Hearing and Living the Word of God

This English transcript is an automated translation of the original Greek lecture. It may contain errors; the original Greek audio recording is the authoritative source. Some passages are omitted per editorial policy.

Devout listeners, it has been two years, two whole years, since I last stood at this pulpit.

Today, Glory to God, I stand here again.

I am glad to see your dear faces. The Sayings of the Desert Fathers tells a lovely story about two ascetics who had not met for years. When they finally met, they spent the whole day, from morning until evening, simply looking at one another without speaking.

And for me, just seeing you is enough. I am sure that, seeing me at this advanced age, when we can barely speak anymore, we are no longer thirty, forty, or fifty, but nearing eighty, you will be very understanding as you listen to a sermon from an eighty-year-old elder.

I feel something of what the Apostle Paul felt in his soul. ‘I long,’ he says, ‘I long deeply to see your faces.’ My dearly loved brothers and sisters, some of you felt that longing so strongly that two months ago, on June fifteenth or sixteenth, you made the journey up to Florina, at the far edge of Greece.

Florina. There, with God’s help, we celebrated the fifty years that God, in His mercy, counted me worthy to serve the Church and our people. Glory to God, half a century. Now you are here, eager to listen. But is it enough simply to hear the Word of God in the morning?

Thank you. I am speaking at the Church of Saint Euthymius in Kypseli, where Father Dimitrios Kloutsos serves as parish priest with zeal and fire. I do not wish to flatter him, but if Greece had a thousand priests like him, the country would be very different, morally and religiously.

Today, there, I explained the opening of the Gospel reading: the Parable of the Sower, in which the seed is the Word of God. The parable ends, ‘He who has ears to hear, let him hear.’

What did these words of Christ mean?

Surely He did not mean the physical ears we have. Hearing is one of our five important senses. Through it, we hear and gather all kinds of news. Yet some animals have better hearing than we do. Dogs, for example, hear far more keenly than human beings.

Their ears are like radar. With their ears close to the ground, dogs are the first to sense an approaching earthquake. They howl and bark. So, in physical hearing, some animals surpass us.

But when the Lord says, ‘He who has ears to hear, let him hear,’ He surely does not mean our physical ears. He means other ears, spiritual ears: the eager attention we must bring to hearing the Word of God.

That is the hearing He is speaking of: spiritual hearing. And it is rare. Ten people may listen, or a hundred, a thousand, two thousand, three thousand. Do not be surprised if, among three thousand, only one hears as Christ wishes us to hear.

If the audience were sifted through a sieve, not by us, some would be there out of curiosity: ‘Let us see what he has to say.’ Others come in a critical spirit, ready to fault what they hear and weigh it against their own rational judgments.

They ask whether it agrees with reason, with society, and with the outlook of our times. Worse still, some come as spies, hostile toward the preacher and listening for a mistake. The speaker is human, after all, not divinely inspired in every word. If, among a thousand words, he says one thing they think he should not have said, they seize that little word. As Gregory of Nazianzus says, they turn little words into little swords. They use them against the Gospel of the Lord Christ and stir up trouble. I have bitter experience of this: a few little words nearly cost me my life.

So the audience is varied, and people are moved by different motives. But somewhere in that crowded gathering there is a soul, someone who listens with deep feeling, with a shiver and a quickened heartbeat.

That person does more than simply hear. He takes the words into his heart and plants them deep within himself. Like seed in the earth, they bear abundant fruit in the Lord. That is why our Savior said, ‘He who has ears to hear, let him hear.’ And it brings us to what the Apostle Paul says in his Epistle to the Romans, chapter two, verse thirteen.

What does he say? He says, “It is not the hearers who will be justified and saved, but the doers.” It is not enough to listen and listen and listen. Here in Athens, a city full of sermons and teaching, you hear the word of God often. But those poor people out on the borders rarely hear it.

And when they do hear it, how they rejoice! Think of the little villages I have known for so many years. There is Pisoderi, where the head of Pavlos Melas was buried. In his day, how many fervent patriots lived there? Three thousand, I tell you, three thousand.

And how many live there now? Fifteen. Greece is fading away. The country has become top-heavy, with Athens swollen into a modern Babylon. When you go to those villages, you may find only fifteen, sixteen, or seventeen listeners. Yet many of them soak up the Word of God like sponges.

So this is what I want to say: here in Athens, it is not enough simply to listen. You have the privilege of hearing God’s word from many capable, fervent preachers.

You must be doers as well as hearers. As Paul says, “It is not the hearers of the law who are righteous before God, but the doers of the law who will be justified.”

And he adds something startling. The next verse of the Apostle Paul, concerning preaching, will be our measure tonight. It will weigh us all and show what we are worth.

The next verse says that the Gentiles, though they do not have the law, do by nature what the law requires. Though they do not have the law, they are a law to themselves.

Let me put it simply. He says to the Jews: You heard and heard and heard. But what did you put into practice? There are Gentiles, idol worshippers, who never heard the voice of Moses, Isaiah, Jeremiah, or the other great prophets of that time. Yet on their own, they lived according to the law. Doesn’t that strike you? They never heard Moses, Isaiah, or the other prophets, and yet these Gentiles, far from God, kept the law. They are a law unto themselves.

How can that be? My dear people, besides the written law God gave us through Moses and the Gospel, there is another law we must know about. It is the unwritten law, the law within every human heart.

Every human being has this law. Wherever you go, to the North Pole, the South Pole, or the ends of the earth, even among people living in the wilderness, you will find it within them. This unwritten law, inscribed deep in the human heart, indelible and eternal, is called conscience. When you do good, you hear the applause of angels.

When you do evil, you hear a fearful accusation. You feel the pangs of conscience, and there is nothing more dreadful in the world.

Conscience, then. As one philosopher said, two things make me believe that God exists: the starry heavens above and the voice of conscience within.

Those two things bring me to my knees and make me say that God exists. And who among us, my dear people, has not felt the stern rebuke of conscience? The Apostle Paul says that those without the written law can still follow God’s law, the unwritten law. Let me make this clearer with a few examples. Across the centuries, people who never heard God’s word from either the Old Testament or the New Testament have nevertheless done what His law requires.

They put it into practice. Such examples shine through the centuries. Basil the Great spoke of this. In a wonderful and well-known homily, he says that Christians can learn valuable lessons even from the writings of the ancient pagans.

He gives several examples of pagans who followed God’s law by the light of conscience. In that famous homily, Basil the Great says, “Let me tell you about someone who lived five hundred years before Christ...”

Five hundred years before Christ, what did he do? He followed a command of the Gospel, one that none of us follows. My God, my God!

What was his name? Let us honor him. His name was Cleinias. He was a philosopher, a pagan philosopher of the Pythagorean school. What happened? He was called before a court in a case he stood to win.

Forty million, fifty million, a huge sum was at stake. The court told him, “You must swear by the gods.” “No.” “But you will lose the case.” “No.” “You will lose the case!”

“But you’ll lose the case.” “No.” “But you’ll lose the case!” “No.” And he lost the case. O my God, what a measure! What a measure! Here was Clinias, who had never seen Christ or heard Him preach. Yet Christ said, “Do not swear at all. Do not swear at all. Do not swear at all. Let your word be yes or no.” Five hundred years before Christ, Clinias lived by the law of the Gospel and kept the word of God. And this Clinias, on the day...

On the Day of Judgment, we shall see him shining like a star in heaven and hear him say to us: “Before Christ, I followed the law of Christ. You, who came after Christ and were baptized in the name of the Holy Trinity, keep breaking the Gospel, swearing false oaths, and bringing condemnation upon yourselves.”

There you have what Paul says: the Gentiles, who do not have the law, do by nature what the law requires. Though they do not have the law, they are a law to themselves. So, following the example of Basil the Great, allow me to give three or four examples this evening.

I will give you examples from the past and from life today to show you that it is the doers, not the hearers, who will find God’s mercy. Wherever they may be, even if they follow God’s law only in a small way, they will find His mercy. But we hear the word of God and do not put it into practice, and that brings grave judgment upon us. Now, the first example concerns a rule, or rather, more than a rule. It is a law, a commandment of the Lord, written in the Ten Commandments on Mount Sinai.

One commandment says, “You shall not take the name of the Lord your God in vain.” You must not treat God’s name as a joke. His name is above every name. Everyone must respect it, especially Christians.

In other words, blasphemy is forbidden. Yes, blasphemy is forbidden. Sadly, we do not keep this commandment. I have no time to speak at length about blasphemy, but is there a village, a neighborhood, even a home that has not been defiled by blasphemy against God?

I have learned that when it comes to blaspheming divine things, we hold the record among all the Balkan countries, perhaps even in the whole world. We blaspheme as though it were nothing. And yet the law against blasphemy, which we Orthodox Christians do not keep, we blaspheme the name of Christ, His name above every name, so easily, is kept by other nations. Which nations? Listen. Near the border, some seventeen kilometers away, Greece ends and the neighboring nations begin. In the course of my duties, I visited a border post guarded by Greek soldiers and officers, about twenty-five men in all. I saw them and spoke with them. It was winter; snow was falling. They stood guard through the night with bayonets in hand, defending their beloved homeland, guarding its Thermopylae, while people here were carousing in the discos. I went up to them and spoke with them. Then we began talking, and I wanted to know whether the post was free of blasphemy, because posts free of blasphemy and sexual immorality are invincible. So I asked. And what did I find? The men at the post were a mixed group. You may be surprised to hear that fifteen of them were Turks, Greek citizens, but Turks by...

