Repentance and Confession as Healing for the Soul

This English transcript is an automated translation of the original Greek lecture. It may contain errors; the original Greek audio recording is the authoritative source. Some passages are omitted per editorial policy.

Tonight...

Tonight, my dear friends, I have news for you: a medicine has been discovered. If a sick person takes it as prescribed, in the right doses and at the right times, it cures him.

It cures every kind of illness: tuberculosis, pneumonia, arthritis, kidney disease, even the most dreaded disease of our age, cancer.

In the language of Greek science, this medicine is called a panacea: a remedy that cures everything. What? Has such a medicine been discovered, and we, who listen to the radio, have heard nothing about it?

We keep our ears glued to the radio, yet we have heard no such thing. “You are telling us unbelievable lies tonight, Bishop! If a medicine had been discovered that cured everything, the doctors would be in mourning. They would wear black armbands, because their profession would disappear altogether.”

What need would there be for doctors? You would take one little pill, and that would be that. This was the great dream of ancient medicine: a panacea. The ancient Greeks wanted to find a pill, a medicine that would cure every disease at its root. Of course, I am speaking figuratively. No such medicine has been discovered so far. On the contrary, I believe that because the world...

Things go from bad to worse, toward ever greater sin. Even if, and we all pray for it, a cure for cancer is discovered, expect God to permit another illness to appear because of our sins, one worse than cancer, as the Apocalypse tells us.

What illness could be worse than cancer? I will tell you another time, in another sermon, when we interpret certain passages from the Apocalypse. So I say again: the panacea people long for, a medicine that cures every kind of bodily illness, has not yet been discovered.

But although no single medicine has yet been discovered for all our bodily illnesses, though we have many medicines, more or less effective, for different diseases, there is such a medicine for the soul. Don’t lose interest now. I want you to listen even more closely: there is a medicine for every illness of the soul. Do you care only about your body? Only about your flesh? Only about the mortal covering of our human existence? If so, I might as well stop speaking. You were paying close attention when you thought I was telling you that such a medicine had been discovered for the body. Now I ask you to follow the rest of this talk with even greater interest. I am telling you: there is a medicine for every illness of the soul.

Do you think an illness of the soul matters less in human life? I ask you: is envy a small illness? Our ancestors used to say, “Envy is a wasting disease.”

It truly wastes a person away. Someone who carries envy in the heart melts like a candle, whether woman or child, young person or priest or bishop. Whoever carries that yellow candle of the devil wastes away. A few days ago, a remarkable man came to the bishop’s office.

He says, “I’m going to get a divorce.” “Why?” I ask him. “My wife is wonderful. She cooks, she cleans, she does everything. I have no complaints. But she’s jealous.” “What do you mean, jealous?” So he sat down and told me what he was going through. The poor man can’t make a move.

He cannot go out. He cannot even look at another person.

A person cannot speak; I cannot bear it. Jealousy between husband and wife is like a torpedo: it is a curse that tears a marriage apart. I am not saying that a wife should never check up on her husband, or a husband on his wife. But when things reach the point where either one cannot leave the house, even to visit relatives, it is a dreadful situation. This terrible passion springs up like a cactus, like a thorn, in the relationship between husband and wife.

So I ask you: are envy and jealousy, as they appear between husband and wife, small illnesses? Is love of money or greed a small illness? Let me speak about that illness.

This illness is worse even than rabies. Better for a person to catch rabies than to be seized by the madness of the thirty pieces of silver. I ask you: is greed a small sin?

If you ask me, I have no time to prove it to you mathematically, beyond all doubt. But the two world wars, and the one to come like Armageddon and sweep across all humanity, these three wars have the same chief cause.

Money, coal, oil, petrol. Is lack of self-control a small illness? Are licentiousness, fornication, and adultery small illnesses? Young people now speak politely of “sex”; they talk about sex all the time. That word is nothing but a golden coating, a golden ribbon, a piece of gold paper wrapped around those dreadful sins: fornication and adultery.

And it goes on to every kind of sexual excess, even to the shameful things openly spoken of in Denmark. At that point, a flood will engulf the world. Is this a small matter? This is a kind of scabies. Better for a man or woman to catch scabies and spend the whole night scratching without relief than to be infected by this terrible sin, this sinful sex, which today has become a disease afflicting the whole world. I ask you: are all these illnesses I have spoken of small things, from leprosy onward?

Worse than scabies, worse than cancer. And to finish, let me mention another illness I have spoken of before. I ask you: is pride a small illness? It is the cancer of the soul, worse than all the rest.

And all these germs, all these sins, circulate within us like germs. When you go to a microbiologist for a blood test and the doctor finds germs in your blood, you immediately become concerned and take action. Yet these sins are present in every human heart.

One of our own poets went into Evangelismos Hospital and recovered. Afterwards, he wrote a beautiful poem in which he said: “Doctors, thank you. But who will find the medicine to kill the germs that circulate within the soul?”

The germ of envy, the germ of greed, the germ of worshipping money, the germ of jealousy, hatred, and malice, the germ called sin. So, my dear friends, tonight I proclaim to you in the name of Jesus of Nazareth, the Crucified One: there is no medicine for every bodily illness, but there is a medicine for every illness of the soul.

I must also stress that, as extensive medical research has shown, bodily illnesses are connected with illnesses of the soul. Body and soul affect one another; they depend on one another.

As they put it, human malice drips like poison into the body. Many internationally renowned scientists say that cancer comes chiefly from anguish and inner turmoil.

The anxiety and sorrow a person feels in this chaotic world.

Little by little, the world today drips bitterness into our veins. Bitterness is poison, and poison can bring about all kinds of illness in us. So there is a connection between illnesses of the body and illnesses of the soul. Tomorrow’s Gospel proclaims this. I do not need science to tell me: our Church said it before science did. In the beautiful Paraklesis, the supplicatory canon to the Most Holy Theotokos, we hear of our many illnesses.

The body falls ill, and so does the soul. They are connected; each affects the other. But let me move on. There is a remedy for every illness of the soul, for sin in all its many forms.

This remedy has been tried and tested in all the varied circumstances of human suffering. And this remedy is called, well, it is unpleasant.

But before we leave this world, we must receive this remedy of divine love, divine mercy, and the boundless goodness of our Lord. Let us give thanks to Christ, for He has given us the Church as a place of healing, a spiritual pharmacy. She calls her sick and suffering children, those bitten and poisoned by the wolf of sin, to receive this proven remedy.

However unpleasant it may be, this remedy is deeply beneficial and powerful for the whole human person. It is called metanoia, repentance. It is called confession. There, then, is the cure for all these ills, the remedy about which I will say a few words before I finish.

I will look at confession chiefly from a psychological point of view. And I must stress that confessors…

Confession is scorned by people who spend their days playing cards in coffeehouses. They know nothing of history, psychology, or philosophy. They have never opened a book, not even the Gospel, let alone a medical or psychology book, yet they speak with absolute authority on the greatest questions of human life. I want to stress that confession is a psychological need. A human being, my dear friends, is a great mystery. When someone falls into sin and breaks the moral law, they feel turmoil within.

Then what we call pangs of conscience begin. As I have told you before, it would be better to be stung by a scorpion. As John Chrysostom says, have you ever been stung by one? When we were children on our islands, where scorpions are common, a sting caused unbearable pain.

The pain of a scorpion sting does not let up. Yet it would be better to be stung by a scorpion than to be stung by your conscience. A person can find no peace, no inner stillness. A hidden voice keeps accusing him without pause, deep within his being. Yes, his conscience stings him, and he lives under its constant reproach.

I was told about a man who committed murder. He did it in such a way that the police would call it a perfect crime: no one could catch him, and he left no trace.

That evening he returned home. A wife has a certain intuition, a kind of hidden radar. She can tell something about her husband from his eyes and from the way he carries himself. It is hard to deceive her about him.

A husband may pretend, but his wife has a mysterious intuition. She can read in his face the signs of deep changes and turmoil within him.

