Finding Christian Joy and Purity During the Triodion

This English transcript is an automated translation of the original Greek lecture. It may contain errors; the original Greek audio recording is the authoritative source. Some passages are omitted per editorial policy.

My dear Christians, tonight I want to say a few words, and I hope you will spread what you hear throughout the city. We are in the holiest season of the Church year, the season called the Triodion.

The Sunday of the Publican, the Sunday of the Prodigal Son, the Sunday of the Last Judgment, and Cheesefare Sunday: these four Sundays and the three weeks between them are a time when our Church calls us.

What does she call us to do? To follow Christ’s example and prepare to commemorate the revered Passion of our Lord. As I have said before, this season lasts seventy days. It is like a ladder whose first step rests here on the earth.

Its last step reaches the stars of heaven. It has seventy steps, and the first is humility. That is the step the Publican takes when he says, “God, be merciful to me, a sinner.” That is how this season should begin. Then we come to Great and Holy Saturday, when the Divine Liturgy is celebrated here and the priest carries a basket full of bay leaves.

He scatters them through the church as we sing, “Arise, O God; judge the earth.” In this season, then, the Church calls us to follow Christ, who crossed the Jordan, went into the wilderness, fasted for forty days and forty nights, and struggled face to face with the devil.

The Church calls us to pray more fervently, to fast more earnestly, and to give alms more generously. Christ and our Church call us to do these things during this season. And what do we do? What do we do? We do the very opposite of what our holy Church commands us to do.

Do you know what we are like? Suppose the police declared the coming week a week of cleanliness. The city would have to be clean, without even a scrap of paper in the street. It is a tourist city, so everything should be clean. But cleanliness matters beyond tourism: it protects our health.

Don’t you see what’s happening down in Kozani? There’s been an outbreak of paratyphoid. The water pipes have become contaminated, and people are afraid to drink the water. They boil it; they’re afraid to drink it. If I told you that a cup of water was contaminated, you wouldn’t drink it, however thirsty you were.

We must keep our homes, streets, pipes, and water clean. Filth contaminates food and water, and disease or an epidemic can devastate a whole city. How much more, then, must we keep our inner life clean.

We must keep our inner life clean. Yet these days that should be devoted to cleansing become days of uncleanness, of spiritual uncleanness.

During these days Satan serves his drinks, so to speak, in pretty little cups. The devil has his own refreshment stand and his own fine set of glasses. In those beautiful golden cups, Satan serves his own liquor, his own drinks.

But who among you would drink from a golden cup if someone told you the water inside was poisoned? That is what Satan does during these holy days. He has his little golden cups, and in them he puts a bit of everything: a few songs, a little dancing, a little amusement, a little revelry.

And people flock to where Satan is calling, where the devil is calling, and they enjoy themselves. Now I can hear you asking, “Is it a sin? Is it a sin for us to enjoy ourselves? What are you trying to do to us?” I’ve heard this not only here in Florina, but all over Greece. “What do you want from us, after all? You, Kantiotis, as they call me, or you, Father, or you, Bishop, what do you want? Do you want to turn us into the Holy Mountain? Into Katounakia? Do you want to make us nuns or ascetics, holding prayer ropes, kneeling all night and praying? We aren’t ascetics. We aren’t monks or nuns. We’re married people living in towns. We have children, daughters of marriageable age, and responsibilities. What do you want, to turn this place into Mount Athos?”

The Holy Mountain. Now some people say, “Religion is against joy. Are we not even supposed to laugh? Leave me alone, my Christian friend. We have suffered; we have our troubles. We want to enjoy ourselves a little, let off steam, and have a smile come to our lips.”

What do we say to these people who speak of laughter? That they have misunderstood us, completely misunderstood us. The faith we believe in is not against joy. Who ever said it was? God, our good God, did not bring us into this world for pain, sorrow, and suffering. He brought us here for joy. Yes, God brought us here for joy. And there is proof. What is the proof? What is the proof?

Here is the proof. What proof? Can you not feel it? Look up at the sky tonight and see the millions of stars. From down here on earth they look tiny, like little lamps. But as I have said before, they are countless.

It is easier to count the grains of sand by the sea than to count those stars. And those stars that look so small are larger than the Earth, which is itself a star. They are much larger than the Earth. The Earth is among the smallest of the stars. Millions of stars. It makes your head spin. They are countless. So I ask you, I ask you: of all those enormous stars whirling through the boundless heavens, which one has water? Which one has rivers? Which one has a sea?

Which of those stars has a sea? Which has grass, trees, and fruit? Which has lambs lying on the grass? Which has forests where nightingales sing? And which has the greatest gift of all?

How ungrateful we are! The forests are beautiful, our children are beautiful, the lambs and the fruit are beautiful. The snow, the rivers, the lakes: all are beautiful. Yet the most precious gift is the air, the breeze we are breathing right now. The other stars do not have it. Remember those astronauts I have spoken of before? When they went up there, they had something inside their suits...

They carried their air inside their suits. If a pin had pierced a suit and made a hole, all the air would have escaped, like the air from a car tire when the inner tube is punctured. Even losing a little air would have been dangerous. They would say, “Oh, when will we get back down to earth and breathe fresh air? When will we have a glass of water?” They were thirsty up there, on the moon, in heat of 150 degrees. Oh, those poor people! All these things are for us to enjoy in Christ. God placed us in Paradise. People ask, “Where is Paradise?” Why, this earth is a paradise, with its rivers, its air, its sun, its flowers, and its nightingales. It is a little paradise. When man sinned and was driven out of Paradise, sorrow came and joy departed. That is precisely why Christ came into the world: to bring joy back.

To bring a new ... joy into the world, to wipe away people’s tears, to fill this world with joy. We are now approaching Great Lent, and soon we will hear the Akathist Hymn. You will all gather here to hear it, a hymn of such sweetness that it alone shows that our Church is the Orthodox Church. Again and again we sing, “Rejoice.” How many times is that word repeated? One hundred and forty-four times. And how does it begin? “Rejoice, through whom joy shall shine forth. Rejoice, through whom the curse shall cease.” We say “Rejoice” to the Most Holy Theotokos (All-Holy), because through her Christ came into the world, and He is the joy of the world. Christianity brings joy to the world. It wants us to have joy. Who ever denied that? Did He not create you...

God did not cast you onto the moon. Remember what I am telling you: wherever man may travel, only the earth has these priceless gifts. God made it so that we could rejoice in the grandeur of nature.

Do you want joy? Do you like climbing mountains? I have no quarrel with that. Go up into the high mountains now and see the snow stretching as far as the eye can see, like a white garment covering the earth. I remember one winter when I left Kozani and went through Kastania. When we reached the heights, our driver, a simple man from Kozani, stopped. Those were difficult years, and we had passengers with us. “Stop, my brothers! Get out. Leave off your conversations and look at the greatness of God!” He made the sign of the Cross and said, “My God, what splendor!” Everything was covered in snow: beautiful, bright, magnificent.

Do you want joy? Go outside in spring and watch the almond trees blossom. “Having beheld the Resurrection of Christ...” Do you see how the almond trees are adorned? No bride is dressed as beautifully as they are. Poor man, shut away in the cinema! This earth itself is a vast theater of wonders.

So, you say you have no joy? Go out and look at the earth spread before you. Who laid it out? God laid a carpet for man, the king of creation, just as carpets are laid in palaces for a king to walk upon. God has carpeted the earth.

It is a green carpet, adorned with beautiful flowers. You walk upon God’s carpets, upon the grass that will soon ripen, when the sickles and machines will come to harvest it day and night.

Do you want joy? Go wherever you like. Go and see the waterfalls. Thousands of people visit Niagara and watch the water plunge seventy or eighty meters with a thunderous roar. Do you want joy? Go into the woods in summer, or down to the seashore. Listen to the nightingales singing their sweet songs among the trees.

Do you want joy? There is the joy of nature: “How manifold are Your works, O Lord! In wisdom You have made them all.” Do you want another kind of joy? Let me tell you about one. In a city where everyone was asleep, one man stayed awake. Midnight passed, then one o’clock, then two. Bent over his work, he strained his mind to solve a problem. He was a mathematician. He kept trying until sunrise approached. Then, overcome with joy, he ran outside shouting, “I’ve found it! I’ve found it!” My children in school, students, scholars, people of learning: do you want joy? You who should be at your books instead of playing backgammon and breathing tobacco smoke, you scientists, teachers, professors, office workers, judges and educators who look for dances and entertainment,

I know who you are, even if you are a minister; that does not concern me. Do you want joy? Go and open the books handed down to us. Read Plato, Pythagoras, John Chrysostom and Basil. Read these great minds. There is joy there.

The joy of learning is one of the greatest joys. A few days ago I read about a man in a small English village. He worked in the coal mines, and when he came home, his wife had found him a wonderful book.

“My husband,” she said, “read this book tonight. I found it for you.” “I will,” he answered. He was tired, but he began to read. The book was so beautiful that midnight passed and still he could not put it down. It drew him in. As he read, he felt joy and gladness.

When he finished the book, he was so full of joy that he went out into the streets, climbed the bell tower and rang the bells in celebration. “My goodness,” he said, “what wonderful things I never knew!”

Do you want joy? Learning and knowledge are sources of joy. Do you want joy? Friendship is joy. Do you have a true friend, one who stands beside you in days of hardship? Whoever has found a friend has found a treasure.

