Bringing Others Back to Christ Through Everyday Witness

This English transcript is an automated translation of the original Greek lecture. It may contain errors; the original Greek audio recording is the authoritative source. Some passages are omitted per editorial policy.

My dear Christians, I come to you from Florina, a small city in northern Greece. It is one of the poorest cities in our Macedonia, but it has something Athens does not.

It has clean air. It has no exhaust fumes.

Here, our great city is in danger of choking on exhaust fumes. And the Apocalypse speaks of the last times. As I have told you before, sell your shirt and buy a copy of the Apocalypse.

Read the Apocalypse. You will find many things there that become clear when we consider its sacred text. Somewhere it says that the air will be polluted and people will choke.

So I come from that northern city, where before long the mountain peaks...

Soon the mountain peaks will be covered with snow, and the thermometer will surely show how cold it is. I have come from that northern city and am staying here in Athens for a time to carry out my duties with the Synod. I bring you warm greetings from our people on the frontier, who guard the borders of our beloved homeland. Being here gives me the chance to see your dear faces, and I am moved to see you again. It has been thirty years since God counted me worthy to serve as a preacher in Athens. But I am no longer the young man I was then. I have grown old. Speaking in old age is difficult: our powers of thought decline, and words do not come easily. Perhaps I should follow the example of Saint John the Evangelist. When he was very old, he would go to the sacred gatherings and say only this: ‘My little children, love one another.’ But you expect me to speak tonight. I always feel some apprehension. Thank you.

And that is only natural. Even the Apostle Paul, who was caught up to the third heaven and heard words that cannot be spoken, “which it is not lawful for a man to utter,” felt this anguish and concern. He asked the Christians to pray that God would enlighten him about how he ought to speak. How, then, are we to speak in this twentieth century?

I will speak to you plainly, as I always try to do. I only wish I could speak even more simply, in the way Saint Cosmas of Aetolia spoke.

In the end, anyone who came here tonight to admire an orator will be disappointed. I am no orator, and I have never tried to become one. I do my best to offer the teaching of Christ in simple language, as I said. Tonight we will reflect on a saying from Holy Scripture. Saint John Chrysostom says somewhere, however, that Holy Scripture...

The sayings of Holy Scripture are like fragrant oil. If you leave the oil sealed in a corner of your room, you cannot smell it. But if you take the vessel that holds it, the alabaster jar,

and pour a few drops into your palms and rub them together,

the fragrance immediately fills the whole room, the whole hall. So tonight, with God’s help, we will open this vessel of fragrant oil, Holy Scripture. We will take a few drops, even a single drop, and rub it into our hands and our minds, so that its fragrance fills this whole hall.

Which saying is it? It is the final saying in the Epistle of James. I do not know whether you have read that epistle. It is full of God-inspired counsel for daily life. Who here can tell me how the Epistle of James ends? Come on, take heart! I will give you one of the many questions I have.

Come on, come on! It is a saying from Scripture. Sadly, we do not know Holy Scripture as we should, and our people are not to blame. If you go to Israel, you will hear a kind of weekly quiz on the radio. They read passages and ask listeners to identify them, with a special prize for the right answers. In Israelite homes, you hear people discussing Holy Scripture.

Just one saying. We have it written on a sign. Come, read it and tell us where it comes from.

Someone sitting over there in the corner said it.

Yes, here it is. We have the saying right here.

Go on, read it. Do you see what it says?

“Brethren, if anyone among you wanders from the truth and someone brings him back, let him know that whoever brings a sinner back from the error of his way will save a soul from death and cover a multitude of sins.” What is this saying to us? It addresses all Christians, men and women alike.

You know the truth and walk the Christian path. There is only one Christian path; there is no other. It is the way of Christ. As He Himself said, “I am the way, the truth, and the life.”

There is one path and no other. The path Christ marked out, the path followed by the martyrs and the Apostles, is the narrow and difficult way of Golgotha.

Sadly, many wander away from that road. They are like goats that leave the path, straying right and left while the shepherd runs after them. People do the same today. They leave the Christian path for the broad, spacious road and wander in every direction. You who know the truth have a duty to care for these brothers and sisters who have gone astray.

That means taking action, doing missionary work to bring back those who have left the Christian path. We are called to act, because a Christian must care for the salvation of others as well as his own soul.

As Christ says, someone who does no good for others is no Christian. We must not shut ourselves away. Each of us, within our own circle, should make an effort to help others through a particular activity.

What means do we have to spread the truth of the Gospel? We have several. What is the first? The first is our tongue: our ability to speak.

Speech is a gift given to human beings. Animals have tongues too. In fact, I will tell you a curious detail: the tongue of an ape is more developed than a human tongue. Yet an ape cannot speak.

An ape cannot speak. Sit one down for ten years of lessons, and it still will not learn the alphabet. It is an ape, and an ape it will remain. A human being speaks because he has a nous, a spiritual intellect. Speech gives expression to what is within us.

And our own language is a special blessing from God, a unique gift. Just as God chose one woman from among all women to be His mother, the Ever-Virgin Mary, so, from among all the languages of the world, He chose a language.

the language of Christ, a language heard throughout the world. People everywhere marvel at the language of the Gospel. The only ones who fail to marvel at it are we ourselves, the unworthy descendants of glorious forebears. And you know very well, as I have said before, that things have reached such a point that someone, I will not name him, lest you think I am talking politics, boasted in the Greek Parliament that today we are burying...

the language of the Greeks, the ancient language. And the same refrain continues. I am an old man, and I will soon leave this world. But if this fierce campaign against the Greek language continues, your children will go to Church and no longer understand the Gospel, the Apostle reading, or those beautiful hymns born from the soul of our people.

Indeed, the day may not be far off, and this may sound strange to you, when this beautiful language is set aside and Greeks write using the Latin alphabet. Many seem ashamed to call themselves Greeks. They would rather call themselves Europeans or internationalists and follow the currents sweeping the world. Yet we have the privilege of possessing this beautiful language.

In this language the truths of the Gospel were expressed, and the Fathers taught. God gave us language so that we could share our thoughts, our feelings, and what lies within us. He also gave us language so that we could speak about Christ.

Let me pause here and ask: do we speak about Christ?

Do we use our speech to pass on the truth of the Gospel? A professor I knew at our university once told me something revealing.

A tourist ship. He was a philosopher, a philosopher of great ability, one of the finest philosophical minds of our time, though he held some extreme views on Christianity. He boarded a tourist ship with five or six hundred passengers sailing through the Aegean Sea. He wanted to find out what these people talked about as they traveled and visited our islands. So he went to first class.

He went through first class, then second class, then third class. He went through the luxury section and onto the deck. Everywhere, everywhere, everywhere.

The passengers in first, second, and third class, even those in the luxury section, talked about all sorts of things. But on that ship no one spoke about Christ. No one. Hardly a word about Him.

There was a kind of indifference. Christ is absent from our conversation. We are ashamed to mention His holy name. We are ashamed to confess our faith.

Let me give you another example. When I went to Florina, I found a hundred Roma people there who had not been baptized. One day I called them together and asked, “Here in Florina, have you ever heard of Christ?”

“Has anyone ever spoken to you about Christ?” They said nothing. Then one lively, quick-witted boy spoke up. “Father, Father,” he said, “I have heard the word Christ.”

“Where did you hear it?” I asked. “I heard it,” he said, “when people were blaspheming.” In Greece, the names of Christ and the Most Holy Theotokos (All-Holy) are heard in blasphemy, instead of in words that honor them.

So you have a tongue: speak about Christ. “But that is the work of priests and bishops,” you may say. That is a mistake. I am not asking you to become a public speaker, climb into a pulpit, and address a crowd. You can speak to the people around you.

You come to Church, hear the sermon, and learn many things. Do not keep what you learn hidden deep in your heart. Share it. If you have a husband, tell him. If you have a wife, tell her. If you are a father, tell your children. If you work in an office, tell your colleagues.

If you work in a factory, speak there, where you work. This is what we must do: proclaim the Gospel of Christ and openly confess our faith in it. In the early days of Christianity, those blessed, unforgettable days when Christians gathered in the catacombs, even saying that you were a Christian was dangerous. It could bring severe punishment, even death.

In the days of the catacombs, Christians gathered underground, in caves and openings in the earth. And what did they say to one another? What was their watchword as they came out of the catacombs?

One by one, each of you: bring one more person here to the next gathering. Just one more. What a wonderful thing! That is how Christianity grew. Each person tried to bring another to Christ.

My Christians, I could weep. I feel like saying, “I have preached enough. Let me go to the Holy Mountain, shut myself away, and attend to my sinful soul.” For however much I tell you, you do not seem willing to change.

Your tongues serve every movement and every ideology. These days, how people talk about politics! Yet hardly anyone speaks about Christ, while they look to politics to save our country.

I do not involve myself in the country’s politics. For fifty years I have stood above party divisions. But how can I keep from sighing when political arguments fill our country and the wider world, while no one speaks of Christ?

The mouths of the Greeks are closed and silent. Remember the example: one person brings one more. What answer will we give God? We have eight thousand priests, hundreds of bishops, and four thousand theologians.

If every priest worked hard each day to bring even one person to Christ, think what could happen. Take some chalk and work it out: ten thousand voices speaking about Christ, ten thousand people casting the nets of Gospel truth.

Imagine what fruit we would see in every parish and diocese. You see what I mean? Let me give you another example. The passage we read tells us that each of us has a sacred duty to try to share the Gospel of Christ.

In a few days we will celebrate the feast of Saint Demetrius, the Great Martyr of Thessaloniki. Who was he? An officer. He was neither a priest nor a bishop nor a theologian. Yet spreading the Gospel was his chief work. Saint Demetrius could not rest at night unless he had brought someone to Christ. Who today has that sacred longing to share our faith as he did? We lack that longing.

The Millenarians have such a longing. They have the zeal to spread what they believe. Would you like another example, from the age of persecution? A Christian was seized while boldly confessing his faith. One of his persecutors grew so angry at the way he spoke about Christ that he took a pair of pincers and tore out his tongue.

It was a terrible martyrdom. And what did the martyr do? With his own blood, he wrote: “Jesus Christ, the God of the whole universe, the Savior of the world.” He wrote those words there in his blood.

Think, too, of Cynegeirus: when his hands were cut off, he held on to the enemy’s ships with his teeth. That is what faith means. I give you these examples so that we may weigh ourselves against them and ask whether we speak up.

The Apostle Paul says in his Epistle to the Romans that the heart believes and the mouth confesses. Confessing our faith aloud is one of our chief Christian duties.

Would you like another example? Count back some seventy years, to a terrible tragedy in the Atlantic Ocean. The great ocean liner Titanic struck an iceberg and began to sink. At that hour, the choir was told to sing the tender hymn, “Nearer, my God, to Thee,” as they were leaving this world.

“Nearer, my God, to Thee.” But here is what matters for my story. People fell into the sea, and there were too few life jackets. They seized pieces of wood, plank after plank, until the surface of the Atlantic was strewn with them. Each person clung to a plank.

Two of those planks drifted close together. A man clung to one, and a faithful Christian to the other. As they drew near, the Christian asked him, “Do you believe in Christ, the Savior of the world?”

A wave carried them apart again. Soon another wave brought their planks close together, and the Christian asked once more, “Do you believe in Christ, the Savior of the world?”