So when he came home and sat down to eat, his wife saw that his face was different. “My dear, you don't look like yourself,” she said. “There's nothing wrong,” he answered. “But you don't look well tonight. Something has happened. Your eyes look wild, and sorrow is written all over you. Your fingers are trembling. Something is wrong.”

At midnight, after she kept pressing him, he said, “I'll tell you.” He confessed the crime he had committed, though neither the police nor the prosecutors knew of it. Driven by a deep need of the soul, the husband confessed to his wife.

And if you, as a husband, confide in your wife, you do well, for she can help heal what troubles you. If you cannot confide in one another, what becomes of your marriage and your family?

If a wife hides herself from her husband and a husband hides himself from his wife, that household is falling apart. Husband and wife need to tell each other their pain, and everything between them should be clear as crystal. How much more, then, should you tell your spiritual father?

A few days ago, I heard something astonishing that moved me deeply. A fine young man living in Athens, well educated and from a distinguished family, with a comfortable home and every advantage, married an exceptional young woman of Athens.

Their life together went well. Everything was pleasant, and they had a happy marriage. But after a few years, Satan appeared in the path of this happy couple. Satan, yes, Satan. It would be better for Satan himself to appear.

I think I once told you what Cosmas of Aetolia said: if you should come to a crossroads…

There is a crossroads with two roads. The devil stands on one, and a woman stands on the other, not a good woman, but a wicked and corrupt one. If you come to such a crossroads, Cosmas asks, ‘My child, which way should you go?’ Go by the road where the devil stands, he says. Do not take the road where the woman stands.

A crossroads.

For, he said, if a wicked woman stands in your way, you can make the sign of the Cross a thousand times, not just once, and she will not leave. But make the sign of the Cross once against the devil, and he flees. Make it a thousand times against a wicked woman, and she still will not leave your path.

Unhappy are the young men who fall into the nets of such wicked women. So Satan, disguised as a woman, crossed this young man’s path when he went to Germany. And there, in Germany, all his beautiful ideals were buried.

Go on, pile up marks, you poor souls. Pile up pounds and dollars. But when you have lost your wife and your family has fallen apart, what good is any of it? If you love money, go to Australia. If you love God and your homeland, stay here.

I would rather you ate an onion and five olives with your wife and children beside you than lived among factories and their fumes, earning marks so you could go to Thessaloniki and buy apartment buildings.

Happiness is not found in those things. A person finds happiness in a child’s smile, in the love and tenderness of his wife, and in the joys of family life.

So this young man went to Germany and became involved with a German woman. Then he came back to Athens with her. It was easy, so easy. There are lawyers down in Athens, and lawyers make their living from divorces.

Divorces. Lawyers tell me, “Four divorces a year, and I’m set. At 25,000 for each divorce, that’s enough. I need nothing more.” Divorce has become a huge industry in Greece, in our own country. It means work for the lawyers, work for the witnesses and the false witnesses, work for our courts, and so on. With the money he had, this fine young man managed, within six months, to get a divorce when there was no reason for one. He did it with lies, with witnesses, with all sorts of things, I don’t know how. His wife did not want a divorce, but he got one. When this woman, this splendid young woman who had joined her life to his, learned that he had obtained a divorce, something she had never imagined could happen in her life, and that Satan had come between them in the form of a German woman, she got up and left. She went back to her little island, her beautiful little island in the Aegean Sea. She could not bear to live with her sorrow. She would go up to the little chapels here and there. Her sorrow was great, very great.

Only the women abandoned by their husbands feel the pain. She went here and there, until one evening she climbed onto a rock by one of those little islands, threw herself into the sea, and drowned.

Her former husband heard what had happened. Since the day he found out, he has had no peace. His conscience stings him. He cannot rest, cannot rest, cannot rest, because he believes, and rightly believes, that he bears guilt for that woman’s suicide. Lately, he has been trying to find a spiritual father.

He is thinking of going to the Holy Mountain. He has asked our advice too, asking whether he should go there to find a spiritual father.

You see, then, that confession answers a deep need in the human soul. Our holy Church established confession, though people in the coffeehouses and others who understand neither history nor the human soul make fun of it. Its roots reach deep into the human heart.

My brothers and sisters, the sinner’s condition is terrible. Terrible, I tell you again. How can I describe it? When you go home tonight, if you have the Old Testament, please open it and read a remarkable passage.

In the prophecy of Daniel, there was a king who had committed many sins. One night, at midnight, the devil’s hour, he summoned people into his palace, splendid with carpets and bright lights.

He invited five or six hundred people. There were governors and officials, admirals and generals with their swords. In the king’s famous gardens they set out tables and brought every kind of food on golden platters, more dishes than you could imagine. Servants came with fine cups for the guests to drink from.

And what cups were they? That savage king, Belshazzar, had gone into the temple and taken its holy vessels. He turned the sacred cups into wine goblets. And among all the guests were perhaps a hundred women who danced.

The women, half naked, sang like sirens. Then the guests began drinking from those sacred cups, which that wretched king had made into wine goblets. As they grew drunk, the women undressed and sang. It was an orgy, with food served on golden plates and eaten with golden spoons.

Suddenly, stop! The king’s hands went limp, his jaw trembled, and his soul shook. The queen came to comfort him, but nothing could help. What had he seen? There, on the ceiling of the palace hall, a mysterious, unseen hand had written three fearful words: ‘Mene, Tekel, Peres.’ At the sight of them he could find no peace. Then the prophet Daniel was called to explain them. He said, ‘O king, these words mean that you have been measured, weighed, and found wanting. Tonight God has taken His scales, weighed you, and found you…’

‘…unworthy. You feasted while your people went hungry. You turned the holy vessels into wine goblets. You brought women here to dance, and let people drink and revel in your gardens. Tonight all this has been weighed, you have been found wanting, and your kingdom comes to an end.’

Within minutes, invaders burst into the palace. The kingdom fell, and the king was killed by their swords. That shameful feast in Belshazzar’s palace was over. My brothers and sisters, that mysterious hand which wrote ‘Mene, Tekel, Peres’ appears before us in our own lives too.

‘You have been measured and weighed. You are not happy.’ However much money you have, however happy the world thinks you are, deep in the soul of a guilty person a drama unfolds that not even Shakespeare, the great writer of tragedies, could describe.

“For my lawlessness is ever before me,” he says. Such is the drama of the human soul. I repeat: the plight of the sinner is terrible. Whoever blasphemes the name of God; whoever goes to court and lays his filthy hands on the Holy Gospels; whoever opens his mouth to blaspheme what is sacred and holy; whoever steals another person’s property; whoever wrongs the orphan and the widow; whoever enters someone’s home and dishonors their daughter.

Someone else’s property, or someone else’s wife, whoever commits such sins has no peace. And what does the Old Testament say of them? Death. Death for the blasphemer, death for the one who breaks an oath, death for the one who raises a hand against his mother or father.

Death. The law of the Old Testament was strict. When someone fell into such sins, they seized him at once. There were no complicated trials with lawyers. Two witnesses would seize him. ‘What did he do?’ ‘He struck his mother.’ ‘What did he do?’ ‘He stole.’ ‘What did he do?’ ‘He blasphemed God.’ Then everyone was obliged to take a stone and throw it, until stones covered him.

And the stones stayed there, piled into mounds, mound after mound. Children would pass by and ask their mother, “Mother, why are these stones here?” “My child, this is where the man who blasphemed God was put to death.” “Mother, why are these stones here?” “This is where the man who stole was put to death.” “Mother, why are those stones over there?” “This is where the child who struck his father was put to death.” “Mother, why?” “Because he killed someone.” “Mother, why are these stones here?” Ah, the law of Moses, the law of Moses!

As I said, my soul is indignant. We love our people deeply. My soul weeps when people come to my office every day and tell me that a man has dishonored a young woman, then goes on enjoying himself, buys a ticket, and leaves.

As things stand, with the lawyers involved, the young woman is humiliated still further.