There were men of Turkish origin who were Greek citizens, from the region of the Evros River. They had Turkish names. What did I notice? Not one of them blasphemed God. Not one spoke disrespectfully of Allah.

The others all blasphemed, Greek officers and soldiers alike. They brought shame on themselves. Here we see that the Apostle Paul was right: those Gentiles kept the commandment against blasphemy. None of those Turkish men blasphemed God. But where does that leave us, my God?

So it is not enough to hear the word; we must do what it says. And these people, though they live in the darkness of idolatry, the Quran and the rest are almost a form of idolatry, still keep the law. Not one of them dares to speak the name Allah with irreverence.

Would you like another example? When I was serving here as a preacher, some people came from far away in Africa. They were eager to pursue their studies.

They were not Christians, but they knew something about Christianity. They had heard that Greece was advancing in education, with a polytechnic, a university, and military schools. So they set out from their distant homeland to study here.

But those Abyssinians went back home. As soon as they arrived at the port of Piraeus, they heard people blaspheming Christ.

They turned around and left, shocked and deeply troubled. As Paul says, the nations who have no law do by nature what the law requires. These people had heard no sermons and had not heard the Gospel, yet they kept the law.

Let me move on. We have now weighed ourselves against that saying and found ourselves wanting: below the Turks, below the Abyssinians, below peoples who respect God. What good is the title ‘Orthodox Christian’ to us?

Would you like another example? Let me go on.

Consider attending church. Our Church gives a clear instruction: every Christian should come to worship. ‘How beloved are Your dwelling places, O Lord of hosts! My soul longs and faints for the courts of the Lord.’

A Christian must attend church. Indeed, the Church’s rule says that anyone who stays away three times in a row without good reason is excommunicated, that is, removed from the roll of Orthodox Christians.

What does this instruction mean for us? You know better than I do. A survey here in Greece showed that barely two percent attend church.

Two percent attend church. Where are the other ninety-eight percent when the bell rings on Sunday? We should all hurry to church, worship, and say, ‘Lord have mercy,’ ‘Remember me, Lord,’ and ‘Glory to God.’ Now consider this example.

Who will teach us? Take a plane to where the Jews live. They observe Saturday instead of Sunday. On Saturday, in Jerusalem and across Israel, you will find no cars on the roads.

No cars, only two kinds of vehicle are allowed as exceptions: police cars and doctors’ cars. No one else dares drive out. But here, my God, on Saturday and Sunday every road is packed with cars.

The car has swallowed up Sunday. Sunday has all but disappeared. Thousands of cars, large and small, head out, and then we wonder why our record for people killed or injured in road accidents is the worst in the Balkans.

Pick up a newspaper on Monday, and it drips with blood.

Come, then, you Jews, and teach us to respect Sunday as you respect Saturday. Where are the Christians? Yes, these other peoples, though they do not have the law, keep what the law requires. They put their law into practice.

I leave that example and turn to another. The nations themselves have something to teach us. Here is a command we did not invent. The Lord, bringing the laws of the Old Testament and the commandments of the Ten Commandments to their fullness, tells us to guard our eyes against lustful looks, against fornication and adultery. There is such a thing as sinning with the eyes.

He forbids us to gaze at indecent sights. He says that whoever looks at a woman with lust has already committed adultery with her in his heart. The sin has already taken place in the hidden depths of the soul.

We do not keep this commandment. What is the proof? Even you who are here tonight have not kept it. And tonight, you will fail to keep it again.

And I weep for you, I sigh for you, and I mourn for you. You will go home, where you have a television, and turn it on. Oh, what filth! What filth, what nakedness, what debauchery, what naked bodies of men and women! And people sit there in complete silence, watching those shameful, forbidden sights.

Think of the harm you do to your own souls with those obscene, unspeakable images. We have the most indecent television in the world, and none of you turns it off. God made your eyes to see the beautiful things He created. He did not make them to look at things so obscene they cannot be named. I preached, I cried out, I said, “Turn off your televisions!” Who listens to us? Of course, it is true that some do.

I have received some four thousand letters from places all over, even from abroad and from London, from people who switched off their televisions and found peace of soul. Television is an abomination.

But people will not accept this. One woman told her husband, “I’m leaving you. I can live without you, but I cannot live without television.”

Yes, yes, that is what we have come to. People watch these shameful things. Is that what our eyes are for, to look at the shameful, accursed images on television, that great harlot of the Apocalypse, the Book of Revelation?

And yet, let us learn from two examples: one ancient and one more recent. The ancient example is that noble son of Macedonia, Alexander the Great.

He lived three or four hundred years before Christ. He did not know Christ, yet he kept Christ’s commandment. What does history tell us? As he advanced deep into Asia, he defeated Darius and captured his harem.

In those days, rulers had harems. Darius had gathered a hundred women in his, women renowned for their beauty. When Alexander captured it, his generals said, “Come and see the young women, lovely as roses.” But he would not go. He would not go.

When the wife of Darius heard that he would not even look at them, lest he be tempted, she knelt and said, “O God, if my son must be defeated, let it be by such a great and noble king.”

Now think about that. Four hundred years before Christ, he lived by “You shall not commit adultery,” “Do not look,” and “Do not sin by looking at a woman’s face.” What kind of Christians are we? What kind of Christians are we, I ask you? I’m getting so worked up I could fly up to heaven! Up to heaven I’ll fly, up to heaven I’ll fly! Turn off your televisions! Come now, what kind of listeners are you? You are not doers.

Here is another striking example, and it comes from a man who was an atheist, an atheist in the literal sense. For two years he was constantly on television, saying, “With the switch of the television set, I will change the minds of the Greek people.”

So Alexander the Great, four hundred years before Christ, kept Christ’s commandment.

He put Christ’s command into practice: do not look at a woman with lust. He refused to take the women of Darius’s harem for himself. Here is another example. Do not be surprised by what you hear. Who do you think gives us this example? An atheist. Yes, an atheist. Yet even in the hearts of atheists, deep down, there is a spark, some glimmer of understanding. Even atheists are mysteriously illumined by the Spirit of God.

God works in mysterious ways. Just as the sun spreads its rays, and there is no corner of the earth that does not feel their warmth, so the Lord’s eternal words reach the whole world. Even atheists, without realizing it, come under their influence.

What example can I give? His name may provoke some fanatics, but we must mention him. He teaches us a lesson. Who is he? Khrushchev, yes. What did Khrushchev do? He was an atheist, an atheist, an atheist, and he proclaimed it openly.

Some of you older people may remember that he was invited to America. Kennedy, the late Kennedy who was assassinated, thought he would please him by taking him to a cinema to see famous actors who had driven people wild, the great harlot of the Apocalypse.

Those actors, he said, had driven the world mad. Hollywood in America was, to him, a source of misery and sexual immorality. So they took Khrushchev to a cinema, where a shocking film was being shown.

Khrushchev was watching. Then a naked woman appeared on the screen. What did he do? He covered his face with his arm and cried, “My God, my God, what is this?” In doing so, he put into practice the words of David.

David said, “Turn away my eyes from looking at worthless things.” “My God, guard my eyes from such things.” And Khrushchev, too, kept God’s law.

So there you have it: people who have not received the law still do by nature what the law requires. And now, my beloved, I come to my last example.

There is another law, a commandment of the Ten Commandments and of the Gospel: “You shall not kill.” Killing is forbidden, especially the killing of the most innocent human beings. If you kill an adult, you might claim that the person did something to you, that you had some excuse.

You might say an adult had wronged you in some way. You might claim some excuse. But here you kill the most innocent human being in the world.

The innocent little child, the baby, the unborn child in its mother’s womb, who has sprung up like a rose within her, you kill that innocent being, murder it, exterminate it with all the terrible means science has available today. These are abortions, abortions, abortions, these abortions! Yes, we do not observe, do not observe this law of God, and we no longer regard abortion as a crime. And yet a blow comes to us, a heavy blow. From where? My dear friends, it comes from Albania, the neighboring country. I live nearby, keep in touch, and hear all the news. I cannot tell you everything, because you would be horrified. A man once ruled there, but he rules no longer. Death comes to every human being. How vain are human things! The name of the man who ruled there fills us with horror.

Horror. Enver Hoxha was a tyrant who oppressed 400,000 Greeks. They had no right to believe, to make the sign of the Cross, or to fulfill their religious duties. That is what he was like. And yet even he had another side.

He banned abortions and was strict about the ban. He protects large families by law. And what did he do? He established a great celebration in Tirana, the greatest celebration in Albania: Mother’s Day.

He searches all of Albania, and when he finds a woman, whether she is a shepherd’s wife, a laborer, an office worker, or anyone at all, who has more than twelve children, he brings her forward and honors her. He places her on a platform, and all the generals pass before her and salute her.

There is Albania! There is Albania! That poor woman with twelve children: she is Albania. Oh, oh, what a thing! And so Albania grew from one and a half million people to three million. And we are disappearing, disappearing.

And as though the abortions carried out by modern means were not enough...

I could have you count the abortions one by one, using official statistics, and we would still be here past midnight. Three hundred thousand abortions take place in Greece, in Greece. Now that number will double. Whatever the party, black, red, or green, they will all come out in favor of it.

Thank you.

What? The Greek Parliament is preparing to pass a new law that will openly permit abortion. And then a woman will go for an abortion as casually as she goes to the dentist.

Just as she has a rotten tooth pulled, so she will tear a human being from her womb. Human life begins at the very first moment of conception. I will say no more about this, because at the end our brotherhood has printed something remarkable.

In it you will see a horrifying picture of abortion, this terrible act that is the greatest crime. Our country needs a prophet, an Isaiah, to rise up and denounce it. And some of you are here, right here among us.

