow we celebrate Saint Thomas. He had struggled to believe, yet he said, “My Lord and my God!” Then he took his staff and, unarmed, went all the way to India.

There he preached Christianity and was martyred, pierced in the side. This is what I believe. I will die holding fast to this vision. I will die for the truth, for the Gospel, for all that is sacred and holy. And I, an old man, tell you that from Greece new Apostles will arise. They will go as far as Uganda, as far as the North Pole, to every corner of the world, and show that Greece lives and will endure. Amen.

Thank you.

Παναγία Δέσποινα, Άγιοι Άγγελοι και Αρχάγγελοι, Προφήτες και Απόστολοι, Διδάσκαλοι και Πατέρες Εκκλησίας, Όσιοι και Μάρτυρες, οι καλώς αθλήσαντες και στεφανωθέντες, πρεσβεύσατε προς τον Κύριο, του ελεηθήναι και σωθήναι τας ψυχάς ημών. Αμήν.

Αδελφοί, ο Λόγος του Χριστού ενοικείτω εν ημίν πλουσίως.

Όλοι, αγαπητοί μου, ευσεβές ακροατήριο, όλοι διαισθανόμεθα ότι ζούμε σε πολύ δύσκολη εποχή. Ότι ζούμε σε μια εποχή μεγάλης αποστασίας από τον Θεό, σε εποχή απιστίας και διαφθοράς αφαντάστου.

Ζούμε σε εποχή του Αντιχρίστου.

Πολλά είναι τα σημεία τα οποία μας προειδοποιούν ότι ευρισκόμαστε στην τροχιά των πονηρών πνευμάτων και ότι χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή για να διασωθούμε από τους ψυχικούς κινδύνους του καιρού μας. Πολλά τα σημεία. Ένα σημείο είναι το οποίο προεφήτευσε ο Απόστολος Παύλος γράφων προς τον μαθητή του τον Τιμόθεο στη Δευτέρα Επιστολή του, Κεφάλαιον Τέταρτον.

Ότι θα έρθουν καιροί, θα έρθει η εποχή που οι άνθρωποι θα κλείσουν τα αυτιά τους για να μην ακούνε την υγιαίνουσα διδασκαλία, για να μην θέλουν να ακούνε την δασκαλεία, την ορθή, την ορθόδοξη δασκαλεία που εκήρυξαν οι διδάσκαλοι και πατέρες Εκκλησίας και επί της οποίας εχύθησαν ποταμοί αιμάτων.

Μία μάτων θα έρθει μια εποχή, λέει, που δεν θα ακούνε τα λόγια τα σωστά, τα ορθά, τα πρέποντα, αλλά εν τούτοις όμως θα ανοίγουν τα αυτιά τους για να ακούν όλες τις παράξενες διδασκαλίες. Και η εποχή μας είναι εποχή των μύθων, είναι εποχή των πλέον παραδόξων πραγμάτων, των πλέον απιστεύτων ιδεών οι οποίοι ακούσαν ποτέ επάνω στο πρόσωπο της γης. Έτσι σήμερα μέσα σε κατώ, τι λέγω;

Μες στους χίλιους, μες στους δύο χιλιάδες, ζήτημα να βρεις αυτί που να είναι ανοιχτό να ακούσει το Λόγο του Θεού. Σπάνιο πράγμα.

Ακροατής, ο οποίος να έχει διάθεση, ευγενή διάθεση, γιατί αρκετοί έρχονται στα κηρύγματα και στις ομιλίες, όχι με πνεύμα υπακοής.

υπακοής, όχι με πνεύμα προθυμίας, όχι με πνεύμα για να ακούσουν και να εφαρμόσουν τα λόγια του Θεού, αλλά γίνουν κριτές άσπλαχνοι και άδικοι του κηρύγματος του Ευαγγελίου, αντιρρησίες εναντίον της αληθείας του Θεού. Μάλιστα, έκπληξε, δι' αυτό δοκιμάζω έκπληξη απόψε, ομολογώ, με την προθυμία σας. Βλέπω ένα λαό, βλέπω τόσες ψυχές ανδρών, γυναικών και παιδιών που ευρίσκονται συγκεντρωμένοι εδώ στην αίθουσα του συλλόγου της αδερφότητας αυτής και με συγκινεί βαθύτερα το φαινόμενο αυτό, η προθυμία σας. Και δοξάζω το Θεό ότι και στην εποχή αυτή του Αντιχρίστου διατηρούνται άνδρες, γυναίκες και παιδιά που κρατούν μέσα τους βαθιά την πίστη στον Χριστό. Θαυμάζω την προθυμία σας. Η προθυμία σας αυτή είναι προθυμία.

Μία εκεί στο άκρο, στην αίθουσα αυτή, στο δάπεδο της αιθούσης αυτής έχουμε ζωγραφίσει, ζωγραφίσαμε τότε όταν εκτίζαμε την αίθουσα, έχουμε ζωγραφίσει ένα μοσαϊκό και το μοσαϊκό αυτό παριστάει ένα λάφι διψασμένο που τρέχει στας πηγάς των υδάτων.

των υδάτων. Σεις είστε το διψασμένο ελάφι, το ζωντανέψατε. Σαν λάφια διψασμένα έρχεστε από τις διάφορες συνοικίες της πόλεως να δροσιστείτε στην κρυστάλλινη πηγή της διδασκαλίας του Ευαγγελίου που προσφέρουμε εμείς οι ανάξιοι κήρυκες του Ευαγγελίου. Διψάτε να ακούσετε την αλήθεια, διψάτε να ακούσετε ευαγγελικό κήρυγμα, διψάτε να ακούσετε ριζοσπαστικά και πνευματικά κηρύγματα που σείουν εκ θεμελίων το κράτος του διαβόλου. Διψήφιστον

Διψάτε και είστε άξιοι. Μακάριοι οι διψώντες. Και όπως το λάφι τρέχει στας πηγάς για να δροσιστεί, έτσι εσείς σήμερα, λαός ολόκληρος, ήρθατε εδώ για να δροσιστείτε από τα γάργαρα νερά του Ευαγγελίου. Και όποιος διψά δεν κοιτάζει αν το ποτήρι είναι χρυσό, δεν κοιτάζει αν το ποτήρι είναι ασημένιο, δεν κοιτάζει αν το ποτήρι είναι μπρούτζινο.

Μπρούτζινο; Όχι. Όταν διψά, πίνει και από ένα πήλινο οστράκινο σκεύος, από ένα πήλινο αγγείο πίνει νερό. Ναι, το νερό τον ενδιαφέρει. Και εμείς, αδελφοί μου, το λέγω με βαθιά συναίσθηση, δεν είμεθα τα χρυσά ποτήρια του Πνεύματος του Αγίου, δεν είμεθα τα αργυρά ποτήρια, είμεθα οστράκινα σκεύη, όπως λέγει σήμερα ο Απόστολος Παύλος, ότι τον θησαυρόν τούτον έχοντες εν οστρακίνοις σκεύεσιν, πειραινάντια.

Αγγεία, αλλά μέσα στα πήλινα αγγεία υπάρχει το ύδωρ το ζων, υπάρχει η Ορθόδοξη Διδασκαλία που την προσφέρουμε με τη βοήθεια του Θεού 50 τώρα ολόκληρα χρόνια στον ελληνικό λαό. Λοιπόν, έτσι αυτή η προθυμία σας ενίκησε εδώ το γήρας, διότι δεν είμαι πλέον μικρός, είμαι 80 ετών και έπρεπε πλέον να πάψω να κηρύττω και να μιλώ.

Ευχαριστώ και εγώ τον Απόστολο Τρεμανιστή Ιωάννη όπου στα χρόνια μου μόνο δύο λέξεις έλεγε, τρεις λέξεις αδελφοί μου αγαπάτε αλληλούς, στεκνία μου αγαπάτε αλληλούς, με νίτσι η προθυμία σας, συσθέτε να έχετε δασκαλία τακτική, δυνατόν ή καθημέρα δασκαλία ακόμα.

Μου έκανε εντύπωση προ ημερών που ήταν μια συγκέντρωση συνεργατών και κάποιος συνεργάτης θερμός, κάποιος ακροατής, έλεγε: γιατί τώρα το καλοκαίρι να σταματάει το κήρυγμα; Γιατί να περιμένουμε τον Οκτώβριο μήνα να αρχίσουν τα κηρύγματα; Γιατί τα κηρύγματα δεν γίνονται καθημερινώς και να ακούεται ο Λόγος του Θεού πλουσίως, όπως παραγγέλνει ο Απόστολος Παύλος, ο Λόγος του Χριστού ενοικείτω εν ημίν πλουσίως.

