Scripture and Gospel Homilies · Lecture 009
The Fall of Adam and Christ’s Victory over Evil
A lecture by Augoustinos Kantiotis
3 Tap to hold An interactive player loads with JavaScript. Without it, use the direct audio link and the summary below.
Summary
On the fifth Sunday of Lent, the preacher urges listeners to remember God’s word and receive it like good soil. He presents the fall in Paradise as a courtroom scene, with God calling Adam and Eve to account. A story associated with Saint Christopher closes the lecture by pointing to Christ as stronger than earthly rulers and the devil.
English audio is an AI-generated narration using a selected voice reference. The Greek track is the original recording.
The Greek original audio is preserved unchanged. It is the authoritative recording for this lecture.
Transcript: English (automated translation)
This English transcript is an automated translation of the original Greek lecture. It may contain errors; the original Greek audio recording is the authoritative source. Some passages are omitted per editorial policy.
Most reverend brothers and fathers, dear listeners, today is the fifth Sunday of Lent. How quickly we have come to it, my dear friends! The fifth Sunday of Lent, and this is our fifth talk.
Do you remember, I ask you, what we said in the earlier talks? What good does it do us to come here, or to any hall where sermons are preached, hear the word of God, and then forget it for the rest of the week?
“O my God, I have hidden Your words in my heart so that I may not sin,” says the prophet. Whoever remembers the Word of God does not sin. So it is not enough to hear the Word of God; you must keep it vividly in mind. Are there listeners today who do that? Do you know what joy it brings to a preacher, a servant of the Gospel?
A preacher feels joy when he sees that the words he speaks with pain and tears have fallen neither on stones, nor among thorns, nor on a trampled path, but on good soil, in receptive souls.
Once a man stopped me in the street. He was about forty years old. ‘Do you know me?’ he asked. ‘You don’t know me, Father. How could you? But I remember something you said in a sermon when I was a boy of seventeen or eighteen.’
“I remember the talk you gave that year at Saint Paraskevi in Mesolongi. I was a terrible blasphemer, but from the moment I heard what you said, I stopped blaspheming.” I say this neither to boast, God forbid, nor to praise myself. What struck me was that, twenty years later, he still remembered what I had said there. Twenty years had passed. How much joy a preacher feels when listeners vividly remember the words we speak here in this hall with such effort. And I am certain of this; I have a hope in God, and I live by it: when we are in the grave and our bones have not yet turned to dust, some child who heard these words here in the Gospel hall will have grown up and will still remember them. It is worth it.
For the sake of even one soul, it is worth laboring to preach the word of God.
And so our final talk begins. I will not keep you very long, my dear friends. Please follow along with me. The sermon may be a little difficult, but I will try to make it practical.
I do not want to speak in the language of Homer or Thucydides. I keep in mind that this audience includes people with little formal education as well as scholars and educated people. I must offer the bread of life simply, with the simplicity of the Gospel.
Now I invite you to picture a trial, a dramatic trial. In a courtroom, you see the judge on the bench and the accused standing below, pale and shaken. You see the lawyers and the witnesses for the defense and the prosecution. Then you wait, perhaps until midnight, for the court’s decision.
Come, my brothers and sisters, and let me take you to a trial: a dramatic trial, unlike any other, surpassed only by one that is still to come. O my God, when I think of it! There are two fearsome trials. I will speak of one tonight; this is not the time to speak of the other. Even those who sit as judges in the highest courts will tremble like leaves before Him who searches hearts and innermost thoughts. Come, then, let us enter the courtroom in our minds.
But before we go in, before the bell rings to open the proceedings, before the judge takes his seat and the accused appear, let us walk outside the courtroom and talk for a moment.
Once, while speaking with a lawyer in his office, the conversation turned to religion. I asked him a question about the Gospels, to see whether he knew them. Lawyers know the criminal code by heart, along with so many other things.
So I asked him, ‘How many Gospels are there?’ He thought for a moment and answered, ‘Twelve.’ A lawyer, and a highly regarded one at that! ‘Twelve?’ I said. I understood why he said twelve: he was thinking of the twelve Gospel readings. But there are not twelve Gospels.
Now the bell rings, and we are inside the courtroom. A voice calls for the accused. But where is he? The first guilty man, the first sinner, has hidden himself. Where? In Paradise. Adam has been seized by the first feeling that comes over a sinner. After Adam and Eve sinned, Holy Scripture tells us plainly, terror and fear took hold of them.
They saw that they were naked. They had to cut fig leaves and cover their naked bodies with those broad leaves. They could find no inner stillness. Something shook them deeply, shook them deeply.
They went and hid in the deep shade. But where can you go to escape God? As the Psalm says, even if you go into the deepest cave in the world and hide there, God is there and will find you.
Even if you go into the most remote desert, He will come there and find you. Even if you plunge into the depths of the oceans, He is present there. And even if you could fly up among the stars, He is there too.
‘Where can I go from Your Spirit? Where can I flee from Your presence?’ Yet Adam and Eve hid in Paradise, trembling. Picture them there. Had anything around them changed at the moment the Lord called Adam to account? Everything was still in its place. The waters murmured and the birds flew overhead.
The little stream and the rivers still flowed. Everything around them went on as before.
Then came the call to Adam: ‘Adam, where are you?’ Adam came forward, overcome with fear. In the hymn of Kassiani, you will hear of him hearing the sound of God’s footsteps, a hymn that recalls the Fall of Adam and Eve.
And that poet of Byzantium writes of it. “Where are you?” Adam comes forward. “Where are you? What have you done? What have you eaten?” He did not confess his sin. He did not humble himself and say, “I have sinned, Lord.” Instead, he did what all of us sinners do.
He tried to cover up his sin. He looked for excuses and pretexts. “Am I to blame? Me? No, God, I am not to blame. It is the woman You gave me.” And so he blames God, too.
“And you, Eve, why did you do this?” “I am not to blame. It was the serpent.” Eve sinned, and Adam sinned. As we look at the two of them, we shall see that Eve’s sin was the heavier one.
Why was the woman’s sin heavier? Because Eve… But I had better leave that for now, or I shall make a long digression. Her first fault was that she went away from her husband. She did not walk with him.
She went walking alone beneath the leaves and shade of Paradise. Her second sin was to enter into conversation. Her third was that, when she heard that voice blaspheme God, she did not pick up a stone and throw it into the tree to break his head. Instead, she sat there talking with that blasphemous tongue. Her fourth sin was to reach out for the fruit God had forbidden, breaking that small and simple commandment. Her fifth, her sixth, sin was that she did not sin alone. From that moment she became a propagandist for sin. She went to her husband and drew him into sin as well. So there is Eve’s sin. If we weigh it, not on the scales of our own reasoning but on the scales of the Apostle Paul, we will see that Eve’s sin is heavier. That is why a woman’s sufferings and the cross she bears in this world are heavier. But Adam sinned too. Why did he sin? When Eve urged him to break God’s law, Adam should have said to her: ‘God did not give you to me, Eve, so that we would go to Hell. He gave you to me so that we would be companions and you would be my helper.’ He should have turned Eve away from sin and corrected her. Sadly, in this respect Adam represents those men who, though they have kindness and great gifts, are so emotionally attached to a woman that a cunning woman sees it and plays with them. And sadly, the man gives way for her sake. Of course a man should listen to his wife and love her, but there is a limit when she becomes an instrument of the devil and urges him to sin. Sadly, as I said, because of that emotional attachment, you see a man condemn not just one soul but a thousand souls to Hell to please a woman, not his lawful wife, but a woman with whom he sins. He does what she wants and joins in her sins. So Eve sinned.
Eve sinned, and so did Adam, whether his sin was heavier or lighter than hers. But there is someone who sinned still more. Where is he? He has vanished, like a burglar who commits a crime, takes the valuables from a shop, and disappears. In the same way, after bringing about the sin in Paradise, he vanished. Where is he? His guilt is greatest. Why? To use legal language, he was the instigator. And instigators deserve a greater punishment, because they lead others into crime.
Let me give you an example of an instigator, so you can understand what I mean. Look across the sea to Cyprus. Its suffering moves us all. Think of Great Friday: today Cyprus is being crucified before the whole Christian world.
Yes, Cyprus has sinned, and God is chastening us. But who is behind what is happening? Cyprus is being nailed to a cross.
Invaders’ nails! Invaders’ nails! And the one behind it is godless and against Christ, yes, one of the beasts of the Apocalypse. Who he is remains hidden. There are bloodthirsty, cruel powers behind this. They are the ones responsible.