I see you on my right and on my left. Murderers! Murderers! Murderers! You have killed children, and yet you go to Church, make the sign of the Cross, celebrate the Resurrection, and carry on as though nothing had happened. Murderers, murderers! What river could wash your hands clean? The Aliakmon? The Achelous? You could plunge them into the Jordan a thousand times, and they would still not be clean. Murderers: mothers and fathers who committed this crime, and those who helped them commit it.

The so-called spiritual fathers who give people permission for such things bear guilt too. So do the doctors who are paid through this shameful trade.

Murderers.

They have become murderers. We have become a nation stained by killing, stained by killing. Yes.

My brothers and sisters, I have tried to show you that it is not enough merely to hear the Word of God. We must put it into practice. We must, because if we do not, our guilt is great, and the words of verse 14 in the second chapter of the Epistle to the Romans apply to us.

…of the Epistle: “When the Gentiles, who do not have the law, do what the law requires, they are a law to themselves, even though they do not have the law.” Indeed, brothers and sisters, the moral standard of the Gospel is very high. It rises like the Alps, like the Himalayas, to a great summit. Christ lifted us to a tremendous moral height. He took us and raised us up. “Christ is on earth: be exalted!” He raised us as high as the stars of heaven, and He asks us to live accordingly. But when we look at our condition, how we live and conduct ourselves, we see that we have tumbled down from those heights. We have gone downhill, falling and falling and falling, with no step to break our fall. We have reached the bottom. We have fallen deep into the abyss, dear brothers and sisters. We have fallen, and Greece is falling too, Greece, which was once a shining star.

And it once enlightened the whole world and was an example of holy life and conduct. But now Greece is declining: economically, commercially, and above all morally. It is declining in the life of the Church as well.

Yes, I am deeply troubled. Believe me, I am deeply troubled. I am troubled for this nation, which I have served for fifty years. I see these signs of hardness, inhumanity, and change. The Gospel tells us not to swear oaths, yet we swear them. The Lord protests.

The Gospel tells us to attend Church. The Jews attend their synagogues, but we do not attend Church. The Gospel tells us not to gaze at indecent sights and defile our eyes. Yet we have to learn this lesson from Alexander the Great and Khrushchev, who then ruled Russia.

The Gospel teaches us, ‘You shall not kill,’ yet our nation has become stained by killing, among young and old. What are we doing? What are we waiting for? Ah, my brothers and sisters, I will tell you the bitter truth: I am worried. And I am not alone. Everyone who cares for our homeland, our faith, and our religion is worried.

Yes. And I tell you sincerely: if I did not feel a voice deep in my heart holding me to my course, I would leave for the Holy Mountain. I would find a cave and hide there, completely unknown, and weep, weep, weep for my own sins and for the sins of Greek society.

There is nothing else left. We are deeply troubled, all of us, clergy and people alike. These words apply to us: ‘We have done wrong; we have sinned. There is no one who does good, not even one. We have all become corrupt.’ There is no longer any hope of salvation among us.

And I must warn you: I feel like crying. I do not want to speak. Something terrible will happen to us as a just punishment, a just punishment. What will it be? I am no prophet, but I tell you that something terrible will happen to us.

My God, my God, my God, my God. Last Wednesday, at eleven o’clock, the warning came.

A warning from heaven. You are Athens.

There will be warnings, and more warnings, great and severe warnings. All together now.

Make the sign of the Cross properly. The Jehovah’s Witnesses would sooner lose a hand than make the sign of the Cross. The Franks use all five fingers. We Orthodox make it as our forefathers did, as Kolokotronis and Kanaris did. They prayed with faith, and miracles happened.

And if we, too, made the sign of the Cross properly and with faith, as Orthodox Christians do, our prayers would have power. All together now: make the sign of the Cross, and let your voices reach the stars.

Thank you.

Παναγία Δέσποινα, Άγιοι Άγγελοι και Αρχάγγελοι, Τίμιε Πρόδρομε, Προφήται και Απόστολοι, Διδάσκαλοι και Πατέρες Εκκλησίας, Όσιοι και Μάρτυρες, Ικαρώσας, Λύσαντες και Στεφνοθέντες, πρεσβεύσατε προς τον Κύριον του ελεηθείναι τας ψυχάς ημών. Αμήν.

Δύο χρόνια, ευσεβείς ακροαταί, δύο χρόνια έχω να παρουσιαστώ από το βήμα αυτό.

Σήμερα, δόξα τω Θεώ, εμφανίζομαι από της θέσεως αυτής.

Χαίρω που βλέπω τα προσφιλή σας πρόσωπα. Ένα βιβλίο γεροντικό που έχει όμορφες ιστορίες λέει ότι δυο ασκητές που είχαν χρόνια να συναντηθούνε, συναντηθήκανε και από το πρωί μέχρι το βράδυ έβλεπε ο ένας τον άλλο και δεν ομιλούσανε.

Και εγώ, και μόνο που σας βλέπω, φτάνει. Και είμαι και βέβαιος ότι εσείς που με βλέπετε σε αυτή τη γεροντική ηλικία, που μόλις και μετά βίας μπορούμε πλέον να μιλούμε, γιατί δεν είμαστε ούτε 30, ούτε 40, ούτε 50, πλησιάζουμε τα 80 χρόνια και γι' αυτό πρέπει να είστε πολύ επιεικείς ώστε να ακούσετε κήρυγμα από ένα γέροντα 80 ετών.

Αισθάνομαι κι εγώ κάτι που αισθάνεται η ψυχή του Παύλου. Επιποθώ, λέει, σφοδρόν πόθον έχω να ιδώ τα πρόσωπά σας. Επιπόθητοί μου αδελφοί, και είναι τόσο σφοδρός ο πόθος τον οποίο μερικοί από εσάς έχετε, ώστε προ δύο μηνών, 15 Ιουνίου, 16 Ιουνίου, προ δύο μήνες, ετολμήσατε και ανεβήκατε πάνω στην άκρη της Ελλάδος, την Φλώρινα.

Φλόρινα και εκεί εορτάσαμε με τη βοήθεια του Θεού τα 50 χρόνια που με αξίωσε, που με ελέησε ο Θεός να υπηρετήσω εκκλησία και γένος. Ας έχει δόξα ο Θεός, μισόν αιώνα. Τώρα εδώ που ευρίσκεστε έχετε όλη όρεξη, θέλετε να ακούσετε. Αλλά αρκεί μόνον το να ακούσουμε, να ακούμε το Λόγο του Θεού το πρωί.

Ευχαριστώ. Να μιλήσω στο ναό του Αγίου Ευθυμίου Κυψέλης, όπου εκεί ιερατεύει ζηλωτής και φλογερός εφημέριος ο Πάτερ Δημήτριος Κλούτσος, που δεν θέλω να τον κολακεύσω, αλλά αν είχε η Ελλάς χιλίους Κλούτσους, η Ελλάς θα ήταν πολύ διαφορετική ηθικώς και θρησκευτικώς.

Σήμερα εκεί ερμήνευσα την αρχή του Ευαγγελίου που λέγει ότι ο Λόγος του Θεού είναι η παραβολή του σπορέως. Το τέλος της παραβολής είναι ότι ο εχων ωτα ακουειν ακουετω.

Τι άραγε να εσήμαιναν τα λόγια αυτά του Χριστού μας;

Δεν εννοούσε ασφαλώς τα υλικά αυτιά που έχουμε. Μόνο ότι η ακοή είναι μία από τις πέντε σπουδαίες αισθήσεις του ανθρώπου, που ο άνθρωπος ακούει και συλλέγει ειδήσεις, ποικίλας ειδήσεις. Αν και η ακοή, αν και τα ζώα μας υπερτερούν από απόψεως ακοής, λόγου χάρη τα σκυλιά ακούνε πολύ οξύτερα από τον άνθρωπο.

Ραντάρ είναι τα αυτιά, είναι κολλημένα στο έδαφος και τα πρώτα που καταλαβαίνουν ότι έρχεται σεισμός είναι τα σκυλιά, γουρλιάζουν, φωνάζουν. Ως προς την ακοή λοιπόν, σωματικώς, τα ζώα μας υπερτερούν, μερικά από αυτά.

Αλλά όταν λέγει ο Κύριος «αυτιά, όποιος έχει αυτιά να ακούει», ασφαλώς δεν νοεί αυτά τα υλικά αυτιά. Τα σωματικά αυτιά, εννοεί κάτι αυτιά άλλα, πνευματικά αυτιά. Εννοεί το ζωηρό ενδιαφέρον το οποίο πρέπει να έχουμε για να ακούσουμε το Λόγο του Θεού.

Περί αυτής της ακοής πρόκειται, της πνευματικής ακοής. Και η πνευματική ακοή είναι κάτι το σπάνιο. Μπορεί να ακούνε δέκα, εκατό, χίλιοι, δύο χιλιάδες, τρεις χιλιάδες. Να μη σας φανεί παράξενο και μέσα στις τρεις χιλιάδες ένας να είναι εκείνος ο οποίος να ακούει όπως θέλει ο Χριστός.

Οι άλλοι, αν πάρει κόσκινο, όχι εμείς, κόσκινο και κοσκινήσει το ακροατήριο, μπορεί άλλοι έρχονται από μια περιέργεια, να δούμε τι θα πει κι αυτός. Άλλοι έρχονται από ένα πνεύμα κριτικό, κρίσεως, να επικρίνουν τα λόγια τα οποία ακούν και να τα ζυγίσουν στην πλάστιγγα ή στον πλάστιγγα του ορθολογισμού.