Μου εθύμισε, ρώτησα αυτή ένα περιστατικό Ένα γεγονός, μου υπενθύμισε έναν από τους μεγαλύτερους κήρυκας της Ελλάδος. Προφήτης ήτανε, Άγιος ήτανε, τον πιστεύω ως Άγιον. Είναι ο Πάτερ Γερβάσιος, ιεροκήρυκας Πατρών, Παρασκευόπουλος.

Αείμιος το διδάσκαλος του Ευαγγελίου Κήρυξ φλογιαρός, προφήτης που τον γνωρίζει όλοι οι Πάτρε Βεβουστοποιών εκήρυξε μισόν και πλέον αιώνα το Λόγο του Θεού. Μάλιστα. Ναι, λοιπόν, αυτός δεν διέκοπτε το κήρυγμα.

Πάντοτε εκήρυττε το καλοκαίρι, τον Ιούνιο μήνα, που έκαιγε ο ήλιος τις πέτρες. Λοιπόν, ενώ όλοι οι άλλοι ιεροκήρυκες σταματούσαν το κήρυγμα, ο Πάτερ Γερβάσιος δεν σταματούσε το κήρυγμα. Ιδρωμένος ανέβαινε τον άμβωνα και ιδρώτι περιρρεόμενος εκήρυττε τα φλογερά κηρύγματά του και είχε διαρκώς στα χέρια του το μαντήλι και σκούπιζε τον ιδρώτα του προσώπου του.

Κάποιος ακροατής τον λυπήθηκε και του λέει: «Πάτερ Γερβάσιε, τώρα καλοκαίρι είναι, ο ήλιος ζεστός, θερμοκρασία 40, εσύ εξακολουθείς να κηρύττεις;» Τι απήντησε εκείνος; Σοφός, ευφυής, ευφυέστατος, είπε, έδωσε απάντηση. Του λέει: «Δεν μου λες, τώρα το καλοκαίρι ο διάβολος έχει διακοπές;»

«Αν μου αποδείξεις ότι ο διάβολος έχει διακοπές, θα κάνω και εγώ διακοπές». Όχι μόνο διακοπές δεν έχει ο διάβολος το καλοκαίρι, αλλά το καλοκαίρι είναι, αναπτύσσει όλη την δραστηριότητά του. Το καλοκαίρι ιδίως είναι η εποχή που διαπράττουν οι άνθρωποι τα μεγαλύτερα αμαρτήματα και εμόλυναν τα νησάκια μας, τις ακρογιαλιές μας, τα πάντα.

Και είχε δίκιο ο Πάτερ Γερβάσιος που έλεγε ότι εάν μου αποδείξετε ότι το καλοκαίρι σταματάει ο διάβολος, θα σταματήσω και εγώ. Ο Διάβρος εργάζεται επί 24 βάσεως και εμείς πρέπει συνεχώς να εργαθούμε. Θα ήθελα, λοιπόν, η προθυμία σας με κάνει και εγώ να διδάσκω, να ήμουν, να μπορούσα να διδάσκω κάθε ημέρα τον Λόγο του Θεού.

Χαίρον δει την παρουσία σας Και σήμερα ακριβώς μπροστά στην Ιεράν Παγίγυρη, στην Παγομήγυρη είναι εδώ θα ομιλήσω για τον Λόγο του Θεού επί την έναρξη νέων, νέας σειράς μαθημάτων, όχι μόνο στην αίθουσα αυτή, αλλά σ' όλες τις αίθουσες της χριστιανικής μας πίστεως, των διαφόρων αδελφοτήτων και εις τους ναούς.

Δεν κάνουν καμία διάκριση Πρέπει να τρέχετε ως τα λάφια για να δροσιστείτε από το αθάνατο νερό του Ευαγγελίου μας. Ακροαταί, μακάριοι ακροαταί, μακάριοι οι ακούοντες τον λόγον του Θεού και φυλάσσοντες αυτόν.

Ο Λόγος του Θεού, ο Λόγος του Θεού είναι μία λέξη παντοδύναμος. Παντοδύναμος, μάλιστα τα λόγια είναι παντοδύναμα. Αυτό ακριβώς θα προσπαθήσω να αποδείξω στη σύντομη ομιλία μου, αγαπητοί μου χριστιανοί.

Παντοδύναμος ο Λόγος του Θεού εις τον φυσικόν κόσμο, ο Λόγος του Θεού εις τον πνευματικόν κόσμο. Ο Λόγος του Θεού μεγαλουργεί εις το βασίλειο της φύσεως, ο Λόγος του Θεού εις το βασίλειο της χάριτος. Αυτά τα δύο, περί αυτά τα δύο θα περιστραφεί ο λόγος, ο ταπεινός λόγος του γέροντος επισκόπου.

Παρακαλώ ησυχία, τάξη και ακρίβεια να διεξαγάγουμε την ομιλία αυτή. Ο Λόγος Είναι ένα πανόραμα, θαυμάσιο πανόραμα. Το είδαν οι αστροναύτες επάνω ψηλά και έμειναν έκπληκτοι, σταματήσαν την αναπνοή τους, κοιτάζανε μια λαμπρά, ολόλαμπρη σφαίρα, πολύχρωμη σφαίρα, αλλού λευκή, αλλού πράσινη, αλλού θαλασσή, αλλού λευκή, ένα θαυμάσιο, ένας αδάμαντας, ένας εξαιρετικός αδάμας μέσα στη δημιουργία, ένας πλανήτης. Εδώ στον πλανήτη καθόμεθα οι αχάριστοι.

Εδώ στον πλανήτη ζούμε, όλα είναι ωραία, όλα επίσης ωραία ο Κύριος, μάλιστα. Πού να δούμε πιο πρώτο και δεύτερο; Ανοίγουμε τα μάτια και βλέπουμε. Τι βλέπουμε; Παιδιάδες, μεγάλες παιδιάδες που είναι το καλοκαίρι που είναι γεμάτες από στάχια Και παρουσιάζουν μια πεδιάδα, μια θάλασσα από σπαρτά.

Από Σπαρτά βλέπουμε δάση πυκνά και μεγάλα και απέραντα δάση, μέσα στα οποία κελαδούν τα αηδόνια τους γλυκύτατους ύμνους του Δημιουργού μας. Βλέπουμε θαλάσσες, ποταμούς, ριάκια, λίμνες, βλέπουμε ζώα μικρά και μεγάλα, βλέπουμε, βλέπουμε, βλέπουμε, βλέπουμε εκατομμύρια πανόραμα. Ένας θείος κινηματογράφος με σπουδαιοτάτας εικόνας ενώπιόν μας εξελίσσεται. Γεννάται το ερώτημα:

Ερώτημα: μικρά παιδιά, το μικρό παιδί, μόλις αρχίζει να αντιλαμβάνεται, ένα μικρό παιδί δείχνει, το πρωί βλέπει τον ήλιο και μένει κατάπληκτο. Ένα από τα ωραιότερα θεάματα της φύσεως είναι ο ήλιος όταν βγαίνει πρωί πρωί μέσα από τη θάλασσα και ανατέλλει και σκορπίζει το γλυκύ του φως όλη τη γη.

Το βλέπει το παιδί και μένει έκθαμβο, σταματάει και ρωτάει τη μάνα του ή τη γιαγιά του. Μάνα, τι είναι αυτό; Και η μάνα απαντά πως είναι ο ήλιος. Ο ήλιος είναι; Και ποιος το έκανε; Και απαντά η μάνα που πιστεύει στον Χριστό: Ο Θεός τον έκανε. Αυτή είναι η απάντηση, η ορθή απάντηση, η στοιχειώδης απάντηση.

Στο ερώτημα αυτό, ποιος έκανε τον ήλιο και όλα τα ωραία πράγματα της γης; Μάλιστα, ο ήλιος, η γη. Και επ' αυτού τι λέει η Γραφή; Τι λέει η Γραφή; Η Γραφή τι λέει, μάλιστα; Εποίησε ο Θεός τον ήλιο, τα πάντα εποίησε ο Θεός.

Βέβαια υπάρχουν οι άπιστοι οι οποίοι λέγουν ότι έτσι. Δεν υπάρχει μεγαλύτερη βλακεία. Μεγαλύτερο ψεύδος, επιστημονικό ψεύδος, μεγαλύτερη βλακεία. Αυτό που λέγουν, ότι ο κόσμος εδημιουργήθηκε εξ αυτομάτου.