Do you want joy? There is also the joy of family. Think of a husband and wife who truly share their lives, like couples still found in our villages, among the Vlachs high in our blessed mountains, living simply and away from sin.

Go to those villages, or even into the cities, and you may see a couple in which the husband loves his wife.

And the wife loves her husband in return. The children are obedient, and the girls respect their honor and good name. Do you want to see joy? I was in Amyntaio, and I called six or seven street sweepers into the office there. They earned 1,500 to 2,000 drachmas. I asked them, one after another, “How much do you earn? How many children do you have?” One said, “I have seven children.” I said, “Seven children! Wonderful!” And those children are happy.

“My children are my joy,” a man says. “I sweep all day and collect rubbish. I come home dirty, covered in grime, and my wife welcomes me with joy and gladness. Then I see my little birds, my children, around the table. That is my joy, more than I can contain.” Do you want joy?

The flowers, the birds, the forests, the mountains, books and Holy Scripture: these bring joy. Do you want a greater joy? There is friendship, the love of children and family, rivers of clear, sparkling water. Where are you rushing off to? Do you want a greater joy still? When you hear the bells ringing, the angels are calling you: “Come here!” Here there is a true dance, a heavenly dance. If you have eyes to see, you will see angels and archangels taking part in it.

Saints and archangels join in, singing, “Holy, holy, holy, Lord.” Come here and see. Let every breath praise the Lord! Do you want joy? One day a man approached a preacher, hoping to make fun of him.

“Tell me, bishop,” he said, “you preach about Paradise. Where is Paradise? Tell me where it is.”

Paradise can be found. Where is Paradise? He tells him, “I’ll show you where to find it. Do you want Paradise? You can live in Paradise tonight.” “What do you mean?” “Paradise is here on earth, but you have to want to find it. Go to a certain house on a certain street in Athens, down into a basement. It is pitch dark down there. Someone lies sick in bed. The children are sick. The husband is badly disabled. They have no milk, no medicine, no doctor, no meat to make soup, absolutely nothing.”

“Go to the pharmacy and buy medicine. Go to the dairy and buy milk. Go to the butcher and buy meat, and to the shopkeeper for some clothes. Fill your basket and take it to someone in need. There you will find Paradise.”

Go down into that basement, and when you do good, you will see. Do you want joy? Sit beneath the stars tonight and say a prayer. It will lift you up as though you had wings. Our faith is no lie or fairy tale.

It has grandeur, and it has joy. Do you want joy? Go to Philippi, near Kavala. There is a blessed place where thousands of Greeks come to venerate the dark prison in which the Apostle Paul was held in chains. Through the night he sang, “Rejoice; again I say, rejoice.” Such great joy! Do you want joy? All the joy we feel here on earth amounts to drops, only drops. There is a greater joy in God.

May God count us worthy to see that joy, which no tongue can describe. What joy is it? It is the joy of the world to come, among the holy angels: the joy promised to every Christian who believes in Christ, worships Christ, loves Christ, gives his life for Christ and does His holy will in this world.

On that day, such a person will hear Christ say, “Well done, good and faithful servant; enter into the joy of your Lord.” “But those are the spiritual joys you keep going on about.” So why do you say that we kill joy? No.

We offer joy. Our Church offers joy: the joy of a clear conscience, the joy of nature, the joy of books, the joy of the Church. We are for joy. But there is another kind of joy. There is the joy of the angels, and there is the joy of demons. Choose which you will take.

I have shown you the joy of human beings, the joy of Christians, the joy of the angels and archangels, the joy of Paradise. Now look below, at the joy of demons. What is their joy? It is wrongly called joy, because it carries death within it.

I ask you to answer me. I am waiting for an answer. Is it joy when a man goes to the tavern again and drinks and drinks and drinks

for two whole hours, then leaves in the morning, dazed, and goes home to cause a scene? Is that the drunkard’s joy? Is there joy beside the wine barrel in the tavern? I ask you. I think I have told you this before. One night, around one o’clock, I was passing through Armenochori. As I approached, I saw four men carrying someone in their arms. I was frightened. ‘A man has died,’ I thought. I stopped and got out. But he was not dead. Behind them was a young woman, about twenty-five years old, weeping and weeping. ‘What has happened?’ I asked. She told me about the man they were carrying: ‘Every night he comes home and breaks the chairs, the mirrors, everything. He torments me. He says he will go to the river and kill himself.’

Is that joy for a drunkard, for a man enslaved to alcohol? Is it joy? I ask you. And what of those others, the Teddy boys, the hippies, the corrupted young people who keep taking drugs and smoking hashish down in Athens? You see them dazed and collapsed, with no interest in their studies or their work. Is taking drugs a joy? Hashish makes them imagine they are in Paradise. But afterward they sink down and become pitiful wrecks. Is that joy? I ask you to answer me: is that what joy is?

Is it joy that people feel when, tonight or in the next few days, they gather somewhere here in Florina, perhaps at a hotel, and dance those shameless, demonic dances? You may stop me here and ask, ‘But is dancing forbidden?’

I have told you once, I have told you twice, and I will not stop saying it. Are you asking me whether dancing is forbidden? You are a Christian. Then open the Gospel. Ask the Gospel, not me. If you believe in this Gospel, read it. If you trample on it, that is another matter.

If you believe it, take the Gospel home tonight and read chapter fourteen of Matthew. What will you see there? You will see a palace where they danced through the night. The king danced, and so did the woman beside him, his queen? No, she was an adulteress. Her daughter danced too. Like mother, like daughter.

They danced and danced. And what prize did the king give for that dance? The head of John the Baptist, one of the holiest of men. Yes, the head of John the Forerunner was given as the prize for a dance. And after that you still go on telling me about dancing!

Read the account for yourself before you argue with me about it.

Do you want to see what dancing can mean? Read the life of Saint John Chrysostom. Soldiers surrounded him at night, while he was praying.

Why? Because the day before, he had spoken out against a dance that was taking place. And what did John Chrysostom say? John Chrysostom, my dear friend, not Kantiotis. What did he say that still applies today? ‘Where there is dancing, there is the devil. Where there is dancing, there is the devil. Where there is dancing, there is the devil.’

Who can deny it? Why argue with me? You may call this priestly talk, but John Chrysostom says it, and Basil says it, and so does Holy Scripture. Do you want a more recent example?

They are honoring the heroes now, with great ceremonies and a large festival down in Athens, because a hundred and fifty years have passed since our liberation. That is all well and good.

One of the great heroes, as I have said before, was Kolokotronis, that man from the Morea. He too danced in the mountains, but he danced Greek dances. One day he came to Athens, where people were dancing in the royal palace. Athens then was a small city of about twenty thousand people, perhaps twice the size of Florina. Now it has two million, and in that crowd a mother can lose her child and a child its mother.

They invited Kolokotronis, the captain, into the palace to see a new dance performed by the queen and by European and Athenian women.

At one point, when they danced Greek dances, he wept. They reminded him of the mountains and valleys. But when they began dancing European dances, he covered his head. Kolokotronis did not want to watch. Then Otto came up to him and said, “Captain, what do you think of the new dance we performed for the first time in Athens?” Kolokotronis was a simple man. He could barely sign his name and knew only a little reading and writing, but he had heart and good sense.

He said, ‘Your Majesty, I would rather have died than live to see such indecency.’ You ask me about dancing? He used a word for it that I cannot repeat here in the Church. It was blunt, but it was true.

Dancing, he said, amounts to acts of adultery, and adultery is fornication. And if that was so then, what is happening today? Let me speak plainly.

Tell me, you go to a dance and leave your wife to be held tightly, tightly, tightly by another man. Is that not a sin? If you saw a man meet your wife in the street, embrace her the way he does at the dance, and dance with her, what would you do? Think about it: what is forbidden in the street is not permitted at tonight’s dance either. You foolish man! You foolish man! What are you doing, handing your wife over to the embrace of such brutish men?

Prayer...

And all of that, all of it, obscene talk, glances, embraces at the...

I was reading that the biggest, most famous carnival is held neither in Greece nor in Nice, France. It is held far away in Brazil, in Rio de Janeiro.

And what happened there? Listen to what happened at the last Carnival, that orgy of Satan. Satan runs wild there. The next day, the Brazilian police issued a statement. Listen to the results of Carnival.

In Rio de Janeiro, the Brazilian police reported five murders during Carnival. Seven young children died of suffocation. Twenty-two people took their own lives, and seventeen children were lost in the crowds.

Two hundred and twenty-three people died of heart conditions. The police received 246 calls, and the fire brigade received 103 fire calls.

You may say, ‘Our Carnival is nothing like the one in Nice or the one in Rio de Janeiro.’ Ah, but little by little, brothers and sisters, that is where we are heading. Greece must not become like that. Greece is Greece, and Macedonia is Macedonia.

If we follow that path, we will end up there. What happens there will happen here too.

It happens here too. But do you know what goes on nearby, in Patras? Patras is getting close to Brazil with its carnival. What goes on there! I was a young preacher then, and I went there. People in Patras nearly lynched me in the streets. Not the Christians there, they welcomed me with tears. It was the merchants, the hotel owners, the tavern keepers. They drew knives to kill us because I said, “Down with the carnivals!” Well, what did I have against the carnivals? Listen. There was a police officer, the one who arrested me...