Εάν είναι σύμφωνα με το λόγο και με την κοινωνία και με τη σύγχρονη κατάσταση. Άλλοι πάλι πιο χειρότεροι είναι κατάσκοποι οι οποίοι έρχονται με εχθρικάς διαθέσεις και προσέχουν τον ιεροκήρυκα. Και αν ο ρήτορας μέσα στα χίλια, άνθρωπος είναι, θεόπνευστος δεν είναι, πει καμιά λέξη που δεν πρέπει τάχατες να την πει, τότε αρπάζουν το λεξίδιον, καθώς λέγει ο Γρηγόριος ο Ναζιανζηνός, αρπάζουν τα λεξίδια αυτά και τα κάνουν ξιφίδια και στρέφονται εναντίον του Κυρίου Χριστού Ευαγγελίου και δημιουργούν, και εγώ έχω πικρά πείρα των ζητημάτων τούτων, που μερικά λεξίδια κόντεψα να τα πληρώσω με το αίμα μου.

Λοιπόν, ποικίλο είναι το ακροατήριο, διάφορα τα ελατήρια που τους ωθούν. Αλλά μέσα στο πυκνό ακροατήριο υπάρχει κάποια ψυχή, υπάρχει κάποιος ο οποίος ακούει με θερμάς συγκινήσεις, με ρίγη και παλμούς.

Και αυτός είναι εκείνος ο οποίος όχι απλώς ακούει. Αλλά τα βάζει μες στην καρδιά του, τα φυτεύει μες στα σπλάχνα του. Όπως ο σπόρος, και αυτός καρποφορεί πολλά, καρποφορεί εν Κυρίω. Κάτι τέτοιο και γι' αυτό ο Ιωτήρος είπε «Ο έχονό θα ακούει να κοέτω» Σχετικό με αυτό που λέει ο Χριστός σήμερα «Ο έχονό θα ακούει να κοέτω» Είναι εκείνο που λέει και ο Απόστολος Παύλος στην προς Ρωμαίους επιστολή, κεφάλαιον δεύτερον, στίχος 13.

Τι λέγει; Λέγει: «Όχι οι ακροατές θα δικαιωθούν, θα σωθούν, αλλά οι ποιητές». Όχι το να ακούς, να ακούς, να ακούς, να ακούς, και εσείς εδώ στην Αθήνα, που είναι η πόλη των κηρυγμάτων και διδασκαλιών, ακούετε, ενώ οι ταλαίπωροι στα σύνορα, επάνω στην παραμεθόριο, εκεί σπανίως ακούνε λόγο του Θεού.

Και όταν τον ακούμε, πόσο χαίρονται. Σε μικρά χωριουλάκια, ξέρετε πόσα χρόνια τα έχω; Είναι το Πισοδέρι, χωριό το οποίο είχε άλλοτε, που εκεί ετάφη η κεφαλή του Παύλου του Μελά, πόσους είχε τότε στην εποχή του Παύλου του Μελά φλογερούς πατριώτας; Είχε, παρακαλώ, παρακαλώ, τρεις χιλιάδες.

Τώρα πόσους έχει; 15. Σβήνει η Ελλάς. Η Ελλάς πλέον είναι υδροκέφαλος. Ένα πέραν των τεμπλοχανίων, μια νεοτέρα Βαβυλώνα όπως είναι η Αθήνα εδώ. Λοιπόν, όταν πηγαίνεις στα χωριά αυτά έχουν 15, 16, 17 ακροατάς και αυτοί, πολλοί σαν σφουγγάρια, ρουφούνε τον λόγο του Θεού.

Εδώ λοιπόν θέλω να πω ότι δεν αρκεί μόνο να ακούτε εδώ στην Αθήνα, και έχετε το προνόμιο να ακούτε και είστε προνομιούχοι. Διότι ακούτε από στόματα πολλών δοκίμων ιεροκηρύκων, φλογερών ιεροκηρύκων, τα λόγια του Θεού.

Αλλά δεν πρέπει να είστε μόνο ακροατές, αλλά να είστε και ποιητές. Και σχετικό με αυτό είναι αυτό που λέει ο Παύλος, ότι ου γαρ οι ακροαται του νομου δικαιοι παρα τω θεω, αλλ οι ποιηται του νομου δικαιωθησονται.

Και προσθέτει κάτι άλλο τρομερό. Και αυτό σήμερα θα γίνει η ζυγαριά. Ο επόμενος στίχος του Αποστόλου Παύλου, σχετικός με το κήρυγμα, θα γίνει η απόψινη ζυγαριά που θα ζυγιστούμε όλοι και θα δούμε πόσων καρατίων, πόσων ήμεθα όλοι μας.

Λοιπόν, ο άλλος στίχος λέει ότι τα έθνη λέει τα μη έχοντα νόμων τηρούσι των νόμων εκτελούν τον νόμο του Θεού, οι μη έχοντες νόμων Η φύση του νόμου τηρούν, οι μοιάκοντες νόμου τα του νόμου εαυτής εσείς νόμος.

Θέλω με απλά λόγια. Λέει: Οι Ιουδαίοι ακούσατε, ακούσατε, ακούσατε. Τι εφαρμόσατε; Υπάρχουν λέει έθνη δηλαδή ειδωλολάτρες που δεν ακούσαν ποτέ την φωνή του Μωυσέως, ούτην φωνή του Ισαΐου, ούτην Ερεμίου, ούτων μεγάλων προφητών της εποχής αυτής Αλλά αυτοί μόνοι τους, λέει, εφήρμοσαν τον νόμο, έκαναν τον νόμο. Δεν σας κάνει αυτό εντύπωση; Δεν άκουσαν τον Μωυσή, τον Ησαΐα, τους άλλους προφήτες, και όμως αυτοί οι εθνικοί ειδωλολάτρες, που είναι μακράν από τον Θεό, αυτοί εφήρμοσαν τον νόμο, εαυτοίς εισίν νόμος.

Τι συμβαίνει; Πώς εξηγείται αυτό; Εξηγείται, αγαπητοί μου, διότι εκτός του γραπτού νόμου τον οποίο μας παρέδωσε ο Θεός Δια το Μωυσέο και το Ευαγγελίο, δια τους και παρεάς εκείνης διαθήκες υπάρχει πρέπει να ξέρουμε έναν άλλος νόμος Είναι ο άγραφος νόμος, είναι ο νόμος ο οποίος είναι μέσα στην καρδιά παντός ανθρώπου.

ανθρώπου, οπουδήποτε να περπάς, είτε πάνω στον βόρειο πόλο, είτε στο νότιο πόλο, είτε στα άκρα της γης, και εκεί ακόμα που υπάρχουν άγριοι, μέσα έχουν νόμο, τον νόμο των άγραφων νόμων. Ο άγραφος νόμος αυτός, που είναι και γραμμένος μες στα βάθη της ανθρωπίνης καρδίας, ανεξίτηλος και αιώνιος, είναι ο νόμος που ονομάζεται συνείδηση. Ο αυτής συνείδησης, κάνεις το καλό, ακούς χειροκροτήματα αγγέλων.

Ευαγγέλιο, κάνεις το κακό, ακούς φοβερό κατηγορητήριο, αισθάνεσαι τις τύψεις συνειδήσεως, που δεν υπάρχει άλλο φοβερότερο εις τον κόσμο.

Η συνείδηση, λοιπόν. Και όπως έλεγε ένας φιλόσοφος, δύο πράγματα με κάνουν να πιστέψω ότι υπάρχει Θεός. Δύο πράγματα. Το ένα είναι ο έναστρος ουρανός, τα άστρα του ουρανού, και το άλλο η φωνή της συνειδήσεως.

Αυτά τα δύο με κάνουν να γονατίζω και να λέγω ότι υπάρχει Θεός. Και ποιος από εμάς, αγαπητοί μου, δεν ησθάνθη μέσα του φοβερούς ελέγχους της συνειδήσεώς του; Λέει, λοιπόν, ο Απόστολος Παύλος ότι αυτοί που δεν έχουν γραπτό νόμο θα εφαρμόζουν τον νόμο του Θεού, τον άγραφο νόμο, ναι αυτή σε συνόμο Και να το κάνουμε απλούστερο, θα αναφέρω μερικά παραδείγματα να δείτε ότι μέσα στους αιώνας υπάρχουν παραδείγματα ανθρώπων που δεν ήκουσαν τον λόγο του Θεού είτε της Παλαιάς είτε της Καινής Διαθήκης και όμως εκτελούν τον νόμο του Θεού.

Εκτελούν, βαδίζουν, αστράφτουν μέσα στους αιώνας αυτά τα παραδείγματα. Και κάτι τέτοιο έκανε, τέτοιο λόγο είπε ο Μέγας Βασίλειος. Έχει γράψει μια θαυμασία ομιλία, περίφημη ομιλία, που λέει ότι και από αυτά, από αυτούς ακόμα τους αρχαίους συγγραφείς, τους αρχαίους που έγραψαν οι ειδωλολάτρες, και από αυτούς τους αρχαίους συγγραφείς μπορεί ο Χριστιανός να ωφεληθεί τα ύψιστα διδάγματα.

Και να φέρει ένα παράδειγμα. Τι παράδειγμα να φέρει; Να φέρει πολλά παραδείγματα. Οι ειδωλολάτρες, οι οποίοι φωτιζόμενοι από τον λύχνο της συνειδήσεως εφήρμοσαν το νόμο του Θεού. Λέει λοιπόν κάπου εκεί, στην ομιλία του αυτή την περίφημον, ο Μέγας Βασίλειος: Εγώ θα σας παρουσιάσω, λέει, κάποιον, ο οποίος πεντακόσια χρόνια προ Χριστού...