Αυτόματα από την νεκράν ύλην, από την νεκράν ύλην. Και πάλι το ερώτημα μετατοπίζεται, γίνεται, γεννάται το ερώτημα: ποιος έφτιαξε την ύλην, την άψυχον ύλην που θέλουν να θεοποιήσουν οι άφρονες; Λοιπόν, τι έχουμε να απαντήσουμε σ' αυτούς, εάν συναντήσετε κανέναν άθεο και άπιστο που φρονεί ότι έτσι εδημιουργήθησαν τα πράγματα, όπως διδάσκονται στα σχολεία σήμερα με τα διδακτικά βιβλία;

Αν με πείσεις ότι το σπίτι που κάθεσαι έτσι έγινε, χωρίς μηχανικό, χωρίς οικοδόμο, αλλά έτσι μαζευθήκαν οι πέτρες από τα λατομεία και δημιουργήσανε το σπίτι σου, τότε κι εγώ θα πιστώ ότι έτσι έγινε ο κόσμος, έγινε έτσι χωρίς την επέμβαση του Θεού Δημιουργού.

Εάν με πείσεις ότι τα αγάλματα που είναι στημένα στις πόλεις μέσα έγιναν μόνα τους χωρίς κανείς να τα λαξεύσει, εάν με πείσεις ότι η Ακρόπολις κατασκευάστηκε μόνη της χωρίς αρχιτέκτονα και γλύπτη, που είναι ένα θαύμα των αιώνων και θαυμάζει ο κόσμος, εάν με πείσεις ότι τα αυτοκίνητα που τρέχουν στον δρόμο έγιναν έτσι μοναχά τους, φυτρώσανε από τα χωράφια, αν με πείσεις ότι το ρολόι που κρατάς στο χέρι σου και βλέπεις την ώρα έτσι έγινε, εάν με πείσεις αυτό, τότε κι εγώ θα πιστώ ότι έτσι έγινε ο κόσμος της νεκράς ύλης εξ αυτομάτου, όπως λένε.

Όχι, εποίησε κάποιος, είναι ο δημιουργός του παντός και αυτός είναι ο Θεός. Μα πώς, πώς; Το πώς τώρα είναι... Παραδέχομαι, θα πεις, ότι υπάρχει ο Θεός. Αλλά πώς, πώς έγινε ο κόσμος, πώς εδημιουργήθησαν τα άστρα, πώς ο ήλιος, πώς η σελήνη, πώς τα δέντρα, πώς τα φυτά, πώς, Ένα πώς, ένα τεράστιο πώς. Ορίστε πώς: ανοίγουμε τη Γραφή, ανοίγουμε το πρώτο κεφάλαιο της Γραφής, που είναι σπουδαιότατο και από επιστημονικής ακόμα απόψεως, διότι είναι σύνοψη όλων των πορισμάτων της νεωτέρας επιστήμης, βιολογίας και αστρονομίας και φυσικών επιστημών και χημείας.

Τι λέγει εκεί, τι λέγει, λέγει εκεί ότι είναι, λέγει η Διαγή, ακούσε τι λέει, η Διαγή είναι αόρατος και κατασκευαστός Ότι ήταν έτσι μέσα ένα σύννεφο, νεφελώδες πράγμα, ακατασκεύαστος, τίποτα, δεν είχε μορφή, δεν είχε είδος, δεν είχε κάλλος.

Τίποτε δεν είχε μέσα, έτσι ένα νεφέλωμα ήταν. Αυτό το βεβαιώνει, παρακαλώ, και η επιστήμη σήμερα. το εγώ και η επιστήμη. Γραμμένα τρεις χιλιάδες χρόνια προ Χριστού, βεβαιώνεται και επιστημονικώς ότι η γλώσσα της Γραφής είναι και γλώσσα της επιστήμης.

Δεν υπάρχει σύγκρουση. Και μετά τι λέγει, είναι όλο αυτό και καταστείω. Και ξαφνικά ακούστηκε, ακούστηκε η φωνή του Δημιουργού και μέσα στο χάος, στο απέραντο χάος, καὶ εἶπεν ὁ Θεός γενηθήτω φῶς καὶ ἐγένετο φῶς.

Με το λόγο, με το λόγον, με το λόγον και μόνον ο λόγος έγινε πράγμα. Άμα έπος, άμα έργον, όπως έλεγε και ο Όμηρος, έγινε. Είπε να χωρίσουν τα σύννεφα και να φανεί η γη και φάνηκε η γη. Είπε να φανεί η θάλασσα και φάνηκε η θάλασσα.

Είπε, είπε, είπε, είπε και το ένα κατόπιν του άλλου έβγαιναν μέσα από την δημιουργία της γης της γης, μέσα από το νεφέλωμα εκείνο, από την ύλη εκείνη βγήκαν όλα τα ωραία πράγματα της γης. Πώς; Και η γη πώς; Το πιο θαυμαστό είναι ότι η γη στέκεται στον αέρα. Στον αέρα στέκεται. Ζυγίζει εκατομμύρια, δισεκατομμύρια τόνους, αιωρείται έτσι. Αιωρείται στο σύμπαν.

Μυστήρια πράγματα. Και αυτό το είπε η Γραφή. Ανοίξτε την Αγία Γραφή και διαβάσετε Ιώβ, ο οποίος είναι ένα από τα φιλοσοφικά βιβλία του κόσμου, αξιοθαύμαστο, που δίνει απάντηση τι είναι ο άνθρωπος, ποιο είναι το νόημα της ζωής και γιατί ο Θεός επιτρέπει τις θλίψεις, τις ποικίλες θλίψεις. Τι απαντά; Σε κεφάλαιο 26, στίχος 7, λέγει: «Θεέ μου, σε θαυμάζομεν, εκρέμασε τη γη στα νερά».

Α, επί ουδενός. Η γη, λέει, επάνω σε τίποτα δεν στέκεται. Πότε το έλεγε αυτό η Γραφή; Στην εποχή κατά την οποία οι άνθρωποι, η μυθολογία ελληνική, η μυθολογία των λαών εφαντάζοντο, άλλοι μεν έλεγαν ότι η γη στηρίζεται επάνω σε στύλους, πελώριους στύλους, όπως τα οικοδομήματα στηρίζονται επάνω σε στύλους, έτσι και η γη στηρίζεται επάνω σε στύλους.

Άλλοι έλεγαν ότι στηρίζεται επάνω στη ράχη ενός ελέφαντος. Άλλοι έλεγαν ότι εμείς οι Έλληνες λέγαμε, με το λογικό, ότι στηρίζεται επάνω στους ώμους ενός πελώριου ήρωος, ημιθέου, αυτού του Άτλαντος. Αυτά λέγανε και όμως η Γραφή, τρεις χιλιάδες χρόνια που δεν υπήρχαν τότε ούτε αστρονομίες ούτε τίποτα, σε νηπιώδη κατάσταση, λέγει: «Εκρέμασε τη γη πάνω στα νερά». Έτσι την έχεις κρεμασμένη, ζυγισμένη, ζυγισμένη, παρακαλώ, ζυγισμένη. Έτσι κινείται, επάνω τρέχει ιλιγγιωδώς μέσα και διαγράφει κύκλους, κύκλους γύρω από τον κεντρικό, από τον ήλιον και λοιπά.

Ναι, αυτό λέμε κι εμείς, το λέμε κι εμείς τη Μεγάλη Παρασκευή. Σήμερον κρεμάται επί ξύλου ο εν ύδασι τη γη κρεμάσας. Μάλιστα, έτσι την κρεμάει. Πώς δεν πέφτει; Μυστηριώδη πράγματα. Μάλιστα, τη γη κρεμάσας. Και το άλλο αυτό: πώς, πώς δεν σείεται;

Σχέτε, πως δεν σχέτε, βάλετε ένα πράγμα να ορίτε, να ορίτε έτσι, έτσι, σχέτε, στη διαρκώς σχέτε, αλλά σχέτε σιγά σιγά, που ούτε το αυτό του σεισμολόγου δεν μπορεί να τον καταλάβεις, σιγά σιγά σχέτε, έχει ένα αφρό, ελαφρό κυμάτισμα έχει η γη, σε έναν διαρκό σεισμό, αλλά ναι πες στο σεισμό, κάποτε, κάποτε, ταρακουνάτε, ποιος, ποιος, ο Εγγέλατος γράφουν οι φημερίδες των Αθηνών, Τι πλάνη έχουνε, το σκοτάδι το μεγάλο. Ντρέπονται μικροί και μεγάλοι να πούνε τη λέξη Θεός.

Αλλά νομίζω ότι προσφέρουν κάποια μεγάλη ευφυΐα να πούνε ο Εγκέλαδος, ο ανύπαρκτος Εγκέλαδος. Το πλάσμα της φαντασίας των αρχαίων προγόνων μας, ότι υπήρχε ο Εγκέλαδος. Τι απαντά η Γραφή; Ὁ ἐπιβλέπων ἐπὶ τὴν γῆν καὶ ποιῶν αὐτὴν τρέμειν, ὁ ἁπτόμενος τῶν ὀρέων καὶ καπνίζονται.