There are those who toy with this victim and fan the flames. I will not even name our so-called allies. Years ago, we said that Greece had no allies, and we were called mad and taken to the police for saying it. I refuse to name those so-called allies. When will we learn that we must not place our hope for life and salvation in rulers or in men? We shall pass through many furnaces before we understand what God is teaching us.
If God is with us, what have we to fear? But let us ask ourselves: do we have God with us? The instigators of the tragedy unfolding in Cyprus are those great powers. Behind it all is the serpent, the great serpent.
That is an example of an instigator. Such people do not dirty their own hands. They tell others, “Strike, and we shall cover for you.”
So Eve sinned, and Adam sinned. But the instigator sinned still more. Where is he?
Now the Lord God has heard Eve’s defense and Adam’s defense.
After hearing Adam’s defense, and with the most fearsome defendant, the devil, absent, the Lord God delivers His verdict. All falls silent as the verdict is heard.
There is a judgment for the man, a judgment for the woman, and a judgment for the devil. I have no time to speak of the judgment on the man; I shall leave that for another day. I shall speak only of the part of the court record that concerns the devil.
What is the first word the divine Judge speaks to the instigator of that terrible crime in Paradise? What is that word? Some modern theologians do not like to hear it. We have these modern theologians nowadays.
They have gone to Germany, talked with Westerners and Protestants, and had a fine time in London. Now they do not want us older preachers to speak. We must not speak of the devil, they say, or of Hell. What, then, should we speak about? Humanism. Humanism.
Very well. Open the Bible. Open Holy Scripture to the third chapter of Genesis, and look at the word God speaks there.
What else did you say? Terrible words! My dear Christians, I pray that I never hear that sentence pronounced against me. For there will be another judgment, one that will embrace the whole world. As for myself, I would wish for the earth to open and swallow me, for me to pass into nonexistence. What a dreadful word: a curse from the mouth of God! “Cursed shall you be,” He says. Where did God say this? He said it to the serpent. But which serpent? The serpent was not Satan himself. It was his instrument, or rather, his mask. Just as gangsters in America, where gangsterism runs rampant, wear masks to plunder shops and commit crimes, so Satan too has, in his workshop...
He transforms himself into an angel of light. He puts on a mask. In plain words, he wears an angel’s mask. Do you understand? He appears as an angel. I have no time to give you examples of how early Christians were deceived by Satan’s many appearances.
If Satan appeared as he truly is, who would go near him? He presents himself as a gentleman. The devil keeps up with the times and their fashions, changing his masks to deceive people.
Someone may say, “Saint Demetrios is speaking to me now,” or “Saint George is speaking to me.” Why not go to the Church and listen to what Saint Demetrios and Saint George teach there? When someone tells me of such an experience, I say, “Father, I am not like Saint Demetrios.”
I am a sinner, a great sinner, and I cannot see saints. You who are saints may see saints.
Let me give you a simple example. Suppose I said, “You know, Saint Nicholas appeared last night.” Just imagine what would happen. Word would spread throughout Greece that Father Papagkosmios saw Saint Nicholas.
I say this because I fear the devil’s schemes. He can put on the mask of an angel, an archangel, a cherub, a seraph, even one of the Holy Fathers. He can even appear as Christ. What do you think of the false christs? They speak as though they were Christ. Look at the millenarians: they do not get angry as we do. The devil can appear courteous, just as Christ can speak sternly.
The devil can be courteous, and Christ can speak sternly. You see someone and say, “What a Christian man!” Yet poison has been mixed into the honey.
So the devil’s first mask was the serpent. Do not picture the serpent as it is today. Have you ever seen a deer? Have you visited the royal garden, or seen the beautiful deer they had in Kozani?
Or have you climbed high into the mountains and seen a deer there? How beautiful it is, how it shines! The serpent, too, was once a beautiful creature, the most beautiful of animals. Satan appeared through it.
Adam and Eve could hold it in their arms and stroke it, and it came close to them. Then God punished it: “You will crawl on the ground, and your mouth will eat dust.” Touch a snake now and you will feel how cold it is. And there is something else: it does not move in a straight line, but twists and turns. So it is with the way of a cunning person. A fable tells how a snake approached a crab, embraced it, and said, “My friend, I love you.”
But the crab in Aesop’s fable replied, “You say you love me, you rogue, but you mean to eat me!” It put out its claws, seized the snake, and drove it from its home.
Then the snake lay straight. Once a snake is killed, it lies straight. “Serves you right,” said the crab. “Why could you not be straight while you were alive? Now death has made you straight.” People can be like that too. All their lives they twist this way and that, slipping into other people’s homes and making mischief. In the end, they are laid out straight.
Once you’re in the grave, you won’t be able to make those cunning twists and turns to trample the innocent victims of this world. You will be the most repulsive animal in the world. And then, listen: we come to a great Mystery.
When I read these verses, Genesis 3:15, I am overwhelmed. It is plainly a prophecy, so plainly that no one can shake my conviction.
It is there in Holy Scripture. What does it say? “I will put enmity between you and the woman, and between your seed and her seed. He will strike at your head, and you will strike at his heel.” What words are these? What words! I would need to be John Chrysostom or Basil. I would need the tongue of an angel or an archangel to explain this passage to you. It is the first Gospel, a sudden light in the darkness of the curse. Have you ever been high in the mountains, perhaps during military service, when it was dark and a flare suddenly lit up the whole mountainside? I remember Good Friday in Mesolongi. It was dark, and then a flare went up. Everything shone; you could even see the bell towers. So, amid that sin, in that very Hell, God did not leave the human race without comfort. In that great, terrible Fall, God sent up His flare, and the whole earth was lit. “Devil, you have done your wicked deed,” He says. “But a day will come when, among the millions upon millions descended from this woman, one will be born who will strike your head and crush it, dealing you a great blow. You, however, will wound him only as one wounds a heel.” Who among us, my brothers and sisters, cannot see that in this verse, Genesis 3:15, there is…
Is this not the first Gospel? Who cannot see that it is the first prophecy of the coming of our Lord Jesus Christ? Who cannot see the Most Holy Theotokos (All-Holy)? It does not speak of a man’s seed, but of the seed of a woman. This points to a birth in a wholly new way. You millenarians, how do you explain that?
Here is the mystery of her virginity: the seed of a woman. Search Holy Scripture, only Emmanuel was born in this way. He is the one glorified by angels and archangels, the one whom this woman would bear. You all have her icon. “From the seed of a woman,” God says, “he will be born.”
Yes, millions upon millions of people have been born into the world.
They fought, but we won’t go into that now. From the moment Adam and Eve fell, a division arose among spirits and in their states. On one side were the children of the devil; on the other, the children of God. A fierce battle, a titanic battle.
It is a struggle between light and darkness, and it continues in our own age. Even Moses, who received the tablets of the Ten Commandments and led the people through the Red Sea, was overcome for a moment by a lack of faith and trust in God’s will.
And David, who took up his harp and sang some of the most beautiful songs in the world, he too fell. Others fell as well. The devil trampled the whole human race as grapes are trampled in the winepress.
From human sins and human bones the devil built himself a whole mountain. Has he not made his throne from bones and sins, and seated himself on its summit?
“I have you all,” he said. The centuries passed, and at last the victor came. A man came, but no patriarch, ascetic, or saint. The man who came wore a scarlet robe, a crown of thorns, and the marks of wounds in his hands.
This poor man, who had nowhere to lay his head, came to face him. Then began the great duel. The battle lasted thirty-three years, thirty-three years.
It began when he was born in that cave. From that hour the battle was underway. And he said to people, “You are unwilling.” How terrible those words are: “You are unwilling.”
From the moment heaven’s song was heard above, “Glory to God in the highest, and on earth peace, goodwill among men”, from the moment He was born and laid in the manger, until the hour He breathed His last, friendless and forsaken, upon the Precious Cross.
From that heavenly song until His final cry, “It is finished.”
The devil struck Him again and again, and Christ seemed to be losing. John Chrysostom gives us an image: have you ever seen a strong wrestler let his opponent strike him, so that the other man begins to think he can win?
He lets him go on, and you think the opponent will win. He has yet to show his strength. So Christ let the devil strike Him, and the devil thought he could defeat Him. He thought he could bring Christ down as he had brought down David, Solomon, and the other men of the Old Testament. Even Elijah had known fear.
When Elijah was told, “Jezebel the queen is looking for you,” he fled in fear. So the devil thought he could defeat Christ too. Christ let him believe it.
But at the very end came the devil’s Waterloo: Golgotha. There he was utterly defeated. There the head of the serpent was crushed, the great serpent who deceived the whole world.