He arrested me and took me to jail. That night he came to my cell and said, “Your Grace, Father Augustine, forgive me, forgive me. I believe in Christ.” You know so little, so little. A man died, and you know so little. What do I know? I wrote down what I saw with my own eyes. Read it, and you’ll shudder.

I was the only one who wrote in the newspapers that during carnival in Patras, crime increases: theft, immoral acts, adultery, and so on. And only the police chief, only the newspapers... I received a letter from there, and I published it in Spitha.

What did I publish? A letter from the director of an infant home in Patras. Mothers leave their babies there. He had been its director for twenty years, and he wrote to me asking me to publish his letter. I did. Read what happens there.

The incident, he says, don’t you ask about it? Doesn’t it occur to these people to ask the prosecutor, to ask the priest, to ask me? Well, he tells me, after three months... then, those of you who are...

They have abortions and throw away their children. Then, nine months later, nine months, the place is full of babies. There is nowhere to put them. Babies are abandoned at night, twice or three times as many as during the rest of the year. And someone comes to tell me what carnival is, what dancing is, what having fun is. You’re telling me this? Say it somewhere else, but don’t go spreading it around. So the conclusion is that the Church is right, right, right.

The Church condemns all these disgraceful things that take place during these holy days. It condemns drunkenness, immoral dancing, parties, indecent behavior, and Carnival celebrations. It condemns all of it.

Here is my conclusion. I ask one thing of you: let none of you take part in these events. Do not go to dances or parties or…

Women, look after your husbands; men, look after your wives. Mothers, look after your daughters. Guard yourselves in this age. And do more than that. Take a stand for what we have spoken about. At home, at work, in the streets and in the cafés, make your case. Win others over. Do not let them win you over; you win them over. If each of you can persuade five, ten, or twenty people, the results will surely be great.

Very great indeed. So try to speak to others. Carnival celebrations are held in every city. But down in Amyntaio there is a fire of the devil burning. Why does it keep burning? Let us put it out. One last thing, and then I will finish. Why does a fire burn? It burns when it has wood. Without wood, it cannot burn.

Go to the town hall in Amyntaio, or in Athens. A woman in Athens, a widow with children, told me, ‘Your Eminence, I went to the Athens town hall and asked for help. I am a widow with children. Give me a hundred drachmas, some little assistance.’

‘We have no funds,’ they told her. Mayors of Athens, Piraeus, Volos, Larissa, and Amyntaio: have you nothing to help someone in need? You turn them away. How, then, do you have money for Carnival?

Where does that money come from? One municipality spends a hundred thousand drachmas, another two hundred thousand, another three hundred thousand. Another spends a million, another two million. Gather those millions and give them to me.

Give me that money, give it to me! My fellow Christians, I suffer when I think of it. Give me the millions being spent tonight by those who are dancing. Give me the millions spent in the taverns. Give me the millions spent on carnivals. Give me those millions, and I will put it in writing: I will clothe and feed ten thousand children in Greece for a whole year. A whole year! And yet children go without, while these passions and dances swallow up millions upon millions. However we look at it, carnivals and dance parties have no place in our Christian community. That is what I wanted to say. Everything I have told you tonight is written in a circular letter. Each of you will receive a copy to read. It is a whole sermon. Distribute it, read it throughout the town, and pass it on. That is all I have to say. Now, all together, let me hear your voices!

Now fold your hands. Make the sign of the Cross properly, as I told you. Let your voice ring out, and keep your mind and heart on God.

Αγαπητοί μου χριστιανοί, απόψε θα πούμε ορισμένα λόγια και τα λόγια αυτά που θα ακούσετε έχω την επιθυμία να τα διασπείρετε εις όλην την πόλη. Ευρισκόμεθα, αγαπητοί μου, στην περίοδο, στην πιο άγια περίοδο του εκκλησιαστικού έτους, ευρισκόμεθα στην περίοδο που ονομάζεται Τριώδιο, στην περίοδο του Τριωδίου.

Κυριακή του Τελώνου, η Κυριακή του Ασώτου, η Κυριακή των Απόκρεων, μαζί με την Κυριακή της Τυρινής, αυτές οι τρεις Κυριακές, οι τέσσερες Κυριακές, οι τρεις εβδομάδες, είναι εβδομάδες που μας καλεί η Εκκλησία μας.

Τι μας καλεί; Να μιμηθούμε, να προπαρασκευαστούμε για να εορτάσουμε τα Σεπτά Πάθη του Κυρίου μας. Όπως είπα και άλλοτε, αυτή η περίοδος βαστάει 70 ημέρες. Η πρώτη είναι μια κλίμακα, μια σκάλα που αγγίζει κάτω, το πρώτο σκαλοπάτι της είναι κάτω στη γη.

Το τελευταίο σκαλοπάτι αγγίζει τα άστρα του ουρανού. Εβδομήντα σκαλοπάτια είναι, το πρώτο σκαλοπάτι είναι το σκαλοπάτι της ταπεινώσεως, είναι το σκαλοπάτι που το πατεί ο Τελώνης με το «ιλάσθητί μοι τω αμαρτωλώ», έτσι πρέπει να αρχίζει αυτή η περίοδος και φτάνουμε μέχρι το Μ. Σάββατο, μέχρι το Μεγάλο Σάββατο που γίνεται εδώ λειτουργία και ο παπάς, ο ιερεύς, έχει κάνιστρο και είναι γεμάτο το κάνιστρο από φύλλα δάφνης.

Τα σκορπάει μέσα στην Επιστησιά και ψάλλει Αναστείτο ο Θεός. Ανάστα ο Θεός κρίνον την γη. Αυτή λοιπόν είναι η περίοδος που μας καλεί η Εκκλησία να μιμηθούμε τον Χριστό που πέρασε τον Ιορδάνη και πήγε μες στην έρημο και νήστεψε σαράντα ημέρες και σαράντα νύχτες και επάλεψε στήθος με στήθος με το διάβολο.

Μας καλεί η Εκκλησία να προσευχηθούμε πιο θερμά, να νηστέψουμε πιο ενταταμένα, να ελεήσωμε πιο εκτεταμένα. Μας καλεί ο Χριστός, η Εκκλησία μας, σε τέτοια περίοδο. Και εμείς τι κάνουμε; τι κάνουμε, ποιο είναι, Κάνουμε τα αντίθετα από εκείνα που μας επιτάσσει, μας διατάσσει η Αγία μας Εκκλησία.

Ξέρετε πως μοιάζουμε; Σαν να υποθέσωμε, εάν η αστυνομία κηρύξει την εβδομάδα που μας έρχεται και εβδομάδα καθαριότητος και θα δείτε, πρέπει η πόλις να είναι καθαρά, δεν πρέπει ούτε ένα χαρτάκι να είναι στον δρόμο γιατί είναι πόλις τουριστική και πρέπει να είναι όλα καθαρά, όχι μόνο γιατί η πόλις είναι τουριστική, αλλά γιατί η καθαριότητα είναι υγεία.

Δεν βλέπετε κάτω στην Κοζάνη τι γίνεται; Έπεσε παράτυφος, μολυνθήκαν οι σωλήνες στα νερά, τρέμουνε να πιούν νερό, το βράζουν το νερό, δεν πίνουν νερό, φοβούνται να πιούν νερό. Εάν σου πω ότι το ποτηράκι ή ένα ποτήρι μέσα είναι μολυσμένο, δεν το πίνεις, όσο και αν διψάς.

Λοιπόν, όπως πρέπει να έχουμε το σπίτι καθαρό, τους δρόμους καθαρούς, τους σωλήνες, τα νερά καθαρά, τα πάντα καθαρά, γιατί από την ακαθαρσία μολύνεται, μολύνονται οι τροφές, μολύνεται το νερό και μπορεί μια ολόκληρος πόλις να καταστραφεί από ασθένειες, από επιδημίες, έτσι πολύ περισσότερο πρέπει να έχουμε καθαρό τον ψυχικό μας κόσμο.

Να έχουμε καθαρό τον ψυχικό μας κόσμο. Ναι, αλλά αυτές οι μέρες καθαριότητας γίνονται ημέρες ακαθαρσίας, πνευματικής ακαθαρσίας.

Αυτές τις ημέρες ο σατανάς σερβίρει, τρόπω τινά σερβίρει σε ποτηράκια, ωραία ποτηράκια έχει ο διάβολος, το κυλικείον του, το σερβίτσιο. Σερβίρει λοιπόν ο σατανάς μέσα στα όμορφα ποτηράκια του, στα χρυσά ποτηράκια του, σερβίρει τα δικά του οινοπνεύματα, σερβίρει τα δικά του ποτά.

Αυτά, αλλά ποιος από εσάς πίνει χρυσό ποτήρι μέσα; Αλλά αν σου πει ένας ότι μέσα στο χρυσό ποτήρι το νερό είναι φαρμακεμένο, ποιος πίνει από το χρυσό ποτήρι; Κάτι τέτοια κάνει ο Σατανάς στις άγιες αυτές τις ημέρες, έχει τα χρυσά του ποτηράκια και μέσα στα χρυσά του ποτηράκια έχει λίγο απ' όλα, και λίγα τραγούδια και λίγο χορό και λίγη διασκέδαση και λίγο ξεφάντωμα, και όλα αυτά τα έχει μέσα.