Σε κάποια ομιλία που δεν έχω καιρό να την αναπτύξω, ο Ιερός Χρυσόστομος, ο βασιλεύς των ιεροκηρύκων, Απαντούσε στο ερώτημα γιατί σεισμοί, δεν θέλω να ακούστε τη φωνή του Αυγουστίνου, τη φωνή του Ιερού Χρυσοστόμου Γιατί σεισμοί; Αιτία των σεισμών η οργή του Θεού και αιτία της οργής του Θεού τα αμαρτήματά μας.

και απορεί ο Ιερός Χριστόσταμος πως δεσίεται 200 γη να συγκινούν συντρίματα μάλιστα συντρίματα και λέει μια ωραία εικόνα από τον Σώσταμος την οποία όλοι θα την έχουμε, το ξέρετε, ιδίως οι μητέρες. Το παιδάκι είναι μες στην κούνια και είναι πολύ κλαψάρικο.

Κλαίει, κλαίει, κλαίει. Δεν αφήνει να κοιμηθεί κανείς. Κλαψάρικα τέτοια, κλαψάρικα παιδιά υπάρχουν πολλά. Άλλα κοιμούνται τον ύπνο του δικαίου. Αλλά μερικά είτε έχουν ασθένεια τα παιδιά είτε άλλο, και η μητέρα υποφέρει τα κλάματα.

Ω παιδιά, αναγνωρίζετε πόσες νύχτες περάσαν οι γονείς μας Με μας αναθρέψουν. Κλαίει, κλαίει, κλαίει. Η μάνα τι κάνει;

Τι κάνει; Του πιάνει την κούνια, την ταρακουνάει, την κουνάει έτσι, την κουνάει, και μόλις την κουνήσει, σιούπι, σιούπι, ο πιτσιρίκος σιούπι, κάνει έτσι, κάνει έτσι στα μάτια του, κοιτάζει. Αυτή η εικόνα δεν είναι δική μου εικόνα, είναι του Χρυσοστόμου εικόνα. Έτσι και η γη τι είναι; Μια κούνια είναι, Θεέ μου Θεό, μια κούνια είναι. Και μέσα στην κούνια είμαστε τα νήπια όλα, νήπια, νήπια, μέσα στην κούνια, και δεν ησυχάζουμε. Το μικρό παιδί απλώς φωνάζει αθλητικά.

Αθώα φωνάζει, αθώα φωνάζει, αλλά εμείς μες στην κούνια αυτή τη μικρά που μας έβαλε και αιωρείται η κούνια πάνω στο άπειρο, στο άπειρο και αιωρείται, μες στην κούνια αυτή εμείς ανοίγουμε τα βρωμά μας στόματα και βλαστημιέται ο Θεός, και ο Θεός μας ανέχεται και από αγάπη τι κάνει; Ταρακουνάει τη γη, ταρακουνάει την κούνια.

Άι την κούνια. Σιωπή, σιωπή. Και έτσι ο άνθρωπος έρχεται σε συναίσθηση. Και όσο ωφελεί ένας σεισμός, δεν ωφελούν χίλια κηρύγματα. Όσο ωφελεί ένας σεισμός, δεν ωφελούν χίλια κηρύγματα. Δεν πάτε στις Καλάμες να δείτε τι γίνεται; Πού είναι τα σπίτια τα μεγάλα; Πού είναι τα τριώροφα; Πού είναι τα τετραώροφα; Πού είναι τα ψυγεία; Πού είναι οι ανέσεις; Πού είναι οι τηλεοράσεις; Πού είναι τα ραδιόφωνα; Πού είναι οι χοροί και οι διασκεδάσεις; Πού είναι τα πάντα; Πού είναι τα τραπέζια; Πού είναι τα πάντα, τα πάντα; Τίποτε. Αδειανή πόλη, που είναι σκηνές.

Ευχή,

Των Καλαμών, υπέρ των οποίων παρακαλούμε να εκφράσουμε όλη τη συμπάθειά μας, και πανελλήνιος έρανος γίνεται, και εγώ στην ακριτική μου περιφέρεια θα κάνω πανέρανον στα τελευταία χωριά να τους βοηθήσουμε. Λέγω λοιπόν ότι έτσι είναι το πώς, το πώς το ένα, το πώς το άλλο, το πώς το άλλο, το πώς κινείται η γη. Πώς; Και είπα, επαναλαμβάνω, ότι η γη είναι μια κούνια. Παίξατε ποτέ το Πάσχα, που μας βάζουν σε κούνια οι μανάδες και μας κουνάνε; Έτσι κουνιάται η γη, και στην κούνια αυτή, αντί να παρακαλούμε τον Θεό, εμείς βλαστημάμε.

Εμείς βλαστημάμε το μεγάλο δύναμα, τα σκουλήκια της γης, που είναι ευκολότερο να συντριβούμε, να συντριβούμε. Μας κρατάει ο Θεός. Μάλιστα. Πώς; Λοιπόν, τα πάντα εποίησε ο Θεός, είπε και γένετο. Ο λόγος του Θεού είναι παντοδύναμος.

Αυτός εποίησε τα ωραία της γης. Μάλιστα. Θέλετε μια άλλη; Από όλα, να μην μακρηγορώ, όλα, από τις σφαίρες, τις μεγάλες, τις απέραντες σφαίρες που είναι εκατομμύρια φορές μεγαλύτερες από τη γη, από τις σφαίρες τις πελώριες που στροβιλίζονται στο άπειρο μέχρι τα ελάχιστα, τα πάντα εποίησε ο Θεός. Δεν βλέπετε στην εποχή μας νέο θαύμα;

Ποιος φανταζότανε μέσα σε ένα πετραδάκι, μέσα, πω πω πω, Θεέ μου, Θεέ μου, να είναι κλεισμένο ένα πλανητικό σύστημα; που άμα υποστεί τη διάσπαση του ατόμου εκρήγνυται με δύναμη μυριάδων κεραυνών ένα πετραδάκι.

Εγώ όμως δεν αναφέρω το παράδειγμα του πετραδακιού, αναφέρω ένα άλλο παράδειγμα σχετικό με το λόγο που κηρύττω και με το σχετικό που λέγω ότι ο Λόγος του Θεού είναι παντοδύναμος. Τα πάντα εποίησε, όλα τα ωραία της γης από τα μέγιστα έως τα ελάχιστα.

Θα αναφέρω ένα παράδειγμα το οποίο θα το ακούσουμε την άλλη Κυριακή εις το Ευαγγέλιο της Κυριακής. Ποιο είναι αυτό; Είναι ο σπόρος. Ο σπόρος, τι είναι ο σπόρος; Τίποτε, ένα μικρούτσικο πράγμα. Λέγουν ότι ένας άθεος που δεν πίστευε καθόλου τον Θεό επίστευσε ότι υπάρχει Θεός.

Πώς τον δίδαξε; Κανένας ιεροκήρυκας, κανένας δεσπότης, ένας ασκητής. Αυτός ο ασκητής που έμεινε πάνω στο Άγιον Όρος, Γερμανός ήταν αυτός ο άθεος. Επήγε στο Άγιον Όρος και πήγαινε δεξιά και αριστερά και επισκέφθηκε το μοναστήρι.

Και έφτασε απ' έξω από μια σκήτη, από ένα μοναστήρι, κάποια σκήτη, Που ζούταν τα ρεμίτις και αυτός ο ρεμίτις ήταν ο φιλανθής Πολύ αγαπούσε τα λουλούδια και τα περιποιείτο, τα λουλούδια. Και είχε ραθαμάσει τον κήπο με σπάνια λουλούδια, τα οποία ήταν πολύχρωμα και ευώδη.

Τα έβλεπε, τα έβλεπε, ώρες ολόκληρες, τα εξήντες τα σπάνια λουλούδια τα οποία φυτρώνουν στην ευλογημένη αυτή γη του Αγίου Όρους. Τα θαύμαζε, τέτοια λουλούδια, λέει, δεν είδα ποτέ, τέτοια ωραία λουλούδια.

Και τον πήρε κατόπι μέσα στο κελί του, του λέει, εδώ, να σε κεράσω, και μετά του λέει, αυτά τα λουλούδια που βγήκανε, και του δείχνει ένα μικρό κουτάκι σπίρτα, ένα μικρό κουτάκι των σπιρτιών, και μέσα στο κουτάκι αυτό είναι οι σπόροι, μέσα στο κουτάκι αυτό είναι όλοι οι σπόροι, και από τους σπόρους αυτούς βγαίνουν τα ωραία λουλούδια.