If you want the key to this profound theological passage, I have given you Genesis 3:15. It is both history and theology. When you go home, I want you to read the epistle that takes us deepest into its meaning.
Turn to the passage I mentioned, chapter 6, verse 15. There you will find the passage that corresponds to these words in Genesis. Before I finish, though, I want to give everyone a simple, practical explanation.
Listen, then. I will tell you a short story connected with a saint of our Church whose feast is on May 9: Saint Christopher. In a small village there lived a young man of fifteen or sixteen, with powerful arms.
His arms were like steel. No one could beat him. He would grab someone and throw him to the ground in a single move. That was how strong he was. They called him Reprobus. One day they asked him, “What do you want to be, my boy?” “I’m going to find someone stronger than I am,” he said. “I’ll find the most powerful person on earth and serve him. I want to serve only him.” “All right,” they said. One day, a carriage drawn by white horses passed through the village. The king was riding in it.
There was a king who ruled that land. People said to the young man, “Reprobus, if you want to serve someone strong, look at the king. We are only shepherds, but he is powerful. Go and serve him.” So off he went.
“Your Majesty, you are the strongest man I know. Please take me as your bodyguard. When I am beside you, who would dare come near you?”
They took him into the king’s service. His arms were strong as steel, and he served the king gladly for years, believing he was serving the strongest of all.
One day the king was traveling in his carriage with his courtiers. As they passed a cave far away, one or two kilometers away, the young man saw the king trembling all over.
The man was shaking all over. When Reprobus saw the king, he said, “My king, what’s happening? Don’t be afraid. I’m here.” But the king’s teeth were chattering, and he kept trembling. “What’s happened to him? What’s up there?” Reprobus asked a young shepherd nearby, “Why is the king so frightened? What’s going on?” The shepherd replied, “Don’t you understand?”
“Your Majesty,” he said, “I mean to serve whoever is strongest.” So he went straight to the cave. There he found the devil, who took him as his servant.
He came to see that the devil held power over more than one kingdom. Paul calls him a ruler of this world. But as the devil traveled from place to place, they passed a certain spot, and the young man saw him trembling too. Nearby he found an ascetic and asked, “What happened to my master? I left the king to serve him.”
“Ah, my child,” he says, “look up at the summit. Go there, and you will find the most powerful King.” So he says, “Goodbye, devil. Goodbye, world,” and walks on until he comes before that King. And we too...
And we, too, must worship the strongest and greatest of all, the King of kings. This is no fairy tale, no fairy tale. Let us bow down before Him, live for Him, and die for Him. O Christ, O Christ, help us in this world of vain things to bow down before You and worship You, so that when our last moments come, we may say, “Remember me, Lord, when You come into Your Kingdom.” Amen.
Original transcript: Greek
Αγία Τριάς, σώσον τον κόσμον. Παναγία Δέσποινα Θεοτόκε, Άγιοι Άγγελοι και Αρχάγγελοι, Τίμιε Πρόδρομε, Προφητών και Αποστόλων δωδεκάς, Διδάσκαλοι και Πατέρες Εκκλησίας, Όσιοι και Μάρτυρες, οι καλώς αθλήσαντες και στεφανωθέντες, ποιήσατε πρεσβείαν προς τον Κύριον, του ελεηθήναι και σωθήναι τας ψυχάς ημών. Αμήν.
Σεβασμιότατοι αδελφοί και πατέρες, προσφιλείς ακροατές, πέμπτη Κυριακή των Νηστειών σήμερα. Πότε, αγαπητοί μου, φτάσαμε; Πέμπτη Κυριακή των Νηστειών, πέμπτη Κυριακή, πέμπτη ομιλία είναι η σημερινή.
Ενθυμείσθε, σας ερωτώ, ενθυμείσθε τα όσα είπαμε εις τας προηγουμένας ομιλίας; Διότι τι το όφελος να ερχόμεθα εδώ εις την αίθουσα, όπως και εις τας άλλας αιθούσας των κηρυγμάτων, να ακούμε τον Λόγο του Θεού και έπειτα να τα λησμονούμε καθ' όλην την διάρκεια της εβδομάδος;
Λομάδος, έκρυψα, λέει, τα λόγια σου, ω Θεέ μου, έκρυψα τα λόγια σου, λέει ο προφήτης, μέσα στην καρδιά μου, για να μην αμαρτάνω. Όποιος θυμείται τον Λόγο του Θεού δεν αμαρτάνει. Δεν αρκεί λοιπόν να ακούτε τον Λόγο του Θεού, πρέπει και να τον θυμάστε ζωηρώς. Υπάρχουν σήμερα ακροαταί οι οποίοι ενθυμούνται ζωηρώς τον λόγον του Θεού; Δεν ξέρετε ποια χαρά αισθάνεται ο εργάτης του Ευαγγελίου, ο ιεροκήρυξ;
Αντλεί χαρά όταν διαπιστώνει ότι τα λόγια τα οποία λέγει με πόνο και κλαυθμόν, όταν τα λόγια αυτά δεν πέφτουν επάνω σε πέτρες, ούτε σε αγκάθια, ούτε σε γη πεπατημένη, αλλά πέφτουν σε καλό χώμα, σε εκλεκτές ψυχές.
Κάποτε με σταμάτησε στον δρόμο ένας άνθρωπος, με γνωρίζει μου λέγει, δεν σε γνωρίζει το παιδί μου, ήτο περίπου 40 ετών, λέει δεν με γνωρίζεις, πού να σε γνωρίσεις, λέγει ενθυμούμε ένα λόγο σου, μια ομιλία σου, που την ενθυμείς, ενθυμούμε που ήμουνα νέο παιδί 17 to 18 χρονών,
Το χρόνο που ενθυμούμαι την ομιλία που έκανες στην Αγία Παρασκευή του Μεσολογγίου, και από τότε που άκουσα το λόγο εκείνο, ήμουν ο μεγαλύτερος βλάσφημος, έπαυσα την βλασφημία. Δεν το λέω για να περιαυτολογήσω, άπαγε, όχι, αλλά μου έκανε εντύπωση ότι ύστερα από 20 χρόνια από τότε ενεθυμείτο το λόγο που εγώ τότε είχα πει στην Αγία Παρασκευή του Μεσολογγίου. Είχαν περάσει 20 χρόνια. Πόση χαρά λοιπόν αισθάνεται ο ιεροκήρυκας όταν τα λόγια αυτά, τα οποία με πόνον λέμε εδώ μέσα στην αίθουσα, θα ενθυμούνται ζωηρώς οι ακροατές του λόγου. Και είμαι βέβαιος, έχω μια ελπίδα στο Θεό, και με την ελπίδα αυτή ζω: όταν πια εμείς είμαστε μέσα στον τάφο και τα κόκκαλά μας δεν είναι σκόνη, θα υπάρχει κάποιο παιδάκι που θα είναι πλέον μεγάλο και θα ενθυμείται ότι ήκουε τα λόγια αυτά εδώ μέσα στην αίθουσα του Ευαγγελίου. Αξίζει.
Αξίζει για μια ψυχή να κοπιάζει κανείς για το Λόγο του Θεού.
Αρχίζει η τελευταία μας ομιλία. Δεν θα σας παρασχολήσω, αγαπητοί μου, πολύ την τελευταία μας αυτή ομιλία. Θα σας παρακαλέσω να με παρακολουθήσετε. Ίσως είναι το κήρυγμα κάπως δύσκολο, ή μάλλον θα το κάνω πρακτικό.
Διότι δεν θέλω να μιλήσω ούτε με την γλώσσα του Ομήρου, ούτε με την γλώσσα του Θουκυδίδου. Προσπαθώ, έχω υπόψη μου, ότι εδώ μέσα στο ακροατήριο δεν είναι μόνο επιστήμονες, δεν είναι μόνο μορφωμένοι, αλλά είναι όμως και άνθρωποι μικράς μορφώσεως, και είμαι υποχρεωμένος να προσφέρω τον άρτο της ζωής εις απλότητα, εις ευαγγελική απλότητα.
Λοιπόν, θα σας καλέσω νοερώς. Ελάτε λοιπόν, αδέρφια μου, να παρακολουθήσουμε μια δίκη, δραματική δίκη. Και όπως εις την δίκη βλέπει επί της έδρας τον δικαστή και βλέπει κάτω πελιδνόν και ωχρόν τον κατηγορούμενο και βλέπει ακόμα συνηγόρους και βλέπει μάρτυρας υπερασπίσεως και κατηγορίας και κατόπι περιμένει μέχρι τα μεσάνυχτα να γίνει το αποτέλεσμα της δίκης, η απόφαση του δικαστηρίου.