Another wave engulfed that Christian man. Later, when the other man was rescued and reached dry land in New York, those words burned within him. What composure that man had! Even as he struggled against the fierce waves, he remained calm enough to speak about Christ.

That composure reminds us of the Apostle Paul. Though he was trapped aboard a ship, he found an opportunity to speak about Christ. Yes, speak about Christ everywhere. Have that desire within you: everywhere and always, proclaim the name of Christ.

...Christ. Indeed, be a preacher of the Gospel everywhere. Do not hesitate to proclaim the Gospel and Christ before everyone, wherever you are. Here in Russia, in atheist Russia, preaching is forbidden, and so is catechesis. Who do you think teaches the faith in Russia? There is a woman catechist in Russia worth a hundred of our own catechists, women and men. That catechist in Russia is...

There are grandmothers who believe in God and teach their grandchildren the faith, keeping them away from atheism and unbelief. A little fair-haired Russian boy, seven years old, went up to his parish priest and said, “Father, I have something to tell you today.”

The priest bent down to hear him, and the boy said, “Father, there were two of us. Now there are three! I found someone else, and now there are three of us.” Three Christians! Do you hear the zeal of these little ones? The grandmothers of Russia had planted the Gospel in their hearts, and they too longed to pass it on.

This, then, is the saying we are interpreting today. But you should know that in those early days, that heroic age, Christians also used clever methods. They were not foolish. They were resourceful, they had the Holy Spirit, and they used all kinds of bait. Just as a fisherman uses different kinds of bait to catch fish, they used different ways to win people over.

Let me give you an example, two examples, in fact, so you can see how they worked. A young woman had fallen into prostitution and was living in a brothel. How was she saved? I will not tell you her name.

I’ll leave it there; I don’t want to tell you everything. Search the lives of the Saints and find the name of the woman who became a saint. Find the name of the Saint who saved her, too. He was a monk, but how did he save her? He took off his cassock, cut off his beard, shaved his face completely, and presented himself as a stylish young man. He went into the brothel, and there he met that woman, a prostitute.

Someone wept for her with real tears, brought her to a new life, and led her out of prostitution. From that place of soot, he brought out a diamond. Those were the kinds of ways they used. Let me give you another example.

There is the story of Barlaam and Josaphat. In a tower in the East, an unbelieving father shut away his son and heir, Josaphat, and strictly forbade anyone to speak to him about Christ.

No one was allowed to speak to him about Christ, though they spoke to him about all sorts of other things. So how did he come to believe? A monk presented himself as a merchant and told the guard at the fortress, “I have something precious, a valuable diamond, and I want to give it to the prince, the heir, as a gift.”

That is how he got past the guards, entered the tower, met the prince, and taught him about Christianity. Christians used such methods to win souls.

The pencil, the printing press.

The printed word is another means, one the first Christians had only on a very limited scale. Printing is a powerful way to spread the Gospel. It was unknown in ancient times, and we should thank God for Gutenberg, who made this great discovery possible. Through it, the word of God spread everywhere.

That is a great thing.

Religious magazines and books, all these books that various publishers here work so hard to produce, are means of drawing souls to Christ. Let me give you an example. It is recorded in a lovely little book published years ago by the Brotherhood of Zoe, or rather, the Brotherhood of Sotir. It tells of something that happened many, many years ago.

More than seventy years ago, a man was walking down the road when he saw a scrap of paper lying in the rubbish. A voice within him said, “Bend down and pick it up.” So he picked up the dirty, crumpled paper. Later, he had it framed and kept it in his room.

It was an article written by one of the finest preachers of modern Greece. This year marks a hundred years since his birth. We celebrate anniversaries for poets and painters, yet we do not celebrate the anniversaries of the great people of our Church.

He was a brilliant preacher. I doubt anyone here in this church ever heard him. He was a true nightingale of the pulpit, an exceptional preacher and a man of holy character: Father Dionysios Parazoulis, who was born a hundred years ago. The paper that man picked up carried a fervent written sermon by the late Father Parazoulis.

He read it, repented, and went to Holy Confession. He became a living Christian. He framed that paper and hung it in his home, remembering that it had saved him. Yes, the word of God has tremendous power.

A leaflet you hand out or a book you recommend can have great power. When we reach the next life, we will be surprised. How? We will meet people who had strayed from God’s path, and they will say, “That book saved me from a life of shame and corruption.”

“It saved me from error and sin.” So today, besides speaking with our own tongues, we have another powerful way to spread the Gospel here in the Balkans: the magazines and books published by various publishers and by the Church.

And we must make use of this means. But among all books, I hardly need remind you that the one unique book, the one called the king of books, is Holy Scripture.

On this point, I must mention one example. Not long ago, people in Russia marked a hundred years since the death, or rather, I almost said the birth, of one of Russia’s great prophetic voices, Dostoevsky.

How was he saved? Dostoevsky had not believed in God. The Tsar had him arrested, sentenced him to exile, and sent him to Siberia.

It was winter, and the prisoners were making their way to Siberia, where they would be confined in a camp. Along the road, women came out to give things to the prisoners as they walked toward their place of exile.

As they went into exile, one person gave them walnuts, another raisins, another fruit, each gave what they could. An elderly woman approached him, though she did not know him. “I have nothing else to give you,” she said. “Let me give you this book.” He took it. It was Holy Scripture. When he reached the prison camp, he began to read it, and that Gospel inspired him to write his most important works.

At his grave in St. Petersburg, which a spiritual child of mine visited this year, Father Gervasios, the preacher from Serres, saw an open Gospel. He sent me a photograph of the grave, and the Gospel there made a deep impression on him.

So, you have a voice: speak about Christ without fear. You have a pen: write. If you cannot write, take printed materials and distribute them everywhere. Yes, if you are a Christian, if you are a Christian.

Let me give you an example from near our borders. There is Albania, the state of Enver Hoxha. There, every religious activity is forbidden: no catechism, no preaching, no priest, not even a cross on a grave. They tore the crosses from every grave and even abolished Christian names. Nothing at all was left.

Now listen to what the Christians did. A river flows near the Albanian border. What did a Greek society devoted to spreading the Scriptures do? It made small boxes and placed copies of Holy Scripture inside them.

They put in Gospels, the Psalms, the prophets, and other books. They packed the boxes so they were waterproof, then threw them into the river. The current carried them into Albania, where Albanians, shepherds and villagers, hurried along the banks to find them.

It caused a great commotion. When the rulers in Tirana learned that Christians had found this way to spread the Gospel, they put up barbed wire across the river to stop the boxes from passing through.

Let us thank God that here in Greece, the word of God can spread freely. Nowhere else in the Balkans do we have so many books and magazines as we have in Greece. So we have a duty to use our voices, our pens, and the printing press to spread the Gospel.

Our voice is one way to spread the Gospel. The second is what we write and print. Technology has given us a third way, my dear friends: cassette tapes.

I did not think much of cassettes at first. I remember telling the people here who had the idea of spreading the sermons on cassette just that. But now I receive letters from Canada, Australia, South Africa, even from the Cape at its southern tip, from Belgium, from the Belgian mines, from hospitals in London, and from everywhere. It is a joy to know that the cassettes of these sermons are being sent out, traveling, and reaching people far away.

The sermon is carried on those tapes. We should rejoice and thank God: this sermon, which two or three thousand of you hear here today, will reach far more people. Thirty, forty, perhaps fifty thousand will hear it.

God has given us another way to spread the Gospel through these tapes.

There is yet another way. What is it? Radio. Yes, radio.

John Chrysostom says this somewhere. One day, while he was preaching, he suddenly stopped and said, “Oh, if only I could climb to the top of a mountain and stand there with a strong, resounding voice! Then I could speak from that mountain and the whole world would hear me.”

What John Chrysostom longed for, to stand on a mountaintop and have his voice heard throughout the world, has come true. His wish was almost a prophecy.

There is no need to climb a mountain now. A person can speak from a radio station, and his voice can be heard at the far ends of the earth. It is a new means that John Chrysostom would have longed to use.

And today this medium is once again available to humanity, just as printing is. These are means by which the Word of God can spread very quickly. But here we must admit, my dear Christians, that radio and television are not in the hands of Christians. They are in the hands of the devil, and the devil uses them to uproot from people’s hearts everything sacred and everything...

Look at what is happening there. As I wrote in a leaflet, demons of Hell have fastened themselves to the radio waves. Every day they spread the poison of unbelief and atheism against everything Greek, sacred, and holy.

When civil marriage was being debated, these gentlemen spent a whole year trying to shape the thinking of the Greek people. Someone even asked me, ironically, whether I would come and speak too.

I said, ‘I will not fall into your trap. But I ask something else: for one month, allow the Synod to send capable preachers to speak as well...’

That was unacceptable to them. Yet today a humble village priest has no such opportunity. There are holy men in our villages: devoted, reverent, faithful priests who weep over the hardships people bring them. Think of an honest priest who remains at his post near the border, whatever trouble may come. Remember what I say: as in Smyrna, when others left, the cassock will remain.

The cassock of Smyrna has its own history. If another catastrophe comes, the cassock will stay here again to shelter the Greek homeland.

So a priest has no right to appear in public without becoming the target of vulgar abuse, contempt, and mockery. And one woman, whose name I will not mention, said that Baptism was a masquerade.

And then, worst of all, I do not want to make this a political speech or get drawn into attacks on the parties. I have laid your responsibility before you, before God and before all people: you are obliged to spread the Word of God in our generation, faithfully and lovingly, with the fear of God and without fear of anyone.

But here is what I want to say. I belong to no political party; you have known that for fifty years. Yet how can I help being grieved? The other day I read about a court case. We respect the courts and the judges, and we trust them.

But how can I help being grieved when I read that, down in Kiato in Corinthia, a shepherd, troubled, I am told, because he was being pursued for taxes, said something he should not have said? I do not approve of insulting our rulers, whoever they may be. The Gospel teaches us to honor those in authority, even when they fall short of what their office demands. We must honor the office they hold. I am not calling for insults against our rulers. But this simple man uttered an insult against the country’s prime minister.

They seized him, put him in prison, and tried him. Sixteen months, if you please, sixteen months. I say this to show you something else: another man did not insult the prime minister but did insult Someone before whom the president, the prime minister, and every one of us are as nothing.

That other man used the most obscene word. Never in Greece have I heard a more obscene word than the one he used. And this gentleman is now the director of a radio station. The word is too shameful for me to repeat.

The Holy Synod denounced him, not Augustinos, but the Holy Synod. He was denounced everywhere, yet he remains at the top, in his position.

Ah, so when a public official is insulted, the sentence comes at once: sixteen months. What does that tell us? That Christ counts for little, that our Most Holy Theotokos (All-Holy) and our faith count for little, while the prime minister counts for a great deal, and so does the president.

This indifference will come to an end; it will. I am speaking of the indifference that people in every position show toward blasphemy. A spiritual child of mine in the Peloponnese, a warrant officer, wrote to me: “Father, will…”

“Father, I’m going to resign.” “Why?” “I was walking down the street when I heard a man blaspheming Christ, Christ Himself, in the most obscene way. I seized him and took him to the holding cell so he could be tried the next day. Then my superior, the police captain, came and said, ‘Come on, why are you bothering with this? Let him out.’ I did not let him out.”

We do not have the radio at our disposal. Yes, and look at what has happened to radio: it has become a monopoly in a democracy that ought to let every Greek voice be heard. A monopoly, that is what it has become.

Let me finish with this, my dear Christians. France once had a monopoly like that. France would not permit any other radio station.