Πεντακόσια χρόνια προ Χριστού, τι έκανε; Πεντακόσια χρόνια προ Χριστού, τι έκανε; Εφήρμοσε το νόμο του Ευαγγελίου. Τη διάταξη του Ευαγγελίου, την οποία κανείς από εμάς δεν εφαρμόζει. Θεέ μου, Θεέ μου!

Πώς τον λένε να πέσουν τον προσινήσωμεν Κλεινίας λέγεται. Τι ήτανε; Φιλόσοφος. Ιδωλνάτρης ήταν Φιλόσοφος της Σχολής των Πυθαγόρων. Τι έκανε; Τον καλέσαν στο δικαστήριο. Επρόκειτο να κερδίσει μια υπόθεση.

40 εκατομμύρια. 50 εκατομμύρια. Μια τεράστια υπόθεση. Αν θα την κέρδιζε την υπόθεση αυτή. Του λέει το δικαστήριο: «Θα ορκιστείς στους θεούς». Α όχι Όχι Μα θα χάσει την υπόθεση. Όχι Μα θα χάσει την υπόθεση.

Μα θα χάσετε την υπόθεση, όχι, μα θα χάσετε την υπόθεση, όχι Και έχασε την υπόθεση Ω Θεέ μου τι ζυγαριά είναι αυτή Τι ζυγαριά είναι αυτή Ένας κλινίας Που δεν άκουσε, δεν είδε το Χριστό Δεν άκουσε το Χριστό, δεν άκουσε η Κύριγμα Που είπε ο Χριστός μοι όμως σε όλος Μοι όμως σε όλος Μοι όμως σε όλος Έστω ο λόγος ημών Ένας κλινίας πεντακόσια χρόνια Προχριστού εφήγμωσε τον νόμο των Ευαγγελικών εξαιτέρεσε τον λόγο του Θεού και αυτός ο Κρυμίας ενημέρα

Εν ημέρα Κρίσεως, θα το δούμε να λάμπει σαν αστέρι των ουρανών και να μας λέει: «Εγώ προ Χριστού εφήρμοσα τον νόμο του Χριστού, εσείς μετά Χριστόν, βαπτισμένοι εις το όνομα της Αγίας Τριάδος, παραβαίνετε διαρκώς το Ευαγγέλιο και παίρνετε ψεύτικους όρκους και κολάζεστε».

Ιδού λοιπόν αυτό που λέει ο Παύλος. Τα έθνη τα μη νόμον έχοντα φύσει τα του νόμου ποιή. Αυτό που λέει και μη έχοντες νόμων, εαυθύσεις εσύ νόμος Μάλιστα. Ακολουθώντας λοιπόν το παράδειγμα του Μεγάλου Βασιλείου, Θα με επιτρέψει χωρίς να πραξιδηθώ απόψε από μερικούς φανατικούς και από μερικούς αυτούς, να αναφέρω τρία-τέσσερα παραδείγματα.

Παραδείγματα εκ της συγχρόνου ζωής, εκ της παλαιάς, της συγχρόνου ζωής, για να σας αποδείξω ότι όχι οι ακροατές, αλλά οι ποιητές, οπουδήποτε και να βρίσκονται, έστω και υποτυπωδώς εφαρμόζουν τον νόμο του Θεού, θα έχουν το έλεος, θα βρουν το έλεος του Θεού, ενώ εμείς που ακούμε τον λόγο του Θεού και δεν εφαρμόζουμε, έχουμε μεγάλο κρίμα. Λοιπόν, πρώτο παράδειγμα είναι διάταξη, ή τι διάταξη; Είναι νόμος, είναι εντολή του Κυρίου, είναι εντολή γραμμένη στον Δεκάλογο επί του όρους.

τόρου συνά, ότι ουλήψει το όνομα Κυρίου Επιματέο. Δεν επιτρέπεται να παίρνεις το όνομα του Θεού στα αστεία. Το όνομα του Θεού είναι το υπερπάνω όνομα, το οποίο πρέπει να σέβεται, να σέβεται πας άνθρωπος και μάλιστα ο χριστιανός.

Δηλαδή, με άλλα λόγια, απαγορεύεται η βλαστημία, απαγορεύεται η βλαστημία, μάλιστα απαγορεύεται η βλαστημία. Ε, λοιπόν, αυτών των νόμων περί βλαστημίας, των οποίων δυστυχώς εμείς δεν έχω καιρό να μιλήσω περί βλαστημίας, δεν υπάρχει χωριό, δεν υπάρχει συνοικία, αμφιβάλλω αν υπάρχει σπίτι που δεν έχουν μολυνθεί με τη βλαστημία των θείων.

Των θείων είμαθα έχουμε ρεκόρ από όλα τα Βαλκάνια και από τον κόσμο, έχουμε ρεκόρ βλαστημίας, δεν το έχουμε τίποτε. Και όμως τον όμορφο βλαστημίας που δεν τηρούμε εμείς οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί και με τη μεγαλύτερη ευκολία βλαστημούμε το όνομα, το υπερπανόνομα του Χριστού, τον τηρούν τα έθνη. Ποια έθνη; Για ακούστε. Είπε: Στα σύνορα, κοντά στα σύνορα, εκεί 17 χιλιόμετρα, τελειώνει η Ελλάς και αρχίζουν πλέον τα νέα έθνη, τα γειτονικά έθνη. Πήγα και επισκέφθηκα κατά καθήκον ένα φυλάκιο. Το φυλάκιο αυτό φυλάγανε Έλληνες στρατιώτες, φυλάγανε στρατιώτες και αξιωματικοί. Καμιά 25αριά ήταν. Τους είδα, τους ομίλησα. Χειμώνας καιρός, χιόνι πέφτει, φυλάνε νύχτα, την ώρα που εδώ στις δισκοτέκ οργιάζουν, εκεί να κάθονται με τη λόγχη και φυλάττουν την αιωνία πατρίδα, τα στερμοπύλα στις πατρίδες. Τα επλησίασα, τα ομίλησα. Κατόπιν μετά άρχισαν, άρχισαν μια συζήτηση και ήθελα να μάθω εάν το φυλάκιον είναι καθαρόν από βλαστήμια, γιατί φυλάκια που είναι καθαρά από βλαστήμια και πορνεία είναι αήττητα. Ρώτησα λοιπόν. Και τι είδα; Ότι το φυλάκιό μου ήταν μεικτό. Μη σας φανεί παράξενο ότι οι δεκαπέντε ήταν Τούρκοι, Έλληνες υπήκοοι, Τούρκοι με

Τούρκοι με την καταγωγή, αλλά Έλληνες υπήκοοι, όπως έχουμε από τον Έβρο ποταμό, ήταν από το Δημοτικό από εκεί. Λοιπόν, ονόματα τουρκικά. Λοιπόν, τι διαπίστωσα; Ότι ούτε ένας Τούρκος δεν βλαστημούσε τον Θεό, Αλλάχ, Αλλάχ, ούτε ένας.

Όλοι οι άλλοι βλαστημούσαν, Έλληνες αξιωματικοί, στρατιώτες, όλοι. Κατεβάσανε τη Μωρικάρη του προσώπου τους. Στην περίπτωση αυτή βλέπομε ότι είχε δίκιο ο Απόστολος Παύλος που λέγει: «Οι τα έρνη, οι Τούρκοι τηρούν τον όμορφο λαστιμίας και δεν λαστιμάει κανένας Τούρκος» Εμείς, ο Θεέ μου, ποια είναι η θέση μας;

Όχι λοιπόν οι ακροατές, αλλά οι ποιητές του λόγου. Και αυτοί, μολονότι ζουν μέσα στο σκότος της ειδωλολατρίας, σχεδόν ειδωλολατρία είναι το Κοράνιο και λοιπά, εν τούτοις όμως εφαρμόζουν τον νόμο και κανείς από αυτούς δεν τολμά να πει τη λέξη Αλλάχ με ασέβεια.

Θέτε ένα άλλο παράδειγμα σχετικό; Όταν ήμουν εδώ ιεροκήρυκας, ήρθαν κάτω από την Αφρική. Κάτι οι οποίοι κολλήσαν κοντά στην επιστήμη.

Χριστιανοί δεν ήσαν, αλλά είχαν ιδέα περί χριστιανισμού και ακούγανε ότι η Ελλάς προοδεύει στα γράμματα, ότι έχει πολυτεχνείον, ότι έχει πανεπιστήμιον, ότι έχει στρατιωτικάς σχολάς και ξεκίνησαν από τη μακρινή πατρίδα των κάτω από εκεί να έρθουν εδώ να σπουδάσουν.

Επέστρεψαν στην πατρίδα τους, επέστρεψαν στην πατρίδα τους οι Αβησσυνοί, γιατί όταν βγήκαν στο λιμάνι του Πειραιώς άκουσαν να βλαστημάνε Χριστούς και αυτό.

Σηκώθηκαν και πήγαν, σηκώθηκαν και πήγαν, τρόμαξαν και καλύτερα συγκινήθηκαν. Ή τα έθνη λέει, τα του νόμου λέει τη ρούση. Φύσει τα του νόμου τηρούσι, μη έχοντες νόμον. Πίσοι τα του νόμου τη ρούση. Δεν ακούσαν αυτοί κηρύγματα, δεν ακούσαν Ευαγγέλιο και τηρούν τα του νόμου.