Και του λέει: «Μπρος, λοιπόν, μπορεί όλη η επιστήμη να φτιάξει ένα σπόρο;» Και ένας σπόρος φτάνει να αποδείξει ότι υπάρχει Θεός. Αντίρετο να τον κάνει τίποτε, μπορεί να προχωρήσει η επιστήμη, να προχωρήσει.

Ένα σπόρο δε φτιάχνει. Τι μεγαλείο, τι θαύμα! Δυστυχώς, μάτια έχουμε και μάτια δεν έχουμε, αυτιά έχουμε και αυτιά δεν έχουμε. Λοιπόν, μυαλό έχουμε και δεν σκεφτόμαστε και είμαστε πλέον δυστυχείς άνθρωποι, διότι βλέπουμε παντού τα ίχνη του Θεού Δημιουργού.

Ο λόγος του Θεού πάντα είναι παντοδύναμος. Ε, αυτός έφτιαξε το σπόρο. Θέτε ένα άλλο παράδειγμα, ακόμα καταπληκτικότερο;

Ειδικότερο ότι κάτω δεν είναι πολλά χρόνια, 60 to 70 χρόνια, που αρχαιολόγοι πήγαν κάτω στον Νείλο ποταμό και έκαναν ανασκαφές, ανασκαφές, ανασκαφές και βρήκαν ένα τάφο φαραώ που ήταν θαμμένος 4.000 χρόνια. 4.000 χρόνια, μούμια ήταν, και μέσα στον τάφο βρήκαν πολύτιμα πράγματα. Βρήκαν ακόμα και ένα δοχείο πήλινο που είχε μέσα σιτάρι, προσφορά στο νεκρό, κτερίσματα λέγονται αυτά. Λοιπόν, τον πήραν αυτόν, το σιτάρι, και είπανε: «Μα θα φυτρώσει;» Τον σπείρανε και φύτρωσε. Ύστερα από τρεις χιλιάδες χρόνια διετήρησε την ζωτικότητά του.

Ο σπόρος είναι ζωντανός, διατηρείται, φυτρώνει παντού όπως τον σπείρεις, αναλόγως το έδαφος. Αποδίδει αλλού μεν τριάκοντα, αλλού εξήκοντα, αλλού εκατό, όπως θα ακούσουμε στην παραβολή του σπορέως την επόμενη ημέρα, που είναι σχετική με το θείο κήρυγμα.

Λοιπόν, τι έχει το μερμήγκι; Τι κάνει; Μαζεύει τους σπόρους. Όταν αλωνήσουν, πάει και μαζεύουν όλους τους σπόρους. Βλέπεις μερμήγκια στα αλώνια, στα χωράφια μέσα, και μαζεύουν με επιμέλεια. Εργατικότερο ζώο δεν υπάρχει από το μερμήγκι, εργατικότατο. Λοιπόν, μαζεύει τους σπόρους, τους πηγαίνει στη φωλιά του για το χειμώνα. Τι κάνει; Αν τους αφήσει έτσι τους σπόρους, θα φυτρώσουν οι σπόροι, θα γίνουν πάλι φωλιά του, κατεστράφηκε η φωλιά του. Τι κάνει, που δεν το ξέρουν οι επιστήμονες; Τι κάνει; Με τις δαγκάνες, τάκα τάκα, κόβει σε δυο.

Με τις δαγκάνες του, κόβει σε δύο, κόβει, κόβει, κόβει, κόβει σε δύο. Και άμα το κόψει σε δυο δεν φυτρώνει πια. Ο Θεέ μου, ο Θεέ μου, λέγομαι ο Βασίλειος. Ποιος εδίδαξε τον Μερμήκη, σε ποια σχολή με ο Χανικών επήγε Πού έμαθε αυτό το μυστικό; Απαντήσατε.

Μόνο ο Θεός.

Μάλιστα. Ο σπόρος λοιπόν, ο Λόγος του Θεού είναι παντοδύναμος. Όπως και ο σπόρος, και μια εικόν του Λόγου, του Παντοδυνάμου Λόγου του Θεού, του Παντοδυνάμου Λόγου του Θεού είναι ο σπόρος. Ένας σπόρος φτάνει να αποδείξει ότι υπάρχει Θεός.

Μάλιστα, τι είναι το μεγαλείο της πίστεώς μας, που είναι παντού και χαραγμένο το όνομα του Θεού και επίσης σε όλα τα ωραία της γης. Ο Σπόρος είναι παντοδύναμος. Θα σας πω και κάτι άλλο ακόμα. Θέλετε να το δείτε;

Να διαβάσετε τώρα, θα πάτε στα σπίτια, το 37ο κεφάλαιο του Ιεζεκιήλ, που διαβάζεται το Μεγάλο Σάββατο, και λέει, τον παίρνει, είδε όραμα, οπτασία, όχι από τις ψευδείς οπτασίες που βλέπουν μερικές οραματίστριες, αλλά πραγματική οπτασία, διότι υπάρχουν και οράματα, δεν αρνούμαι ότι υπάρχουν, αλλά όπως υπάρχουν κίβδηλα νομίσματα, έτσι υπάρχουν και κίβδηλες οπτασίες, ψευδείς. Γνήσιες οπτασίες είναι των Ευαγγελίων, της Αγίας Γραφής, των Προφητών.

Τον παίρνει, λέει, το Πνεύμα το Άγιον, τον παίρνει, λέει, τον Ιεζεκιήλ και τον πετάει, τον πάει, τον πάει μακριά, μακριά, πέρα από τον Ευφράτη, πέρα από τον Τίγρη, τον πάει σε μια απέραντον πεδιάδα. Και εις την απέραντον πεδιάδα τι ήτανε, τι ήτανε; Ήτανε ένας κάμπος κατάσπαρτος από κόκαλα, κόκαλα ξηρά λίαν, ξηραμένα. Κόκαλα ξηραμένα ήταν γεμάτος ο κάμπος αυτός.

Λέγει το Πνεύμα του Άγιον στον πρόεδρο, θα ζήσουν τα ωστά αυτά, δεν ξέρω λέει ο κύριος, δεν ξέρω να ζήσουν Εξέφρασε την αμφιβολία του, όπως την αμφιβολία πολλών. «Θα ζήσουν τα οστά αυτά;» Και απήντησε, λέει: «Κήρυξε, να κηρύξεις, κήρυξε», λέει.

Επέμενε να κηρύξει και κήρυξε τον λόγο στα νεκρά, στα νεκρά οστά. Και τότε τι έγινε; Σαν σεισμός, τα κόκκαλα έτριξαν και το ένα κοντά στο άλλο πήγε και συναρμολογήθηκε με τα άλλα οστά. και σε λίγο έγιναν όλες σχελετοί, απέραντες σχελετοί, φοβερό θέαμα, κηρύτη, κήρυξε λέει εκ νέου, Και τότε επάνω στους σκελετούς ήρθαν σάρκες, αρτηρίες, φλέβες, νεύρα, δέρμα. Ήταν πλέον τέλειοι άνθρωποι, αλλά χωρίς ψυχή, πτώματα όπως οι νεκροί. Γέμισε ο κάμπος. Φαίνεται σε εκείνη την πεδιάδα έγινε ιστορική μάχη με εκατομμύρια νεκρούς.

Ναι, κήρυξε πάλι του λέει, θα ζωντανέψουν τα πτώματα αυτά, αφέβαλε, δεν έλεγε τίποτα, κήρυξε κνέο, κηρύτε κνέο στα νεκρά ωστά Και ξαφνικά ζωντανέψανε, Πνεύμα Θεού ήρθε σ' αυτά και ζωντανέψανε όλα αυτά τα εκατομμύρια.

Τι είναι αυτή η οπτασία; Σύμβολο. Τι σύμβολο; Αναστάσεως. Ναι, έτσι θα έρθει η μέρα που επάνω στα κόκκαλα, επάνω στα νεκροταφεία, απίστευτον αληθές, απίστευτον αληθές. Όσο είναι βέβαιον ότι αύριο ξημερώνει Δευτέρα, τόσο είναι βέβαιον για τον Χριστιανό ότι επάνω στα νεκροταφεία θα ακούσει τη φωνή και θα αναστηθούν. Ο Λόγος του Θεού, ο Λόγος, ο Παντοδύναμος του Θεού, θα αναστήσει όλα αυτά τα πτώματα και ακούσονται τις μιμήνες των Λόγων, την φωνή του Θεού και οι νεκροί αναστήσονται πάντες.

Αλλά ακόμη η αποτασία αυτή είναι και σύμβολο όπως διδάσκολοι πατέρες εκκλησίες και ιδίως ο αείμνηστος διδάσκαλος του Ευαγγελίου, ο Μηνιάτης. Είναι σύμβολο της δυνάμεως του Λόγου του Θεού. Έτσι είναι και ο Λόγος του Θεού.