There was only the state radio. Mitterrand, when he was leader of the opposition, could not speak on it. Only Giscard could speak on the radio. So Mitterrand had to go to a pirate radio station, and from there he addressed the French people. As soon as word got out that he had spoken on that station, the police...

The authorities found one station, surrounded it, smashed it to pieces, and destroyed it completely. Then Mitterrand put this in his program, at the very head of his program:

Freedom for radio!

Freedom to broadcast on the radio! And as soon as he came to power, he gave permission for every organization, every church, and every political party to broadcast.

I’ll wrap up now!

To this day, three hundred radio licenses have been granted in France, fifty of them to Churches. From this public platform, I appeal to the prime minister of our country: Mr. Papandreou!

Mr. Papandreou, learn from Mitterrand. Mitterrand is your friend. Give us what he gave his country: freedom for radio, freedom for radio!

Good!

When radio is free, we will no longer have to beg for five minutes to speak over our country’s airwaves. I support change, but change through the Gospel, and through the Gospel alone.

Mr. Papandreou, I publicly appeal to you. Give us freedom to broadcast in Greece, so that we too, the ordinary people throughout the country, can be heard.

A prayer.

I, too, will not put my signature to this world. If you put me on trial, remember these words. I say this so that I myself understand the weight of what I am saying. Before the Lord, before the angels and archangels, before this distinguished gathering, before the elder and younger fathers whose feet I am not worthy to kiss, and before all the people, I, a sinful bishop, make a promise that I will keep.

And I would be happy if they came to arrest me. I would tell the judges, “Do not arrest me for preaching Jesus Christ crucified, the Wisdom of God, over the radio.”

Archbishop Seraphim of Athens, whom I love and do not hate: dare to go forward, to establish a pirate radio station and to speak. I will wait a month or two. After two months, after two months, I found a wonderful young man who came and said to me, “Father, I am at your disposal.” He knows electronics very well. He will set up a pirate radio station for me in Florina.

Good!

That is the bold idea I wanted to share with you at the end of this sermon. Now I look to you to put it into action. Whether by speaking or writing, by day or by night, wherever we find ourselves, let us preach Jesus Christ.

Remember: spoken words are carried away by the wind, but what is written remains.

Do you remember the issue of Spitha I wrote in January, with an open letter to the President of the Republic?

...Republic. Do you remember? That letter, together with other efforts, did a great deal to make civil marriage optional rather than compulsory. Now, in the issue of Spitha you will receive, I am publishing another letter, addressed to the all-powerful Mr. Koutsogiorgas, who is responsible for radio broadcasting. I call on him, in the name of our country, our faith, and democratic ideals, to give radio stations freedom. It is a written letter.

Well, take as many copies of Spitha as you wish. Then take the trouble to fold a copy like a letter and send it to Mr. Koutsogeorgas. I am giving you a rule of prayer to carry out.

There are two or three thousand of you here. Let three thousand letters reach Mr. Koutsogeorgas.

In any event, whether they give us permission or not, I will set up a pirate radio station in defiance of the demons. I thank you for your applause; I have nothing to say against it. But now I want something else, something else. It is easy to clap. But when I set up the pirate station, I want those hands of yours to reach into your pockets afterward. That will be the finest applause. And with the help of our people, we’ll set up a pirate radio station in defiance of them. Write to Agamemnon, you know him, write to Agamemnon Koutsogiorgas, Minister of the Presidency of the Government, here. Here, here, here. You don’t need a street address; you don’t need anything else. And ask the Prime Minister for a few of them, perhaps five hundred or so. Yes, that is what I ask. And now, all together: one people, one soul! One people, one soul! One people, one soul! We shall prevail. All together.

Παναγία Δέσποινα Θεοτόκε, Άγιοι Άγγελοι και Αρχάγγελοι, Τίμιε Πρόδρομε, Αποστόλων Δωδεκάς, Διδάσκαλοι και Πατέρες Εκκλησίας, Όσιοι και Μάρτυρες, οι καλώς αθλήσαντες τεχνοδέντες, Ίστετε πρεσβείαν ως τον Κύπρο του ερευθήνου και σωθήνου της πληχάς, μόνον αμήν.

Έρχομαι, αγαπητοί μου χριστιανοί, έρχομαι από τη Φλώρινα, από την πόλη της βορείου Ελλάδος, που είναι μια μικρά πόλις, μια από τις φτωχότερες πόλεις της Μακεδονίας μας, μια πόλη όμως που έχει κάτι που δεν το έχει η Αθήνα.

Και αυτό το κάτι που δεν έχει η Αθήνα είναι ότι έχει καθαρό αέρα, δεν έχει καυσαέρια.

Εδώ η μεγάλη μας πόλη κινδυνεύει να πνιγεί μέσα στα καυσαέρια. και είναι γεγονός ότι γράφει αποκάλυψης, ότι στα τελευταία καιρούς όσοι διαβάζουν αποκάλυψη Όπως σας είπα και άλλοτε, πουλήστε το πουκάμισό σας και αγοράστε Αποκάλυψη.

Και διαβάζετε Αποκάλυψη και μέσα στην Αποκάλυψη θα δείτε πολλά πράγματα, τα οποία εξηγούνται εάν λάβουμε υπόψη των ιερών κειμένων της Αποκαλύψεως. Λέγει εκεί λοιπόν κάπου ότι θα μολυνθεί ο αέρας και θα πνιγούν οι άνθρωποι.

Από εκεί λοιπόν, την πόλη του Βορρά, όπου τώρα σε λίγο οι κορυφές των βουνών...

Θα καλυφθούν από το χιόνι και το θερμόμετρο θα είναι σιγουρίας θερμόμετρο. Από αυτή την πόλη έρχομαι και μένω εδώ στις Αθήνες, δια να εκτελέσω συνοδικά καθήκοντα την περίοδο αυτή, και σας φέρνω εγκαρδίους χαιρετισμούς των ακριτών μας, οι οποίοι φυλάγουν τα σύνορα της φιλτάτης πατρίδος. Εδώ ευρίσκομαι και μου δίνετε ευκαιρία να ίδω τα προσφιλή σας πρόσωπα. Και συγκινούμαι που σας βλέπω πάλι εδώ. Πάνε τώρα τριάντα χρόνια που με αξίωσε ο Θεός να είμαι ιεροκήρυκας μέσα στην Αθήνα. Αλλά τώρα πλέον δεν είμαι όπως τότε νέος. Τώρα πλέον εγέρασα. Και το να μιλήσει κανείς τώρα στα γεράματά του είναι ένα πράγμα δύσκολο, που καταπίπτουν οι διανοητικές δυνάμεις του ανθρώπου και ο λόγος δυσκολεύεται να εκφραστεί. Και θα έπρεπε να μιμηθώ στα γεράματά μου το παράδειγμα του Αγίου Ιωάννου του Ευαγγελιστού, που όταν πολύ πλέον εγέρασε επήγαινε εις τας ιεράς συνάξεις και δεν έλεγε τίποτε άλλο: «Τεκνία μου, αγαπάτε αλλήλους». Αλλά εσείς απόψε εδώ έχετε την αξίωση να ομιλήσουμε. Αισθάνομαι μια αγωνία πάντοτε. Ευχαριστούμε.

Και είναι φυσικό αυτό το πράγμα. Εδώ ένας Παύλος, Απόστολος, που έφτασε μέχρι τον τρίτο ουρανό και άκουσε ρήματα άρρητα «ἃ οὐκ ἐξὸν ἀνθρώπῳ λαλῆσαι», ένας Παύλος, αισθανόμενος την αγωνία αυτήν, την ανησυχία, και έλεγε και παρακαλούσε τους χριστιανούς να τον φωτίσει ο Θεός πώς δει λαλήσαι, κατά ποιο τρόπο θα ομιλήσουμε κι εμείς εις τον αιώνα, τον 20ό αιώνα.

Θα σας ομιλήσω με μια γλώσσα απλή, όπως πάντοτε συνηθίζω. Λυπούμαι που δεν μπορώ να σας ομιλήσω σε μια γλώσσα απλή, πιο απλή, σαν εκείνη τη γλώσσα που ομίλησε ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός.

Στο τέλος, όποιος ήρθε εδώ απόψε για να θαυμάσει ρήτορα, θα απογοητευτεί. Δεν είμαι ρήτορας, ούτε επιχείρησα ποτέ να γίνω ρήτορας. Προσπαθώ όσο μπορώ να προσφέρω τη δασκαλία του Χριστού σε μια γλώσσα, όπως είπα, απλότητος. Θα στηριχθούμε απόψε σε ένα ρητό της Αγίας Γραφής. Λέει κάπου ο Ιερός Χρυσόστομος, όμως, ότι η γραφή...

Τα ρητά της Αγίας Γραφής είναι σαν το μύρο. Άμα το μύρο το έχεις κλειστό, σε μια γωνιά του δωματίου σου, το μύρο δεν μυρίζει. Εάν πάρεις το μύρο, το δοχείο που έχει το μύρο, το αλάβαστρο,

και χύσεις στις παλάμες σου λίγες σταγόνες και τις τρίψεις,

αμέσως ευωδιάζει ολόκληρο το δωμάτιο, ολόκληρη η αίθουσα. Έτσι και εμείς απόψε με τη βοήθεια του Θεού. Θα ανοίξουμε το μυροδοχείο αυτό, την Αγία Γραφή, θα πάρουμε μερικές σταγόνες, μια σταγόνα, να την τρίψουμε στα χέρια μας, στη διάνοιά μας, για να ευωδιάσει ολόκληρη η αίθουσα.

Το ρητό ποιο είναι; Είναι το ρητό, το τελευταίο ρητό της επιστολής του Ιακώβου. Δεν ξέρω αν έχετε διαβάσει την επιστολή του Ιακώβου, που είναι γεμάτη πρακτικές συμβουλές θεόπνευστες. Ποιος από εσάς εδώ μπορεί να μου πει ποιο είναι το τέλος της επιστολής του Ιακώβου; Μπρος, κουράγιο, θα σου δώσω μια ζήτηση από τις πολλές ζήτησες που έχω.

Μπρος, μπρος, μπρος, μπρος, έμπρος, λοιπόν, είναι ένα ρητό, ρητό. Δυστυχώς την Αγία Γραφή δεν τη ξέρουμε, δεν τη γνωρίζουμε, δεν φταίει ο λαός μας. Αν πάτε κάτω στο Ισραήλ, στο ραδιόφωνο του Ισραήλ έχουν ένα είδος προπό κάθε εβδομάδα και λένε, ακούτε από το ραδιόφωνο ορισμένα χωρία, ποια είναι, και όποιος θα βρει τα χωρία αυτά έχει κάποια ιδιαίτερη αμοιβή, και βλέπεις στα σπίτια μέσα των Ισραηλιτών να γίνεται συζήτηση για την Αγία Γραφή.

Ένα ρητό. Το ρητό αυτό είναι, γιατί το έχουμε γραμμένο σε μια ταμπέλα. Έλα, διάβασε εδώ πού είναι το ρητό αυτό.

Το είπε κάποιος εδώ, που κάθεται στη γωνιά.

Έτσι, εδώ, εδώ, εδώ το έχουμε το ρητό αυτό.