Και οι άνθρωποι τρέχουν εκεί που φωνάζει ο σατανάς, φωνάζει ο διάβολος και διασκεδάζουνε. Μα θα μου πείτε, ακούω, μα θα μου πείτε, είναι αμαρτία; Είναι αμαρτία να χαιρόμεθα; Είναι αμαρτία; Καλά, τι θέλεις να μας κάνεις; Το έχω ακούσει όχι μόνο εδώ στη Φλώρινα, αλλά το έχω ακούσει σε όλη την Ελλάδα. Μα τι θέλεις τέλος πάντων; Εσύ ο Καδιώτης, όπως με λένε, ή εσύ ο παπάς ή εσύ ο δεσπότης, τι θέλεις δηλαδή; Θέλεις να μας κάνεις Άγιο Όρος; Θέλεις να μας κάνεις Κατουνάκια; Θέλεις να μας κάνεις καλόγριες; Θέλεις να μας κάνεις ασκητάδες; Να κρατάμε κομποσκοίνια και να γονατίζουμε όλη νύχτα και να κάνουμε προσευχές; Εμείς δεν είμαστε ασκητάδες, δεν είμαστε καλόγεροι, δεν είμαστε καλόγριες. Είμεθα παντρεμένοι άνθρωποι, ζούμε μες στις πόλεις, έχουμε παιδιά, έχουμε κορίτσια για την παντρειά, έχουμε, έχουμε, έχουμε υποχρέωση. Τι θες εσύ, καλά, να μας κάνεις εδώ πέρα, να μας κάνεις Άγιον;

Άγιον Όρος. Και λοιπόν η θρησκεία, σου λένε άλλοι, είναι εναντίον της χαράς, δεν πρέπει να γελάμε. Άφησέ με, Χριστιανέ μου, σου λέει. Είμαστε βασανισμένοι άνθρωποι, έχουμε τα βάσανά μας και θέλουμε λίγο να γλεντήσουμε, λίγο να ξεσκάσουμε, λίγο να ανθίσει στα χείλη μας το γέλιο.

Στο γέλιο τι έχουμε να απαντήσουμε σε αυτούς τους κυρίους; Ότι μας πράξει βούλε, πως μας πράξει βούλε, διότι η θρησκεία που πιστεύουμε δεν είναι θρησκεία, δεν είναι εναντίον της χαράς. Ποιος το είπε; Ο Θεός, ο καλός Θεός, δεν μας έφερε εδώ στη γη για τον πόνο, για τη θλίψη, για το μαρτύριο, μας έφερε για τη χαρά. Ναι, μας έφερε για τη χαρά ο Θεός. Απόδειξη. Ποια είναι η απόδειξη; Ποια είναι η απόδειξη;

Απόδειξη. Απόδειξη. Ποια είναι η απόδειξη; Δεν το αισθάνεστε; Για ρίξτε απόψε ένα βλέμμα επάνω στον ουρανό, για δείτε εκατομμύρια άστρα. Αυτά τα άστρα που φαίνονται κάτω από τη γη μικρά μικρά σαν μικρά καντηλάκια, αυτά τα άστρα, όπως είπα και άλλοτε, είναι εκατομμύρια, είναι αναρίθμητα.

Πιο εύκολα μετράς την άμμο της θαλάσσης, παρά να μετρήσεις αυτά τα άστρα. Και αυτά τα άστρα που φαίνονται μικρά, είναι πιο μεγάλα από τη Γη, που είναι και αυτή ένα άστρο. Είναι πολύ μεγαλύτερα από τη Γη. Η Γη είναι από τα μικρότερα άστρα. Εκατομμύρια άστρα. Ίλιγγος. Αμέτρητα είναι. Λοιπόν, σας ρωτώ, σας ρωτώ, ποιο από όλα τα άστρα αυτά, τα τεράστια άστρα, που στροβιλίζονται μες στο άπειρο, ποιο από τα άστρα αυτά έχει νερό; Ποιο από τα άστρα αυτά έχει ποτάμια; Ποιο από τα άστρα αυτά έχει θάλασσα;

Ποιο από τα άστρα αυτά έχει θάλασσα, ποιο από τα άστρα αυτά έχει χορταράκια, δέντρα, καρπούς, ποιο από τα άστρα αυτά έχει αρνάκια να πέσουν επάνω στη χλόη, ποιο από τα άστρα αυτά έχει δάση και μες στα δάση να κελαηδούν τα αηδόνια, ποιο από τα άστρα αυτά έχει, ποιο, ποιο το σπουδαιότερο από όλα;

Ο αχάριστος! Ωραία τα δάση, ωραία τα παιδιά μας, ωραία τα αρνάκια, ωραίοι οι καρποί, ωραία τα πάντα, ωραία τα χιόνια, ωραία τα ποτάμια, ωραίες οι λίμνες, ωραία τα πάντα. Ο αχάριστος άνθρωπος! Είναι σπουδαιότερο από όλα ο αέρας, το αεράκι που αναπνέουμε την ώρα αυτή. Δεν έχουν τα άλλα αστέρια. Είδατε πάνω σας, το είπα κι άλλοτε, αυτοί οι αστροναύτες που βγήκαν επάνω είχαν μέσα στη στολή τους...

Στη στολή τον αέρα είχανε. Μια καρφίτσα να τους τρυπούσε, να άνοιγε μια τρύπα να έκανε στη στολή, θα έφευγε όλος ο αέρας, όπως το αυτοκίνητο όταν χαλάσει και φύγει ο αέρας, που σταματάει η σαμπρέλα. Λοιπόν, λίγο να έφευγε ο αέρας, γιατί λέγανε: «Αχ», λέγανε, «πότε να κατεβούμε κάτω στη γη, να αναπνεύσουμε αεράκι; Αχ, πότε να πιούμε ένα ποτήρι;» Διψούσανε πάνω και ήτανε πάνω με 150 βαθμούς, απάνω στη Σελήνη. Αχ, αχ, καημένοι άνθρωποι. Αν δεν ήσανε για Χριστό, όλα να τα χαίρεσαι. Μες στον παράδεισο έβαλε. Α, λένε, πού είναι ο παράδεισος; Μα αυτή η γη είναι παράδεισος. Αυτή η γη με τα ποτάμια της, με τον αέρα της, με τον ήλιο της, με τα λουλούδια της, με τα αηδόνια της, με όλο αυτό είναι γεμάτη. Μικρός παράδεισος. Και όταν ο άνθρωπος ημάρτησε και βγήκε έξω από τον παράδεισο, βέβαια η λύπη, η χαρά έφυγε. Αλλά γι' αυτό ακριβώς του λόγου ήρθε ο Χριστός στον κόσμο, για να ανανεώσει τη χαρά.

Να φέρει ένα καινούργιο ... χαρά στον κόσμο, για να σπογγίσει τα δάκρυα των ανθρώπων, για να πλημμυρίσει τον κόσμο αυτόν. Θα πάμε τώρα, μπαίνουμε στη Μεγάλη Σαρακοστή, θα μπούμε στον Ακάθιστον Ύμνο, θα μαζευτείτε εδώ πέρα όλοι να ακούσετε τον Ακάθιστον Ύμνο, ένα τραγούδι ολόγλυκο που και μόνο το τραγούδι αυτό αποδεικνύει ότι η Εκκλησία μας είναι η Ορθόδοξη Εκκλησία, η Εκκλησία, τραγούδι που δεν γίνεται. Λοιπόν, λέμε χαίρε. Πώς αρχίζουμε το χαίρε; Λοιπόν και το χαίρε αυτό πόσες φορές επαναλαμβάνεται; Εκατόν σαράντα τέσσερις φορές. Ποιο είναι το πρώτο; Χαίρε, δι' ης η χαρά εκλάμψει. Χαίρε, δι' ης η αρά εκλείψει. Παναγιά μας λέει χαίρε γιατί έγινε στον κόσμο ο Χριστός που είναι η χαρά του κόσμου. Α, λοιπόν, είναι ο Χριστιανισμός. Χαρά στον κόσμο είναι. Θέλει χαρά. Ποιος τ' αρνήθηκε; Δεν σε έπλα...

Ο Θεός δεν σε πέταξε ο Θεός επάνω στα φεγγάρια. Μόνο η γη, σας το λέγω, θυμηθείτε το, ας πάει ο άνθρωπος, μόνο η γη, μόνο η γη, έχει αυτά τα ανεκτίμητα αγαθά που έχει. Την έπλασε κατά τέτοιον τρόπον ο Θεός ώστε ο άνθρωπος να χαίρει μέσα στο μεγαλείο αυτό της φύσεως.

Θέλεις χαρά; Είσαι ορειβάτης; Δεν σε κατηγορώ. Άντε απάνω τώρα στα βουνά, στα ψηλά βουνά, να δεις πέρα ως πέρα το χιόνι σαν μια στολή άσπρη να σκεπάζει ολόκληρη την επιφάνεια της γης. Θυμούμαι ένα χειμώνα που έφυγα από την Κοζάνη και πέρασα την Καστανιά και όταν έφτασα επάνω στην Καστανιά, εκεί πέρα ένας σοφέρ απλοϊκός της Κοζάνης Είχαμε μέσα επιβάτες τα χρόνια τα φοβερά. Σταματήστε, αδέρφια μου, κατεβείτε κάτω, παύστε τις συζητήσεις, κοιτάξτε εδώ το μεγαλείο του Θεού. Ένας απλοϊκός έκανε το σταυρό του. «Θεέ μου», λέει, «τι μεγαλείο είναι ετούτο!» Σκεπασμένα όλα, χιονισμένα, όμορφα, λαμπρά, ωραιότατα πράγματα.