Ελάτε, αδέρφια μου, να σας πάω σε μία δίκη, δίκη δραματική, δίκη πρωτοφανή, δίκη την οποία θα περάσει μόνο η άλλη δίκη. Ω Θεέ μου, όταν τη σκέπτομαι! Δύο δίκες είναι τρομερές: η μία δίκη περί της οποίας θα μιλήσω απόψε και μία άλλη δίκη περί της οποίας δεν γίνεται τώρα η ώρα να μιλήσω, Διότι άλλοι δίκαιοι είναι σκιέ, σκιέ Και αυτοί που κάθονται πάνω στους θρόνους ως Αρεοπαγίτες και εφέτες, και αυτοί θα τρέμουν σαν τα φύλλα μπροστά σε εκείνον Όποιος ετάζει καρδίας και νευρούς Ελάτε λοιπόν να παρακολουθούμε νοερώς, να εισέλθουμε στο δικαστήριο.
Αλλά προτού να μπούμε στο δικαστήριο, προτού ακόμη χτυπήσει ο κώδων της ενάρξεως στο δικαστήριο, Πρωτού αρχίζει επάνω εις το βήμα ο δικαστής προτού παρουσιαστούν οι διάδικοι, οι κατηγορούμενοι, ελάτε να κάνουμε έναν περίπατο απ' έξω από το δικαστήριο και να συζητήσουμε κάπως ελαφρά.
Συγκίνησα σε ένα γραφείο έναν δικηγόρο. Από κουβέντα σε κουβέντα επάνω στο ενδεχευτικό ζήτημα μου είπε ό,τι ξέρεις λέει σε μια ερώτηση πώς είναι τα Ευαγγέλια, να δω αν ξέρει τα Ευαγγέλια. Και λοιπόν, τον ποινικό νόμο τον ξέρουν απ' έξω, τα άλλα τα ξέρουν όλα απ' έξω.
Ευαγγέλιο. Λοιπόν, πώς σε λέω τα Ευαγγέλια. Αυτός σκέφτηκε μια στιγμή και απίδησε. Ξέρετε τι απίδησε. Είναι 12 τα Ευαγγέλια μου λέει. Δικηγόρος αυτός. Έχει τον καλύτερο δικηγόρο της Αδίνας. 12 του λέω. Κατάλαβα εγώ τώρα γιατί είπε 12. Τι μεγαλύτερο του πάμε. Δεν έχει 12 Ευαγγέλια ακόμα.
Είναι το πρακτικό μιας της δίχυσης αυτής της γράφει τώρα τον Κόδωρο να χτυπάει, χτυπάει Κόδωρο, λάτρεμπο ε μέσα, είμαστε στο δικαστήριο μέσα τώρα, στο δικαστήριο σαλπίζει, χτυπάει Κόδωρο, ακούει τη φωνή του κατηγορπούν ο ένοχος, ο ένοχος, κρύβθηκε ο ένοχος, ο ένοχος ο πρώτος ένοχος, ο πρώτος αμαρτωρός κρύβθηκε, πού κρύβθηκε, στον Παράδεισο, τον έπιασε το πρώτο αίσθημα του αμαρτωρού είναι ο Αδάμ, ό Όταν ο Αδάμ και η Εύα, μετά την αμαρτία, λέγει η Γραφή χαρακτηριστικώς, τους κατέλαβε τρόμος και φόβος.
Ότι είδαν τον εαυτόν τους γυμνό, ότι αναγκάστηκαν να κόψουν φύλλα συκής, ότι εκάλυψαν το γυμνό τους σώμα με φύλλα συκής, πλατιά φύλλα συκής, ότι δεν έβρισκαν ησυχία, ότι κάτι τους συγκινούσε φοβερά, συγκινούσε φοβερά.
Και πήγαν και κρυφτήκανε μέσα στα σκιερά, βαθιά στα ρέματα του μεγάλου εκεί. Ανάσταση μου και ευρεθείς στη Βουλγαρία, ευρεθείς στη Σερβία στην αυτή, πού πας, πού φεύγεις; Κύριε, ένας ψαλμός, κι αν ακόμα, λέει, πηγαίνεις, πας στην πιο βαθιά σπηλιά του κόσμου και κρυφτείς, εκεί είμαι, θα σε συλλάβω.
Κι αν ακόμα πας στην έρημο, στη βαθύτερη έρημο, κι εκεί θα έρθω, κι εκεί θα σε βρω. και αν ακόμα κάνεις, γίνεις δερφήνη και πετάξεις μέσα στα βαθιά τα ράμματα των ωκεανών, θα είμαι στα βαθιά και εκεί είμαι παρόν, η Θεσσαλονίκη είμαι παρόν και αν ακόμα κάνεις τερά και πετάξεις επάνω στα ουράκια και στα άστρα, προφητεία είναι αυτή.
Λιάνο Πορευτώ, πού φύγω από τη σκιά, πού φύγεις, πού κρύβεσαι, με φιλασικείς, στα σκηνάρια, πού κρύβεσαι, μέσα στον παράδεισο να τρέμει, ο Χριστιανισμός, και οι καλύβαστοι είναι παράδεισοι, να έχεις τις συνδυσίσεις των απαυμένων, τον Αδάμ και την Εύα, τα άλλαξαν τίποτε, δεν είχαμε αυτή τη στιγμή εκείνη που τον κάλεσε ο Κύριος σε απολογία, όλα ήταν ακόμα στην τάξη τους, έτρεχε και μουρμούριζε τα νεράκια, πετούσαν τα πουλιά και τα νερά τρέχαν,
και το ποταμάκι και τα ποτάμια, έτρεχε ακόμα και τα πάντα.
Αδάμ και της Εύα, Αδάμ που είσαι, και ο Αδάμ συνεχισταλωμένος παρουσιάστηκε. Ον κρότον της ποσήχη θύσα, θα ακούσω με τη μεγάλη στο τροπάριο της Κασσιανής, που περιγράφει ακριβώς την πτώση του Αδάμ και της Εύας.
Και γράφει εκεί πέρα η ποιήτρια αυτή του Βυζαντίου. Πού είσαι; Να, και παρουσιάζεται. Πού είσαι; Τι να κουτείες; Τι επίεσες; Δεν ομολόγησε την αμαρτία του. Δεν εταπεινώθηκε όποιον να πει η μάρτυση. Ήμαρτον, Κύριε. Όχι, αλλά έκανε ό,τι κάναμε όλοι οι αμαρτωλοί.
Προσπάθησε να καλύψει την αμαρτία του, προσπάθησε να βρει δικαιολογίες, προσπάθησε να βρει προφάσεις. Φταίω έτσι απαθώς εγώ; Φταίω; Ναι, Θεέ, δεν φταίω εγώ, αυτή η γυναίκα που μου δόκες. Ο Σάνναδη αν τον έγινε μέσος, εσύ φταις πάντα στη γυναίκα.
Και εσύ, Εύα, γιατί το έκανες, λέει, αυτό; Δεν φταίω εγώ, το φίδι. Μάρτισε και η Εύα η μάρτισε και ο Αδάμ η μάρτισε. Από τους γιους της Εύας και του Αδάμ θα δούμε ότι το αμάρτημα της Εύας είναι βαρύτερο.
Της γυναικός, γιατί το αμάρτημα, διότι η Εύα... Συνήθως αφήσω αυτή την ώρα ή θα κάνω παρέκβαση μεγάλη. Λοιπόν, πρώτο αμάρτημα ότι έφυγε κοντά από τον άντρα της, δεν έκανε περίπατο μαζί με τον άντρα της.