Για διαβάστε να δείτε το. Είδατε τι λέει εκεί το ρητό αυτό;

Αδελφοί, εάν τις εν υμίν πλανηθή από της αληθείας, και επιστρέψη τις αυτόν, γινωσκέτω ότι ο επιστρέψας αμαρτωλόν εκ πλάνης οδού αυτού σώσει ψυχήν εκ θανάτου και καλύψει πλήθος αμαρτιών. Τι λέγει εδώ; Απευθύνεται προς όλους τους χριστιανούς και λέγει: άνδρες, γυναίκες.

Γνωρίζετε την αλήθεια και βαδίζετε το δρόμο, το δρόμο το χριστιανικό. Και ένας είναι ο δρόμος ο χριστιανικός, δεν υπάρχει άλλος. Είναι ο δρόμος, η οδός του Χριστού. Όπως είπε ο ίδιος εγώ είμαι η αλήθεια, η οδός, η αλήθεια και η ζωή.

Ένας δρόμος, δεν υπάρχει άλλος. Ο δρόμος που εγχάραξε ο Χριστός, που ακολούθησαν οι μάρτυρες και οι Απόστολοι, είναι η στενή και τεθλιμμένη οδός του Γολγοθά.

Δυστυχώς όμως πολλοί περιπλανώνται, φεύγουν από το δρόμο αυτό, σαν τα γίδια που δεν βαδίζουν ποτέ το δρόμο, αλλά φεύγουν δεξιά και αριστερά και τα κυνηγάει ο βοσκός να τα πιάσει. Έτσι άνθρωποι σήμερα σαν τα γίδια φεύγουν από το δρόμο αυτόν και πάνε στον πλατύ δρόμο, τον ευρύχωρο δρόμο και περιπλανώνται οι άνθρωποι δεξιά και αριστερά και έχεις υποχρέωση τώρα εσύ που γνωρίζεις την αλήθεια να φροντίσεις για αυτά τα αδέρφια, για αυτούς τους ανθρώπους που βρίσκονται στην πλάνη.

Πρέπει δηλαδή να αναπτύξεις μια δράση, ιεραποστολική δράση, για να επιστρέψουν αυτοί που είναι εκτός της οδού, της οδού, της χριστιανικής οδού. Μας καλεί λοιπόν σε δράση, γιατί ο Χριστιανός δεν πρέπει μόνο να σώσει τον εαυτό του, την ψυχή του, πρέπει να σώσει και άλλους.

Και όπως λέει ο Χριστός όμως, όποιος δεν ωφελεί τον άλλο, δεν είναι χριστιανός. Να μην κλειστούμε στο καβούκι μας, αλλά ο καθένας να αναπτύξει στον κύκλο της δράσεώς του μια κίνηση, μια ιδιαίτερη δραστηριότητα για να ωφεληθούν και άλλοι άνθρωποι.

Ποια τώρα τα μέσα έχουμε στα χέρια μας, μέσα με τα οποία θα μπορέσουμε να διαδώσουμε την αλήθεια του Ευαγγελίου; Έχουμε, ποια είναι, ένα, δύο, τρία, τέσσερα, πέντε. Ποιο είναι το πρώτο; Το πρώτο είναι η γλώσσα.

Η γλώσσα είναι προνόμιο του ανθρώπου. Έχουν και τα ζώα γλώσσα. Και μάλιστα η γλώσσα, σας λέω μια λεπτομέρεια, του πιθήκου η γλώσσα είναι πιο τελειότερη από τη γλώσσα του ανθρώπου. Αλλά ο πίθηκος δεν ομιλάει.

Και δεν ομιλεί ο πίθηκος, δέκα χρόνια το βάζει στο σκαμνί, δεν θα μάθει το αλφάβητο. Πίθηκος είναι, πίθηκος θα μείνει. Ενώ ο άνθρωπος ομιλεί, διότι έχει νουν, είναι η έκφραση στη γλώσσα του εσωτερικού περιεχομένου του ανθρώπου.

Γλώσσα λοιπόν, και γλώσσα αυτή που έχουμε εμείς, μια ευλογία ιδιαίτερα του Θεού. Προνόμιο μοναδικό, ευλογημένο, από όλες τις γλώσσες είναι μικρό και ασήμαντο ότι από όλες τις γλώσσες του κόσμου, όπως από όλες τις γυναίκες ο Χριστός, ο Θεός διάλεξε μια γυναίκα για να είναι η μητέρα Του, την Αειπάρθενο Μαρία, έτσι και ο Θεός διάλεξε από όλες τις γλώσσες.

του Χριστού, παγκόσμια γλώσσα, και θαυμάζει ο κόσμος την γλώσσα αυτή του Ευαγγελίου. Και οι μόνοι που δεν θαυμάζουμε τη γλώσσα αυτή είμαστε εμείς, οι ανάξιοι απόγονοι ενδόξων προγόνων. Και ξέρετε πολύ καλά, θα έχουμε πει και άλλοτε, ότι εφτάσαμε σε τέτοιο σημείο που κάποιος, που δεν θέλω να φέρω το όνομά του για να μην νομίσετε ότι πολιτικολογώ, εκαυχήθη μες στη Βουλή των Ελλήνων ότι σήμερα κηδεύουμε

Εγώ μεν την γλώσσα των Ελλήνων, την αρχαία γλώσσα. Και συνεχίζεται το τροπάρι. Κι εγώ μεν είμαι γέρος και θα φύγω από τον κόσμο τούτο, αλλά αν συνεχιστεί αυτή η λύσσα, η πολεμική εναντίον της γλώσσης των Ελλήνων, τα παιδιά σας θα πηγαίνουν στην εκκλησία και δεν θα μπορούν πλέον να καταλάβουν ούτε Ευαγγέλιο, ούτε Απόστολο, ούτε τους υπέροχους αυτούς ύμνους που συνέθεσε η ψυχή του έθνους μας.

Μάλιστα. Και ακόμα, δεν θα είναι μακριά, θα σας φανεί παράξενο, ότι θα καταργηθεί η γλώσσα, η ωραία αυτή η γλώσσα, και αντί της γλώσσας θα γράφουν πλέον οι Έλληνες στο λατινικό αλφάβητο. Γιατί ντρέπονται πολλοί, δεν θέλουν πλέον να ονομάζονται Έλληνες, Αθένομα Ευρωπαίοι, Ευρωπαίοι, Διεθνισταίοι, ανήκονται στα ρεύματα τα παγκόσμια Λοιπόν, έχουμε το προνόμιο να έχουμε την γλώσσα αυτή, την ωραία γλώσσα.

Και στην γλώσσα αυτή εξεφράστησαν τα νοήματα του Ευαγγελίου και ομίλησαν οι Πατέρες. Λοιπόν, η γλώσσα αυτή μας την έδωσε ο Θεός για να μεταδίδουμε τις σκέψεις μας, τα αισθήματά μας, τον εσωτερικό μας κόσμο και πρέπει και η γλώσσα μας εδόθη για να μιλούμε για το Χριστό.

Εδώ σταματώ και κάνω ένα ερώτημα: μιλούμε εμείς για το Χριστό;

Η γλώσσα μας γίνεται όργανον δια του οποίου να μεταδίδεται η αλήθεια του Ευαγγελίου. Ένας αγαπητός μου καθηγητής του Πανεπιστημίου μας έλεγε κάποτε το εξής χαρακτηριστικό.

Τουριστικό. Ήτανε φιλόσοφος, πολύ φιλόσοφος. Ένα από τα πιο εκλεκτά φιλοσοφικά πνεύματα της εποχής μας, αν και είχε ορισμένες ακραίες θέσεις για τον Χριστιανισμό. Αυτός μπήκε σε ένα πλοίο μέσα, τουριστικό, που είχε πάνω από 500 to 600 επιβάτες, που ταξίδευαν στο Αιγαίο Πέλαγος. Και ήθελε να μάθει τι συζητούν αυτοί οι άνθρωποι στο ταξίδι τους, επισκεπτόμενοι τα νησιά μας. Επήγε λοιπόν στην πρώτη

Επίσης στην πρώτη θέση, επίσης στη δεύτερη θέση, επίσης στην τρίτη θέση, επίσης στο Λουξ, επίσης στη γέφυρα, επίσης παντού, παντού, παντού.

Οι άνθρωποι, επιβάτες και της πρώτης και της δευτέρας και της τρίτης θέσεως και ακόμα και του Λουξ, και αυτοί μιλούσαν για χίλια δυο πράγματα. Στο καράβι κανείς δεν μιλούσε για Χριστό. Κανείς. Τίποτα. Πολύ λίγο για Χριστό.

Κάποια αδιαφορία. Απουσιάζει ο Χριστός Την ομιλία μας Δρεπόμεθα να αναφέραμε το Άγιο του όνομα Ντρεπόμεθα να ομολογήσουμε την πίστη μας.

Είναι άλλο χαρακτηριστικό. Έχω να αναφέρω. Όταν πήγα στη Φλώρινα, εβρήκα εκεί 100 ατσιγγάνους που ήτανε αβάπτιστοι. Τους φώναξα μια μέρα και ήρθανε και τους ρώτησα: Εδώ στη Φλώρινα που είστε, ακούσατε ποτέ για τον Χριστό;

Σας ομίλησε κανείς για τον Χριστό, δεν μιλούσανε, μόνο ένα ζουαιρό παιδί τετραπέρατος, είναι τετραπέρατος, μακριά από δάτους σαρπάξω σε κλάσμα λεπτού το πορθοπόλι του Λεπασκαμβάνη. Ναι, λοιπόν, τώρα βέβαια το κόψανε τώρα άτομα αυτό Παιχτείται λοιπόν ένας ζωεός γύπτος, ένας αθήγκανος και μου λέει: «Πάτερ, πάτερ, εγώ άκουσα», λέει, «τον Χριστό, τη λέξη Χριστός».

Λοιπόν, τι να άκουσες, την άκουσα λέει όταν βλαστημάνε Δεν ακούεται στην Ελλάδα ο Χριστός και η Παναγία Και όχι ο Σύμφρος και η Αντρία του Μεγάλο Θεού μας

Λοιπόν, έχεις γλώσσα, μίλα για τον Χριστό. Μα αυτό είναι έργο των παπάδων και των δεσποτάδων. Λάθος κάτι Εγώ δεν λέω να γίνεις ρήτορας, να ανεβείς στους άμβωνες και να ομιλήσεις σε πολλούς ανθρώπους. Αλλά μες στον κύκλο σου μπορείς να γίνεις.

Έχεις εδώ, πηγαίνεις στην εκκλησία, ακούς το κήρυγμα, διδάσκεσαι διάφορα πράγματα. Αυτά που διδάσκεσαι να μην τα φυλάξεις στα βάθη της καρδιάς, αλλά να τα πεις. Έχεις άντρα, να τα πεις στον άντρα σου. Έχεις γυναίκα, να τα πεις στη γυναίκα σου. Είσαι πατέρας, να τα πεις στα παιδιά σου. Είσαι υπάλληλος, να το πεις στους συναδέλφους σου στο γραφείο.

Είσαι εργάτης στο εργοστάσιό σου, εκεί που εργάζεσαι. Έτσι πρέπει να κάνουμε. Να κηρύττουμε το Ευαγγέλιο του Χριστού, να ομολογούμε το Ευαγγέλιο του Χριστού. Στα παλιά τα χρόνια, τα ευλογημένα χρόνια, τα αλησμόνητα χρόνια, στην περίοδο του πρώτου Χριστιανισμού, στις κατακόμβες μέσα, οι χριστιανοί, τότε που το να πεις τη λέξη χριστιανός, να πεις ότι είσαι χριστιανός, Αυτό ήταν ένα πολύ επικίνδυνο πράγμα, διότι συνεπήγετο αυστηράς κυρώσεις και θάνατο ακόμα.