The innocent young woman is humiliated more than the guilty man, who manages to slip like an eel through the justice system of our country.

“Death,” cries the Old Testament. “Death,” cries each person’s conscience. Death. Terrible is the plight of sinners. But take heart, brothers and sisters, take heart. The law of Moses cries, “Death,” like a red traffic light stopping us.

But the red light goes out, and a green light appears. How is the word “death” blotted out, and what is written over it? Something deeply consoling for every one of us sinners: the word “forgiveness.”

Yes, take up the Gospel. The most beautiful thing in the Gospel is forgiveness. Take up the Gospel. What is the most majestic moment, the moment that shows Christ is God? For me, it is Christ upon the Cross.

With the crown of thorns on His head, His hands pierced and blood running from His feet, you see Him upon the Cross. Below, people of every age spit at Him.

And He says no word against them. Instead He says, “Father, forgive them, for they know not what they do.” Christ forgives even upon the Cross. When a person seeks forgiveness after committing such sins, Christ gives it abundantly.

Do you remember that beautiful scene in the Gospel? Some people caught a woman in the very act of sin. They seized her, brought her straight to Christ, and stood there holding stones.

They were ready to stone her. Christ looked at the sinful woman, who was weeping and had repented. He looked at her accusers and at the stones in their hands. Then He said, “Let the one among you who is without sin cast the first stone at her.” Whoever among you has never sinned, let him pick up a stone and throw it at this woman weeping before Me.

Then He bent down and wrote in the sand with His holy finger. What was He writing? The woman’s sins? The word “forgiveness”? What was it? The Gospel does not tell us. Christ remained bent down, writing in the sand with His holy fingers.

They dropped their stones and went away. When He looked up, no one was left. All had gone, leaving Christ and the sinful woman standing there. He asked her, “Where are your accusers?” And He said, “Neither do I condemn you. Go, and from now on sin no more.”

The Gospel shows us the love and forgiveness of our Christ. Sinful women found comfort near Him. So did the tax collector who confessed his sins. So did the thief, whose hands were stained with blood, when he cried, “Remember me, O Lord.”

Near Christ! But you may say to me, “If only we had lived in Christ’s time. We could have gone to Him, kissed His most pure feet, opened our hearts, and told Him our secrets. If only we had lived in those holy days!” Take comfort, my brothers and sisters.

Christ gave to others the authority He had to forgive sins. To whom did He give it? He gave it to the apostles. He said to them, “Receive the Holy Spirit. If you forgive the sins of any, they are forgiven them; if you retain the sins of any, they are retained.” He gave them this authority: if people repent, forgive them; if they do not repent, their sins remain unforgiven.

This authority to forgive sins He gave to the apostles. The apostles passed it to the bishops. From the bishops, through an unbroken chain reaching our own day, it comes to the priest.

So the priesthood is no invention of priests. It comes from our Christ. The same Christ who told us to be baptized, who told us to receive Holy Communion, and who gave us His commandments also gave this essential command: every sinner should go to the priest, who has this divine grace and serves as a representative of the Lord.

Yes, this is authority. What other authority can compare with the priest’s? It is the greatest authority in the world. Christ did not give this authority even to angels or archangels.

He could have sent angels into the world to be spiritual fathers and hear confessions. But He did not send angels, for angels do not know sin as we do. He gave this authority to priests. Look at that priest in his worn cassock. Look at him with his white hair. When he puts on his stole, it is as though the River Jordan were there before you. Bow your heads, all you faithful. And if you want a beautiful example, especially you young people, think of Pavlos Melas.

People celebrate him and hold ceremonies, yet they do none of the things those heroes did. Pavlos Melas, sensing that death was near in the mountains of Kastoria, went humbly, dressed as an ordinary civilian, into a little chapel.

There was an uneducated priest there. “Father, bless me, I want to confess,” he said. The priest did not know who he was. He knelt before him, his tears falling to the ground, and confessed his sins. “Fast for a week, my child,” the priest told him, “and come back then.”

A week later, he returned with his men and received Holy Communion. There is an example for you, officers, colonels, generals, commanders, whatever your rank may be. These are the great examples our generation has left us.

Our generation has given us a Paul kneeling before a priest here in the high mountains of Kastoria, searching his heart and feeling the weight of his sins. He accepted a weeklong canon, a rule of prayer, and fasted, this most noble and wealthy man, one of their chosen sons. Statues have been raised in his honor. Follow their example: the example of the saints and of the heroes of faith and country. So, is this a law? Is it something priests invented? It is a commandment from our Christ, who tells us to go. Look: here in the Church are thirty young men, uneducated men with little learning.

My children, those of you who will be ordained, rejoice greatly, for a great gift is being placed in your hands. Greater than the authority of kings or generals is the mighty authority you will hold: to forgive the sins of sinners.

Women will come to you, children will come to you, the suffering and sinners will come to you. In the name of the Lord, kneel with them and say, “Child, your sins are forgiven.” It is the most beautiful moment for the priest and for the sinner.

I am finished, my brothers and sisters. Take heart. Our faith offers forgiveness. Do not be afraid. Tell me your sins, however many they may be. And now, as I finish, hear what is greater than all your sins:

Let me end with this. Once, an ascetic was living in a cave. One night the devil came and began to trouble him. “What are you doing in a monastery?” he said. “I don’t know you,” the ascetic replied. “You used to enjoy yourself out in the world,” the devil said, “and now you sit here pretending to be a good elder.” Then the devil pulled a large black book from his robe. “Do you remember what you did back then? I wrote it down. ”

“There is no forgiveness for you. Do you remember what you did? Do you remember where and how you did it?” The devil has it all written in his ledger. “There is no mercy for you, no salvation for you. It is over. Fasting, prayers, even prayer ropes will do you no good. You are bound for Hell.”

The monk was in despair as the devil turned the pages of his life before him: the black pages, the hidden sins he had committed in the world. He was so desperate that he was ready to leave the monastery.

Suddenly, from high above the stars, something fell upon the book. What was it? A drop, a single drop from the Holy Chalice: the blood of Christ. The moment it fell, the black pages...

The black book became white as snow. An angel came down from heaven and wrote upon it, “The debt of sin has been paid.” He wrote, “The blood of Jesus Christ cleanses us from every sin.” My fellow Christians, forgiveness comes in the name of the Lord, in the name of Christ crucified. Let us bring Him our sins. How many do you have? Five, ten, twenty, a hundred? Even if they were a mountain of burning coals, the love of Christ, His mercy and His blood are like the sea. Throw the coals into the sea. Fire struggles against the sea, but the sea overcomes the fire. However many fires, however many coals, even mountains of coals fall into it, the sea puts them out. It is boundless...

The depths of the sea are boundless. Fire struggles against the sea, just as Christ struggles against sin. Christ will triumph; His mercy will triumph. Wipe away your tears and take heart. Go to confession and open your heart, like Paul Melas, like the sinners, like Mary of Egypt. Go and confess your sins. Do not let this Pascha pass without confession. I will see to it starting tomorrow. I have called down there, and on Tuesday a spiritual father and confessor from Athens will be here again. He will stay for ten days.

For ten days, perhaps fifteen, he will wear his priestly stole and hear confessions all day, from morning until evening. Women and men, young and old, children of God, go to confession, so that you too may hear in your hearts: “Child, your sins are forgiven.” The Lord be with you, through the intercessions of the Holy Theotokos (God-bearer) and Saint Gregory. Amen.

Απόψε...

Απόψε, αγαπητοί μου, έχω να σας πω ότι ανεκαλύφθη ένα φάρμακο. Ένα φάρμακο που, άμα το παίρνει ο άρρωστος σύμφωνα με την συνταγή του φαρμακείου, άμα το παίρνει σε ορισμένες δόσεις και εις ώρες κατάλληλες, το φάρμακο αυτό θεραπεύει τον άρρωστο.