Όπου κηρύσσεται, ανασταίνει νεκρούς, μάλιστα. Ο Λόγος του Θεού παντοδύναμος. Το απέδειξα με παραδείγματα, το απέδειξα με Γραφές, το απέδειξα με διάφορες εικόνες και παραδείγματα. Τώρα έρχομαι πλέον. Ο Λόγος, ω Θεέ μου, ποιο θαύμα! Ακούγατε με προσοχή, αλλά αν μέχρι τώρα ακούγατε με προσοχή, θέλω να ακούσετε με μεγαλύτερη προσοχή, διότι το θαύμα των θαυμάτων ποιο είναι;

ότι ο Λόγος σάρξ εγένετο και εσκήνωσεν εν ημίν

Δεν υπάρχει, δεν υπάρχει άλλο Ευαγγέλιο ανώτερο από πάσης πλευράς θεολογικής, φιλοσοφικής, από το Ευαγγέλιο που διαβάζεται τη νύχτα του Πάσχα. Εν αρχή ην ο Λόγος, και ο Λόγος ην προς τον Θεόν, και Θεός ην ο Λόγος.

Και δι' αυτού έγιναν τα πάντα και ουδέ χωρίς αυτού έγιναν. Ο Λόγος κατέβηκε στη γη και συνέχισε ο Λόγος το παντοδύναμο του Λόγου. Είπε όπως είπε στην δημιουργία γεννηθεί το φως και έγινε φως Όπως είπε γεννηθεί το θάλασσα και γεννηθεί το θάλασσα, όπως είπε γεννηθεί το ξερά και γεννηθεί το ξερά, όπως είπε γεννηθεί το ήλιος και γεννηθεί το ήλιος, όπως είπε γεννηθεί το νέφι και σύννεφα και ρία και ποταμί και δέντρα και φυτά και ζώα, έτσι είπε και ο Χριολόγος και έδωσε την εικόνα του Παντοδυνάμου Λόγου.

Στάθηκε ο Χριστός μας, ναι, στάθηκε Μπροστά σε έναν τυφλό και δεν το είπε Αυτός που είπε άλλοτε γενηθήτω φως Είπε στον τυφλό, ανάβλεψε Ο ίδιος είναι. Θεέ μου, Θεέ μου, Θεέ μου! Τι φοβερά πράγματα! Τι φοβερά πράγματα!

Τι τρομερά πράγματα! Ο ίδιος που είπε κάποτε μέσα στους αχανείς αιώνας, εξ αρχής του κόσμου μέσα στους βαθείς και πράγματος αιώνας, Είπε γεννηθεί το φως και γίνεται το φως

Γι' αυτό τον λέγανε οι αρχαίοι, τον λέγανε θεοειδή. Συγγενεύει με τον ήλιο το μάτι. Δεν θα σας μιλήσω άλλοτε περί του φαινομένου αυτού. Λοιπόν, είπε και έγινε το φως και ο τυφλός ανέβλεψε. Ο Χριστός είπε στον παράλυτο ανάσταλε, είπαγε άρα τον κρεβατός και περαιπάτη Και ο παράλυτος που ήταν τριάντα χρόνια παράλυτος, μολύβι επάνω στο κρεβάτι, Να του, να του, σαν λάφη περπατάει Με το λόγο, ο λόγος του πανδενίου Ο Χριστός εστάθηκε μπροστά σε λεπρό που ήταν γεμάτος λέπια, σαν το ψάρι που είναι γεμάτο λέπια.

Έτσι ήταν κι αυτό γεμάτο λέπια από κορυφής μέχρι ονύχων. Καθαρίσθητι, και βγήκε καθαρός όπως βγήκε από την κοιλιά της μάνας του, ο Λόγος. Ο Λόγος εστάθηκε μπροστά στον νεανίσκο, την άλλη Κυριακή θα ακούσετε το Ευαγγέλιο.

Σε ένα νεκρό νεανίσκο που έκλαιγε η μάνα του και εστάθηκε και είπε: «Νεανίσκε, εγέρθητι». Και ο Νεανίσκος ζωντανέψη Ο Χριστός, ο ίδιος ο Χριστός πήγε στα μνήματα, μνήματα όχι πλέον σε ορακιδίας. Σε έναν τάφο που ήταν τεταρταίος, μέσα ο νεκρός, και μέσα και του είπε.

Αν φεύγει η Μαρία, αν φεύγουν οι αδελφές του όταν τον αστήσει, μη, λέει, όζει, λέει. Και είπε Λάζαρε δεν βρω έξω και να τον έξω Ο Λόγος, παντοδύναμος ο Λόγος, παντοδύναμος ο Λόγος. Θαύματα κάνει, τα θαύματα τα οποία κάνει, δεν σας είπα τίποτα, τίποτε δεν σας είπα ακόμα.

Είμαι στην αρχή του λόγου είμαι, πέλαγος νοημάτων που μας ανοίγει η Θεία Δημιουργία. Σας είπα για τα θαύματα που γίνονται εις τον υλικόν κόσμο, αλλά τώρα πού να σας διηγηθώ τα θαύματα που γίνονται εις τον πνευματικόν κόσμο.

Δύο δημιουργίες έχει κάνει ο Θεός. Η μία δημιουργία είναι ο υλικός κόσμος. Ωραίος είναι ο κόσμος αυτός. Ωραίος, ωραιότατος, θαύμα θαυμάτων. Αλλά ακόμα ωραιότερος, απείρως ωραιότερος είναι ένας άλλος ένας κόσμος.

Μια νέα δημιουργία και η νέα δημιουργία, ίσον, ίσον, ίσον, πέστε, πέστε, πέστε, πέστε, ποιο είναι, πέστε μπρος, ίσον, είναι η Εκκλησία. Η Ορθόδοξη Εκκλησία, μάλιστα, αυτή η νέα δημιουργία. Είδαμε, μάλιστα, και όπως λέει σήμερα ο Απόστολος, αν προσέξατε, ότι ο Θεός ο ειπών εκ σκότους φως λάμψαι, ο Θεός που είπε μέσα στην δημιουργία να γίνει φως και να λάμψουν τα πάντα, έτσι είπε λαμψάτε το φως ημών στις καρδίες ημών Ήρθε ο Λόγος και κήρυξε.

και τι, ο κόσμος που ήταν μέσα στην πλάνη δολατρίας, σε μια φοβερά δολατρίας που λατρεύανε τα πλέον ευτεροί πράγματα, κρόμια και σκόρδια και ποντίκια και οτιδήποτε άλλο, ο κόσμος αυτός ήρθα να τρέπει των αληθινών θεών Ο κόσμος που εκυλίετο δίκην κτηνών, ζώων μέσα στη λάσπη και την αμαρτία, είδε φως και βλέπετε μια αμαρτωμένη γυναίκα γίνεται νέα γυναίκα, νέα γυναίκα, σπουδαία γυναίκα, μυροφόρος γυναίκα γίνεται.

Βλέπουμε, ο Λόγος του Θεού παίρνει έναν Ζακχαίο πλεονέκτη και τον κάνει ελεήμονα και σκορπάει τα χρήματα, την περιουσία, στους φτωχούς. Ο Λόγος του Θεού παίρνει έναν Αυγουστίνο των μονίμων Αγίων, του οποίου δεν είμαι άξιος να φέρω το όνομά του.

Τον παίρνει μέσα από το βυθό της αμαρτίας και τον κάνει Άγιο. Ο Λόγος του Θεού παίρνει έναν Ασκητήν Αντώνιον που άκουσε το Λόγο του Θεού. Ο Λόγος του Θεού, πώλησον τα υπάρχοντά σου και δος πτωχοίς, και πήγε μέσα στην έρημο και έζησε. Ο Λόγος του Θεού παίρνει μια Μαρία Αιγυπτία και τη στέλνει πέρα στον Ιορδάνιο ποταμό. Ο Λόγος του Θεού, ω, τα θαύματα του Λόγου του Θεού, άπειρα τα θαύματα του Θεού.

Και εσείς που είστε εδώ συγκεντρωμένοι, δύνασθε να μαρτυρήσετε ότι αν σήμερα ζείτε μια χριστιανική ζωή, εάν δεν είστε τυπολάτρες, εάν πιστεύετε, εάν προσεύχεστε, εάν κοινωνείτε, εάν διαβάζετε την Αγία Γραφή, εάν δακρύζετε που αναφέρεται το όνομα του Χριστού, εάν μέσα σας υπάρχει ιερόν και όσιον, το οφείλετε στο Κύριο Ευαγγελίου.