Στην εποχή των κατακομβών μαζευόταν στις κατακόμβες, στα σπήλια, στις οπές της γης όλοι οι χριστιανοί. Και μετά τι έλεγαν; Το σύνθημά τους, ποιο είναι το σύνθημά τους; Ποιο είναι το σύνθημα των χριστιανών στις κατακόμβες μέσα; Ποιο ήταν; Είχαν σύνθημα ώστε βγαίνουν έξω από τις κατακόμβες, όλοι οι χριστιανοί είχαν σύνθημα Ιαρών και Άγιων.

Σας το, ένας προς ένα, ένας προς ένα, ένας προς ένα, ο καθένας από σας την άλλη σύναξη να φέρει και έναν άλλο εδώ πέρα. Έναν άλλο εδώ πέρα. Τι μεγαλείο! Έτσι αυξήθηκε ο χριστιανισμός. Προσπαθούσε ο καθένας να κάνει και έναν άλλο χριστιανό, να φέρει χριστιανό.

Μάλιστα, μπορείτε να κλάψω Χριστιανίε μου, δεν θέλω να κηρύττω Αρκετά έκλειξα, να πάω σε καμιά στο Άγιον Όρος να κλειστώ Και να κοιτάξω την αμαρτωλή μου ψυχή. Διότι όσα και να σας πω, δεν πρόκειται να αλλάξετε διάθεση.

Η γλώσσα σας είναι στην υπηρεσία, να μην σας φανεί παράξενο, στην υπηρεσία όλων των ρευμάτων και των ιδεολογιών. και οι ίδιοι στις ημέρες αυτές, πω, πω, για πολιτικά, κανείς για το Χριστό, και περιμένουν από την πολιτική τη σωτηρία της πατρίδος.

Δεν αναμιγνύομαι εγώ εις τα πολιτικά πράγματα της χώρας. Κινούμαι σε ένα υπερκομματικό επίπεδο 50 χρόνια. Αλλά πώς να μην στενάξω που βλέπεις μια μανία συζητήσεως πολιτικής σε όλο τον κόσμο και όλη την πατρίδα μας και λόγος για το Χριστό δεν γίνεται.

Βουβά, κλειστά τα στόματα των Ελλήνων. Μάλιστα, δέστε παράδειγμα, είπαμε ένα προς ένα. Τι λόγο θα δώσουμε στο Θεό; Είναι, είμαθα οκτώ χιλιάδες παπάδες, είμαθα εκατόδες ποτάδες, είμεθα τέσσερις χιλιάδες θεολόγοι.

Εάν κάθε παπάς, κάθε ημέρα, προσπαθούσε να φέρει ένα χριστιανό, να κοπιάσει, να μοχθήσει, Πάρτε κοιμωλία και προπλασιάσετε Δέκα χιλιάδες στόματα που θα μιλούν στο Χριστό. Δέκα χιλιάδες που θα απλώνουν τα δίχτυα της Ευαγγελικής αληθείας.

Μέσα στην Ενωρία και μέσα επισκοπάς Θα δείτε τι αποτέλεσμα θα έχουμε τώρα. Τι είπατε τώρα; Να έτσι, ενδιαφέρον. Θα σας δώσω ένα άλλο παράδειγμα. Ότι σύμφωνα με το ρητό αυτό που διαβάσαμε, ότι ο καθένας από εμάς έχει ιεράν υποχρέωση να προσπαθήσει να μεταδώσει το Ευαγγέλιο του Χριστού.

Σε λίγες μέρες θα εορτάζομε την εορτή του Αγίου Δημητρίου, του Μεγρομάτρου Σαλονίκης. Τι ήταν αυτός; Αξιωματικός. Δεν ήταν παπάς, δεν ήταν δεσπότης, δεν ήταν θεολόγος, αξιωματικός ήταν. Και όμως, ως κύριον έργον είχε τη διάδοση του Ευαγγελίου και δεν ησύχαζε. Ο Άγιος Δημήτριος δεν ησύχαζε το βράδυ αν δεν έκανε ένα χριστιανό, δεν ησύχαζε. Ποιος σήμερα έχει αυτό τον πόθο, τον ιερό πόθο να μεταδώσει τον Χριστιανισμό, την πίστη μας, όπως ακριβώς ο Άγιος Δημήτριος; Δεν έχουμε τέτοιο.

Τον έχουν μόνο τον πόθο, να το πει, οι Χιλιασταί. Μάλιστα, οι Χιλιασταί έχουν τον πόθο αυτό, τη διάδοση, το ζήλον αυτό να μεταδώσουν τας αληθείας των. Θέτε ένα άλλο παράδειγμα από την εποχή των διωγμών; Ότι πιάσανε ένα χριστιανό, ο οποίος ομολογούσε με έντονη φωνή την πίστη του και κάποιος από εκεί, από τους φονείς, από τους διώκτας, τόσο πολύ εθύμωσε γιατί ευγλώττως ομίλει για τον Χριστό, ώστε πήρε μια τανάλια και του ξερίζωσε τη γλώσσα.

Στο μαρτύριο, τρομερό μαρτύριο, γραπ του που κάνε τη γλώσσα, ο μάρτυρας τι έκανε; Έβρε το λαχτινό του μες στη γλώσσα του και με το αίμα του έγραφε: «Ο Ιησούς Χριστός, ο Θεός του σύμπαντος κόσμου, ο Σωτήρ του κόσμου». Με το αίμα του έγραφε εκεί πέρα.

Ο άλλος Κυνηγείρος, που του κόψανε τα χέρια και με τα δόντια κρατούσε τα πλοία των εχθρών. Αυτό θα πει πίστις. Θα φέρω τα παραδείγματα αυτά για να τα κάνω μια ζυγαριά, να ζυγιστούμε, μιλάμε.

Λέγει ο Απόστολος Παύλος προς Ρωμαίους επιστολή: Τη καρδία, η καρδία πιστεύει και το στόμα και η γλώσσα ομολογεί και η ομολογία της πίστεως είναι ένα από τα κυριότερα καθήκοντα της χριστιανικής μας πίστεως.

Θέτε άλλο παράδειγμα; Πάρε τώρα, μετρήστε με τα δάχτυλα, 70 χρόνια που μέσα στον Ατλαντικό Ωκεανό εγράφη μία φοβερά τραγωδία. Ποια τραγουδία έγραφε, ότι εναβάγησε ένα υπροκειάνιο ο Τιτανικός, δωμήντα χρόνια, ένα παγόβουνο με ορμή, απεσπάστη από τον βόλιο πόλο, ο Ρώρον, όρυμισε επάνω εις τα κύματα και σε ολίγη ώρα το πιονεβηθίζεται Και ο πιστός πλήρφος διέταξε την χορωδία εκείνη την ώρα να ψάλουν ένα ολόγλυκο τραγούδι: «Θεέ μου, πίσια έδρο είμαι θα κοντύτερα από Σε την ώρα αυτή που φεύγουμε από τον κόσμο αυτό».

είμαι θα κοντήτερα προς Σε να ο Θεέ. Αλλά δεν είναι αυτό το σπουδαίο. Ποιο είναι το σπουδαίο; Πέσανε στη θάλασσα, πέσανε, τα σωσίβια δεν είχαν αρκετά, αλλά πιάσανε ξύλα, σανίδες, σανίδες, σανίδες. Και γέμισε ο Ατλαντικός Ωκεανός, επάνω η θάλασσα, από σανίδες. Κάθε ένας κρατούσε μια σανίδα, σε σανίδα.

Δυο σανίδες επλησίασε η μία την άλλη, την άλλη, επλησίασε η μία την άλλη. Στο ένα ήταν ένας, στο άλλο ήταν ένας άλλος, χριστιανός ο άλλος, πιστός χριστιανός. Την ώρα που εκπλησίασε, ο ένας, ο πιστός, λέει στον άλλο, πιστεύεις στον Χριστό, αυτός ευσωτερές το κόσμο.

Το κύμα τον πήρε και πάλι απομακρύνθηκε, η μια σανίδα από την άλλη απομακρύνθηκε. Σε λίγο νέο κύμα τον στέλνουν πάλι πλησίον, πάλι επλησίασε. Αυτός ο άνθρωπος λέει στον άλλον, πιστεύεις στον Χριστό, αυτός ευσωτερές το κόσμο.

Ένα νέο κύμα τον εβύθισε τον χριστιανό αυτό. Αυτόν. Όταν κατόπιν εσώθη ο άλλος και πήγε στην ξηρά, στη Νέα Υόρκη, τα λόγια αυτά ήταν πύρινα. Τι ψυχραιμία είχε ο άνθρωπος αυτός, τη στιγμή που πάλευε με τα άγρια κύματα, να έχει την ψυχραιμία εκείνη, τέτοια ψυχραιμία, να μιλάει για τον Χριστό.

Η ψυχραιμία αυτή μας υπενθυμίζει την ψυχραιμία που είχε ο Απόστολος Παύλος, ενώ ήταν αποκλεισμένοι μέσα στο πλοίο, αυτός βρήκε την ευκαιρία να μιλήσει για το Χριστό. Μάλιστα, παντού για το Χριστό να μιλάς, να συζητάς για το Χριστό, μέσα τη διάθεση να έχεις τη διάθεση, αυτή τη διάθεση, παντού και πάντοτε να κηρύττεις το όνομα του Χριστού.

...το Χριστό. Μάλιστα, να είσαι κήρυκας του Ευαγγελίου παντού. Να μην διστάσεις παντού, ενώπιον όλου του κόσμου, να κηρύξεις το Ευαγγέλιο, το Χριστό. Εδώ στη Ρωσία, στην άθεη Ρωσία, κήρυγμα δεν επιτρέπεται, κατήχηση δεν επιτρέπεται. Ποιοι νομίζετε ότι στη Ρωσία κάνουν την κατήχηση; Μια κατηχήτρια στη Ρωσία που αξίζει για εκατό δικές μας κατηχήτριες και κατηχητές. Κατηχήτρια στη Ρωσία είναι...

Είναι οι γιαγιάδες που πιστεύουν στον Θεό και κατηχούν τα εγγόνια τους. Τα εγγόνια τους να κατηχούν, μέσα στα εγγόνια τους, μακριά από την αθεΐα και την απιστία. Και ένας λέει τέτοιος, ένας μικρός ξανθός, Ρώσος μικρός, 7 χρονών, πλησίασε τον παπά της ενορίας, του λέει: «Παπά, παππούλη, κάτι έχω να σου πω σήμερα».

Τι να σου πει, πλησιάζεις στο αυτί, λέει παππούλη ύματα δυο λέει, δυο ύματα. «Τώρα είμαστε τρεις, λέει, βρήκα και έναν άλλο, λέει, και είμαστε τρεις». Τρεις, να λέει, οι χριστιανοί. Ακούτε, ακούτε διάθεση που οι μικροί αυτοί γεννήκανε κύριοι στο Ευαγγέλιο και οι γιαγιάδες της Ρωσίας που έπληγαν μέσα τους σε έναν προύτορ συναισθημάτων καθ' αυτό να μεταδώσουν το Ευαγγέλιο.