Τον θεραπεύει από κάθε είδους αρρώστια, τον θεραπεύει από τη φθίση, τον θεραπεύει από την πνευμονία, τον θεραπεύει από τα αρθριτικά, τον θεραπεύει από τη νεφρίτιδα, τον θεραπεύει ακόμα από την πιο φοβερά ασθένεια του αιώνος μας, από τον καρκίνο.

Και ότι το φάρμακο αυτό ονομάστηκε με τη γλώσσα της ελληνικής επιστήμης πανάκεια, ως φάρμακον θεραπεύον. Μπα! Τέτοιο φάρμακο ανεκαλύφθη στον κόσμο και εμείς που μάθαμε στα ραδιόφωνα, σε ραδιόφωνο δεν ακούσαμε;

Και εμείς που μάθαμε κρεμασμένα τα αυτάκια μας στο ραδιόφωνο δεν ακούσαμε τέτοιο πράγμα. Απίστευτα ψέματα μας λες, Δεσπότη, απόψε. Αν τέτοιο φάρμακο είχε ανακαλυφθεί που θεραπεύει, τότε πρώτα πρώτα οι γιατροί θα είχαν πένθος, μαύρη κορδέλα θα βάλανε, θα καταργείτο τελείως το επάγγελμά τους.

Θα υπήρχε ανάγκη, ένα χαπάκι να έπαιρνες, τέλος, τέλος. Αυτός είναι ο μεγάλος πόθος της αρχαίας επιστήμης, η πανάκεια. Οι αρχαίοι Έλληνες αυτό ζητούσαν, να βρεθεί ένα χαπάκι, να βρεθεί ένα φάρμακο που να θεραπεύει ριζικώς όλες τις ασθένειες. Αληθώς, σας ομιλώ παραβολικά, τέτοιο φάρμακο μέχρι στιγμής δεν ανακαλύφθη. Εγώ δε αντιθέτως φρονώ ότι επειδή ο κόσμος

Πάει στο χειρότερο, πάει στην πιο μεγάλη αμαρτία. Να περιμένετε ότι κι αν ακόμα, κι αν ακόμα, και ευχόμεθα όλοι, ανακαλυφθεί το φάρμακο του καρκίνου, ο Θεός θα παραχωρήσει για τις αμαρτίες μας να παρουσιαστεί μια άλλη ασθένεια, σύμφωνα με την Αποκάλυψη, χειρότερη από τον καρκίνο.

Ποια θα είναι αυτή η ασθένεια που θα είναι χειρότερη από τον καρκίνο, θα σας πω άλλοτε, εις άλλη ομιλία μου, όταν ερμηνεύσουμε ορισμένας περικοπάς της σειράς Αποκαλύψεως. Λοιπόν, λέγω ότι τέτοιο φάρμακο όπως ποθούν οι άνθρωποι, πανάκεια που θα θεραπεύει κάθε είδους ασθένεια, δεν έχει ανακαλυφθεί μέχρι τη στιγμή.

της στιγμής, αλλά εν τούτοις, εάν δεν έχει ανακαλυφθεί φάρμακο δια τας σωματικάς ασθενείας μας και υπάρχει ποικιλία φαρμάκων, κατά μάλλον ή ήττον δραστικών, δια των διαφόρων ασθενειών, ενώ λέγω δεν έχει ανακαλυφθεί τι των φαρμάκων, υπάρχει αντιθέτως φάρμακο. Ας μη ελαττωθεί το ενδιαφέρον σας. Τώρα θέλω να αυξηθεί περισσότερο το ενδιαφέρον σας, λοιπόν, ότι υπάρχει φάρμακο τέτοιο για όλας τας ασθενείας της ψυχής. Ενδιαφέρεστε μόνον για το κορμάκι; Ενδιαφέρεστε μόνον για τη σάρκα; Ενδιαφέρεστε μόνον για το θνητόν περίβλημα της ανθρωπίνης υπάρξεως; Εάν ενδιαφέρεστε, να σταματήσω και να σταματήσει η ομιλία, διότι μέχρι εδώ βλέπω ήτανε μεγάλη η προσοχή σας όταν σας έλεγα ότι ανεκαλύφθη τέτοιο φάρμακο. Αλλά τώρα, λοιπόν, θέλω με περισσοτερόν ενδιαφέρον να παρακολουθήσετε τη συνέχεια της ομιλίας. Μήπως σας λέγω ότι υπάρχει φάρμακο, φάρμακο δι' όλας τας ασθενείας της ψυχής.

Πώς νομίζετε ότι η ασθένεια της ψυχής είναι μικροτέρας αξίας, μικροτέρας σημασίας για την ανθρωπίνη ζωή; Σας ρωτώ, είναι μικρά ασθένεια, μικρά ασθένεια ο φθόνος; Οι αρχαίοι πρόγονοί μας έλεγαν: ο φθόνος ίσον φθίσις.

Φθίσις είναι, φθίνει, λιώνει σαν το κερί λιώνει ο άνθρωπος που έχει μέσα στην καρδιά. Είτε γυναίκα, είτε παιδί, είτε νέος, είτε παπάς, είτε δεσπότης, όποιος να είναι. Όποιος έχει αυτήν την κίτρινη λαμπάδα του διαβόλου, Φθινει, είναι προημερών Ήρθε ένας θαυμάσιος άνθρωπος στη Μητρόπολη.

Λέει: «Θα πάρω διαζύγιο». «Γιατί;» του λέγω. «Μωρέ, χρυσή γυναίκα έχω. Μαγειρεύει, σκουπίζει, τα πάντα. Δεν έχω κανένα παράπονο. Αλλά είναι ζηλιάρα». Τι θα πει ζηλιάρα; Και κάθισε και μου είπε το μαρτύριό του. Δεν μπορεί να κουνηθεί ο άνθρωπος.

Δεν μπορεί να βγει, δεν μπορεί να κοιτάξει άνθρωπο.

Ο άνθρωπος δεν μπορεί να μιλήσει, δεν υποφέρω. Η ζηλοτυπία μέσα στο ανδρόγυνο είναι μια τορπίλη, είναι μια κατάρα, είναι μια διάλυση. Δεν λέγω ότι η γυναίκα δεν πρέπει να παρακολουθεί τον άνδρα, δεν λέγω ότι ο άνδρας δεν πρέπει να παρακολουθεί τη γυναίκα, αλλά όταν πρέπει να φτάσουμε στο σημείο να μην μπορεί ο άνδρας ή η γυναίκα να βγει έξω από το σπίτι, να πάει να επισκεφθεί τους συγγενείς της, είναι μια απαίσια κατάσταση την οποία δημιουργεί το πάθος αυτό το φοβερόν, το οποίο ως κάκτος, ως αγκάθι φυτρώνει στις σχέσεις, τις συζυγικές σχέσεις.

Σας ερωτώ λοιπόν, είναι μικρά ασθένεια ο φθόνος ή η ζηλοτυπία, όπως παρουσιάζεται μέσα στις σχέσεις του ανδρογύνου; Σας ερωτώ, είναι μικρά ασθένεια η φιλαργυρία ή η πλεονεξία; Σας ομιλώ επί της ασθενείας αυτής.

Αυτή η ασθένεια είναι και από τη λύσσα χειρότερη, είναι. Προτιμότερο να λυσσάξει ο άνθρωπος, αλλά να λυσσάξει από τη λύσσα των τριάκοντα αργυρίων. Βέβαια, σας ρωτώ, είναι μικρά αμαρτία αυτή η πλεονεξία;

Εάν ρωτήσετε, δεν έχω καιρό να σας αποδείξω τετραγωνικώς, μαθηματικώς, να σας αποδείξω ότι δύο παγκόσμιοι πόλεμοι, ο οποίος έρχεται ως Αρμαγεδδών για να σαρώσει ολόκληρη την ανθρωπότητα, οι τρεις πόλεμοι κυριότερον αίτιον δεν έχουν διαφοράς.