...τον άντρα της. Έκανε μεμονωμένο περίπατον κάτω από τα φυλλώματα και τας σκιάς του παραδείσου. Το δεύτερο αμάρτημά της, ότι άνοιξε διάλογο, άνοιξε κουβέντα. Το τρίτο αμάρτημά της, όταν ήκουσε το στόμα να βλαστημάει τον Θεό, δεν πήρε μια πέτρα να τη ρίξει επάνω στο δέντρο, να σπάσει το κεφάλι του. Όχι, αλλά κάθισε κουβέντα, άνοιξε κουβέντα με την βλάσφημον αυτήν γλώσσα. Το πέμπτο, τέταρτο αμάρτημά της, ότι άπλωσε το χέρι της για αυτούς τους καρπούς, των οποίων απηγόρευσε ο Θεός, την μικράν αυτήν και ελαχίστην εντολήν να παραβεί. Το τελευταίο, το πέμπτο, το έκτο αμάρτημά της, ότι όχι μόνον αυτή ημάρτησε, αλλά από την ώρα αυτή έγινε προπαγανδίστρια, προπαγάνδισε. Πήγε στον άντρα της και τον παρέσυρε, και τον άντρα της στην αμαρτία. Ιδού λοιπόν το αμάρτημα της Εύας, όταν το ζυγίσουμε στην πλάστιγγα, όχι της λογικής, αν το ζυγίσουμε πάνω στην πλάστιγγα του Αποστόλου Παύλου, θα δούμε ότι το αμάρτημα της Εύας είναι βαρύτερο, ακριβώς και δι' αυτό οι πόνοι και ο σταυρός της γυναικός με τον κόσμο τούτο είναι βαρύτερος. Ημάρτησε όμως και ο Αδάμ. Ημάρτησε. Γιατί ημάρτησε; Ημάρτησε ο Αδάμ διότι, όταν η Εύα τον προέτρεψε στην παράβαση του νόμου του Θεού, έπρεπε να είπε στην Εύα, στην γυναίκα Εύα: «Δεν μου... Δεν σου... Ο Θεός δεν έδωσε εσένα σε μένα, δεν έγινες εσύ, Εύα, για να πάμε στην κόλαση, αλλά μου έδωσε ο Θεός για να είμαι σύντροφός σου, να είμαι σύντροφός σου, βοηθός, βοηθός να είσαι». Έπρεπε να αποτρέψει την Εύα, έπρεπε να ελέγξει την Εύα, αλλά δυστυχώς είναι μερικοί, είναι ο τύπος στο σημείο αυτό ο Αδάμ, είναι αντιπρόσωπος των ανδρών εκείνων οι οποίοι δυστυχώς, ενώ έχουν ευγένεια, ενώ έχουν χαρίσματα μεγάλα, αλλά έχουν κάποιο δεσμό συναισθηματικό με τη γυναίκα, και η πονηρά γυναίκα αντιλαμβάνεται τον συναισθηματισμόν αυτού του ανδρός και τον παίζει κορώνα γράμματα, τον άντρα, και δυστυχώς ο άντρας υποχωρεί και χάρη της γυναικός, χάρη της γυναικός. Όχι ότι πρέπει να ακούει τη γυναίκα, να αγαπάει τη γυναίκα, αλλά μέχρι ενός σημείου, όταν η γυναίκα γίνεται πλέον όργανον του διαβόλου, όταν η γυναίκα προτρέπει τον άντρα στην αμαρτία. Αλλά δυστυχώς, όπως είπα, λόγω συναισθηματισμού, βλέπεις τον άντρα όχι μια ψυχή, όχι μια ψυχή, χίλιες ψυχές κολάζει για να κάνει τα κέφια, όχι της νομίμου γυναικός του, όχι της νομίμου, αλλά της γυναικός της αμαρτωλής, της φρομάζει και κατά τον γυναικός, κάνει τα αμαρτήματα αυτής. Ημάρτησε λοιπόν η Εύα.
Η Εύα ημάρτησε και ο Αδάμ, βαρύτερος ή ελαφρότερον της Εύας, αλλά ένας που ημάρτησε περισσότερο είναι, πού είναι αυτός; Αυτός εξαφανίστηκε, εξαφανίστηκε, όπως ο διαρρήκτης που κάνει το έγκλημα και αρπάζει τα πολύτιμα μέσα από τα καταστήματα, εξαφανίζεται. Κατά παρόμοιον τρόπο και αυτός, αφού διέπραξε το αμάρτημα των Παραδείσων, εξαφανίστηκε στην Άφηρον, στην Άφησο. Πού είναι αυτός; Είναι ο βαρύτερος. Γιατί; Διότι αυτός είναι ο εθαβρέτης του κα Διότι αυτός τι είναι; Είναι, να μιλήσω με γλώσσα νομική, αυτός είναι ο ηθικός αυτουργός, και οι ηθικοί αυτουργοί πρέπει να τιμωρούνται περισσότερο των άλλων εγκληματιών, διότι αυτοί ρεφίζουν.
Θα σας δείξω έναν ηθικό αυτουργό, δεν θα σας δείξω έναν αυτουργό, να καταλάβετε τι λέει αυτό, ο ηθικός αυτουργός. Πάς θάλασσα, Κύπρο, όπως σας συγκινεί όλος, σήμερα κραμάτε πιξίλου, τη Μεγάλη Παρασκευή θυμήστε, σήμερα κραμάτε, η Κύπρος, ολόκληρος χριστιανικός κόσμος.
Ναι, αμάρτησε η Κύπρος και μας τιμωρεί ο Θεός, αλλά ο ηθικός αυτουργός, που σταυρώνεται με καρφιά γαρί.
Καρφιά Αγαρηνών! Αγαρηνών καρφιά! Και αθεό και αντίχριστον, ναι, θηρίων της Αποκαλύψεως, ο ηθικός αυτουργός. Δεν είναι ποιος είναι, είναι κρυμμένος, είναι αιμογόνο εκεί σκυρόι δυνάμεις. Αυτή είναι η δική που αυτουργεί.
Οι οποίοι παίζουν με το θύμα αυτό, οι οποίοι υποδαυλίζουν την πυρά. Για αν δεν υπήρχε, απαξιώ να αναφέρω τα ονόματα των λεγομένων συμμάχων, διότι εμείς προ δεκαετίας εγγράψαμε άφρον και κρίθημε στην αστυνομία, διότι είπαμε ότι δεν υπάρχουν σύμμαχοι για την Ελλάδα. Όσοι διαβάζουν τις πείρες τους, τις απολογίες, και κάποιος παράφρον ήθε ακριβώς τότε ή στην Χριστοκοπή 12. Ναι, απαξιώ να αναφέρω τα ονόματα των λεγομένων συμμάχων, διότι θα πληρώσ Διότι μη θα μάθουμε κι εμείς ότι δεν πρέπει να ελπίζουμε επιάρχοντας επί εις ανθρώπων η ζωή και η σωτηρία Και ότι μα, πρέπει να περάσουμε από πολλά καμίνια, θα περάσουμε για να καταλάβουμε εκείνο που γνώται έθνη κοιτά στο τι με θυμώνει ο Θεός.
Αν έχουμε τον Θεό μαζί μας, δεν έχουμε αισθητώσει, για να το ρωτήσουμε, έχουμε τον Θεό; Ηθικός αυτουργός λοιπόν του δράματος που παίζεται κάτω στην Κύπρο είναι αυτές οι μεγάλες δυνάμεις. Ο οποίος σε 24 λεπτά, 24 λεπτά, χριστιανικός, αυτός είναι ο όφης, ο μεγάλος όφης.
Σας έδωσα ένα παράδειγμα ηθικού αυτουργού. Δεν κλείνουν τα χέρια τους. Λένε στον γκουλ το χτύπα και εμείς θα σας σκεπάσουμε.
Λοιπόν, η Μάρτης ή η Εύα, η Μάρτα, η Μάρτης, ο ηθικός αυτουργός περισσότερο, πού είναι αυτός;
Και τώρα, αφού ο Κύριος ο Θεός ήκουσε την απολογία, την απολογία της Εύας, την απολογία του Αδάμου,
Του Αδάμ, ερήμην του φοβερότερου κατηγορουμένου, του διαβόλου, τότε βγάζει την απόφαση. Σιγεί στον κόσμο των σημειώριων και ακούεται η απόφαση.
Απόφαση για τον άνδρα, απόφαση για τη γυναίκα, απόφαση για τον διάβολο. Δεν έχω καιρό, αφήνω την απόφαση για τον άνδρα να την αναπτύξω άλλοτε, απόφαση για τον διάβολο, για τη γυναίκα. Θα ασχοληθώ μόνο με το μέρος του πρακτικού του διαβόλου.
Η πρώτη λέξη που βγαίνει από τον θείο Δικαστήν διά των ηθικών αυτουργών του φοβερού εγκλήματος εν τω παραδείσω. Ποιο είναι; Ποια είναι η λέξη; Κάτι μοντέρνοι οι θεολόγοι άμα ακούσαν τη λέξη αυτή Έχουμε κάτι μοντέρνους τώρα θεολόγους.
Μου πήγαν στο Ψητρικό, πήγαν στην Γερμανία, κουβεντιάσαν με φράγκους, με προτεστάντες, με κυλιαστάς Καλά περάσανε στο Λονδίνο και τώρα δεν θέλουν εμάς τους παλιούς ιεροκήρυκας να μιλάμε. Να μιλάμε δεν κάνει, λέει, να μιλάμε για διάβολο, δεν μιλάμε να μιλάμε για κόλαση, δεν μιλάμε τίποτα. Τι να μιλούμε; Για ανθρωπισμό, για ανθρωπισμό.