Αφήνομαι. Τώρα λοιπόν ζυγιστήκαμε πάνω στο ρητό και είδαμε ότι είμαστε κατώτεροι από τους Τούρκους, κατώτεροι από τους Βυσινούς, κατώτεροι από τα έθνη τα οποία σέβονται τον Θεόν. Τι μας ωφελεί όλοι οι τίτλος ότι είμαι Θεοτόκος Χριστιανή.

Θέτε άλλο παράδειγμα; Προχωρώ.

Είναι το θέμα του εκκλησιασμού. Είναι σαφής διάταξις της εκκλησίας μας, εντολή ότι πρέπει ο χριστιανός, πας χριστιανός, να εκκλησιάζεται. ὡς ἀγαπητὰ τὰ σκηνώματά σου, κύριε τῶν δυνάμεων. ἐπιποθεῖ καὶ ἐκλείπει ἡ ψυχή μου εἰς τὰς αὐλὰς τοῦ κυρίου.

Ότι πρέπει να εκκλησιάζεται. Και μάλιστα η διάταξη της εκκλησίας λέγει ότι όποιος τρεις φορές συνέχεια, χωρίς λόγο, δεν εκκλησιάζεται, αφορίζεται, δηλαδή διαγράφεται από το μητρώον των Ορθοδόξων Χριστιανών.

Τι λέει η εντολή αυτή; Δεν λέει, εμένα ρωτάτε, εσείς γνωρίζετε πολύ καλύτερα. Μια στατιστική εδώ στην Ελλάδα απέδειξε ότι μόλις το 2% εκκλησιάζεται.

2% εκκλησιάζονται. 38% που είναι? Συγνωρίζετε που είναι τα 98 Την Κυριακή που χτυπάει η καμπάνα, Που έπρεπε όλοι μας τεράστα πόδια να τρέξουμε στην εκκλησία, να εκκλησιαστούμε, Να πούμε ένα κύριο αλέησεων Να πούμε ένα μνήσι τι μου κύριε Ένα δόξα σε ο Θεός Ε, λοιπόν, το παράδειγμα.

Ποιοι θα μας διδάξουν; Πάρτε το αεροπλάνο. Και πού να πάτε; Να πάτε κάτω στερός όλοι μας που είναι οι Εβραίοι. Αυτοί δεν έχουν την Κυριακή, έχουν το Σάββατο. Αντί Κυριακής έχουν το Σάββατο. Το Σάββατο στα Ρωσόλυμα, στο Ισραήλ, στο νέο κρατήριο αυτό στο δρόμο δεν υπάρχει αυτοκίνητο.

Δεν υπάρχει αυτοκίνητο. Δύο αυτοκίνητα μόνο κινούνται κατά εξαίρεση: το αυτοκίνητο της αστυνομίας και το αυτοκίνητο του ιατρού. Τιποτά Να τολμήσει να βγει αυτοκίνητο. Εδώ, ο Θεέ μου, Σάββατο, Κυριακή, πήχτωσαν οι δρόμοι, όλοι οι δρόμοι από αυτοκίνητα.

Το αυτοκίνητο έφαγε την Κυριακή, την έφαγε την Κυριακή, δεν υπάρχει πλέον η Κυριακή. Χιλιάδες αυτοκίνητα, μικρά μεγάλα, εξορμίζονται και μετά απορούμε ότι έχουμε ως τροχαία δυστυχήματα νεκρούς ή τραυματίες το ρεκόρ στα Βαλκάνια.

Δευτέρα, πρέπει να πάρεις εφημερίδα, στάζει από αίμα.

Ελάτε λοιπόν, Εβραίοι, να μας διδάξετε να σεβόμαστε την ημέρα της Κυριακής όπως εσείς σέβεστε την ημέρα του Σαββάτου. Πού είναι οι Χριστιανοί; Τα έθνη, ναι, τα έθνη, αυτοί τηρούν τα του νόμου, μη έχοντες νόμου, τα του νόμου τηρούν, εφαρμόζουν τον νόμο τους.

Ε, αυτή είσαι στη νόμος, μάλιστα Φεύγω από το ένα παράδειγμα, πάω στο άλλο παράδειγμα και ομιλώ, και μας διδάσκουν πλέον τα έθνη. Και εγώ να φέρω, πηγαίνω τώρα σε ένα άλλο. Είναι διάταξης ναι διάταξης Δεν τη φτιάξαμε εμείς, που λέγει ότι ο Κύριος, τελειοποιών των νόμων της Παλαιάς Διαθήκης, Των νόμων των εντολήντου δεκαλόγου ότι ου μοιχεύσης ου πορνεύσης Μας λέει ότι πρέπει να προσέχουμε ώστε να μην μολύνουμε τα μάτια μας με βλέμματα πονηρά, με βλέμματα πορνείας και μοιχείας, διότι είναι το αμάρτημα της οφθαλμοπορνείας.

Μα παγωρεύουν να βλέπουμε τι αυτά θεάματα, θεάματα τι αυτά. Είναι ως εμβλέψη λέει αυτός, η γυναίκα να με επιθυμεία, να με φοδραν επιθυμεία, Αυτός ημάχης εμήγευσε, εμήγευσε μέσα στην καρδιά, ετέλεσε την αμαρτία με στα βάθη, στα μυστικού στα λάμπους της ψυχής, εξετέλεσε την αμαρτία της πορνίας και της εμήχειας.

Εμείς δεν την εκτελούμε την εντολή αυτή. Και ότι δεν την εκτελούμε, ποια είναι η απόδειξις; Και εσείς εδώ απόψε, και εσείς εδώ δεν την εκτελέσετε. Δεν την εκτελέσετε. Και εσείς απόψε δεν θα την εκτελέσετε. Δεν θα την εκτελέσετε.

και κλαίω δι' εσάς και αναστενάζω δι' εσάς και θρηνώ δι' εσάς. Θα πάτε στο σπιτάκι σας, έχετε τηλεόραση, θα ανοίξετε το κουμπί. Πω! Τι βρωμιά, τι βρωμιά, τι γύμνια, τι ακολασία, τι γυμνά κορμιά ανδρών και γυναικών, και κάθονται εκεί και κοιτάζουν με άκρα σιωπή τα αισχρά εκείνα θεάματα, τα απαγορευμένα εκείνα θεάματα.

Τα χρήματα τα οποία είναι και μου γίνεται ψυχικό στον εαυτό σας με τας εικόνας, τας αισχράς και ακατονομάστους, που έχουμε την αισχρότερη τηλεόραση του κόσμου και κανείς από εσάς δεν κλείνει την τηλεόραση. Τα ματάκια σας τα έπλασε ο Θεός να βλέπετε τα ωραία που έπλασε ο Θεός και δεν έπλασε τα ματάκια μας για να βλέπουμε τα αισχρά και ακατονόμαστα. Και εκήρυξα και εφώναξα και είπα: «Κλείστε τις τηλεοράσεις». Ποιος μας ακούει; Βέβαια είναι αληθές ότι μια χρήσιμα.

Σύμφωνα έχω λάβει στη πρόλημα τέσσερις χιλιάδες επιστολές από τα διάφορα μέρη και του εξωτερικού ακόμα και από τον Λονδίνο που έκλεισαν τις τηλεοράστρες μου και βρήκαν την ψυχία του γιατί είναι ένα απαυσίδιο.

Αλλά ο κόσμος δεν χωρεί, δεν έρχεται. «Σε χωρίζω», είπε μια γυναίκα στον άντρα, «ζω χωρίς εσένα, χωρίς τηλεόραση δεν ζω».

Μάλιστα, μάλιστα, αυτού καταντήσαμε και βλέπουν τα αισχρά και καταντήσαμε στα πράγματα. Ε, λοιπόν, εμείς τα μάτια μας τα έχουμε για να κοιτάζουμε τα αισχρά και καταρώμενα της τηλεοράσεως, της αισχράς, της μεγάλης πόρνης της Αποκαλύψεως;

Και εν τούτοις, εμείς, λοιπόν, ας ακούσουμε, ας πάρουμε το δίδαγμα από δύο παραδείγματα. Το ένα ποιο είναι; Το ένα είναι αρχαίο, το ένα είναι νεότερο. Το αρχαίο ποιο είναι; Είναι το ευγενές τέκνον της Μακεδονίας, ο Μέγας Αλέξανδρος.

Πότε είσαι; 400 χρόνια, 300 χρόνια. Δεν ήξερε τον Χριστό, και όμως εφήρμοσε τη διαταγή του Χριστού, και όμως εφήρμοσε την εντολή του Χριστού. Τι λέει η ιστορία; Ότι προχωρώντας στα βάθη της Ασίας, ενίκησε τον Δαρίον και συνέλαβε, λέει, εκηρύψε με τον Ξάνο, το χαρέμιον.

Το χαρέμιον όπως τότε, εκείνοι είχαν χαρέμια, αυτός είχε συλλέξει στο χαρέμιον του 100 γυναίκες, τις ωραίες γυναίκες του κόσμου. Εκατό γυναίκες είχε στο χαρέμι, το κατέλαβε το χαρέμι, λένε οι στρατηγοί, έλα στο χαρέμι να δεις κοπέλες σαν τα ρόδα τριαντάφυλλα, δεν επήγε, δεν επήγε.

Και τότε η γυναίκα του Δαρίου, όταν ήκουσε ότι ούτε ήθελε τις λίγες, να μη σκανδαλιστεί, εγονάτισε και είπε: «Ω Θεέ, για δεν ευθέρημα Θεού να νικήσει ο υιός μου αν νικήσει ένας τέτοιος μεγάλος και ψηλός βασιλιάς».