Έχουν τα αργύρια, έχουν τα κάρβουνα, έχουν τα πετρέλια, έχουν τις βενζίνες. Είναι μικρά ασθένεια η ακράτεια; Είναι μικρά ασθένεια η ασέλγεια, η πορνεία και η μοιχεία; Το σεξ, όπως το λένε ευγενικά τώρα οι νέοι κλπ., σεξ, περί σεξ ομιλούν. Τίποτα δεν είναι το σεξ. Είναι ένα χρυσό επικάλυμμα, μια χρυσή κορδέλα, ένα χρυσό χαρτί με το οποίο τυλίγουν τη φοβερότερη αμαρτία, την πορνεία και τη μοιχεία, σεξουαλικά και πασεωνικών

Και πανσεξουαλικά μέχρι εκεί της Δανίας, το αίσχος της Δανίας κοινολογίας, όπου εκεί πλέον θα έρθει ο κατακλυσμός του κόσμου. Είναι μικρό αυτό, αυτή είναι ψώρα. Προτιμότερο να κολλήσει το κορμί της γυναίκας ή του άντρα από ψώρα και μην μπορεί να ξιέται όλη νύχτα, παρά να κολλήσει από αυτή τη φοβερή αμαρτία, από το σεξ αυτό το αμαρτωλό, το οποίο σήμερα είναι μια παγκόσμια πανανθρώπινη ασθένεια. Σας ρωτώ, είναι μικρά ασθένεια όλες αυτές οι ασθένειες που σας έφερα, σας έφερα, λοιπόν, και από τη λέπρα;

και από την ψώρα και από τον καρκίνο. Και για να τελειώνω, μια άλλη ασθένεια που σας είπα κι άλλοτε: είναι μικρά ασθένεια, σας ρωτώ, η υπερηφάνεια; Αυτή ποια είναι; Ο καρκίνος της ψυχής, περισσότερο από όλα αυτά.

Και όλα αυτά τα μικρόβια, και όλες αυτές οι αμαρτίες κυκλοφορούν σαν μικρόβια μέσα. Και όταν πας στον μικροβιολόγο και κάνεις εξέταση αίματος και ο γιατρός, ο μικροβιολόγος, δει μικρόβια μέσα, αμέσως ανησυχείς και λαμβάνεις τα μέτρα σου. Αλλά αυτά υπάρχουν μέσα στην καρδιά του κάθε ανθρώπου.

Ένας δικός μας ποιητής που επήγε μέσα στον Ευαγγελισμό και θεραπεύθηκε, μετά έκανε ωραίο ποίημα και είπε: «Γιατροί, σας ευχαριστώ. Αλλά ποιος θα μπορέσει να βρει το φάρμακο να φονεύσει τα μικρόβια που κυκλοφορούν μέσα εις την ψυχή;»

Το μικρόβιον του φθόνου, το μικρόβιον της πλεονεξίας, το μικρόβιον της αργυρολατρίας, το μικρόβιον της ζήλιας, του μίσους, της κακίας, της ανθρωπίνης, το μικρόβιον που ονομάζεται αμαρτία. Ιδού λοιπόν, αγαπητοί μου, σας λέγω, σας αναγγέλλω απόψε εν ονόματι Ιησού του Ναζωραίου, του Εσταυρωμένου, ότι υπάρχει φάρμακο δι’ όλας τας σωματικάς ασθενείας, υπάρχει αντιθέτως φάρμακο δι’ όλας τας ψυχικάς ασθενείας.

Επιπλέον πρέπει να τονίσω ότι, όπως απέδειξαν μεγάλες έρευνες ιατρών, ιατρών απέδειξαν ότι σωματικές ασθένειες έχουν σχέση με τα ψυχικά ασθενεία. Υπάρχει μεταξύ του σώματος και της ψυχής μία αλληλεπίδραση, μία αλληλεξάρτηση.

Λοιπόν, έτσι το λέγουν, όταν η κακία η ανθρώπινη σαν δηλητήριο στάζει μέσα εις τον ανθρώπινο οργανισμό. Λέγουν πολλοί μεγάλοι διεθνείς επιστήμονες ότι ο καρκίνος προέρχεται κυρίως από ψυχικές αγωνίες, από ψυχική ταραχή μέσα του ανθρώπου.

Η στενοχώρια, η λύπη που αισθάνεται ο άνθρωπος μέσα εις τον χαώδη αυτόν κόσμον.

Ο σημερινός κόσμος στάζει σιγά σιγά μέσα στις φλέβες του ανθρώπου την πικρία. Η δε πικρία είναι φαρμάκι, το δε φαρμάκι συντελεί στη δημιουργία ποικίλων ασθενειών μέσα στον άνθρωπο. Λοιπόν, υπάρχουν σχέσεις μεταξύ των σωματικών και ψυχικών ασθενειών. Τούτο δε το κηρύττει αύριο το Ευαγγέλιο, τούτο κηρύττει, όχι η επιστήμη. Δεν έχω ανάγκη από την επιστήμη. Προτού να το πει η επιστήμη, το είπε η Εκκλησία μας. Στον παρακλητικό κανόνα, στον θαυμάσιον παρακλητικό κανόνα στην Υπεραγία Θεοτόκο, λέει: «Έχουν πολλών μας ασθενειών».

Ασθενεί το σώμα και ασθενεί και η ψυχή. Έχουν μία σχέση. Ασθενεί το σώμα, ασθενεί και η ψυχή. Και τα δυο έχουν μία σχέση και μία αλληλεξάρτηση. Αλλά παρέρχομαι και λέγω ότι υπάρχει φάρμακο για όλες τις ασθένειες της ψυχής, για την αμαρτία υπό όλες αυτές τις διακλαδώσεις.

και το φάρμακο αυτό, το δεδοκίμα είναι δοκιμασμένο, Το φάρμακο αυτό εφαρμόστηκε στις ποικίλες περιπτώσεις της ανθρωπίνης δυστυχίας και του πόνου. Και το φάρμακο αυτό ονομάζεται, ονομάζεται... Δυσάρεστον είναι.

Αλλά δεν το πάρεις, οέ, προτού να αναχωρήσεις από το μάτιον του τον κόσμο πρέπει οπωσδήποτε να λάβουμε το φάρμακο αυτόν της Θείας Αγάπης, του Θείου Ελέους, της απεράντου καλοσύνης του Κυρίου μας. Ας ευχαριστήσουμε τον Χριστό γιατί εδώ πέρα την εκκλησία μας την έχει, είναι ιατρείον η εκκλησία μας, φαρμακείον είναι η εκκλησία μας, πνευματικόν φαρμακείον και καλεί τα παιδιά της τα αρρωστημένα, τα παιδιά της που πάσχουν και υποφέρουν, τα παιδιά που τα έχει δαγκάσει ο λύκος της αμαρτίας και είναι δηλητηριασμένα, τα καλεί τα παιδιά της να δεχθούν το φάρμακο αυτό το δοκιμασμένο και το φάρμακο αυτό το δοκιμασμένο,

οσονδήποτε δυσάρεστον και να είναι, ωφελιμότατον και δραστικότατον δια την ύπαρξη του ανθρώπου, ονομάζεται μετάνοια, ονομάζεται εξομολόγηση. Ιδού λοιπόν η πανάκεια, ιδού λοιπόν το φάρμακο περί του οποίου ολίγα τινά θα είπω και θα τελειώσω τον λόγο.

Θα εξετάσω την εξομολόγηση κυρίως εξ επόψεως ψυχολογικής. Και έπρεπε να τονίσω ότι οι εξομολόγοι ζεις

Εξομολόγησης, την οποίαν περιφρονούν διάφοροι καφενόβιοι που παίζουν πρέφες μέσα στα καφενεία, άνθρωποι ανιστόρητοι και αψυχολόγητοι και αφιλοσόφητοι, οι οποίοι ουδέποτε ήνοιξαν βιβλία, ούτε το Ευαγγέλιο, αλλά ούτε ιατρικά και ψυχολογικά βιβλία, και ως από τρίποδος αποφαίνονται περί των μεγίστων προβλημάτων της ανθρωπίνης ζωής, θέλω να τονίσω ότι η εξομολόγησις είναι μία ψυχολογική ανάγκη. Ο άνθρωπος, αγαπητοί μου, το μέγα τούτο μυστήριον, όταν πέσει σε κάποια αμαρτία, όταν παραβεί το ηθικό νόμο, τότε αισθάνεται μια ταραχή μέσα εις τον εαυτό του.