Θέλεις χαρά; Τώρα την άνοιξη έβγα έξω, να δεις τις αμυγδαλιές να ανθίζουν. «Ανάσταση Χριστού θεασάμενοι». Βλέπεις τις αμυγδαλιές να στολίζονται; Καμία νύφη δεν είναι τόσο όμορφα στολισμένη όπως οι αμυγδαλιές. Άνθρωπε ταλαίπωρε που μαντρίζεσαι μέσα στους κινηματογράφους, κινηματογράφος, θέατρο απέραντο είναι αυτή η γη.

Λοιπόν, δεν έχεις χαρά; Άντε τώρα ύστερα ακόμα να δεις κάτω γεμάτη τη γη. Ποιος έστρωσε; Έστρωσε ο Θεός στον βασιλιά τον άνθρωπο, όπως τα παλάτια έχουν στρωμένα χαλιά. Χαλιά για να πατήσει ο βασιλιάς. Έχει στρώσει τη γη ο Θεός με χαλί.

Χαλί, είναι το χαλί το πράσινο, τα όμορφα λουλούδια που είναι στολισμένο. Πατάς επάνω στα χαλιά του Θεού, στα χορτάρια αυτά, που αύριο θα μεστώσουν και θα πέσουν τα δρεπάνια και οι μηχανές να θερίζουν μέρα νύχτα.

Θέλεις χαρά; Όπου θες πήγαινε παντού. Άντε επάνω στους καταρράκτες. Χιλιάδες άνθρωποι πάνε στον Νιαγάρα και βλέπουν ψηλά, 70 μέτρα, 80 μέτρα, τα νερά να πέφτουν με πάταγο κάτω στη γη. Θέλεις χαρά; Άντε μες στα δάση τώρα το καλοκαίρι, να τρέχεις κάτω στα ακρογιάλια, μες στα δάση, να ακούς τα αηδόνια να τραγουδάνε ολόγλυκα τραγούδια.

Θέλεις χαρά; Είναι η χαρά της φύσεως. Είναι αυτό: ὡς ἐμεγαλύνθη τὰ ἔργα σου κύριε πάντα ἐν σοφίᾳ ἐποίησας. Θέλεις χαρά, άλλη πήγε η χαρά σας, θα σου πω μια άλλη χαρά Σε μια πόλη όλοι κοιμούντανε, έγιναν μεσάνυχτα, έγινε μία, έγινε δύο η ώρα, ένας δεν κοιμόταν, ένας δεν κοιμόταν. Ήταν σκυμμένος επάνω, έστυβε το μυαλό του, το έστυβε το μυαλό του. Επιτέλους, μία η ώρα, δύο η ώρα, προσπαθούσε να λύσει ένα πρόβλημα. Ήταν μαθηματικός, το προσπαθούσε, προσπαθούσε, ζαλίστηκε, έγινε όταν πια πλησίαζε να βγει ο ήλιος, Τόση του χαρά, ώστε βγήκε έξω σαν τρελός. Εύρηκα, εύρηκα! Ω παιδιά μου που πάτε στα σχολεία, ω μαθητές, σπουδαστές, ω φοιτητές, ω άνθρωποι των γραμμάτων, θέλεις χαρά; Αντί να είσαι στα βιβλία σου, αντί να παίζεις τάβλι, να αναπνέεις τον καπνό, αντί, ρε επιστήμονα, δάσκαλε και καθηγητά, που μου θέλεις χορούς και διασκεδάσεις, αντί, ρε συ υπάλληλε που ξέρεις γράμματα, αντί εσύ ο άλλος ο δικαστής ή ο άλλος εκπαιδευτικός, ο άλλος ο αστυ...

Στην όμως, ξέρω ποιος είσαι, Λιώνο Μάρχης ο Υπουργός, δεν με ενδιαφέρει ποιος είσαι, θέλεις χαρά, άντε ρε τη γύπτα να ανοίξεις τα ευλοία, τα προγονικά μας ευλοία, να διαβάσεις τον Πλάτωνα, τον Πυθαγόρα, τον Χριστόστομο, τον Βασίλειο, τα μεγάλα πνεύματα, χαρά.

Η χαρά της διανοήσεως είναι μία από τις μεγαλύτερες χαρές. Διάβαζα προ ημερών ότι εκεί στην Αγγλία, σε ένα μικρό χωριό, ένας άνθρωπος εργάτης που δούλευε στα ανθρακωρυχεία πήγε στο σπίτι. Η γυναίκα του τού είχε βρει ένα όμορφο βιβλίο.

Άντρα μου, λέει, απόψε να διαβάσεις ένα βιβλίο, το βρήκα. Να διαβάσεις, λέει. Θα το διαβάσω. Ήταν κουρασμένος, αλλά άρχισε και διάβαζε. Αλλά ήταν τόσο όμορφο το βιβλίο, που πέρασαν μεσάνυχτα και δεν το άφηνε, δεν το άφηνε. Τον τραβούσε, τον τραβούσε. Αισθανότανε χαρά, αγαλλίαση, διαβάζοντας το όμορφο βιβλίο.

Όταν πια το διάβασε μέχρι τέλους, ήταν τόση η χαρά του που βγήκε έξω στους δρόμους, ανέβηκε στο καμπαναριό και χτυπούσε χαρμόσυνα τις καμπάνες, τρέξε από το κορκατέπαδι. Όλοι έχουν χαρά, λέει. Πω πω πω, τι είναι αυτά τα πράγματα που δεν τα ήξερα!

Θέλεις χαρά; Πηγή χαράς είναι η διανόηση και η επιστήμη. Θέλεις χαρά; Η φιλία είναι χαρά. Έχεις φίλο πραγματικό, όχι ψεύτικο, που στέκεται κοντά σου στις ημέρες της δυστυχίας σου; Έχεις φίλο πραγματικό; Όποιος βρήκε φίλο βρήκε θησαυρό.

Θέλεις χαρά; Είναι ποια χαρά; Είναι οικογενειακή, δώσ' το μου. Αντρόγυνο, όχι τέτοιο ψεύτικο αντρόγυνο, με τα κομπλιμέντα, με τα αυτά, αλλά ένα αντρόγυνο πραγματικό, σαν τα αντρόγυνα που υπάρχουν ακόμα στα χωριά μας, μεταξύ των Βλάχων, ψηλά στα βουνά τα ευλογημένα μας, που δεν έχουν τη μοντέρνα ζωή, που δεν ζουν μέσα στην αμαρτία.

Άντε λοιπόν στα χωριά αυτά ή μέσα στις πολιτείες ακόμα να δεις κανένα αντρόγυνο που αγαπάει ο άντρας τη γυναίκα.

Στη γυναίκα που πάλι ο ένας στον άλλο, τα παιδιά που είναι υπάκουα, τα κορίτσια που σέβονται την τιμή τους και την υπόληψή τους, θες χαρά, ήμουν στο αμήνδιο. Πήρε κάτι, φώναξα εκεί στο γραφείο κάτι οδοκαθαριστάς, έξι-εφτά οδοκαθαριστάς. Παμ, το χα, άνθρωποι παίρνουν 1500 to 2000 δραχμές. Ρωτώ τον ένα, ρωτώ τον άλλο, μου λέει «πόσο παίρνεις, πόσα παιδιά έχεις;» Ρωτώ τον ένα, λέει «εγώ έχω 7 παιδιά». Λέω «7 παιδιά, μπράβο, 7 παιδιά». Αλλά αυτά τα παιδιά είναι χαρούμενα.

Παιδιά είναι η χαρά μου, λέει. Αυτά σκουπίζω όλη μέρα, τα σκουπίδια τα μαζεύω, λερωμένος είμαι, γεμάτος βρώμες, πάω στο σπίτι, με υποδέχεται η γυναίκα με χαρά και αγαλλίαση. Και όταν βλέπω τα πουλάκια μου, τα παιδιά μου στην τράπεζα, αυτή είναι η χαρά μου, δεν την μπορώ τη χαρά αυτή. Θες χαρά;

Τα λουλούδια, τα πουλιά, τα δάση, τα βουνά, τα βιβλία, η Αγία Γραφή. Θες χαρά πιο μεγάλη; Η φιλία στον κόσμο, τα ανθρώπινα, τα παιδιά, τα αγαπημένα, οι οικογένειες, ποτάμια, άνθρωπε, νερά καθαρά και κρυστάλλινα. Πού τρέχεις, πού πας; Θες ακόμα πιο μεγάλη χαρά; Όταν ακούς να χτυπάνε οι καμπάνες, Σε καλούν οι άγγελοι, έλα εδώ πέρα, έλα εδώ πέρα χορός, εδώ χορός είναι πράματι, αλλά που τακτινάρια, τακτινάρια, τακτινάρια, που τακτινάρια εδώ χορός, δεν χορεύει μια και η άλλη, χορεύουν άγγελοι και αρχάγγελοι, αν έχεις μάτια, όχι μάτια Κύριου και Λίκου και Αρκούδας, αλλά μάτια Αγγέλων και Αρκαγγέλων και έχεις εδώ χορός ουράνιος.