Μάλιστα, το Κύριο Ευαγγελίου είναι παντοδύναμο. Ιδού λοιπόν, με ολίγα λόγια, αγαπητοί μου χριστιανοί, παρουσίασα ενώπιόν σας ότι ο Λόγος του Θεού είναι παντοδύναμος, παντοδύναμος στην τη φύση, παντοδύναμος εις το βασίλειο της φύσεως, παντοδύναμος εις το βασίλειο της χάριτος, στην Εκκλησία του Χριστού.

Μάλιστα, τελείωσα. Προτού τελειώσω, έχω να σας πω δύο λόγια, ένα ανέκδοτο και τελειώνω τον λόγο, το οποίο αυτό ανέκδοτο θα αποδείξει την δύναμη του Θεού Λόγου. Ότι μάλιστα, ακούστε, κάπου λέει κάτω εκεί στον Άδη, τον σκοτεινό Άδη, μαζεύτηκε μια παρέα, μια συντροφιά δαιμόνων που δεν ησυχάζουν και όπως είπα εργάζονται επί εικοσιτετραώρου βάσεως, δεν παύουν, δεν κάνουν διακοπάς, διαρκώς, λέει, ο νοριόμενος κατά πει.

Μαζευτήκανε κάτι διάβολοι, διάβολοι, και ο αρχηγός των διαβόλων τι έκανε; Ερώτησε: «Τι κάνετε», λέει, «σήμερα; Τι κάνετε; Τι κάνετε; Κάνετε τίποτε; Κακό βέβαια». Ο ένας λέει: «Να, εγώ πήγα σε ένα σπίτι μέσα και είχε ένα ανδρόγυνο», λέει, «ζούσαν 20 χρόνια, ξέρεις τι αρμονία είχανε; Και λοιπόν κατόρθωσα», λέει, «να τσακωθεί το ανδρόγυνο και αύριο πάνε στο δικαστήριο να πάρουν διαζύγιο», είπε ο ένας διάβολος.

Όπου διαζύγει ο Νακηδιάβολος, όπου φιλονικία διαζύγει, διάβολος πίσω από φιλονικίες Προσέξετε, παντρεμένες γυναίκες και παντρεμένοι άντρες, πίσω από τις φιλονικίες στέκεται ο Εωσφόρος, Ο οποίος ρίπτει έλεων στην πειρά Λοιπόν, πήγε ο άλλος τι λέει, τι έκανες εσύ Εγώ πήγα δύο αδέρφια που ήταν μαλλωμένα και για μια ροριδαγής έβρανα τα μαχαία και σκοτώθηκαν και δυο Ε, ο άλλος λέει, τι έκανες εσύ;

Εγώ, λέει, έσπρωξα, είχε μια υπόθεση στο δικαστήριο και για να μην τη χάσει στο δικαστήριο τον έβαλα και άπλωσε το βρόμικό του χέρι και είπε ψέματα.

Ο άλλος τι έκανε; Εγώ, λέει, είχε μια στενοχώρια ο άλλος και πήγα και τον κέντρισα, τον ενόχλησα και βλαστήμησε το όνομα του Χριστού. Ο άλλος, εγώ, λέει, βρήκα έναν παρθένο νέον που αγωνιζότανε και τον έσπρωξα στην αμαρτία και διέπραξε την πορνεία και τη μοιχεία.

Ο άλλος έτσι έλεγε τα κατορθώματά του, λέγαμε. Και ένας άλλος διάβολος που ξεκόντας εσύ, εκεί δεν μιλούσε καθόλου, τον ρωτάει ο αρχηγός. Λες εσύ τι έκανες, είδες λέει τι κάνει η άλλη, εσύ τι έκανες Εγώ έκανα λέει κάτι άλλο λέει, ποιο είναι αυτό που έκανες Να, σε ένα χωριό, σε μια πόλη ήταν ένας ιεροκήρυκας, θαυμάσιος ιεροκήρυκας.

Μάζευε τον κόσμο, εκεί έριχνε φωτιά ο λόγος του, ρομφαία πύρινη ο λόγος του. Τι έκανε; Λοιπόν, έκανε ζημιά μεγάλη στο βασίλειό μου. Δεν μπορούσα να σταθώ καθόλου. Πώς κατόρθωσα; Με διαβολές, με συκοφαντίες.

Τον έδιωξα από την πόλη και τώρα στην πόλη δεν υπάρχει κήρυγμα. Μπράβο σου, λέει, εσύ έκανες το μεγαλύτερο κακό, το μεγαλύτερο από όλους. Μάλιστα, το μεγαλύτερο πράγματι. Διότι όπου ακούεται ο λόγος του Κυρίου, ζωντανός, φλογερός, όπως τον κήρυξαν οι Πατέρες οι όσιοι και οι δάσκαλοι, όπου το κήρυγμα του Ευαγγελίου δεν είναι μισθός και επάγγελμα, αλλά είναι αποστολή ιερά και μεγάλη, και είναι έτοιμος ο κήρυξ του Ευαγγελίου να εφαρμόσει αυτό: Μάχο υπεραλληλείας μέχρι δανάτου Και είναι έτοιμος όχι μια ζωή αλλά χίλιες ζωές να θυσιάσει.

Όπου το κήρυγμα του Ευαγγελίου ακούεται Με λόγο Χριστόστομο, Βασιλείο και Γρηγορείο όπου ο Λόγος του Θεού ακούεται με δύναμη που απουλάχω και κοσμάτω ετελού, εκεί φυτρώνουν λουλούδια και στα βράχια, την Αζωρόδα.

Μεγάλος, παντοδύναμος ο Λόγος του Θεού. Μεγάλος. Γι' αυτό και ο Σατανάς του έδωσε το βραβείο Νόμπελ. Του λέει, μπράβο, εσύ έκανες το μεγαλύτερο από όλα. Εκεί έκαναν μερικό, εκείνοι έκαναν ένα μερικό, έκαναν ένα ελάχιστο καλό, ένα ελάχιστο κακό.

Είναι η σιωπή του Κύριου Ματουευαγγελίου Και δι' αυτό ο Σατανάς μισεί το κήρυγμα. Και λέει ο Μηνιάτης: Όπως λέει, όπως ο λαγός τρέμει τη βροντή, Τρέμει την βροντί έτσι και ο Σατανάς τρέμει το Λόγο του Θεού, το κήρυγμα του Ευαγγελίου.

Ο πατρίδα μου να ανατείλουν και πάλι οι μέρες δόξης του Ευαγγελίου. Το πιστεύω, το διαλαλώ, το κηρύττω, το λέγω, Το διαζαλπίζω Έχει δέκα χιλιάδες παπάδες. Αν μας έπαιρναν όλους, και δεσποτάδες εκατό...

Ω, κλαίω, κλαίω, σταματώ το λόγο. Εάν εκατό δεσποτάδες και εκατό δέκα χιλιάδες παπάδες, Βάγκη την αφαντιά μου Μας έπαιρνε, είδα πνεύμα Άγιον και μας έπαιρνε την καρδιά αυτή Και μας την έρευτε στα σκύλια Να τη φάνε τα σκύλια Και να μας πείτε μια νέα καρδιά Καρδιά που να εμπνέει τον Θεό.

Να αγαπάει τον Θεό, να φλέγεται ο Θεός, να είναι έτοιμοι να θυσιαστεί. Ο Ελλάς, ο Ελλάς θα ήσουν το ευτυχέστρονο κράτος του κόσμου Θα ήταν αγία και δεν θα υπήρχαν πλέον οι βρυκόλακες. Και οι άπιστοι και οι άθεοι να λωνίζουν, να πάχουν σ' άκρο την πατρίδα μας.

Ο Ελλάς θα ήσουν το ευτυχέστρονο έθρος του κόσμου Αλλά δυστυχώς το κήρυγμα του Ευαγγελίου διώκεται. Δεν έχω καιρό να παρουσιάσω παραδείγματα. Εγώ ο ταπεινός, μόνο ότι με τη βοήθεια του Θεού δεν θέλω να περιαυτολογήσω, έχω 50 χρόνια κήρυγμα, επειδή τέλος πάντων προσπαθούσα να μιλήσω ζωντανά και να πω, δεν έλεγα μεγάλα πράγματα, δεν είμαι ρήτορας, δεν είμαι φιλόσοφος, δεν είμαι Δημοσθένης, δεν είμαι ταπεινός κ. Ευαγγελίου, αλλά πίστεψα σε αυτό το ρητό. Και ξέρεις το ρητό ποιος μου το είπε; Ξέρεις ποιος μου το είπε; Ένας οδοκαθαριστής, δεν νομίζω, από το Αιγάλεω.