Τότε αρχίζουν τα ελεγόμενα τύψεις συνειδήσεως Προτιμότερο, όπως σας είπα κι άλλοτε, να σε δαγκώσει σκορπιός. Παρασλέγει ο Ιερός Χριστόστομος, παρασταζάγωσε ποτέ σκυπνό Μικρά παιδιά εμείς στα νησιά μας που έχουμε κοινά αυτά, και μας δαγκώσει σκορπιός, αφόρητος είναι ο πόνος.

Δεν ησυχάζει ο πόνος του σκορπιού. Λοιπόν, προτιμότερο να σε δαγκώσει σκορπιός παρά να σε δαγκάσει η συνείδησή σου. Δεν έχεις ησυχία, ησυχία πλέον ο άνθρωπος δεν έχει. Μια φωνή μυστική τον ελέγχει συνεχώς και ακαταπαύστως εις τα βάθη της ανθρωπίνης του υπάρξεως. Ναι, τον δαγκάνει, τον έχει έλεγχον, ζει κάτω από τον έλεγχο της συνειδήσεώς του. Ναι, ο έλεγχος της συνειδήσεως.

Μου είχαν πει το εξής, ότι ένας άντρας έκανε ένα φόνο. Τον έκανε με τέτοιο τρόπο ώστε μπορούμε να πούμε, όπως λέγουν οι αστυνομικοί, τέλειον έγκλημα. Δηλαδή τέλειον έγκλημα, ασύλληπτον έγκλημα, δεν άφησε κανένα ίχνος.

Το βράδυ επέστρεψε στο σπίτι. Η γυναίκα, η γυναίκα έχει μια διαίσθηση. Έχει τρόπον τινά ένα μυστικό ραντάρ με το οποίο δύναται να διακρίνει τον άνδρα της από τα μάτια, από όλα. Η γυναίκα δυσκόλως απατάται ως προς την εκτίμηση του ανδρός.

Μπορεί ο άνδρος να υποκρίνεται, αλλά η γυναίκα έχει κάποια διαίσθηση μυστική, μια δύναμη μυστηριώδη, η οποία αναγνώσκει στο πρόσωπο του ανδρός τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα βαθυτάτων ψυχικών αλλοιώσεων και μεταβολών.

Λοιπόν, η γυναίκα, όταν μπήκε στο σπίτι και κάθισε να φάει, είδε στο πρόσωπό του ότι δεν ήταν όπως ήταν άλλοτε. Άντρα μου λέει δεν σε βλέπω όπως άλλοτε λέει, βάλε δεν έχω τίποτα «Μα», λέει, «δεν σε βλέπω καλά απόψε, κάτι συμβαίνει, το μάτι σου είναι αγριεμένο, η λύπη σου είναι ζωγραφισμένη, τα ραχή σου στα δάχτυλά σου, κάτι έχεις, κάτι συνέβη».

Αναγκάστηκε τα μεσάνυχτα, ύστερα από την πίεση της γυναικός, «να σου πω», λέει. Εξομολογήθηκε, είπε το έγκλημα που έκανε και δεν το ξέρουν ούτε η αστυνομία, ούτε οι εισαγγελίες, ούτε... Δηλαδή, κάτω από την ψυχολογική ανάγκη, κάτω από τον αδήριτο νόμο, τον ψυχικό νόμο, η γυναίκα εξομολογήθηκε, ο άντρας εξομολογήθηκε στη γυναίκα του.

Και αν εξομολογείσαι σε μια γυναίκα, εσύ ο άντρας, καλώς πράττεις, διότι η γυναίκα είναι ο ιατρός των ασθενειών του ανδρός. Εάν εξομολογείσαι στη γυναίκα σου και αλλήμονο αδελέστε η γυναίκα σου όπως τη γυναίκα, δεν υπάρχει γάμος, δεν υπάρχει οικογένεια.

Εάν κρύβεις εσύ τον εαυτό σου από τον άντρα και ο άντρας κρύβει από την γυναίκα, είναι κατάστημα υπό διάλυση του διαβόλου, κατάστημα είναι αυτό. Λοιπόν, κι αν ο άντρας θάνατε την ανάγκη να πεις τη γυναίκα τον πόνο της, κι αν η γυναίκα θάνατε τον άντρα να το πεις τον άντρα και όλα πρέπει να λάμπουν ως κρυστάλλινων ή κρυπήργων μέσα ο ένας, πολύ περισσότερο πρέπει να το πεις τον πνευματικό σου πατέρα.

Ναι, προ ημερών έμαθα το εξής καταπληκτικό, μου έκανε συγκίνηση μεγάλη. Ότι ένας νέος ευγενής, ο οποίος μένει στις Αθήνες, ο οποίος έχει να θαυμασία, θαυμάσει ως πλήτη με όλα τα κομφόρ, ο οποίος είναι μορφωμένος και κατάγεται από ιστορικήν οικογένεια και έχει μόρφωση τεραστία, νεότατος, λαμπρός, πάσης απόψεως αυτός ενυμφεύθη μια εξαίρετον και λαμπράν κόρη των Αθηνών.

Ο γάμος τον επήγαινε καλά, όλα ήταν ευχάριστα, συζυγία λαμπρά, αλλά στο δρόμο της ζωής των, ύστερα από λίγα χρόνια, στο ευτυχισμένο αυτό ανδρόγυνο παρουσιάστηκε ο σατανάς. Σατανάς, ναι σατανάς, προτιμότερο να παρουσιαστεί σατανάς.

Νομίζω κάποτε σας είπα ότι ο Κοσμάς ο Αιτωλός είπε ότι αν βρεθεί, αν πας, αν βρεθεί στο σταυροδρόμι,

Υπάρχει ένα σταυροδρόμι και είναι δυο δρόμοι, και στον ένα δρόμο στέκεται ο διάολος και στον άλλο δρόμο στέκεται η γυναίκα, όχι η καλή γυναίκα, αλλά η πονηρά και διαστραμμένη γυναίκα. Εάν βρεθείς σε σταυροδρόμι και στον ένα στέκεται ο διάολος και στον άλλο στέκεται η γυναίκα, η πονηρά και διαστραμμένη, ρωτάει ο Κοσμάς: «Παιδί μου, από πού να πας; Από τον διάβολο να πας. Να πας, λέει, όχι από τον δρόμο που είναι η γυναίκα, λέει, αλλά να πας από τον δρόμο που είναι η γυναίκα, λέει.»

Σταυροδρόμοι

Από εκεί, γιατί η γυναίκα η πονηρά, λέει, χίλιες, όχι μια φορά, χίλιες φορές να κάνεις το σταυρό σου δεν φεύγει. Ενώ ο διάβολος, μια φορά να κάνεις το σταυρό σου, έφυγε. Η γυναίκα η πονηρά, χίλιες φορές να κάνεις το σταυρό σου, δεν φεύγει από τον δρόμο της ζωής σου.

Δυστυχισμένοι οι νέοι, δυστυχισμένοι εκείνοι πέσανε στα δίκτυα των ούτων κακών γυναικών. Ο σατανάς λοιπόν, μεταμορφωμένος σε γυναικείο πρόσωπο, συναντήθη στη ζωή του, που είχε πάει στη Γερμανία. Και εκεί στη Γερμανία ο τάφος όλων των ωραίων ιδανικών.