Αγίοι και Αρχάγγελοι χορεύουν, Άγιος, Άγιος, Κύριος Εβάς, Κύριος Ουρανός και της Χριστής Θεόσου Πάσχα η γη Ελάτε εδώ νείτε, άγγελοι, πάσα πνοή, είναι σαν τον Κύριο, θέλεις χαρά Κάποιος πλησίασε μια μέρα έναν ιεροκήρυκα, ήθελε να τον κοροϊδέψει.

Λέει, δεν μου λες, βρε δέσποτα, λέει, κηρύττεις για τον Παράδεισο, λέει, πού είναι ο Παράδεισος; Λέει, πού είναι ο Παράδεισος;

Ο παράδεισος έχει κορευευτικά. Πού είναι ο παράδεισος; Το λέει. Θα στον δείξω, τον βρεις. Θες τον παράδεισο; Έχεις απόψε να ζεις παράδεισος. Πώς λέει; Εδώ κάτω στη γη είναι ο παράδεισος. Αλλά τον θες τον βρεις. Παράδεισος, λέει. Θα πας στο τάδε σπίτι, στην τάδε οδό της Αθήνας, σε ένα υπόγειο. Κάτω στο υπόγειο σκοτάδι είναι. Πίσσα είναι. Στο κρεβάτι είναι ένας άρρωστος. Τα παιδιά είναι άρρωστα. Ο άντρας είναι σακατεμένος. Τι; Δεν έχουν γάλα, δεν έχουν φάρμακο, δεν έχουν γιατρό, δεν έχουν μια σούπα κρέας, δεν έχουν τίποτα απολύτως.

Άντε στο φαρμακείο και αγόρασε φάρμακα, άντε στο γαλακτοπωλείο και αγόρασε γάλατα, άντε στο κρεοπωλείο και αγόρασε κρέας, άντε στον έμπορο και αγόρασε μερικά ρούχα, μερικά κουστούμια. Άντε λοιπόν, γέμισε το καλάθι, πήγαινε εκεί και εκεί θα βρεις τον Παράδεισο.

Κάτσε το υπόγειο εκεί, όταν κάνεις το καλό, όταν πράβεις ραϊσμεστικά Θέλεις χαρά; Κουράτσε απόψε κάτω από τα άστρα και κάνε μια προσευχή. Φτερούγες σαν γέρο θα σε πετάξουν επάνω στο οράκι. Δεν είναι ψέμα, δεν είναι παραμύχια αυτή η θρησκεία μας.

Έχει και ένα μεγαλείο, έχει μια χαρά. Θέλεις χαρά; Άντε εδώ κάτω στους Φιλίππους, απ' έξω από την Καβάλα. Είναι μια σπηλιά ευλογημένη που έρχονται χιλιάδες Έλληνες. Οι Έλληνες, οι Αγιαρωμανοί, να δουν, να πέσουν κάτω, να προσκυνήσουν μια σκοτεινή φυλακή που ήταν μέσα φυλακισμένος με τα σίδερα όλη νύχτα ο Απόστολος Παύλος και όλη νύχτα τραγουδούσε και έλεγε μέσα: «Χαίρετε, πάλιν ερώ, χαίρετε». Όλο χαρά μεγάλη. Θέλεις χαρά; Όση χαρά στον κόσμο υπάρχει, η χαρά, αλλά αυτή η χαρά που αισθανόμεθα εδώ στη γη τι είναι; Είναι σταγόνες, σταγόνες είναι. Υπάρχει μια χαρά, ο Θεός.

Αν ποτέ θα μας αξιώσει να δούμε τη χαρά εκείνη που δεν υπάρχει πλέον γλώσσα να περιγράψει. Μια χαρά. Ποια είναι η χαρά εκείνη; Είναι η χαρά εκείνη στον άλλο κόσμο, εν μέσω Αγίων Αγγέλων και Εργαντέρων, η χαρά που θα ακούσει κάθε Χριστιανός που πιστεύει στον Χριστό, που λατρεύει τον Χριστό, που αγαπάει τον Χριστό, που θυσιάζει την Λίτου για τον Χριστό, που κάνει το άγιο το θέλημα στον κόσμο.

Αυτός την ημέρα εκείνη θα ακούσει από τα λόγια του Χριστού: «Ευ, δούλε αγαθέ και πιστέ, εισελθε εις την χαραν του κυριου σου». Μα αυτές είναι οι χαρές, οι πνευματικές, που μου τσαμπουνάς. Τι μου λες λοιπόν ότι εμείς σκοτώνουμε τη χαρά; Όχι.

Εμείς δίνουμε χαρά, η Εκκλησία μας δίνει χαρά. Την χαρά της συνειδήσεως, την χαρά της φύσεως, την χαρά των βιβλίων, την χαρά της Εκκλησίας. Είμαστε υπέρ της χαράς, αλλά υπάρχει κι άλλη χαρά. Είναι η χαρά των Αγγέλων και η χαρά των Δαιμόνων. Διαλέξετε και πάρετε.

Σας έδειξα τη χαρά των ανθρώπων, τη χαρά των Χριστιανών, τη χαρά των Αγγέλων, τη χαρά των Αρχαγγέλων, τη χαρά του Παραδείσου. Τώρα κατεβείτε κάτω. Η χαρά των Δαιμόνων. Ποια είναι η χαρά των Δαιμόνων; Κακώς λέγεται χαρά, γιατί είναι χαρά που κλείνει μέσα της το θάνατο.

Σας ρωτώ να μου απαντήσετε. Περιμένω απάντηση. Είναι χαρά, είναι χαρά η χαρά εκείνου που πίνει πάλι στην ταβέρνα και πίνει και πίνει και πίνει

δύο ώρες ολόκληρες και φεύγει το πρωί ζαλισμένος και πάει στο σπίτι και δημιουργεί επεισόδια; Είναι η χαρά του μεθυσμένου; Είναι η χαρά κοντά στο βαρέλι της ταβέρνας; Σας ρωτώ. Σας το είπα κι άλλοτε, νομίζω. Μια νύχτα πέρασα κατά τη μία η ώρα από το Αρμενοχώρι εδώ πέρα και μόλις πλησίαζα στο Αρμενοχώρι, βλέπω να σηκώνουν στα χέρια έναν, να τον σηκώνουν τέσσερις στα χέρια. Φοβήθηκα, λέω, πέθανε άνθρωπος. Σταματάω, κατεβαίνω κάτω. Τι να δω; Δεν ήταν πεθαμένος. Πίσω μια γυναίκα, νέα γυναίκα, κάμποσο εικοσιπέντε χρονών, έκλαιγε, έκλαιγε. Τι συμβαίνει; Να τον επενταδέλα το σηκώσα τον μάνα στο σπ Είμαι τα τέσσερα. Κάθε βράδυ μου πάει στο σπίτι, σπάει καρέκλες, καρέκλες, τα πάντα, καθρέφτες, με βασανίζει, με τυραννάει, θα πάει να αυτοκτονήσει στο ποτάμι.

Είναι χαρά του μεθύσου, του αλκοολικού ανθρώπου; Είναι χαρά; Σας ρωτώ. Είναι χαρά εκείνων των άλλων, των τεντιμπόηδων, των χίπηδων, των διεφθαρμένων νέων που γεμίσανε, που παίρνουν συνεχώς αυτά, χασίς πίνουν, χασίς κάτω στην Αθήνα και τους βλέπεις ζαλισμένους και πεσμένους, ούτε γράμματα, ούτε τέτοιου, ούτε εργοστάσιο. Είναι χαρά αυτή που πίνουν τα ναρκωτικά; Γιατί δημιουργεί, όταν παίρνουν το χασίς, αυτό, προς τη μην φανταζόν, φαντάζονται ότι είναι στον Παράδεισο, αλλά μετά πέφτουν, πέφτουν ενδυνάμεστον και γίνονται πτώματα ενδενά και αξιοθρήνητα. Είναι η χαρά; Σας ρωτώ να μου απαντήσετε. Είναι η χαρά, η χαρά είναι αυτή;

Είναι χαρά αυτή που αισθάνονται αυτοί που απόψε μεθαύριο, δεν ξέρω, όχι μόνο στην Φλώρινα, μαζεύονται πάνω στο ξενοδοχείο, δεν ξέρω πού μαζεύονται και χορεύουνε, χορεύουνε προχωρούς, αφορούς ψάλους και δαιμονικούς που τόσο, τόσο; Μα θα μου πείτε εδώ στο σημείο: μα ο χορός απαγορεύεται;

Σας το είπα μια, σας το είπα δυο, δεν θα πάψω να το τονίζω. Εμένα ρωτάς αν ο χορός απαγορεύεται; Λοιπόν, είσαι Χριστιανός. Λοιπόν, άνοιξε, πάρε το Ευαγγέλιο, μη ρωτάς εμένα, να ρωτήσεις το Ευαγγέλιο. Το Ευαγγέλιο, αυτό το Ευαγγέλιο, αν το πιστεύεις, αν δεν το πατάς, άλλο αν το πατάς, είναι άλλη υπόθεση.