Ναι, καλά. Εμείς λοιπόν, ανοίξτε τη Βίβλο, ανοίξτε την Αγία Γραφή, ανοίξτε το τρίτο κεφάλαιο της Γενέσεως, τη λέξη αυτή, ο Χριστός, ο Θεός, ούτε για τον Αδάμ, τι άλλα έχεις;
Τι άλλα έλεξες; Τρομερά! Εύχομαι, χριστιανοί μου, να μην την ακούσω. Διότι θα γίνει και μια άλλη δίκη, παγκοσμίου εκτάσεως. Να μην την ακούσω εμένα. Τουλάχιστον εγώ για τον εαυτό μου θα ευχόμουν να ανοίξει και να με καταπιεί. Να υπάγω εις το μη υπάρχον. Ποδρά έλεξα. Κατάρα! Από το στόμα του Θεού. Επικατάρατος, λέει, να είσαι. Πού το είπε ο Θεός; Πού το είπε; Το είπε εις τον όφη. Ποιον όφη; Όφης δεν ήταν ο Σατανάς. Όφης ήταν το όργανο, ή μάλλον ο όφης ήταν το προσωπείο, όπως φορούν προσωπεία, μάσκες, στα μεγάλα εγκλήματα οι γκάνγκστερ στην Αμερική, που οργιάζει ο γκανγκστερισμός. Φορούν μάσκες, διάφορες μάσκες, και πάνε και λεηλατούν τα διάφορα καταστήματα και διαπράττουν εγκλήματα. Έτσι λοιπόν και ο Σατανάς έχει μέσα στο εργαστήριό του
Ανάληψης της Θεοτόκου, Ευαγγέλιο, Ευαγγελισμός, Ευ Εις άγγελον φωτός μετασχηματίζεται, παίρνει μάσκα. Απλά λόγια, παίρνει μάσκα για όλο τον άγγελο, το καταλάβατε; Σαν άγγελος παρουσιάζεται. Δεν έχω καιρό να σας παρουσιάσω παραδείγματα, κατά οποία οι πατήκες αρχιστιανοί παρασυνδένετες από διάφορη εμφάνιση του σατανά.
Αν παρουσιάζεται ο σατανάς όπως είναι, ποιος τον πλησίαζε; Είναι τζέντλεμαν, παρουσιάζεται βιονέας αυτός. Είναι συγχρονισμένος απολύτως και μοντέρνος ο διάβολος, σύμφωνα με την εποχή και με τα ρεύματα, και αλλάζει ποικιλία προσωπείων για την εξαπάτηση των ανθρώπων.
Αυτή την ώρα μιλάει ο Άγιος Δημήτριος. Βρε κουτορνίθι, ο Άγιος Δημήτριος μιλάει, ο Άγιος Γεώργιος. Δεν πας στην εκκλησία να ακούς τι λέει ο Άγιος Δημήτριος και ο Άγιος Γεώργιος; Α, ξέρεις, μιλάει αυτός ο Άγιος Δημήτριος και ο Άγιος Γεώργιος. Εγώ λέω, όταν προσεύχεται κάποια περίπτωση, εγώ λέω: δεν είσαι, πάτερ, με τον Άγιο Δημήτριο.
Είμαι αμαρτωλός, πολύ αμαρτωλός, και δεν μπορώ να δω Αγίους, λέω. Ζήστε Άγιοι εκεί, βλέπετε Αγίους.
Θα γίνεται ένα εύκολο πράγμα εδώ πέρα για να σας πω. Ξέρετε, ξέρετε, χθες το βράδυ παρουσιάστηκε ο Άγιος Νικόλαος. Ναι, και να δει τι θα γίνει. Θα διαδοθεί σε όλη την Ελλάδα ότι ο Παπαγκόσμιος είδε τον Άγιο Νικόλαο.
Είναι απαντή σε μεταπαντώσεις για τα μεθοδεία του Διαβόλου, και φοβούμαι όταν ακούω ότι ο Διάβολος παίρνει τη μάσκα και του Αγγέλου, και του Αρχαγγέλου, και του Χερουβείμ, και του Σεραφείμ, και των Αγίων Πατέρων. Παίρνει ακόμα και μάσκα, τι να γίνουν, λέτε, προς το μου τους ψευδόχριστοι; Σαν τον Χριστό θα μιλάνε, και αυτοί είναι οι χιλιαστές. Είδατε, είδαστε; Σαν τον Χριστό, δεν θυμώνουν όπως θυμώνουμε εμείς. Πω, επικενέαστα τι είναι, υπάρχει ευγένεια του διαβόλου όπως υπάρχει αγένεια του Χριστού.
Ευγένεια του Διαβόλου, όπως υπάρχει και αγένεια του Χριστού. Βλέπετε, λένε, άνθρωπος να χριστιανός, σου λέει. Αλλά μέσα στο μέλι έφτιαξε το φαρμάκι.
Λοιπόν, η πρώτη μάσκα του Διαβόλου είναι όφης. Προσιάχημε το ποντέ όφης, δεν είναι όπως είναι τώρα. Έχετε δει ζαρκάδι; Πήγατε εδώ στον κήπο τον βασιλικό; Πήγατε στην Κοζάνη που είχαν κάνει ωραία ζαρκάδια;
Και ανεβήκατε πάνω στα ψηλά βουνά, μες στα βουνά είδαμε το ζαρκάδι. Ω, τι ωραίο που ήταν το ζαρκάδι, το λάμπη. Ήταν όχι ο σατανάς, ήταν όφις, το φίδι, ωραιότερο, το πιο όμορφο ζώο.
Κρατούσαν στην αγκαλιά τους και το χαϊδεύανε, ο Αδάμ και η Εύα, και προσέγγιζε. Ύστερα το τιμώρησε, θα σέρνεσαι χάμου, η μούρη σου θα φάει χώμα κάτω στη χώρα, θα σέρνεσαι χάμου. Και μόνο αυτό, είναι κρύο, για πιάστε το, θα δείτε τι κρύο είναι. Και μόνο κρύο; Ένα άλλο φοβερό: δεν περπατάει ίσια, ζιγκ ζαγκ, δεν είναι ευθεία η οδός του, λοξοειδής, όπως έτσι είναι και ο δρόμος του πονηρού ανθρώπου, είναι λοξοειδής η κίνηση του ανθρώπου, δεν είναι ευθείας ο δρόμος. Μόνο ο κάβουρας, όταν πλησίασε, λέγει, στον κάβουρα μέσα τον πονηρό, τον κάβουρα το φίδι και τον αγκάλιαζε το φίδι και του λέει, «Κουμπάρε, σ' αγαπώ».
Και ο κάβουρας, όπως λέγει εκεί μέσα ο μύθος του Αισώπου, λέει έννοια σου ρε με αγαπάς, λε Παμπώνη ρε λέει, ε, πας να με φας, λέει έννοια σου βγάζει τις δαγκάνες, τε το δαγκάει το δαγκάνει Και μετά τον έβγαλε έξω από τη φωλιά του.
Κι ήτανε πλέον ίσιος. Άμα σκοτώσει το φίδι, είναι ίσιο πλέον. καλά να πάθεις λέει «Τι ήθελες τη ζωή σου να είσαι ίσιος;» σε κάνω ίσιος στο θάνατο Έτσι είναι οι άνθρωποι, ίσιοι δεν είναι στη ζωή τους, τους τεντώνεις ίσιους, τους οριζοντιώνεις, φίδι παίζεις από εδώ, από εκεί, από εδώ, από εκεί, τρυπώνεις μέσα στα ξένα σπίτια, ετοιμάζεις, κάνεις δείκτης, κάνεις ισοτιτές και θα γίνεις ίσιος.
Μες στον τάφο πια δεν μπορείς να μου κάνεις εκείνες τις στροφές, τις πονηρές, για να πατάς στα αθώα θύματα του κόσμου τούτου. Θα είσαι το πιο αποκρουστικό ζώο μέσα εις τον κόσμο τούτο. Και μετά, ακούστε, μετά μπαίνουμε σε μεγάλο μυστήριο.
Ζαλίζομαι, εγώ τα διαβάζω των στίχων αυτών Γενέσεως 3, Γενέσεως 3, 15, ζαλίζομαι. Είναι φανερά προφητεία, φανερά, δεν μπορεί να την κλονίσω.