Μάζεψε μάρκα, άθλιοι άνθρωποι, μάζεψε λύρες, μάζεψε δολάρια. Όταν χάσεις τη γυναίκα σου, όταν διαλυθεί η οικογένειά σου, όταν, όταν, τι να τα κάνεις; Αν αγαπάς τα λεπτά, πήγαινε στην Αυστραλία, αν αγαπάς το Θεό και την πατρίδα, μείνε εδώ.

Και προτιμώ να τρως ένα κρεμμύδι και πέντε ελιές και να έχεις τη γυναίκα σου δίπλα και τα παιδιά σου. Παρά να ζεις μέσα στα εργοστάσια και μέσα στους οξιογόνων εκεί πέρα για να γεμίσεις μάρκα. Για να πας Θεσσαλονίκη να αγοράσεις πολυκατοικίες.

Δεν είναι σε αυτά η ευτυχία. Η ευτυχία του ανθρώπου είναι στο μειδίαμα ενός παιδιού. Η ευτυχία του ανθρώπου είναι στην αγάπη και στη στοργή της γυναικός και στα οικογενειακά θέλγητρα τα οποία υπάρχουν στην οικογένεια.

Λοιπόν πήγε ο νέος αυτός στη Γερμανία, τάμπλεξε μια Γερμανίδα και κατόπι η Γερμανίδα με τη Γερμανίδα αυτή κατέβηκε στην Αθήνα. Εύκολο πράγμα, εύκολο. Με τους δικηγόρους που κάτω στην Αθήνα, οι δικηγόροι ζουν από τα διαζύγια.

Διαζύγια. Μου λένε οι δικηγόροι: «Εγώ τέσσερα διαζύγια το χρόνο, τελείωσε. Από 25.000 το διαζύγιο, φτάνει, δεν έχω ανάγκη». Σαν φάμπρικα μεγάλη άνοιξαν στην Ελλάδα, στην πατρίδα μας, τα διαζύγια. Δουλειές οι δικηγόροι, δουλειές οι μάρτυρες, οι ψευδομάρτυρες, δουλειές στα δικαστήριά μας κλπ. Με τα χρήματα που είχε κατόρθωσε, τέλος πάντων, ο νέος αυτός ο εκλεκτός, μέσα σε ένα διάστημα έξι μηνών, χωρίς να υπάρχει λόγος, κατόρθωσε με ψευτιές, με μάρτυρες, με τούτο, δεν ξέρω πώς, κατόρθωσε να πάρει διαζύγιο. Η γυναίκα δεν έγινε διαζύγιο, ημίνετο, αλλά η ουκρίτσια διαζύγιο. Όταν η γυναίκα, η κόρη αυτή, η λαμπρά κόρη, η οποία συνέδεσε την ζωή της με τον εκλεκτόν αυτόν νέον, όταν έμαθε ότι επήρε διαζύγιο, διαζύγιο που ουδέποτε εφαντάζεται στην ζωή της, και ότι στις σχέσεις των παρεισέφρησε αυτός ο σατανάς με μορφή Γερμανίδος γυναικός, όταν το έμαθε αυτό, σηκώθηκε, έφυγε, πήγε στο νησάκι της, κάτω στο όμορφο νησάκι της, κάτω στο Αιγαίο Πέλαγος. Δεν μπόρεσε να ζήσει από τον καημό της. Ανέβαινε στα εξωκλήσια δεξιά και αριστερά. Ο καημός της ήταν μεγάλος, πολύ μεγάλος καημός.

Καημό τον αισθάνονται μόνο οι γυναίκες που τους εγκατέλειψαν οι άνδρες των. Πήγαινε από εδώ, πήγαινε από εκεί, στο τέλος πήγε σε ένα δειλινό, ανέβηκε σε ένα βράχο από τα βράχια εκείνα από όλα τα νησάκια και έπεσε μέσα στη θάλασσα και πνίγηκε.

Το αποτέλεσμα, το έμαθε ο άντρας, ο πρώην σύζυγός της. Από την ημέρα που το έμαθε δεν έχει πια ησυχία. Κάρβονα, Σκορπίφι, Βιατογέλε. Δεν ησυχάζει, δεν ησυχάζει, δεν ησυχάζει. Ησυχάζει διότι θεωρεί και δικαίως θεωρεί τον εαυτό του ένοχον Δια την αυτοκτονία να αυτήν της γυρεκός Και τώρα τελευταίως προσπαθεί να βρει πνευματικό πατέρα.

Και σκέφτεται να πάει στο Άγιον Όρος. Μας συμβουλεύεται και εμάς και μας ρωτάει να πάει στο Άγιον Όρος να βρει ένα πνευματικό πατέρα.

Βλέπετε λοιπόν ότι η εξομολόγηση είναι μία ψυχική ανάγκη του ανθρώπου μέσα στο βάθος και ότι η Αγία μας Εκκλησία, η οποία όρισε την εξομολόγηση, την οποία περιπαίζουν οι καφενόβιοι εδώ και οι διάφοροι ανιστόρητοι και αψυχολόγητοι άνθρωποι, έχει βαθύτατας ρίζας μέσα στην ανθρωπίνη ψυχή.

Τρομερή είναι, αδελφοί μου, η θέση του αμαρτωλού, τρομερή είναι η θέση του αμαρτωλού, τρομερή είναι, που επαναλαμβάνω, η θέση του αμαρτωλού. Πώς θα την περιγράψω; Αν πάτε στο σπίτι σας το βράδυ και αν έχετε στα χέρια την Παλαιά Διαθήκη, παρακαλώ να ανοίξετε την Παλαιά Διαθήκη και να διαβάσετε μια υπέροχη σελίδα η οποία περιγράφει το εξής.

Ήταν ένας βασιλιάς, της προφητείας του Δανιήλ, ήταν ένας βασιλιάς. Αυτός ο βασιλιάς διέπραξε διάφορα αμαρτήματα. Αλλά μια νύχτα, τα μεσάνυχτα, η ώρα του διαβόλου, λοιπόν, τα μεσάνυχτα εκάλεσε στο παλάτι του μέσα, όπου ήταν στρωμένο με χαλιά και με φώτα λαμπρά.

Μέσα στο παλάτι του εκάλεσε πεντακόσιους, εξακόσιους. Έβλεπες όποιον ήθελες. Έβλεπες εκεί επάρχους, νομάρχας, έβλεπες εκεί ναυάρχους, έβλεπες εκεί στρατηγούς με τα σπαθιά τους. Έβλεπες, έβλεπες, έβλεπες. Στρώσανε στους κήπους, τους περίφημους κήπους του βασιλέως, στρώσανε τραπέζα και πάνω στα τραπέζα φέρανε φαγητά πάνω σε δίσκους χρυσούς, φέρανε φαγητά, ποικίλα φαγητά, ούτε φανταστής φαγητά, έφεραν εκατό πιδούλοι και υπηρέτριες με ζωνάρια χρυσά, έφεραν ποτήρια σπουδαία για να πιούνε κλπ.

Τι ποτήρια; Είχε πάει στο ναό, στην εκκλησία, αυτός ο άγριος βασιλεύς, ο Βαλτάσαρ. Είχε πάει στην εκκλησία και πήρε τα δισκοπότηρα, τα Άγια Δισκοπότηρα, και τα έκανε κρασοπότηρα. Λοιπόν, πήραν εκεί αυτό και κοντά σε όλα αυτά, κοντά σε όλα, ήταν και καμιά εκατοστή γυναίκες χορεύτριες.

Γυνές κατάγυπνες, εσχρώτης και λαινώτης, κρατούσαν, τραγουδούσαν σαν σιρήνες Λοιπόν, και μετά άρχισαν να πίνουν, να πίνουν μέσα από τα κρασοπότηρα, μέσα από τα Άγια ποτήρια της Εκκλησίας που τα έκανε κρασοπότηρα ο άθλιος αυτός βασιλεύς, και κατόπιν σε κατάσταση μέθης, ευθυμία, ξεγυμνωθήκανε γυναίκες, τραγουδούσανε γυναίκες. Λοιπόν, όλα αυτά ένα όργιον, τρώγανε σε χρυσά πιάτα και χρυσά κουτάλια.