Άντε τώρα τρέχει. Αυτός 400 χρόνια π.Χ. εφήρμοσε το «Ου μοιχεύσεις», «Μη εμβλέψεις», «Εις πρόσωπο γυναικός να μην αμαρτήσεις». Τι χριστιανοί είμαστε εμείς, τι χριστιανοί είμαστε εμείς παρακαλώ, παίρνω μια φόρα εδώ να πετάξω στον ουρανό, στον ουρανό θα πετάξω, στον ουρανό θα πετάξω, κλείσετε τις τηλεοράσεις, μπα, τότε τι ακροαταί είστε, δεν είστε ποιητές.

Δώστε ένα παράδειγμα ισχυρόν, ώστε δώσαμε το δικαίωμα σε ένα άθεον, άθεον κυριολεκτικώς. Ο οποίος δύο χρόνια σαν καλή γκάζαρος ήταν επάνω στην τηλεόραση και έλεγε ότι εγώ με το κουμπί της τηλεοράσεως θα αλλάξω τα μυαλά των ανθρώπων των Ελλήνων.

Το μάθημα λοιπόν εφήρμοσε ο Μέγας Αλέξανδρος 400 χρόνια π.Χ. την εντολή του Χριστού.

του Χριστού, μη εμβλέψατε εις πρόσωπο γυναικός, μη μη χιάξεσαι στου τερικός, το εφήρμοσε. Και δεν θέλησε να έχει τάξει τας γυναίκας του χαραμίου του Δαρείου. Θέτει άλλο παράδειγμα. Μη παραξενευτείτε από τα ακούσια. Το παράδειγμα αυτό μας το δίνει ποιος νομίζετε; Ένας άθεος, άθεος, ας είναι άθεοι. Μες στα βάθη της καρδιάς των κάποιος σπινθήρας υπάρχει, κάποια ιδέα υπό... Και οι άθεοι ακόμα κατά μυστηριώδη τρόπο φωτίζονται από το πνεύμα του Θεού.

του Θεού, μυστηριοδός πως μετίζονται και όπως ο ήλιος απλώνει τα σακτίνα του και δεν υπάρχει γωνία της γης που στενείται τις θέρμεις του ούτω πως και ο κόσμος, όλοι και αυτοί ακόμα οι άθεοι χωρίς να το καταλαβαίνουν διατελούν κάτι από την επίδραση των αιωνίων λόγων του Κυρίου.

Ποιο είναι το παράδειγμα; Το όνομά του ίσως να προκαλεί αντιπάθεια σε φανατικούς και όμως πρέπει να τον αναφέρομε. Μας δίνει δίδαγμα, ποιος είναι; Ο Κρούτσεφ, μάλιστα. Πώς, τι έκανε ο Κρούτσεφ; Άθεος ήταν, άθεος, άθεος, το κήρυττε αυτό.

Τον πήγε, αν θυμίστε οι παλαιότεροι, τον εκάλεσαν στην Αμερική, ο Κένεντι, ο μακαρίτης Κένεντι που εκτελέστηκε και ο Κένεντι νόμιζε ότι θα τον περιποιηθεί, θα τον ευχαριστήσει, Εάν τον πάει σε έναν κινηματογράφο που παίζανε διάσημες, διάσημοι ηθοποιοί που έχουν τρελάνει, μεγάλη πόρνη της Αποκαλύψεως.

Που έχουν τρελάνει την ανθρωπότητα, γιατί από εκεί οι Αμερικανοί το Χόλυγουντ, την πηγή της αθλιότητας και της πορνείας. Τον πήγαν λοιπόν σε έναν κινηματογράφο και έπαιζαν θέατρο, ένα φιλμ, φοβερό φιλμ.

Και έβλεπε ο Κρούτσεφ. Σε μια στιγμή παρουσιάστηκε μπροστά, πάνω στην οθόνη, μια γυμνή γυναίκα. Τι έκανε; Εσκέπασε το πρόσωπό του ο Κρούτσεφ με το μπράτσο του, το πρόσωπό του έτσι. «Ω Θεέ μου, Θεέ μου, τι είναι τούτο;» Εφήρμοσε αυτός τον λόγο του Δαβίδη.

και είπε ο Δαβίτ, Απόστολος των Σορδελμούς μου του μη δυνατεότητα, Απόστολος των Σορδελμούς μου του μη δυνατεότητα, Θεέ μου φύλαξε με πάντων αδωμάτια πράγματα. Και εφύλαξε και αυτός τον νόμο του Θεού.

Να λοιπόν, τα έθνη μιέχονται νόμων των νόμων τυρούς, μιέχονται νόμων εαυτής εσύ νόμος, φύσης των νόμων τυρί. Και τελειώνω, αγαπητοί μου, έφτασα στο τελευταίο παράδειγμα.

Νόμος, άλλος νόμος, νόμος του Δεκαλόγου, νόμος του Ευαγγελίου. Νόμος είναι «οὐ φονεύσεις». Απαγορεύεται ο φόνος και ιδίως απαγορεύεται ο φόνος. Είπα, αθωοτέρων υπάρξεων. Πήραν αθωότατες. Σκοτώνεις κάποιον μεγάλο ηλικίας, κάποια αφορμή θα έχεις, κάποιο ελαφρυντικό θα έχεις.

Κάτι θα σου έκανε, κάτι θα σου έκανε ένας μεγάλος, κάτι θα σου έκανε ένας μεγάλος. Έχει κάποιο ελαφρυντικό, αλλά εδώ φονεύεις την πιο αθωοτέρα ύπαρξη του κόσμου.

...τον κόσμο. Το αθώο νήπιο, το βρέφος, το έμβρυον που είναι μέσα στην κοιλιά της μάνας του, που σαν τριαντάφυλλο εφύτρωσε μες στους κόλπους αυτής... Ανάληψη, Ευαγγελισμός, Ευαγγελ Αυτών των νόμων του Θεού και να θεωρούμε πλέον έγκλημα την άμβλωση. Και όμως μας έρχεται ένα ράπισμα, μεγάλο ράπισμα. Από πού μας έρχεται; Μας έρχεται, αγαπητοί μου, από τη γειτονική χώρα που είμαι κοντά και επικοινωνώ και μαθαίνω όλα τα νέα, τα οποία δεν μπορώ να σας τα πω γιατί θα φρίξετε. Είναι η Αλμπάνια. Εκεί εβασίλευε, τώρα δεν βασιλεύει. Ο Σάνθος πρέπει να είστε πας άνθρωπος. Ματαιότης τα ανθρώπινα. Εκεί βασίλευε ένα όνομα που μας προκαλεί φρίση. μέσα στην κοιλιά της μάνας του που σαν τριαντάφυλλο επίτρωσε μες στους κόλπους αυτός, αυτό το αθώα ύπαρξη τη σκοτώνεις, την πονεύεις, την εξοντώνεις με όλα τα φοβερά αυτά μέσα τα οποία διαθέτει σήμερα η επιστήμη τα διαθώνεις είναι οι αμβλώσεις, είναι οι εκτρώσεις εκτρώσεις, εκτρώσεις, αυτές οι εκτρώσεις μάλιστα λοιπόν, εμείς δεν τηρούμε δεν τηρούμε αυτόν τον όμον του Θεού και δεν θερούμε πλέον έγκλημα την άμβλωση και όμως

Φρίκη. Ο Ενβέρ Χότζα, τύραννος, που καταδυναστεύει 400.000 Έλληνες που δεν έχουν το δικαίωμα να πιστεύουν και να κάνουν τον σταυρό τους και να εκτελούν τα καθήκοντά τους. Τέτοιος ήτανε. Και όμως και αυτός είχε κάτι άλλο.

Απηγόρευε και απαγορεύει τις εκτρώσεις. Αυστηρός. Προστατεύει και προστατεύει με νόμους την πολυτεκνία. Και τι κάνει; Και όρισε στα Τίρανα μια μεγάλη γιορτή, τη μεγαλύτερη γιορτή της Αλβανίας, την εορτή της μάνας.

Και κοσκινίζει όλη την Αλβανία και όταν βρει μια γυναίκα βοσκού ή είναι εργάτη ή είναι υπάλληλη ή είναι οτινάναι και έχει πάνω από 12 παιδιά, την παίρνει, την τιμά, την βάζει στην εξέδρα και περνάνε απ’ μπροστά της όλοι οι στρατηγοί και τη χαιρετούνε.

Να η Αλβανία, να η Αλβανία, αυτή η φτωχιά γυναίκα με 12 παιδιά, αυτή είναι η Αλβανία. Όχο, όχο, πω, πω, πω, να ανοίξει γύρω μας καταπλη... Και έτσι η Αλβανία από 1,5 εκατομμύριο έγινε 3 εκατομμύρια. Και εμείς σβήνουμε, σβήνουμε.

Και ως αν μην έφταναν οι εκτρώσεις που κάνουνε με τα μέσα, τα σημερινά μέσα.

Είναι αμέσα που έχω σαν φάση, φάση να σας βάλω να μετράτε μία-δύο εκτρώσεις, είπα, με στατιστική επίσημη. Θα δείτε, θα φτάσουμε, θα περάσουμε τα μεσάνυχτα. 300.000 εκτρώσεις γίνονται στην Ελλάδα, στην Ελλάδα. Τώρα θα διπλασιαστούν, γιατί από όλα σε όλα, έξω από κόμματα, έξω από κόμματα, έξω από κόμματα, μαύρο σκύλος, κόκκινο σκύλος, πράσινο σκύλος, όλοι θα βγει ζουν.