Περνούσε κάτω από εδώ, λέει, τι χτίζεται εδώ πέρα; Οδοκαθαριστής, πυρίγκο πράγμα. Φωτίζει ο Θεός, ο Λόγος του Θεού φωτίζει τα νήπια. Μου περνά, λέει, τι θα κάνεις; Να γράψεις, λέει, πάνω αυτό. Θα το γράψω, λέω. Ο οδοκαθαριστής μού είπε να το γράψω.

Αυτό είναι: μάχου υπέρ αληθείας και ο Θεός θα είναι μαζί σου μέχρι τέλος, να πάς και την πολλαύσομαι για την αλήθεια του Θεού. Και εμείς επειδή κηρύτταμε την αλήθεια, εγώ, μην γελάσετε, έγινα φουτμπόλ στα κατήματα των Αρχιερέων, είκοσι μεταθέσεις, από πόλη σε πόλη, από πόλη σε πόλη. Δεν προλάβαινα να κηρύξω και έφευγα, διότι όπου επήγαινα εκεί ήταν ο Λόγος του Θεού, απερίτυπτον, ακέραιον, ζολοσπαστικών, επαναστατικών. Δεν το λέγω αυτό, αλλά ευλογώ τον Θεό και ευχαριστώ τους Επισκόπους που με διώξανε, γιατί μου δόθηκε ευκαιρία, κλότσο, κλότσο, κλότσο, να είχα που να βάλουμε στην Αθήνα!

Κλότσο, κλότσο, κλότσο, δεν είχα που να με βάλουμε στην Αθήνα. Και τώρα πάλι από εκεί, επειδή γυρνόμουν εδώ δυσάρεστος, δυσάρεστο γυρνόμουν εδώ στην Αθήνα και είχα δυσάρεστος άλλοι πάλι σκέψεις, άλλη κλωτσιά στα πλώρινα.

Αλλά και εκεί με τη βοήθεια του Θεού, συνεχίζομαι με τη βοήθεια του Θεού και εκεί στον ακριτικό λαό είμαστε εδώ και ο Θεός μια χαρά μεγάλη, μεγάλη χαρά, μεγάλη χαρά. Και έδωσε ο Θεός μια ωραία νίκη να αποδείξουμε ότι η Ελλάδα δεν πέθανε, αλλά η Ελλάδα ζει και βασιλεύει στους αιώνας των αιώνων.

Ευχαριστώ Ιησού το Κύριο Υπότιτλος.

Πίστης μου Αχάναντος, διαβάστε Αποκάλυψη, θα έχω να είπω πολλά πράγματα. Αν δώσει ο Θεός, βλέπω την προθυμία σας και μόνο ότι είμαι αφοσιωμένος στο έργο εντόκρητικής περιφερειές μου,

Ευερίας μου, εν τούτοις, θα βρίσκω τρόπο να γλιστρώ και να έρχομαι εδώ στην πόλη και να κηρύττω λόγο του Θεού. Και έχω να αναλύσω με την Αγία Γραφή και θα μιλήσω στο επόμενο μάθημα αν κηρύξει πρέπει απάνω στην Αποκάλυψη. Που όποιος δεν έχει σήμερα Αποκάλυψη, να πουλήσει το ρολόι του να αγοράσει Αποκάλυψη. Θείο βιβλίο, αιώνιο βιβλίο, προφητευμένα τα πάντα. Εκεί κάπου λέγει για το λόγο του Θεού και τελείωσε, λέγει ότι είδε ξαφνικά εν μέσω δαιμόνων, δαιμόνων, αθέων και απίστων.

και απίστον, βλέπει ξαφνικά ένα άλογο, άσπρο άλογο, και πάνω στο άσπρο άλογο ήταν ο καβαλάρης η Πεύστα, Μάσιος καβαλάρης που κρατούσε στο χέρι του τόξο με μυριάδα βέλη, και με άλλη εικόνα είχε η γλώσσα του το πυρήνι. Και το άλογο αυτό, το πράσινο, το λευκό άλογο, ήταν σύμβολο του Κυρίου Ιησού Χριστού και το τόξο που εκράτηταν σύμβολο του Λόγου του Θεού.

Και λέγει η προφητεία: εξήλθε νικών και να νικήσει, εξήλθε νικών και θα νικήσει, νικών και θα νικήσει, θα βγει, θα νικήσει, θα νικήσει, ναι. Δεν θα νικήσει ο λόγος του Μαρξ, δεν θα νικήσει ο λόγος του Φρόιντ, δεν θα νικήσει ο λόγος των Χιλιαστών, δεν θα νικήσει ο λόγος των αθέων, δεν θα νικήσει ο αθέων, θα νικήσει ο Λόγος του Θεού και μόνο ο Λόγος του Θεού.

Δεν βλέπετε ένα θαύμα; Έκλεισαν τα στόματα στη Ρωσία. Δεν επιτρέπεται να λιβανίζεις, ναι, να έχεις εικόνας, ναι, να ψάλλεις πρωί μέχρι το βράδυ, να πνέ, εκεί ρίγμα δεν απογοητεύεται, ένας ήρωας δούκο του έκλεισε το στόμα, αλλά ο Λόγος του Θεού ακούεται από επισκόπους, από αρχιερείς τίποτε, απολύτως. Ακούεται ο Λόγος του Θεού από έναν ταπεινόν, ταπεινόν λαϊκόν, ο οποίος με τον λόγο του σείει ολόκληρη τη Ρωσία. Σολζενίτσιν λέγεται.

Σείει ολόκληρη τη Ρωσία με το λόγο του τελετών, και η Ρωσία, και η άθεος Ρωσία, και η άθεος Ρωσία σείεται με το λόγο ενός Σολζενίτσιν που ούτε ράσα, ούτε καλλιμάφια, ούτε πατερίτσες, ούτε χρυσών και αργύρων, αλλά έχει μέσα του φωτιά, τη φωτιά του Παναγίου Πνεύματος, και σείει ολόκληρο κολοσσόν. Και έτσι έρχεται να βεβαιωθεί αυτό που είπε ο Στάλιν, ο φοβερός Στάλιν. Έκανε μια σύσκεψη στο επιτελείο του, λίγες μήνες πριν αποθάνει και ρώτησε τους επιτελείς του: ποιοι είναι οι φοβεροί εχθροί του κομμουνισμού; Οι εχθροί, οι εχθροί, ποιοι είναι οι φοβεροί εχθροί; Είπαν, είπαν, είπαν. Λάθος κάνετε. Θανάσιμος εχθρός του κομμουνισμού, του αθέου, του συστήματός μας είναι ένας και μόνον: ο συνειδητός χριστιανός, ο συνειδητός χριστιανός. Με εννοείτε τι θα πει συνειδητός χριστιανός; Με εννοείτε τι θα πει συνειδητός

άγιος χριστιανός; Αχ, δώσ' μου συνειδητούς χριστιανούς, δώσ' μου γυναίκες, δώσ' μου παιδιά, εκατό να μου δώσεις και θα τα σείσω την Ελλάδα ολόκληρη. Δώστε μου κήρυκας του Ευαγγελίου όπως ήταν ο Άγιος Κοσμάς, όπως ήταν ο Παπουλάκος, όπως ήταν ο Φάλαγξ Σιρών, όπως ήταν ο Φαραζουλής ο Αΐμιστος, όπως ήταν ο Παπακώστας ο Πακώστας Αραβήμ, όπως ήταν ο Παπαγιάννης ο Παύλος, όπως ήταν τόσοι και τόσοι που φεύγουν και Και αραιώνεται η φάλαγγα των κηρύκων του Ευαγγελίου. Δώστε μου τέτοιους ιεροκήρυκες και θα φτάσουμε τα πέρατα του κόσμου.

Ναι, και όπως αύριο εορτάζεται ο Άγιος Θωμάς, που επίστευσε, ο λιγόπιστος, αλλά είπε: «Ο Κύριός μου και ο Θεός μου». Και πήρε το ραβδί του και έφτασε, και έφτασε, άοπλος αυτός, έφτασε μέχρι τις Ινδίες.

Και εκήρυξε τον Χριστιανισμό και μαρτύρησε, ελογχεύθη στην πλευρά. Έτσι πιστεύω, πεθαίνω με το όραμα, πεθαίνω για την αλήθεια, πεθαίνω για το Ευαγγέλιο, πεθαίνω για όλα τα ιερά και τα όσια και προφητεύω εγώ, γέρος, ότι από την Ελλάδα εδώ θα βγουν νέοι Ροκίικες, νέοι Απόστολοι που θα φτάσουν μέχρι Ουγκάντα, μέχρι Βορείων Πόλων, μέχρι παντού και θα αποδείξουν ότι η Ελλάδα ζει και βασιλεύει σε όνον, σε όνον, αμήν.

Ευχαριστώ.

Μουσική Μουσική.