...την κλονή σου. Είναι μέσα στην Αγία Γραφή. Τι λέει; Έχθραν θήσω ανά μέσον σου και της γυναικός σου, και ανά μέσον του σπέρματός σου και του σπέρματος αυτής. Και αυτός τηρήσει την κεφαλή σου. Συ δε τηρήσεις την πτέρνα αυτού. Τι λόγια είναι αυτά; Τι λόγια είναι αυτά; Θα έπρεπε να ήμουν Χρυσόστομος, Βασίλειος. Θα ήμουν να είχα γλώσσα αγγέλου και αρχαγγέλου, να πιάσω να σας εξηγήσω το χωρίον αυτό που είναι το πρώτο Ευαγγέλιο, διότι μέσα στο σκότο της κατάρας με σκατώνει. Είδατε ποτέ στα ψηλά βουνά, αν κάνατε στρατιώτες, την ώρα που ήταν σκοτάδι, ξαφνικά λάμψανε το βουνό ολόκληρο, λάμπρα; Κι άλλο μεν το ήτανε πέσανε φωτοβολίες, όταν πέφτει η φωτοβολίδα, θυμούμαι στο Μεσολόγγι τη Μεγάλη Παρασκευή που έπεσε μια φωτοβολίδα, σκοτάδι ήτανε, αυτό το πρώτο της Μεγάλης Παρασκευής, ήτανε σκοτάδι η Μεγάλη Παρασκευή. Έπεσε μια φωτοβολίδα, έλαμψε ολόκληρος, τα καμπαναριά φαινόταν ακόμα. Λοιπόν, μέσα στην άφεση της αμαρτίας, μέσα στην κόλαση αυτήν, δεν άφησε απαρηγόρητο ο Θεός το ανθρώπινο γένος. Μέσα στην πτώση αυτήν τη μεγάλη, την επισταλίαν αυτήν την πτώση, έριξε ο Θεός τη φωτοβολίδα Του και έλαμψε μέσα η γη ολόκληρη. «Έλια σου, λέει, διάβολε, έκανες το κακούργημά σου και εξαφάνισες αδιαρρήκτης», λέει. Αλλά αυτή η μέρα που κάποιος μακρινός απόγονος θα έχει γεννηθούν από τη γυναίκα αυτή εκατομμύρια των εκατομμυρίων άνθρωποι, λέει. Αλλά μέσα στους εκατομμύρια των εκατομμυρίων άνθρωποι θα γεννηθεί ένας ο οποίος θα κάνει, θα τηρήσει την κεφαλή σου, θα σπάσει το κεφάλι σου, θα επιφέρει ζημία και αρία και μεγάλη. Εσύ δε θα του επιφέρεις ζημία, λέει, τόση όσο σαν, λέει, να του έβλαψες την πτέρνα του και να του έβλαψες την πτέρνα του. Ποιος δεν βλέπει, αδελφοί μου, ότι σε αυτό το στίχο τρία Γενέσεως δεκαπέντε δεν υπάρχει
Δεν υπάρχει το πρώτο Ευαγγέλιο. Ποιος δεν βλέπει ότι είναι η πρώτη προφητεία πριν την έλευση του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού; Ποιος δεν βλέπει την Υπεραγία Θεοτόκο; Διότι δεν λέγεται γυναικός, δεν λέγεται εξ ανδρός, έτσι είναι, δεν λέγεται εκ σπέρματος ανδρός, αλλά κατά περί λίγων τρόπων, περί λίγων φαινομένων, περί λίγων τρόπων, πρωτοφανή τρόπον, εδώ το εκ σπέρματος γυναικός, εσείς χιλιαστές πώς το ερμηνεύετε; Εδώ είναι το υπάρχον της.
Εδώ είναι ο Ρωώτης της παρθενίας, εδώ εκ σπέρματος γυναικός, προδένει πάσης κανένα ροχολίου μες στην Αγία Γραφή, εγεννήθη εκ σπέρματος γυναικός μόνο ο Εμμανουήλ, ο δοξάζος, οι άγγελοι και αρχάγγελοι, η Σεώνα, Σεώνο, είναι ο άλλιος τον οποίο να έρθεκε η γυνή αυτή η Ασπαγλός, της οποίας την εικόνα έχετε να πει όλες σας, εκ σπέρματος γυναικός θα γεννηθεί, θα γεννηθεί εκείνος, λέει.
Ναι, γεννήθηκαν, γεννήθηκαν εκατομμύρια, μυριάδες στον κόσμο.
Επολέμησαν, δεν το ανοίγουμε τώρα. Διότι από την ώρα που έπεσαν ο Αδάμ και η Εύα, ήρθε πλέον διαχωρισμός, διαφοροποίηση των πνευμάτων και των καταστάσεων. Από το ένα μέρος τα παιδιά του Διαβόλου και από το άλλο μέρος τα παιδιά του Θεού. Μάχη σκληρή, τιτανική μάχη.
Αγών φωτός και σκότους. Που συνεχίζεται τον αιώνα μας. Ευχή, Επίσης, πήρε τις πλάκες του Δεκαλόγου. Μικρός ήταν που πέρασε την Ερυθρά Θάλασσα. Μικρός ήταν ο Δαβίδ, ο Μωυσής δεν ήταν κανένας μικρός. Και όμως, ενικήθηκε αυτός. Τον ενίκησε σε μια στιγμή η ολιγοπιστία και η απιστία στο θέλημα του Θεού.
Μικρός ήταν ο Δαβίδ, που πήρε την κιθάρα και έψαλε τα ωραιότερα τραγούδια στον κόσμο. Έπεσε και αυτός. Επέσε και αυτός, μικρόστερος ο Ρωμών, έπεσε και αυτός, μικρόσετο ένας, μικρόσετον άλλον, έπεσε τους ή και τους πατούσε Όπως τα σταφύλια που τα πατάς, έτσι πατούσε ολόκληρο το ανθρώπινο γένος.
Και μέσα από τα αμαρτήματα, μέσα από τα κόκαλα των ανθρώπων έφτιαξε βουνό ολόκληρο ο διάβολος. Το θρόνο του ο διάβολος δεν τον έχει κάνει, δεν τον έχει φτιάξει τον θρόνο του από κόκαλα, από αμαρτίες και πάνω στην κορυφή;
Σας έχω εδώ, όλους σας έχω. Περνούσαν οι αιώνες, περνούσαν οι καιροί, ήρθε, ήρθε ο νικητής, ήρθε εκεί, ήρθε ο άνθρωπος, όχι ο άνθρωπος με δυο τιμήσιμα θα κράσουμε, ήρθε ο άνθρωπος, ήρθε ο άνθρωπος, καν πατριάρχη, καν ασκητή, καν άγιο, ήρθε ο άνθρωπος, ήρθε ο άνθρωπος, με την κόκκινη χλαμύδα, με τον ακάνθινο στέφανο, με τα σημάδια στα χέρια του.
Αυτός ο άνθρωπος, ο πένης, ο οποίος δεν είχε πού την κεφαλήν κλίναι, ήρθε ο άνθρωπος με άρπα και βορέα. Και αυτός ήρθε τότε εκεί, η μονομαχία η μεγάλη. Πολέμησε 33 χρόνια, 33 χρόνια βάσταξε ο πόλεμος αυτός.
Από την ώρα που άγγελοι, από την ώρα που γεννήθηκε μέσα στη σπηλιά. Μέσα στο σπήλαιο εκείνο, μέσα στο σπήλαιο, μέσα από τον άνθρωπο που είπε. Δεν θέλεστε, διότι δεν θέλεστε. Τι τρομερό είναι το δεν θέλεστε.
Από την ώρα που ακούστηκαν επάνω το εμβατήριο των ουρανών, μόξε νύψης Θεό και πηγή σιρήνη, έναν ανθρώπι σε δικία Από την ώρα που γεννήθηκε εκεί η κούστια ο κλάφος μυρισμός του, μέσα στην φάτη Μέχρι την ώρα που εξέπνευσε άφιλος, εγκαταλειμμένος, απάνω στον Τίμιο Σταυρό.
Μέχρι την ώρα των Δετάρεων, από την ώρα από το εμβατήριο μέχρι τον Ιταλέστα εκείνο
Ευαγγελισμός, Ευα. Τον χτυπούσε, τον χτυπούσε, τον χτυπούσε και φαινόταν ο Χριστός σαν νικημένος. Ήδη ο Χρυσόστομος, δεν είχε ποτέ σε καμιά, μην πάτε ποτέ, μια εικόνα σας λέγω. Είδατε ποτέ, ο κύριος που είναι δυνατός, ο παλαιστής που είναι δυνατός και βλέπει τον άλλο, τον αφήνει να τον χτυπάει και νομίζει ο άλλος ότι μπορεί να τον νικήσει.