Ευχαριστώ.

Τι; Ετοιμάζεται η Βουλή των Ελλήνων να ψηφίσει νέο νόμο, διά του οποίου η άμβλωσις θα επιτρέπεται σκανδαλωδώς πλέον, καθόλου τα μην και τα μην τα μάτ. Και έτσι πλέον θα πηγαίνει η γυναίκα όπως πάει στον οδοντίατρο.

και βγάζει το δοντάκι της το σάπιο, έτσι θα ξεριζώνει μέσα από τα σπλάχνα την ύπαρξη του ανθρώπου. Ο οποίος αρχίζει, διότι η ζωή του ανθρώπου αρχίζει από την πρώτη στιγμή της συλλήψεως. Δε σας λέγω περισσότερο επάνω σε αυτό, γιατί στο τέλος εδώ η αδελφότης μας ετύπωσε ένα καταπληκτικό πράγμα.

Μια που θα δείτε μέσα φρικιαστική εικόνα της φοβεράς εκτρώσεως, που είναι το μεγαλύτερο έγκλημα. Αλλά έπρεπε να ζει στην πατρίδα μας ένας προφήτης, ένας Ησαΐας, και να πέφτει. Και εδώ μέσα είστε, και εδώ μέσα είστε, και εδώ μέσα είστε.

Σας βλέπω δεξιά, αριστερά. Ο δολοφόνης! Ο δολοφόνης! Ο δολοφόνης! Που σκοτώσατε παιδιά και όμως πάτε στην εκκλησία, το Σταυρό σας, Ανάσταση, Εδρο, Καντά, Αυτά, Κυριά, Μετάλλες, τίποτε. Οι δολοφόνοι, οι δολοφόνοι! Τα χέρια σας, και ποιος ποταμός, και Αλιάκμων και Αχελώος, ποιο ποτάμι θα πλύνει τα χέρια σας; Χίλιες φορές θα τα βυθίσετε μέσα στον Ιορδάνη ποταμό, δεν καθαρίζουν. Οι δολοφόνοι, μάνες και πατέρες που διέπραξαν το έγκλημα αυτό και συνεργούν στην διάπραξη του εγκλήματος.

Ευχήματος είναι οι λεγόμενοι πνευματικοί πατέρες, οι ασχρίες χρονικοί πατέρες, οι οποίοι δίνουν τόσο χωροχάρτη σε τα άλλα πρόσωπα. Και συνεργοί είναι ακόμα οι ιατροί, οι οποίοι αμείβονται από την αισχροσύνη αυτών των ακατάπτων του εμπορίου.

Οι δολοφόνοι.

Δολοφόνοι έγιναν. Γενήκαμε κράτος δολοφόνων. Δολοφόνων κράτος γενήκαμε. Μάλιστα.

Αδελφοί μου, ήθελα, επιχείρησα να σας παρουσιάσω ότι δεν αρκεί μόνον να ακούμε το Λόγο του Θεού, αλλά πρέπει να τον εφαρμόζομε. Να τον εφαρμόζομε, διότι αν δεν τον εφαρμόζομε, τότε η ενοχή μας είναι μεγάλη και αρμόζει σε εμάς ο 14ος στίχος του Δεύτερου Κεφαλαίου της προς Ρωμαίους Επιστολής.

επιστολής, είτε τα έθνη, τα έθνη μη έχοντα νόμον, τα του νόμου τηρούσι και μη έχοντες νόμον εαυτοίς εισί νόμος. Μάλιστα, αδερφοί, η ηθική του Ευαγγελίου είναι πολύ ψηλή, είναι Άλπεις, Ιμαλάια, κορυφή μεγάλη. Μας ανύψωσε ο Χριστός σε τεράστιον ύψος ηθικής, μεγάλο ύψος ηθικής. Μας πήρε και μας ύψωσε. Επί γης, Χριστός επί γης, υψώθητε. Μας ύψωσε μέχρι τα άστρα του ουρανού και ζητεί από μας. Αλλά όταν στρέψουμε το βλέμμα στην κατάστασή μας, πώς ζούμε, πώς πολιτευόμεθα, τότε βλέπουμε ότι έχουμε κατρακυλήσει από τα ύψη αυτά. Κατρακυλήσαμε, πήραμε την κατρακύλα, τον κατήφορο, και πέφτουμε και πέφτουμε και πέφτουμε και δεν υπάρχει σκαλοπάτι. Φτάσαμε στον πυθμένα, κάτω βαθιά μέσα στην άβυσσο πλέον έχουμε πέσει, αγαπητοί αδελφοί. Πέσαμε και πέφτει η Ελλάδα, που άλλοτε ήταν το άστρο από την ώρα.

Και φώτιζε τον κόσμο ολόκληρον, και υπόδειγμα Αγίας Ζωής και Πολιτείας. Και η Πολιτεία τώρα, Ελλάς, καταπίπτει, καταπίπτει οικονομικώς, καταπίπτει εμπορικώς, καταπίπτει, καταπίπτει, καταπίπτει προπαντός ηθικώς, καταπίπτει εκκλησιαστικώς.

Μάλιστα, αγωνιώ, πιστεύσατέ με, αγωνιώ, αγωνιώ. Αγωνιώ για το έθνος αυτό, το οποίο υπηρετώ 50 χρόνια. Και βλέπω τα σημάδια αυτά, τα σημάδια αυτά της σκληρότητος, της απανθρωπίας, της μεταβολής. Μας λέγει το Ευαγγέλιο, μη ομόσαι, και εμείς ορκιζόμεθα, διαμαρτύρεται ο Κύριος.

Μας λέει το Ευαγγέλιο, εκκλησιάζεστε, και εκκλησιάζονται στις συναγωγές τους οι Εβραίοι και εμείς όχι. Μας λέει το Ευαγγέλιο ότι μη εμβλέψετε, μη μολύνετε τα βλέμματά σας με αισχρά θεάματα, και μας διδάσκει ο Μέγας Αλέξανδρος και ο Κρούτσεφ, ο τότε αυτοκράτορας της Ρωσίας.

Μας διδάσκει το Ευαγγέλιο «ου φονεύσεις» κι εμείς γενήκαμε κράτος δολοφόνων, μικροί και μεγάλοι. Τι είναι; Τι περιμένουμε; Α, αδελφοί μου, α, αδελφοί μου, θα σας πω την πικρά αλήθεια. Ανησυχώ. Και όχι μόνο ανησυχώ, ανησυχούν και πάντες οι έχοντες ένστικτο πατρίδος, πίστεως και θρησκείας.

Μάλιστα. Και σας λέω ειλικρινώς, εάν δεν αισθανόμουν κάποια φωνή στα βάθη της καρδιάς μου να με κρατά στα διαβήματά μου, θα έφευγα και θα πήγαινα στο Άγιον Όρος να βρω μια σπηλιά, να κρυφτώ εκεί μέσα, να είμαι τελείως άγνωστος, να κλάψω, να κλάψω, να κλάψω τα αμαρτήματα τα δικά μου και τα αμαρτήματα της κοινωνίας του ελληνικού έθνους.

Δεν υπολείπεται τίποτε άλλο. Σαν ανησυχώματα, ανησυχούμε. Όλοι εμάς, κλήρος και λαός, εξισφάχνουμε, σε εμάς αρμόζουν: ηνομήσαμε, ημαρτήσαμε, ουκ έστι ποιών χρηστότητα μέχρις ενός, ηχρειώθημεν. Δεν υπάρχει πλέον μέσα εις αυτή τη άφτη ελπίς σωτηρίας.

Και πρέπει, προειδοποιώ ότι μου έρχεται να κλάψω, δεν θέλω να μιλήσω. Κάτι κακό μεγάλο θα μας συμβεί, ως δικαία τιμωρία μας, ως δικαία τιμωρία μας. Ποιο θα είναι αυτό; Δεν είμαι προφήτης, αλλά λέγω ότι κάποιο μεγάλο κακό θα μας συμβεί.

Θεέ μου, Θεέ μου, Θεέ μου, Θεέ μου. Την περασμένη Τετάρτη στις 11 η ώρα ήρθε η προειδοποίηση.

Προειδοποίηση των Ουρανών. Εσύ είσαι η Αθήνα.

Θα έρθουν προειδοποιήσεις και άλλες προειδοποιήσεις. Προειδοποίησεις μεγάλα και σκυρά Σώσε μας, Κύριε, εκ λιμού, λοιμού, σεισμού, καταποντισμού, πυρός, μαχαίρας. Και λέει στον πάντα σημά. Διεπρεσβείον της Περαγίας Θεοτόπου και φάντων Αγίων, Αμήν Όλοι μαζί.

Κανονικώς το σημείο του Σταυρού. Οι Ιεχωβάδες, κόβεις το χέρι, τον σταυρό δεν κάνουνε. Οι Φράγκοι με τα πέντε, εμείς οι Ορθόδοξοι όπως οι προγονοί μας, όπως ο Κολοκοτρώνης, ο Κανάρης, έκαναν την προσευχή τους με πίστη και έκαναν θαύματα.

Και εμείς αν κάναμε τον σταυρό μας όπως πρέπει με πίστη κανονικώς, όχι όπως το κάνουν οι μοντέρνοι και οι έκφυλοι και οι μοντέρνοι και οι Ευρωπαίοι, αλλά όπως κάνουν οι ορθόδοξοι χριστιανοί. Όλοι μαζί το σημείο του Σταυρού και η φωνή σας μέχρι τα άστρα. Δι' ευχών των Αγίων Πατέρων.

Ευχαριστώ.