Αυτό λοιπόν είναι το ρητό το οποίο ερμηνεύουμε σήμερα. Αλλά πρέπει να γνωρίζετε ότι στην παλιά εκείνη εποχή, στην εποχή του ηρωισμού, μεταχειρίζονταν οι Χριστιανοί και έξυπνα μέσα, έξυπνα. Δεν ήταν κουτοί, δεν ήταν βλάκες, ήταν ευφυείς, είχαν το Πνεύμα το Άγιον και χρησιμοποιούσαν ποικίλα δολώματα, όπως ο ψαράς χρησιμοποιεί ποικίλα δολώματα για να αλιεύσει, έτσι και αυτοί χρησιμοποιούσαν ποικίλα μέσα για να κερδίζουν τους ανθρώπους.

Θα σας αναφέρω ένα παράδειγμα, δυο παραδείγματα μάλλον, για να δείτε κατά ποιον τρόπον εργαζότανε. Σε ένα πορνείο μέσα είχε πέσει μια κοπέλα. Κοίτα, μες στο πορνείο, εκεί μέσα. Πήγε, τι έγινε, σώθηκε, πώς σώθηκε, δεν σας λέω το όνομά της.

Το αφήνω, δεν θέλω να τα λέμε όλα. Να ψάξετε, να διαβάσετε τους βίους των Αγίων, να βρείτε το όνομα αυτής που αγίασε και να βρείτε ακόμα και το όνομα εκείνου του Αγίου, ο οποίος την έσωσε. Καλόγερος ήτανε, αλλά πώς την έσωσε; Έφυγε ως καλόγερος, έβγαλε τα ράσα του, έκοψε τα γένια του, ξυρίστηκε τελείως, παρουσιάστηκε ως νέος, κομψευόμενος νέος, πήγε μέσα στο πορνείο και εκεί συνάντησε αυτή την πόρνη τη γυναίκα.

Και έκλαψε ο οποίον της με δάκρυα πραγματικά και την γέννησε και την έβγαλε μέσα από την πορνεία, την έβγαλε από το κάρβουνο εκείνο, έβγαλε διαμάντι. Τέτοια μέσα με τα γύρω. Δεν έχει ένα άλλο παράδειγμα.

Ήταν το παράδειγμα που έμποραψε ραϊβλίο η μάλλον μετέφερε ραϊβλίο λαξιλίκια ο πολίτης του Μαργαΐπης, ο Βαρλάμ και ο Άσσαρ Ότι μέσα σε έναν πύργο της Ανατολής ένας πατέρας άθεος έκλεισε το παιδί του, τον διάδοχό του, τον Ιωάσαφ, τον έκλεισε μέσα και απαγόρευσε να του μιλούνε για τον Χριστό κανείς απολύτως.

Απαγορευόταν να του μιλούν για τον Χριστό. Για διάφορα πράγματα του μιλούσανε. Πώς αυτός ο άνθρωπος πίστευσε; Ένας πάλι καλόγερος τι έκανε; Παρουσιάστηκε ως έμπορος. Ως έμπορος, και λέγει στον φύλακα του φρουρίου ότι εγώ έχω κάτι σπουδαίο, ότι έχω ένα διαμάντι πολύτιμο και θέλω να το κάνω δωρεάν εις τον πρίγκιπα, εις τον διάδοχο.

Και έτσι ξεγέλασε τους φρουρούς και προχώρησε μέσα εις τον πύργο και είδε τον διάδοχο, τον πρίγκιπα, και τον εδίδαξε περί του Χριστιανισμού. Τι αυτάς μεθόδος εκβίζονται οι Χριστιανοί για να μπορέσουν να κερδίσουν ψυχές.

το μολύβι, τον τύπο.

Ο τύπος, άλλο μέσο που δεν το είχαν οι πρώτοι Χριστιανοί στους πρώτους αιώνας, σε περιορισμένη κλίμακα. Ο τύπος είναι ένα μεγάλο μέσο διαδόσεως του Ευαγγελίου που ήταν άγνωστο στα παλιά τα χρόνια και πρέπει να παρακολουθήσουμε τον Θεό για τον Κοντοβέργιο ο οποίος έκρατε τη μεγάλη αυτή ανακάλυψη και ο λόγος του Θεού διαδόθηκε παντού.

Είναι μεγάλο πράγμα.

Το πράγμα, το περιοδικό, το θρησκευτικό, τα βιβλία τα θρησκευτικά, όλα αυτά τα βιβλία που εκδίδουν εδώ φιλοτίμως διάφοροι εκδοτικοί οίκοι είναι μέσα δια των οποίων αγρεύονται ψυχές στον Χριστό. Θα φέρω ένα παράδειγμα. Είναι γραμμένο σε ένα βιβλιαράκι ωραίο που εξέδωκε προ ετών η Αδελφότης της Ζωής ή μάλλον του Σωτήρος. Εκεί γράφεται το εξής, ότι πάνε τώρα πολλά χρόνια, πολλά χρόνια.

Εβδομήντα και πλέον χρόνια πριν, κάποιος περπατούσε στο δρόμο και εκεί στο δρόμο είδε μέσα στα σκουπίδια ένα χαρτάκι χαμοπεταμένο. Κάποια φωνή του είπε μέσα του: «Σκύψε και πάρ' το». Σκύβει λοιπόν και παίρνει το χαρτί αυτό, το λερωμένο, το τσαλακωμένο, που κατόπιν το κράτησε και το έκανε κορνίζα και το είχε στο δωμάτιό του.

Το χαρτάκι αυτό ήταν ένα άρθρο που έγραψε ένας από τους λαμπροτέρους ιεροκήρυκας της νεοτέρας Ελλάδος, που φέτος είναι 100 χρόνια από την ημέρα της γεννήσεώς του. Αλλά μη σε ορτάζομαι των ποιητών, των ζωγράφων, των διαφορετικών επαιτίους δεν εορτάζομε τας επετείους των μεγάλων ανθρώπων της Εκκλησίας μας.

Ένας δε τοιούτος λαμπρός ιεροκήρυκας, που αμφιβάλλω εάν μέσα εδώ στην εκκλησία, εδώ στο Μέστη Συνάδεση, υπάρχει που τον ήκουσε, αηδόνι πραγματικό του άμβωνος, εξαίρετος κήρυκας, χαρακτήρας άγιος, Είναι ο Πάτερ Διονύσος ο Παραζουλής που εγενίζει το Άγιο προεκατό χρόνια Σε αυτό λοιπόν το χαρτάκι που είδε αυτός, που έπιασε, Ήταν ένα φλογερό κήρυγμα, γραπτό κήρυγμα του αειμνήστου Παραζουλή.

Και το διάβασε και μετανόησε και εξομολογήθηκε. Και είναι ζωντανός Χριστιανός και το κορνίζωσε. Το έκανε κορνίζα και το έβαλε εκεί στο σπίτι. Τώρα θυμάται ότι αυτό το χαρτί τον έσωσε. Μάλιστα, έχει δύναμη τεράστια ο Λόγος του Θεού.

Ένα φυλλάδιο που σκορπάς, ένα βιβλίο που συνιστάς, έχουν δύναμη μεγάλη αυτά τα πράγματα. Και στον άλλο κόσμο όταν πάμε θα δούμε εκπλήξεις. Τι εκπλήξεις; Θα δείτε χριστιανούς, ανθρώπους που έχουν φύγει από τον δρόμο του Θεού, να λένε: Αυτό το βιβλίο με έσωσε από τον βούρκο της ατιμίας και διαφθοράς.

Αυτό με έσωσε από την πλάνη και την αμαρτία. Έχουμε λοιπόν εκτός της γλώσσης σήμερα εδώ στα Βαλκάνια ένα μεγάλο μέσο διαδόσεως του Ευαγγελίου. Και αυτά είναι τα περιοδικά, είναι τα βιβλία τα οποία εκδίδουν οι διάφοροι εκδοτικοί και η Εκκλησία.

και πρέπει να κάνουμε χρήση του μέσου αυτού. Αλλά περισσότερο από όλα τα βιβλία, δεν υπάρχει ανάγκη να σας υπενθυμίσω ότι το βιβλίο που είναι μοναδικό και το οποίο ονομάζεται ο βασιλεύς των βιβλίων είναι η Αγία Γραφή.

Και επ' αυτού έχω να στεναφέρω ένα έλεγχο του. Δεν είναι πολλά χρόνια, αυτά τα χρόνια εόρτασαν στη Ρωσία τα 100 χρόνια γεννήσεως ή μάλλον του θανάτου ενός μεγάλου κήρυκος της Ρωσίας, προφήτου, του Ντοστογιέφσκι.

Πώς σε σώθηκε αυτός, δεν πιστεύεις στον Θεό Ιωστογέννησης. Τον άρπαξε ο Τσάρος, τον κατεδίκασε σε εξορία και τον έστειλε στη Σιβηρία.

Ήταν χειμώνας καιρός και οι κατάδικοι εβάδιζαν στη Σιβηρία να κλειστούν στο στρατόπεδο της Σιβηρίας. Στο δρόμο είναι βιανείς ο νοσικός λαός. Βγαίνουν στον δρόμο γυναίκες και έδιναν στους καταδίκους που οδηγούνταν πεζοί στον τόπο της εξορίας.

Στην εξορία, άλλος έδωσε καρύδια, άλλος σταφίδες, άλλος φρούτα, άλλος ό,τι ήθελε. Μια γυναίκα, μια γριούλα, επλησίασε και του έδωσε το εξής, που δεν τον ήξερε: «Εγώ δεν έχω τίποτα να σου δώσω, να σου δώσω αυτό το βιβλίο», λέει. Το πήρε, ήταν η Αγία Γραφή, το πήρε και όταν πήγε στα κάτεργα, μες στις φυλακές, άρχισε να το διαβάσει και από εκείνο το Ευαγγέλιο ενεπνέστη και έγραψε τα σπουδαιότατα συγγράμματά του.

Και πάνω στον τάφο του που είναι στην Πετρούπολη, που τον επισκέφτηκε εφέτος ένα δικό μου πνευματικό τέκνο, ο ιεροκήρυκας Σερρών, ο πάτερ Γερβάσιος, μου έστειλε μια φωτογραφία με το μνήμα του και με ανοιχτό το Ευαγγέλιο, το οποίον του έκανε εντύπωση.

Λοιπόν, έχεις γλώσσα, μίλα για τον Χριστό, ατρομήτως, ατρόμητος. Έχεις πένα, γράφε. Δεν έχεις πένα, παίρνε έντυπα και σκόρπα έντυπα, παντού δεξιά και αριστερά. Μάλιστα, αν είσαι χριστιανός, αν είσαι χριστιανός.

Εγώ κοντά εκεί στα σύνορα, θα σας μιλώ με παραδείγματα, κοντά εκεί στα σύνορα είναι η Αλβανία, είναι το κράτος του Ενβέρ Χότζα. Εκεί απαγορεύεται πάσα κίνηση, ούτε κατηχητικό, ούτε κήρυγμα, ούτε παπάς, ούτε σταυρό στα μνήματα. Ξεριζώσαν τους σταυρούς από όλα τα μνήματα και τα ονόματα ακόμα τα καταργήσανε, τίποτα απολύτως.