Αν το πιστεύεις, πάρε το Ευαγγέλιο, κοίταξε στο σπιτάκι σου απόψε και διάβασε το 14ο κεφάλαιο να διαβάσεις. Ας το 14ο κεφάλαιο, να διαβάσεις το 14ο κεφάλαιο, ποιο; Του Ματθαίου. Τι θα δεις πέρα; Θα δεις ότι σε ένα παλάτι, σε ένα παλάτι που όλη νύχτα χορεύανε, χορεύει ο βασιλιάς, χορεύει η γυναίκα του η βασίλισσα, μπα βασίλισσα, παλλακίδα ήτανε, πόρνη, μοιχαλίδα μεγάλη, χορεύανε όλη νύχτα, χορεύει και το κορίτσι της, ένα σπουδαίο κορίτσι, μεγάλο κορίτσι ήταν, ό,τι είναι η μάνα και η κόρη.

Λοιπόν, χορεύανε, χορεύανε, κοιτώ, με έδισε ο βασιλεύς και τι είπε και ως βραβείον, βραβείον εδόθη, βραβείον χορού, έδωσε το βραβείον του χορού που έδωσε, και τι βραβείον εδόθη, λέει, το βραβείον, ποιο βραβείον εδόθη; Το κεφάλι, κύριος κεφάλι του πιο Αγίου Ανθρώπου, το κεφάλι του Ιωάννου του Βαπτιστού, μάλιστα, ως βραβείον στο χορό, μάλιστα, ύστερα μου λες, μου τσαμπουνάς και μου λες ο χορός, εκκόπτερα κε Δαιμονιοδόσης, αλλώ μη κόρη, και δόθη αυτή η κεφαλή ο Άντου Προδρόμου.

Διάβασε το Αντώδη, που μιλάς εμένα για αυτά.

Λοιπόν, μα θες να δεις τι θα πει χορός; Α, διάβασε, διάβασε το βίο του Αγίου Ιωάννου Χρυσοστόμου να δεις. Γιατί ο Χρυσόστομος, τη νύχτα τον περικυκλώσαν, τη νύχτα που κοιμούνταν και προσευχόντανε, που προσευχόντανε τη νύχτα, τον περικυκλώσανε στρατεύματα, στρατιώτες.

Γιατί την προηγουμένη ημέρα εκείνης είχε ελέγξει ένα χορό που γινόταν σ' ένα άκρο και είπε ο Χρυσόστομος, όχι ο Καντιώτης, ο Χρυσόστομος, αγαπητέ μου, ο Χρυσόστομος. Τι είπε ο Χρυσόστομος που ισχύει μέχρι σήμερα; Όπου χορός έχει διάβολος, όπου χορός έχει διάβολος, όπου χορός έχει διάβολος.

Ποιος μπορεί να το διαψεύσει; Τι μου κουβεντιάζεις, τι μου συζητάς; Λοιπόν, άμα αυτά είναι παπαδίστικα, πάτερ, μα Ο Χρυσόστομος σου λέει και ο Βασίλειος και η Αγία Γραφή. Ε, θες καινούριο παράδειγμα, θες καινούριο παράδειγμα;

Ε φαιότασμα λέει τώρα τους ήρωας, γίνονται μεγάλες τελετές, φεστιβάλ μεγάλο κάτω στην Αθήνα. Γιατί 150 χρόνια συμπληρωθήκανε από την ημέρα που ελευθερωθήκαμε. Καλά και άγια, μα πήρε φρόσα την πατρίδα.

Μεγάλη, ένας από βάθους όπως είπα κι άλλοτε είναι ο Κολοκοτρώνης. Ο Κολοκοτρώνης αυτός του Μωριάτη. Χόρευε πάνω στα βουνά κι αυτός, αλλά χόρευε ελληνικούς χορούς. Λοιπόν, μια μέρα όταν ήλθε στην Αθήνα και χορεύανε στα ανάκτορα μέσα, χορεύανε μέσα στα ανάκτορα, χορεύανε για πρώτη φορά κάτω στην Αθήνα, στο βασίλειο που είχε τότε η Αθήνα, τώρα έχει δύο εκατομμύρια η Αθήνα. Χάνει η μάνα το παιδί και το παιδί τη μάνα. Λοιπόν, τώρα Ωραία, δύο εκατομμύρια τώρα, είχαν 20.000 η Αθήνα, μια δεύτερη σαν τη Φλώρινα, διπλάσια Φλώρινα ήταν.

Λοιπόν, μέσα εκεί πέρα ήταν όπου τον καλέσανε τον Κολοκοτρώνη, τον καπετάνιο, να δει το καινούργιο χορό που θα χόρευε η βασίλισσα και να χορεύανε οι Ευρωπαίες και οι Αθηναίες. Μαζέρτης, τράξεις ένα μέρος.

Σε ένα μέρος, όταν ήρθε και χορεύανε χορούς τέτοιους, όταν χορεύανε ελληνικούς χορούς, δάκρυσε, θυμήθηκε τα βουνά και τα λαγκάδια. Άμα αρχίζανε και χορέψανε ευρωπαϊκούς χορούς, σκέπασε το κεφάλι του. Καπούτε ήθελε να δει ο Κολοκοτρώνης. Και μετά τον πλησίασε ο Όθωνας και του λέει: «Καπετάνιε, πώς σου φαίνεται ο καινούργιος χορός που χορέψαμε για πρώτη φορά στην Αθήνα;» Ο Κολοκοτρώνης ήταν ένας απλοϊκός άνθρωπος, υπογραφή δύσκολα έβαζε, λίγα γράμματα ήξερε, αλλά είχε καρδιά και μυαλό.

Του λέει, μεγαλειότατε, προτιμότερο να είχα πεθάνει παρά να ζήσω να δω τέτοια, τέτοια αίσχη, του λέει. Με ρωτάς για τον χορό; Είπε μια λέξη που δεν μπορώ να την πω εδώ πέρα, τι είπε, μα αληθινή, είπε μια λέξη που δεν μπορώ να την πω εδώ μέσα στην εκκλησία.

Χορός ίσον πράξεις μοιχίας, μοιχία είναι πορνεία. Και τότε αυτά, σήμερα τι γίνεται; Δεν μου λες, σε παρακαλώ, να μιλήσω έξω από τα δόντια;

Δεν μου λες, εσύ πας στο χορό και αφήνεις τη γυναίκα σου και την αγκαλιάζει ο άλλος σφιχτά, σφιχτά, σφιχτά. Αυτό δεν είναι αμαρτία; Σε παρακαλώ, εάν δεις τη γυναίκα σου στον δρόμο, αν μάθει τη γυναίκα σου ότι ένας θα μάθει τη γυναίκα στον δρόμο και την αγκαλιάζει όπως την αγκαλιάζει εκεί και χορεύει, τι θα κάνει; Πιστόλι θα πάρει, θα τον σκοτώσει. Διαζήταζε της, γιατί αυτό που γίνεται έξω απαγορεύεται και αυτό που γίνεται απόψε στο χορό δεν επιτρέπεται. Βρε ανόητε άντρα! Βρε ανόητε άντρα! Τι κάνεις που παραδίδεις τη γυναίκα σου, τη γυναίκα σου σε ποιες αγκαλιές κτηνωδών, κτηναρίων!

Ευχή,

Μας και όλα αυτά, όλα αυτά, αισχρολόγια, ματιές, αγκαλιές στο

Αγγελισμός, Ευαγγελισμός, Ευαγγ Καρναβάλια, διάβαζα το πιο σπουδαίο, το πιο μεγάλο καρναβάλι δεν γίνεται στην Ελλάδα, γίνεται όχι στη Νίκαια της Γαλλίας, γίνεται κάτω, γίνεται κάτω, κάτω στη Βραζιλία, στο Ρίο Ιανέιρο, εκεί γίνεται.

Και εκεί τι έγινε; Ακούστε λοιπόν το τελευταίο καρναβάλι, το όργιο του Σατανά, οργιάζει ο Σατανάς. Ακούστε, η αστυνομία την επόμενη μέρα, η αστυνομία της Βραζιλίας έβγαλε ανακοινωθέν. Ακούστε τα αποτελέσματα του καρναβαλιού.

Στο Ρίο Ιανέιρο, ακούστε, η αστυνομία της Βραζιλίας: πέντε δολοφονίες, πέντε δολοφονίες στο καρναβάλι στο Ρίο Ιανέιρο. Εφτά μικρά παιδιά απέθανον από ασφυξία. 22 άνθρωποι αυτοκτόνησαν, 17 ανήλικα παιδιά τα χάσανε, πολλές μέσα μέσα χάθηκαν τα παιδιά.

223 άνθρωποι απέθαναν από καρδιακές παθήσεις, πέθαναν από την καρδιά τους. 246 φορές κτύπησε το κουδούν της αστυνομίας, φρέξτε μαζί Στέβων 103 φορές κτύπησε το κουδούν της Πρεσβατικής Ενδρίας, φρέξτε φωτιά

Μα θα μου πείτε, μα εμείς δεν είμαστε σαν το καρναβάλι που γίνεται στη Νίκαια και σαν το καρναβάλι που γίνεται στο Ρίο Ιανέιρο. Α, έτσι, σιγά σιγά εκεί πάμε, εκεί, αδέρφια μου, πάμε. Αλλά δεν πρέπει η Ελλάδα να γίνει. Η Ελλάδα είναι Ελλάς και η Μακεδονία είναι Μακεδονία.

Αν φταίτε εκεί θα κατατίσουμε, εκεί θα κατατίσουμε, ό,τι γίνεται εκεί θα γίνει και εδώ.