Τον αφήνει και βλέπεις ότι λέει θα τον νικήσει. Δεν κάνει, δεν εκδηλώνει τη δύναμή του. Άφηνε λοιπόν τον διάβολο να πατάει και νομίζει ότι μπορεί να τον νικήσει, να τον νικήσει. Και νόμιζε ότι θα τον καταβάλει όπως συνήθισε τον Δαβίδ, όπως συνήθισε τον Σολομώντα, όπως συνήθισε όλους τους άντρες της Παλαιάς Διαθήκης, και μπροστά στον Ηλία.
Όταν όμως του είπαν ότι κάθεσαι εδώ μέσα, σε γυρεύει η Ιεζάβελ, η βασίλισσα, το 'σκασε, πήρε, το φοβήθηκε, τον επολέμησε ανώριμο. Αυτός λοιπόν ενόμισε ότι θα τον νικήσει και ο Χριστός τον άφηνε, του δημιουργούσε την εντύπωση που δεν μπορούσε να τον νικήσει.
Οπότε τελευταία, τελευταία, το τελευταίο πλέον, τότε πλέον, και το συνάκρυψε. Το Βατερλώ του διαβόλου είναι ο Γολγοθάς, εκεί πλέον ενοίξει και κατά κράτος του, εκεί πλέον εσυνετρίβει. Η κεφαλή του όφεως, του όφεως του μεγάλου, ο οποίος επλανά την οικουμένη ολόκληρη.
Αλλά πείτε μου, αυτό το θεολογικό ύψος που όποιος από εσάς θέλει να δει το κλειδί, σας είπα το κεφάλαιο 3.15, είναι ιστορικό, είναι θεολογικό. Αν θέλετε να δείτε το κλειδί, να το λύσετε αυτό το κεφάλαιο, θα πάτε στα σπίτια σας και θέλω να διαβάσετε την πιο υψηλή επιστολή.
Η βαθυτέρα επιστολή, όπως θα πάτε στο κεφάλαιο απόψε, θα πάτε κεφάλαιο 6.15, εκεί θα βρείτε το αντίστοιχο χωρίον των τρόπων, το χωρίον αυτής της Γενέσεως. Πριν όμως τελειώσω, θα επιθυμώ να δώσω μια, μία πρακτική, απλή ερμηνεία εις όλους.
Ακούσατέ με λοιπόν. Θα πω μια μικρά ιστορία που έχει σχέση με την εορτή ενός Αγίου της Εκκλησίας μας, ενός Αγίου ο οποίος εορτάζει εις τα 9 Μαΐου του Καϊκάστρα Εκάστο Ιατή. Σε κάποιο χωριό, μικρό χωριό, ήταν ένα μικρό παιδί, νέος, 15 to 16, αλλά είχε μπράτσα.
Και μπράτσα χαλύβδινα, ατσαλένια, δεν μπορούσε κανείς να τον νικήσει. Τους έπιανε και με το πρώτο τους έριχνε κάτω. Τέτοια δύναμη έχει. Του λέγανε Ρεπρόβο, Ρεπρόβο. Ρώτησαν τον Ρεπρόβο. Λέει: «Τι θα γίνεις, παιδάκι μου;» «Α, λέει, εγώ θα προσπαθήσω να βρω έναν πιο δυνατό από εμένα, θα προσπαθήσω να βρω. Να βρω, λέει, το πιο ισχυρό που υπάρχει επάνω στη γη και αυτόν θα τον υπηρετήσω. Αυτόν μόνο θα υπηρετήσω. Θέλω να γίνω υπηρέτης στον πιο ισχυρό άνθρωπο επάνω στη γη». «Καλά», του λένε. Μια μέρα περνούσε από το χωριό μέσα, περνούσε μια άμαξα με τα άλογά της τα άσπρα. Απάνω δε στην άμαξα ήταν ο βασιλιάς.
Ήταν ο βασιλεύς της επαρχίας του, της χώρας εκείνης. Του λένε του Ρέπροβου, να ο δυνατός, εμείς είμαστε αυτοχαδάκια, είμαστε τσοπάνοι, είμαστε βοσκοί, να αυτός είναι ο δυνατός, άντε τον υπηρετήσεις. Μπράβο, πάει λοιπόν, τρέχει, τρέχει, σταματάει, πάζει τα λόγια.
Αντριώτα μου, είσαι ο πιο δυνατός, θα σε παρακαλέσω να με πάρεις σωματοφύλακα. Και έλα σου βασιλιά, λέει, όταν είμαι κοντά σου, λέει, ποιος τολμά να σε πλησιάσει, λέει; Από λεπίδι μας σε πάρω με.
Κουμούτσουνος τον πήραν όμως, είχε μπράτσα δυνατά, ισχυρά, χαλύβδινα, ήταν στην υπηρεσία του βασιλιά. Χάρα χρόνια, δύο χρόνια, τρία χρόνια, διότι υπηρετούσε τον ισχυρό, τον πιο ισχυρό.
Περνούσαν από βασιλιάς με την άμαξά του και με τους αυλικούς του, καθώς περνούσαν από μια σπηλιά μακριά, μακριά, μακριά, όχι κοντά, ένα χιλιόμετρο, δύο χιλιόμετρα μακριά, τον βλέπει τον βασιλιά και έτρεμε, έτρεμε ολόκληρος, λες και είχε πάρκινσον.
Και πάρτεσο, έκραινε ο λόγος, έκραινε ο λόγος. Αυτός μωρός τον είδε ο ρε πρόβος, λέει: «Βασιλιά, βγαίνω σπάνια τα μέσα σου, ρε πρόβος, μη μου πάρτε, εδώ είμαι εγώ». Ποιος; Τι, τι συμβαίνει; Εδώ λέει, εδώ λέει, μη μου πάρτε. Πάω βασιλιά, σ' έκραινε τα σαγόνια, το χτυπούσαν, χτυπούσαν τα αυτά όλα αυτά, λέει: «Τι έπαθε; Τι έπαθε; Τι είναι εδώ πάνω; Τι θα σου πούνε;» Πούνε αυτά. Λοιπόν, ρωτάει κάποιον εκεί πέρα, ένα τσοπάκι: «Βρε, γιατί λέει πω παιδιόραση; Τι συμβαίνει;» Μου λέει: «Δεν καταλαβαίνεις;»
Ο βασιλιάς, ο διάβολος, ο διάβ. Βασιλιά, λέει, εγώ έχω σκοπό να βασιλάω, να υπηρετώ τον πιο ισχυρό. Πήγε κατευθείαν στη σπηλιά, να μην πω λόγο, έβριζε τον μάγο και του λέει, τον πήρε πλέον ο διάβολος υποτακτικό.
Τον έκανε γέροντα το διάβολο και του είπε τότε πραγματικώς ότι ο διάβολος δεν είχε περνούσε ένα βασίλειο, πολλά βασίλεια. Λέει ο Παύλος, κοσμοκράτορα τον λέει, κοσμοκράτορα τον λέει, κρατούσε εκεί, αλλά καθώς περνούσε ο διάβολος από χώρες σε χώρες και από πολιτεία σε πολιτεία, σε πολιτεία, να και περνάει μακριά από ένα μέρος, εκεί μόλις περνούσε από ένα μέρος βλέπει τον διάβολο και τρέμει σαν τον φίλο σας, τρέχει πάλι μπροστά ο πρόεδρος, κοντά εκεί βλέπει ένα ασκητή, πλησιάζει τον ασκητή, λέει μα τι έπαθε αυτό το αφεντικό μου, λέει, εγώ όμως τον βασιλιά και έφυγα από εκεί,
Α, παιδάκι μου, λέει, για κοίταξε πάνω στην κορυφή, κοίταξε πάνω στην κορυφή, του λέει, για βάδισε, λέει, εκεί θα βρεις τον πιο ισχυρό βασιλιά, λέει γεια σου, διάβολε, λέει, γεια σου, κόσμε, και βαδίζει και φτάνει μπροστά στον Άγιο Χριστόφορο και εμείς.
Και εμείς τον πιο ισχυρό, τον πιο μεγάλο, τον Βασιλέα των βασιλέων, δεν είναι παραμύθι, δεν είναι παραμύθι, αυτόν να λατρέψουμε, αυτόν να προσκυνήσουμε, γι' αυτόν να ζήσουμε, γι' αυτόν να πεθάνουμε. Ω Χριστέ, ω Χριστέ, βοήθησέ μας στον κόσμο αυτό των ματαίων, εσένα να προσκυνούμε, εσένα να λατρεύουμε και όταν φτάσουμε στα τελευταία, να πούμε: «Μνήσθητί μου, Κύριε, όταν έλθεις στη βασιλεία σου». Αμήν.