Και δεν υπάρχει. Ακούστε τι έκαναν οι χριστιανοί. Κοντά στα σύνορα του αλβανικού κράτους τρέχει ένας ποταμός. Στον ποταμό αυτό η ελληνική εταιρεία προς διάδοσιν της... Τι έκανε; Έκανε κιβώτια μικρά και μέσα στα κιβώτια τα μικρά έκλεισε μέσα Άγιες Γραφές.

Ευαγγέλια, ψαλμούς, προφήτες και λοιπά. Τα συσκεύασαν κατά τον τρόπο ώστε να είναι αδιάβροχα. Τα έρριψε στο ποτάμι και το ποτάμι τα έφερνε και τα πήγαινε στην χώρα των Αλβανών. Και οι Αλβανοί τρέχανε, βοσκοί, χωρικοί, τρέχανε δεξιά και αριστερά.

Και γινόταν μεγάλος τάραχος. Όταν το πήραν οι τύρανοι στα Τίρανα, πληροφορήθηκαν οι τύρανοι ότι τέτοιον τρόπον βρήκαν οι Χριστιανοί να διαδίδουν το Ευαγγέλιο. Τότε βάλανε συρματοπλέγματα στις πηγές του ποταμού, για να μην τα αρπάνε, για να μην μπορούν να περάσουν.

Ας ευχαριστήσουμε τον Θεό, διότι από όλα τα Βαλκάνια εδώ στην Ελλάδα ο λόγος του Θεού τρέχει απολύτως ελευθέρως. Σε κανένα άλλο κράτος των Βαλκανίων δεν έχουμε τόσα βιβλία, τόσα περιοδικά, τόσα όπως είναι στην Ελλάδα, και είμαστε υποχρεωμένοι να κάνουμε χρήση όχι μόνο της γλώσσης μας, αλλά να κάνουμε χρήση και της γραφίδος και των μέσων της τυπογραφίας προς διάδοση του Ευαγγελίου.

Ευαγγέλιο. Το ένα μέσο να διαδώσουμε το Ευαγγέλιο είναι η γλώσσα μας, το δεύτερο μέσο είναι η γραφή μας, είναι ο τύπος, το τρίτο μέσο πάλι το οφείλουμε στην τεχνολογία και αυτό το άλλο μέσο, αγαπητοί μου, είναι οι κασέτες.

Δεν είχα μεγάλη ιδέα για τις κασέτες και θυμάμαι πολύ καλά ότι έλεγα από εδώ πέρα τους ανθρώπους που είχαν την ιδέα αυτή της διαδόσεως με κασέτες. Τώρα τι παίρνω; Παίρνω γράμματα από τον Καναδά, από την Αυστραλία, από τη Νότιο Αφρική, κάτω από το άκρο, από το ακρωτήριο, από το Βέλγιο, από τα ορυχεία του Βελγίου, από τα νοσοκομεία του Λονδίνου, από παντού ένα γεγονός ευχάριστο ότι οι κασέτες των κηρυγμάτων φεύγουν και ταξιδεύουν και φτάνουν μακριά.

Και το κήρυγμα μεταδίδεται με τις κασέτες. Σε είκοσι ή με δε την ώρα αυτή πρέπει να χαρθεί στο Θεό ότι το κήρυγμα αυτό που ακούτε εσείς δύο-τρεις χιλιάδες εδώ δεν θα ακουστεί σε δύο-τρεις χιλιάδες. Θα ακουστεί σε τριάντα, σε σαράντα, σε πενήντα χιλιάδες.

Άλλο μέσο μάς έδωσε ο Θεός της διαδόσεως του Ευαγγελίου με τις κασέτες αυτές.

Άλλο μέσο, είναι άλλο μέσο. Ποιο μέσο είναι; Είναι το ραδιόφωνο. Μάλιστα.

Λέει κάπου ο Χρυσόστομος, το λέει. Μια μέρα μιλούσε ο Χρυσόστομος και σε μια στιγμή διέκοψε το κήρυγμά του και είπε ο Χρυσόστομος, τι είπε; Αχ, λέει, να μπορούσα να ανεβώ σε μια κορυφή ενός βουνού, να σταθώ στην κορυφή και να έχω φωνήν ισχυράν, να έχω φωνήν στεντορείαν και από εκεί που είμαι, από το βουνό, να μιλήσω, να με ακούσει όλη η οικουμένη.

Αυτό που ως ευχή το ήθελε ο Χρυσόστομος, να ανεβεί σε μια κορυφή ενός όρους και από εκεί να ακούει τη φωνή του σε όλη την οικουμένη, αυτό που εξεφράζετο ως μια ευχή, προφητεία μάλλον, του Χρυσοστόμου, έχει γίνει πραγματικότητα.

Δεν είναι ανάγκη να ανεβείς επάνω στο βουνό, στην κορυφή. ομιλήσει τον εγωγικό σταθμό και από τον εγωγικό σταθμό ακούει τη φωνή του στα πέρα για το κόσμο. Ένα νέο μέσο, το οποίο επώθη η ψυχή του Ιερού Χριστού Χριστού.

Και αυτό το μέσο είναι σήμερα στη διάθεση πάλι της ανθρωπότητας. Όπως και η τυπογράφηση το ίδιο. Είναι μέσα με τα οποία δύναται να διαδοθεί ο Λόγος του Θεού ταχύτατα. Αλλά στο σημείο αυτό πρέπει να ομολογήσουμε, αγαπητοί μου χριστιανοί, ότι το ραδιόφωνο και η τηλεόραση δεν βρίσκονται στα χέρια των χριστιανών, ευρίσκονται στα χέρια του διαβόλου και ο διάβολος χρησιμοποιεί το ραδιόφωνο και την τηλεόραση για να ξεριζώσει μέσα από τις καρδιές των ανθρώπων ό,τι ιερό και ό,τι...

Λοιπόν, εκεί μέσα, και βλέπεις εδώ, και όχι μόνον τούτο, και επάνω στα ερτζιανά κύματα, όπως έγραψα σε ένα φυλλάδιο, έχουν γαντζώσει δαίμονες της κολάσεως και από εκεί καθημερινώς σκορπάνε το δηλητήριο της απιστίας και αθεΐας εναντίον παντός ό,τι είναι ελληνικό, ιερό και όσιο.

Μάλιστα, όταν γινόταν ο πολιτικός γάμος, γινόταν συζήτηση πολιτικού γάμου, επί ένα χρόνο οι κύριοι αυτοί έκαναν πλύση εγκεφάλου πάλι στον ελληνικό λαό, επί ένα μέρος. Και με πήρε κάπου και μου λέει δεν έρχεσαι, ηρωνικώς, δεν έρχεσαι λέει πάτε να μιλείς κι εσύ για να με κορελέψεις όταν με μπέφτουν κάθε άνθρωπο.

Λέω εγώ: «Δεν πέφτω στην παγίδα σας, αλλά ζητώ κάτι άλλο». Επί ένα μήνα να επιτρέψετε στη Σύνοδο να στείλει εκλεκτούς ιεροκήρυκες να κάνουν και αυτοί...

Απαράδεκτο ήταν. Και σήμερα ένας παπάς, ταπεινός παπάς του χωριού, που υπάρχουν άγιοι άνθρωποι στα χωριά, συνειδητοί παπάδες, ευλαβείς, πιστοί, που δακρύζουν, που παίρνουν τα δυσκολόγια και κλαίνε. Ένας παπάς τίμιος που μένει εκεί, που ανέδει καμία αναπομπούλα επάνω στα σύνορα, θυμηθείτε το λόγο μου, όπως τη Σμύρνη, όποιος εγκατέλειψε τη Σμύρνη, και μην είναι μόνο το ράσο.

Το ράσο της Σμύρνης έχει κι ένα στήμι, μια αναπομπούλα, το ράσο θα μείνει πάλι εδώ να σκεπάσει την Ελληνική Πατρίδα.

Λοιπόν, ένας παπάς δεν έχει δικαίωμα να εμφανιστεί, αλλά γίνεται αντικείμενο χυδαιοτήτων και περιφρονήσεως και εμπαιγμών. Και βρέθηκε και μια κυρία, που αποφεύγω να πω το όνομά της, η οποία είπε ότι το βάπτισμα είναι μασκαραλίκια.

Και κατόπιν, το χειρότερο από όλα, δεν θέλω να πολιτικολογήσω, ούτε θέλω να εισέλθω σε καταχείριμα καταρρώσεων των κομματικών. Και σας υπέστησα τας ευθύνας ενώπιον Θεού και ανθρώπων, ότι είστε υποχρεωμένοι να διαδώσετε με πίστη και αγάπη και φόβο Θεού, ατρομήτως τον Λόγον του Θεού μέσα στην γενιά μας.

Αλλά εκείνο το οποίο ζητώ, το οποίο θέλω να πω, είναι το εξής. Δεν ανήκω εις τα κόμματα, το ξέρετε πολύ καλά, 50 χρόνια. Αλλά πώς να μην στεναχωρηθώ; Προχθές διάβαζα ότι έγινε ένα δικαστήριο, σεβόμεθα τα δικαστήρια και τους δικαστάς, στους οποίους έχουμε εμπιστοσύνη.

Αλλά πώς να μην στεναχωρηθώ, όταν διάβαζα ότι εδώ κάτω στο Κιάτο, στην Κορινθία, κάποιος τσοπάνος, βοσκός, δεν ξέρω, στενοχωρημένος, τον κυνηγούσανε για φόρους, ξέρω ότι τον κυνηγούσανε, είχε πει και λίγο, τέλος πάντων δεν έκανε καλά, δεν εγκρίνω ότι πρέπει να υβρίζουμε τους κυβερνήτας μας, οιοιδήποτε κυβερνήται, και το Ευαγγέλιο μας συνιστά να τιμούμε τους άρχοντάς μας, τους άρχοντας, οιοιδήποτε άρχοντες, και αν ακόμα οι άρχοντες αυτοί δεν βρίσκονται στο ύψος των, πρέπει να τιμήσουμε τον εκπρόσωπο της εξουσίας. Δεν είμαι να υβρίζουμε τους άρχοντάς μας, όχι, αλλά θέλω να κάνω κάτι άλλο. Αυτός λοιπόν, τέλος πάντων, απλοϊκός άνθρωπος εκεί πέρα είπε μια ύβρη εναντίον του Πρωθυπουργού της χώρας.

Υπήρχε, κραπ, κραπ, το πιάσαν, το μπήκανε μέσα, το βλύσανε μέσα, το δικάσανε πρωτοφόρο παρακαλώ 16 μήνες. 11 λοιπόν, 16 μήνες. Το λέγω λοιπόν αυτό το πράγμα για να σας δείξω ότι κάποιος που δεν ήβρισε τον Πρωθυπουργό, αλλά ο οποίος ήβρισε εκείνον ενώπιον του οποίου ένα πελώριο μηδενικό είναι και ο Πρόεδρος Δημοκρατίας και ο Πρωθυπουργός και όλοι μας, ένα πελώριο μηδενικό.

Ήβρισε κάποιος άλλος με την πιο αισχρότερη λέξη. Δεν ηκούστη ποτέ επάνω στην Ελλάδα αισχρότερη λέξη από τη λέξη αυτή που είπε αυτός ο κύριος, ο οποίος τώρα είναι Διευθυντής του Ραδιοφωνικού Σταθμού και λοιπά, και είπε τέτοια λέξη που είναι εντροπή να την αναφέρομε.