Είναι και εδώ. Ξέρεις όμως τι γίνεται στην Πάτρα, εκεί κοντά; Κοντεύει η Πάτρα να φτάσει στη Βραζιλία. Τι γίνεται, τι γίνεται. Εγώ, νέος τότε ιεροκήρυκας, πήγα. Πήγαν να με λιντσάρουν μες στους δρόμους οι Πατρινοί. Όχι οι Πατρινοί, οι χριστιανοί, όχι αυτοί· αυτοί με δάκρυα με δεχτήκανε. Οι έμποροι, οι ξενοδόχοι, οι ταβερνιάρηδες, βγήκανε μαχαίρια για να μας σκοτώσουν, γιατί τους είπα: «Κάτω τα καρναβάλια». Λοιπόν, και τι εγώ τα καρναβάλια... Ακούστε λοιπόν. Ήταν αστυνόμος. Αυτός ο αστυνόμος που με έπιασε...

Έπιασε και με πήγε μέσα στη φυλακή, ήρθε τη νύχτα στο κελί μου, μου λέει: «Δέσποτα, Πάτερ Αυγουστίνε, με συγχωρείς, με συγχωρείς, πιστεύω στον Χριστό». Λίγα ξέρεις, λίγα ξέρεις, πέθανε άνθρωπος, λίγα ξέρεις. Τι ξέρω εγώ; Ό,τι βλέπουν τα ματάκια μου, τα έγραψα. Διάβασέ το και θα ανατριχιάσεις.

Μόνο εγώ έγραψα στις εφημερίδες ότι στις ημέρες των καρναβαλιών στην Πάτρα το έγκλημα αυξάνει: κλοπές, ατιμίες, μοιχείες και λοιπά. Και μόνο ο αστυνόμος και μόνο οι εφημερίδες... Έλαβα ένα γράμμα, ένα γράμμα από εκεί, το δημοσίευσα εγώ μες στη Σπίθα.

Αν δεν το ψάξετε εκεί, τι δημοσίευσα; Δημοσίευσα ένα, ότι ένας διευθυντής βρεφοκομείου, στην Πάτρα είναι ένα βρεφοκομείο που πετούνε μέσα τα παιδιά, τα βρέφη οι μανάδες, για να αντιταπετάνε στο βρεφοκομείο, ο διευθυντής που κάνει 20 χρόνια μου κάνει ένα γράμμα να το δημοσιεύσω, το δημοσίευσα, τραχτε το σύμβα.

Το σύμπαν, λέει, δεν ρωτάς; Δεν αναγιούνται αυτοί οι άνθρωποι να ρωτήσουν, τον εισαγγελέα να ρωτήσουν, τον παπά να ρωτήσουν, να ρωτήσουν εμένα; Λοιπόν, μου λέει, ύστερα από τρεις μήνες, ύστερα όσοι είστε...

Ανάληψη, Ευαγγελία των Ουρανών, Γέννηση της Θεοτόκου, Ευαγγελία των Ουρανών, Ευαγγελία

Έχουν έκτρωση να πετάξουν τα παιδιά και ύστερα από εννιά μήνες, εννιά μήνες, γεμίζει ο τόπος βρέφη. Δεν έχουμε πού να βάλουμε τα βρέφη, γεμίζουν τα βρέφη, τα πετάνε τη νύχτα τα βρέφη. Ύστερα από εννιά μήνες, διπλάσια και τριπλάσια από όλο τον χρόνο, μου κουβεντιάζει και μου λέει σε εμένα τι είναι το καρναβάλι και τι είναι ο χορός και τι είναι διασκέδαση και τι είναι αυτά. Σε εμένα τα λες αυτά; Να τα πεις πουθενά αλλού, αλλά όχι να τα διαδίνεις. Αλλά λοιπόν το συμπέρασμα είναι, το συμπέρασμα είναι ότι δικαίως, δικαίως, δικαίως.

Η Εκκλησία καταδικάζει όλα αυτά τα αίσχη τα οποία γίνονται τις άγιες αυτές τις μέρες. Τις καταδικάζει αυτά τα πράγματα. Τα καταδικάζει τα μεθύσια, καταδικάζει τους χορούς τους ανήθικους, καταδικάζει τα πάρτι, καταδικάζει τους προβυλισμούς, καταδικάζει τα καρναβάλια, όλα αυτά.

Το συμπέρασμα, το συμπέρασμα. Είμαι ένα ζητώ από εσάς, τι ζητώ. Σας δάνω πετρέχη, καμία από εσάς και κανείς από εσάς να μην πάρει μέρος σε αυτές τις εκδηλώσεις. Ούτε σε χορούς, ούτε σε πάρτι, ούτε σε δεσ...

Γυναίκες, φυλάξτε τους άνδρες σας, άνδρες, φυλάξτε τις γυναίκες σας. Παιδιά, μανάδες, φυλάξτε τις κορούλες σας. Φυλαχτείτε στον αιώνα αυτό. Και όχι μόνο τούτο, αλλά να προσπαθήσετε κάτι άλλο. Αυτά που είπαμε, να δώστε μάχη. Μέσα στο σπίτι, μέσα στο γραφείο, παντού στους δρόμους, στα καφενεία, να δώστε μάχη. Να τους κερδίσετε τους άλλους. Να μην σας κερδίσουν, αλλά συ να κερδίσετε τους άλλους. Γιατί ο καθένας από εσάς, 5, 10, 20, κατορθώσει να τους πείσουν, ασφαλώς θα είναι τα αποτελέσματα πολύ μεγάλα.

Μεγάλα, μεγάλα. Λοιπόν, θα είναι πολύ μεγάλα τα αποτελέσματα. Προσπαθήστε ο ένας να πει στους άλλους. Κανείς δεν κάνει καρναβάλια. Ευτυχώς, ευτυχώς. Σε όλες τις πόλεις γίνονται. Κάτω στο Αμύνταιο μόνο είναι μια φωτιά του διαόλου. Είναι μια φωτιά του διαόλου που καίει. Που καίει. Γιατί καίει; Ας σβηστεί αυτή. Να πούμε το τελευταίο. Να πούμε το τελευταίο και τελειώναμε. Γιατί καίει η φωτιά; Η φωτιά καίει άμα έχει ξύλα. Άμα δεν έχει ξύλα, δεν καίει. Πιάν

Αν πας στο δήμο, στο Αμύνταιο και στην Αθήνα μέσα, μου έλεγε στην Αθήνα κάποια, μια γυναίκα, μια χήρα με παιδιά, «Αχ, Δεσπότη», μου λέει, «πήγα στο δήμο των Αθηναίων και δώστε μου ένα βοήθημα. Είμαι χήρα, έχω παιδιά, δώστε μου εκατό δραχμές, δώστε μου ένα βοήθημα».

Δεν έχουμε, δεν έχουμε πιστώσεις. Κύριε Δήμαρχε των Αθηναίων και του Πειραιώς και του Βόλου και της Λαρίσης και του Αμυνταίου, δεν έχεις να δώσεις να βοηθήσεις κανένα; Δεν έχεις τίποτα, τον διώχνεις. Πώς λοιπόν έχεις χρήματα για τον Καρνάβαλο;

Έτσι αυτά, πού είναι τα χρήματα; Άλλος δήμος 100, άλλος 200 χιλιάδες, άλλος 300 χιλιάδες. Άλλος ένα εκατομμύριο, άλλος 2 εκατομμύρια. Αν μαζέψεις τα εκατομμύρια, δώστε μου.

Δώστε μου, δώστε μου, και εγώ με υποφέρω, χριστιανοί μου, υποφέρω. Δώστε μου τα εκατομμύρια αυτά που ξοδεύουν απόψε αυτοί που χορεύουν. Δώστε μου τα εκατομμύρια αυτά που ξοδεύονται μες στις ταβέρνες. Δώστε μου τα εκατομμύρια αυτά που ξοδεύουν στα καρναβάλια. Δώστε μου τα εκατομμύρια να κάνω συμβόλαιο. Να σας κάνω συμβόλαιο να ντύσω, να θρέψω δέκα χιλιάδες παιδιά στην Ελλάδα έναν ολόκληρο χρόνο. Έναν ολόκληρο χρόνο. Δεν κάνουμε παιδιά που αφήνουν αυτά τα πάθη χορίδες και τα εκατομμύρια των εκατομμυρίων. Όπου και να το εξετάσουμε το θέμα, οι καρνάβαλοι και οι χοροεσπερίδες είναι έξω από τη χριστιανική μας κοινωνία. Λοιπόν, αυτά είχα, και αυτά που σας λέω τα έχω γραμμένα σε μια εγκύκλιο. Αυτά που σας είπα απόψε τα έχω γραμμένα σε μια εγκύκλιο, την οποία και θα πάρετε από μία ο καθένας να τη διαβάσετε. Είναι ολόκληρο κήρυγμα. Να τη μοιράσετε, να τη διαβάσετε σε όλη την πόλη, να κυκλοφορήσετε. Λοιπόν, αυτά έχω να είπω, και τώρα όλοι μαζί, όλοι μαζί η φωνή σας εδώ.

Εδώ, τα χέρια σας δεμένα, το σταυρό σας κανονικά, σας είπα, το σταυρό σας κανονικά και η φωνή σας βροντή και το μυαλό σας και η καρδιά σας στο Θεό. Όλοι μαζί, δι' ευχών των Αγίων Πατέρων μας, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός, ελέησον ημάς, αμήν.