και τον κατήγηλε η Ρασίνοδος, όχι ο Αυγουστίνος, η Ρασίνοδος τον κατήγηλε πόλευτον το πόλεμο σαν βρόσιρος με το θάρρος που τον διακρίνει, τον κατήγηλε στη Ρασίνοδο, τον κατήγηλε παντού και εξακολουθεί να υπάρχει στην κορυφή και εκεί πέρα και λοιπά.

Α, έτσι, όταν βρίζουμε το πρόσωπό μας, τότε αμέσως 16 μήνες. τι συμπεριλαμβάνει αυτό το σημαίνει, ότι μικρός ο Χριστός, μικρά η Παναγία μας, μας, μικρά η θρησκεία και μεγάλος, πολύ μεγάλος είναι ο Πρωθυπουργός και πολύ μεγάλος είναι ο Πρόεδρος Δημοκρατίας.

Θα σβήσει το έφρος αυτό, θα σβήσει. Εγώ για την αυτήν την αδιαφορία την οποία δείχνουν μικροί και μεγάλοι, για τις βλασφημίες, αβλαστίμιες, βλασφημίες, μου έγραψε ένα πνευματικό παιδί κάτω από την Πελοπόννησο, στα Θεμάρχη, σαν ανθυπασπιστής, λέει: «Πάτερ μου, θα

Πάτερ μου, θα παραιτηθώ. Γιατί; Περπατούσα στον δρόμο και ακούω έναν να βλαστημάει αισχρότατα Χριστό, τον Χριστό. Τον άρπαξα, τον βούτηξα, τον πήγα στο κρατητήριο να τον δικάσω την επόμενη μέρα και έρχεται ο προϊστάμενός μου, ο μοίραρχος. «Άντε ρε, που ασχολείσαι με αυτά; Πάρ' τον έξω». Εγώ δεν τον έβγαλα.

Ευχή, Δεν έχουμε μέσα στα χέρια μας το ραδιόφωνο. Ναι, και το ραδιόφωνο, κοίτα, όλα σας έγινε μονοπώλιο μέσα σε μια δημοκρατία η οποία να επιτρέψει να ακούνται όλες οι φωνές των Ελλήνων. Μονοπώλιο έγινε. Κάτι στο μονοπώλιο.

Τέτοιο μονοπώλιο τελείωσα, αγαπητοί μου χριστιανοί. Τέτοιο μονοπώλιο ήταν και στη Γαλλία. Στη Γαλλία. Δεν επέτρεπε η Γαλλία άλλο ραδιόφωνο.

Από το ραδιόφωνο το κρατικό, που αναγκάστηκε ο Μιτεράν, όταν ήταν αρχηγός, αρχηγός αντιπολιτεύσεως, που δεν μπορούσε να μιλήσει από το ραδιόφωνο, μόνο ο Ντισκάρ μιλούσε από το ραδιόφωνο, ο Ντισκάρ. Όταν αναγκάστηκε λοιπόν ο Μιτεράν να πάει να μιλήσει σε πειρατικό σταθμό, πήγε σε πειρατικό σταθμό και από πειρατικό σταθμό ομίλησε στον γαλλικό λαό. Και μόλις ακούστηκε ότι μίλησε στο πειρατικό σταθμό, η αστυνομία...

Πολιόρκησε, βρήκε το σταθμό, τον έκανε κομμάτια, τον κατέστρεψε τελείως και ο Μιτεράν έγραψε στο πρόγραμμά του. Πραγματικός πνεύματος ο Δημοκράτης. Πρώτον άρχοντος του προγραμματός του, άρχοντος του προγραμματός του, του Μιταράν, προς τη μην του.

Ελευθερία ραδιοφώνου!

Ελευθερία ραδιοφώνου! Και μόλις ανέλαβε την εξουσία, έδωσε άδεια: κάθε οργανισμός, κάθε εκκλησία, κάθε κόμμα είχε την ελευθερία να εκπέμπει από το ραδιόφωνο.

Τα τελειώνω!

Και μέχρι σήμερα, μέχρι σήμερα, στη Γαλλία έχουν δοθεί 300 άδειες ραδιοφώνων, εκ των οποίων οι 50 είναι εκκλησιαστικές. Από τις τέσσερες ταύτες της επισήμου, από το βήμα του αυτού, απευθύνω έκκλησιν προς τον πρωθυπουργό της χώρας, κύριε Παπανδρέου.

Κύριε Παπανδρέου, μάδι στο Μιτεράν, είναι φίλος σου ο Μιτεράν, να μην βρίσκεται στο Μιτεράν, ελευθερία στο ραδιόφωνο, ελευθερία στο ραδιόφωνο.

Ωραία!

Και όταν δοθεί η ελευθερία στο ραδιόφωνο, δεν θα έχουμε ανάγκη να πέφτουμε στα πόδια του βασιλίου, το παρακαλούμε να μας δώσει 5 λεπτά, θα μιλήσουμε από το ραδιόφωνο της πατρίδος μας. Ότι αυτή η αλλαγή, είμαι υπέρ της αλλαγής, αλλά αλλαγής όχι με τον Διάβολο, με το Ευαγγέλιο και μόνο με το Ευαγγέλιο.

Κύριε Παπανδρέου, επισήμως απευθύνω την έκκληση να μητήσει ο Μιτεράν, το φίλο σου. Είστε βραδιόχων όχι στην Ελλάδα, και εμείς από τα βαδάκια, ο πτωχός λαός, εκατομμύρια των εκατομέλιων, σε όλη την Ελλάδα.

Ευχή,

Τον κόσμο αυτόν και εγώ δεν υπογράφω. Είδε να με δικάσετε στο ρούφ, θα θυμάστε αυτά. Λοιπόν, το λέγω αυτό για να συνειδητοποιήσω. Ενώπιον Κυρίου και ενώπιον Αγγέλων και Αρχαγγέλων και ενώπιον εκλεκτού ακροατηρίου, ενώπιον ημών παλαιών και νεωτέρων πατέρων, των οποίων δεν είμαι άξιος να φιλήσω τα πόδια, σαν αμαρτωλός επίσκοπος, ενώπιον όλου του λαού δίνω μια υπόσχεση την οποία θα κρατήσω.

Και θα είμαι ευτυχής να έρθουνε να με συλλάβουνε και θα πω στους δικαστές: Και οι δικασταί εμένα μη συλλαμβάνετε, γιατί από τα ραδιόφωνα εκήρυξα Ιησού Χριστόν Εσταυρωμένον και τη Σοφία.

Έτσι οι Αρχιεπίσκοποι Αθηνών Σαραβείου, των οποίων αγαπώ και δεν μισώ, να τολμήσεις, να ομιλήσεις κι όλος εγώ θα περιμένω ένα μήνα-δύο μήνες. Μετά δύο μήνες, μετά δυο μήνες, εβρήκα ένα χρυσό παιδί, που ήρθε και μου είπε: «Πάτερας της Διάδησης, ξέρει θα βμάσει ηλεκτρονικά, θα με εγκαταστήσει στην Λόιδα, πέραν και Κώσταντον». Εγώ θα περιμένω. Ένα μήνα, δυο μήνες. Μετά δυο μήνες, εβρήκα ένα κρυσό παιδί που ήδη και μου είπε, Πάτερ, στην διάθεσή σου, ξέρει, θα βμάσει η ηλεκτρονικά. Θα με εγκαταστήσει στην Λόιδα πειρατικό σταθμό. Έτσι οι Αρχιεπίσκοποι Αθηνών της Σαραβήμ, των οποίων αγαπώ και δεν μισθώ, να τολμήσεις, να προχωρήσεις, να κάνεις πρακτικό σακόν, να ομιλήσεις και ο λαός ολοκλήρωσαν οι μέτρες.

Ωραία!

Αυτή είναι η τολμηρά ιδέα, την οποία είχα να σας πω στο τέλος του κηρύγματος. Και τώρα από εσάς περιμένω εφαρμογή, είτε με τη γλώσσα, είτε με τη γραφίδα, είτε την ημέρα, είτε την νύχτα, όπου και να σταθούμε να κηρύττουμε Ιησού Χριστό, ο πάντας ελλήνων, γυμνήτε και βρεθούτε εις πάντα της ώρας.

Θυμάστε, και επειδή τα λόγια τα παίρνει ο άνεμος, τα γραφτά μένουν,

θυμάστε τον Ιανουάριο μήνα που έγραψα μια Σπίθα και έγραψα μια ανοιχτή επιστολή στον Πρόεδρο Δημοκρατίας;

...κρατίας, το θυμάστε, εκείνη η επιστολή μαζί με άλλες ενέργειες συνετέλεσε πολύ να γίνει ο γάμος προαιρετικός και όχι υποχρεωτικός πολιτικός γάμος. Τώρα, στη Σπίθα που θα πάρετε στα χέρια σας, δημοσιεύω μια άλλη επιστολή προς τον κύριο παντοδύναμον Κουτσόγιωργα, ο οποίος είναι υπεύθυνος για τα ραδιόφωνα, και τον καλώ εν ονόματι της πατρίδος και θρησκείας και δημοκρατικών ιδεών να μην τον το μετράν και να δώσει ελευθερία στα ραδιόφωνα. Επιστολή γραπτή.

Λοιπόν, θα πάρετε στα Άγια σας χέρια όσες Σπίθες θέλετε και μετά το Άγιο σας χέρι να κάνει έναν κόπο να τη διπλώσει τη Σπίθα, να την κάνει μια επιστολή και αντιστηρίζει τον κύριο Κουτσόγεργα Σας βάζω τετραχή, σας βάζω κανόνα.

Είστε δύο χιλιάδες, τρεις χιλιάδες εδώ μέσα. Τρεις χιλιάδες περιστέρια μετά στον Κουτσόγιωργα.

Ευαγγελισμός, Ευα ...και πεις μετά. Και αυτά θα είναι τα ωραιότερα χειροκροτήματα. Και με τη βοήθεια του λαού μας θα φτιάξουμε πειρατικό σταθμό εις πείσμα τους. Γράψτε στον Αγάμεμνονα, που τον ξέρετε, γράψτε στον Αγάμεμνονα Κουτσόγιωργα, αυτόν, Υπουργό Προεδρίας Κυβερνήσεως, ενταύθα. Ενταύθα, ενταύθα, ενταύθα. Δεν χρειάζεται οδός, δεν χρειάζεται τίποτα, και μερικά μάλιστα, καμιά πεντακοσαριά, να τα ζητήσετε από τον Κύριο. στον κύριο Πρωθυπουργό. Μάλιστα, αυτά. Και τώρα όλοι μαζί, μια ψυχή ένας λαός, μια ψυχή ένας λαός, μια ψυχή ένας λαός, θα νικήσω. Όλοι μαζί. Κανονικώς κάνει κάτω την Βεροσταυρό. Εγώ ευχαριστούμε ό,τι δείτε. Απούστε χειροκροτάτε. Δεν λέω τίποτα. Αλλά θα θέλω τώρα ένα άλλο. Ένα άλλο. Εύκολο χειροκροτάτε. Αλλά θέλω τα χέρια σας όταν φτιάξω πραγματικό σταθμό. Όπως είναι τα χέρια σας έτσι, να πάρεις τις τσέπες μετά. Εν πάση περιπτώσει, είτε μας δώσουν άδεια, είτε δεν μας δώσουν άδεια, εγώ θα φτιάξω πραγματικό σταθμόν της πίσπας των λεμόνων. Εγώ ευχαριστούμε όσοι έτσι ακούστην χειροκροτάδες και δεν λέω τίποτα.