Ξαφνικά, στοπ, στοπ, στοπ! Ο βασιλιάς, τα χέρια του παρέλυσαν, το σαγόνι του έτρεμε, η ψυχή έτρεμε. Πάει κοντά η βασίλισσα να τον παρηγορήσει, αδύνατο. Τι είδε; Είδε κάτι που δεν είναι άλλο: επάνω εκεί στην οροφή, επάνω στην αίθουσα των ανακτόρων, κάποιο χέρι μυστικό, αόρατο χέρι, έγραψε φοβερά γράμματα, έγραψε τρεις λέξεις: της, Μανέλφα και Ελφαρές, Μανέλφα και Ελφαρές, το Διάβα, άμα το είδε αυτό εξυπανίστη, δεν μπορούσε να ησυχάσει. Κατόπιν εκλήθη ο Δανιήλ ο προφήτης και ερμήνευσε αυτό και είπε: Βασιλεύ, αυτές οι τρεις λέξεις έχουν την εξής σημασίαν: εζυγίσθης, εμετρήθης και ευρέθης ελλιπής. Απόψε σε πήρε ο Θεός τη ζυγαριά του και σε ζύγισε και βγήκες

σκάρτος. Αυτά που έκανες εδώ πέρα, να γλεντάς ενώ πεινά ο λαός, αυτά που έκανες εδώ πέρα, να κάνεις τα δισκοπότηρα, τα Άγια, κρασοπότηρα, αυτό που έκανες, να φέρεις τις γυναίκες να χορεύουν εδώ πέρα, αυτό που έκανες, να μεθάνε μέσα στους κήπους και να οργιάζουν, αυτό σε ζύγισε απόψε και βγήκες σκάρτος και η βασιλεία σου απόψε τελειώνει.

Δεν πέρασαν λίγα λεπτά, εισβάλλουν στα ανάκτορα οι βάρβαροι, άλλοι αυτό, καταλύεται το κράτος και αυτός πάει στα σπαθιά τους και εξοντώνεται. Ε, τελείωσε το συμπόσιο, το εσχρόνατο συμπόσιο, εις ταν άκτωρα του Βαλτζάξη Ε, αδελφιά μου, αυτό το χαίριτο μυστικό, αυτή η μυστηριώδη σχήρ, η οποία έγραψε το Μανέλφα Κελφαρές Αυτό το χέρι το μυστικό παρουσιάζεται μπροστά στη ζωή μας.

Οι μάρτυσες μεν έλφα και ελφαρές, εμετρίχτης σε ζυγίστης, δεν είσαι ευτυχής Οσαδήποτε χρήματα και αν έχεις, οσονδήποτε και αν θεωρείσαι ευτυχής από τον κόσμο, μέσα στα βάθη της ψυχής του παίζεται ένα δράμα το οποίο ούτε ο Σαίξπηρ, Ούτε ως έξπηρε ο μεγάλος πει τρισταγικός ή μπορεί να περαγράψει μέσα στην ενοχή του άνθρωπου

Αφού η ανομία μου ενώπιόν μου εστί διαπαντός, λέγει ο αυτός, και ούτω είναι το δράμα της ανθρωπίνης ψυχής. Τρομερά, επαναλαμβάνω, είναι η θέση του αμαρτωρού. Όποιος... Η Παλαιά Διαθήκη... Όποιος βλαστημά το όνομα του Θεού, όποιος πάει στα δικαστήρια και απλώνει τα βρωμερά του χέρια επάνω στα Άγια Ευαγγέλια, όποιος ανοίγει το στόμα του και βλαστημά τα όσια και ιερά, όποιος κλέβει την ξένη περιουσία, όποιος αδικεί το ορφανό και τη χήρα, όποιος πάει μες στα σπίτια και ατιμάζει το κορίτσι του άλλου.

του άλλου ή τη γυναίκα του άλλου. Όποιος, όποιος διαπράττει αυτά τα αμαρτήματα και λοιπά δεν έχει ησυχία. Τι λέγει η Παλαιά Διαθήκη για αυτούς; Θάνατος. Θάνατος στον βλάσφημο, θάνατος στον επίορκο, θάνατος σε αυτόν που σήκωσε χέρι να χτυπήσει τη μάνα ή τον πατέρα του.

Θάνατος. Ήταν αυστηρά η νομοθεσία της Παλαιάς Διαθήκης και μόλις υπέπιπτε Έπεφτε ο άνθρωπος σε τέτοια αμαρτήματα, αμέσως τον άρπαζαν, τον άρπαζαν. Δεν ήταν δικαστήρια πολύπλοκα με δικηγόρους. Τον άρπαζαν δυο μάρτυρες. Τι έκανε αυτός; Χτύπησε τη μάνα του. Τι έκανε αυτός; Έκλεψε. Τι έκανε αυτός; Βλασφήμησε τον Θεό. Αμέσως όλοι υποχρεωμένοι, παίρνανε ένα λιθάρι και το πετούσαν πάνω και τον σκέπαζαν με λιθάρια.

Τα λιθάρια, και τα λιθάρια αυτά έμειναν, έμειναν, λόφοι, λόφοι, λόφοι, λόφοι, έμειναν και περνούσαν τα παιδιά και ρωτούσαν τη μάνα: «Μάνα, γιατί είναι αυτές οι πέτρες εδώ;» «Παιδάκι μου, σκοτώθηκε αυτός που βλαστήμησε το Θεό». «Μάνα μου, γιατί είναι αυτή η γη, αυτός, αυτές οι πέτρες;» «Εδώ, παιδί μου, σκοτώθηκε αυτός που έκλεψε». «Μάνα μου, γιατί αυτές οι πέτρες είναι εδώ πέρα;» «Εδώ σκοτώθηκε το παιδί που χτύπησε τον πατέρα». «Μάνα μου, γιατί;» «Γιατί σκότωσε άνθρωπο». «Μάνα μου, γιατί αυτές οι πέτρες, γιατί είναι;» Αχ, τέτοια νομοθεσία Μωυσέως, Μωυσέα.

Να επανέλθει στο κράτος μας. Να, όπως είπα, αγαναχτεί η ψυχή μου, η ψυχή μου. Αγαπούμε εμείς το λαό μας όσο δεν τον αγαπά κανείς το λαό του, το λαό του. Κλαίει η ψυχή μου, όταν κάθε μέρα στο γραφείο μου έρχονται άνθρωποι και μου λένε: ο ένας ατίμασε το κορίτσι και κάθεται και γλεντάει και παίρνει εισιτήρια και φεύγει.

? Τώρα με τους δικηγόρους, μετά αυτό, ξεφτελίζεται η κόρη περισσότερο.

Η αθώα κόρη ξεφτελίζεται περισσότερο από τον ένοχον εκείνον. Ο οποίος κατορθώνει σαν το χέλινα γλυφρά από τ' άτιμο Από μέσα από τη δικαιοσύνη της πατρίδος.

Θάνατος, φωνάζει η Παλαιά Διαθήκη. Θάνατος, φωνάζει η συνείδηση εκάστου. Θάνατος. Τρομερά είναι οι θέσεις των αμαρτωλών. Αλλά ας αναπρέψουμε αδελφοί, ας αναπρέψουμε Θάνατος, φωνάζει ο νόμος του Μωυσέως, αλλά το κόκκινο, κόκκινο είναι αυτό, κόκκινο χρώμα, κόκκινο φανάρι είναι.

Αλλά το κόκκινο σβήνει, σβήνει το κόκκινο και έρχεται πράσινο. Πώς σβήνει η λέξη θάνατος και πάνω στη λέξη θάνατος τι γράφεται; Γράφεται κάτι άλλο που είναι πολύ παρήγορο για εμάς τους αμαρτωλούς ανεξαιρέτως: γράφεται η λέξη συγχώρεσις.

Ναι, πάρτε το Ευαγγέλιο. Το πιο ωραίο πράγμα μες στο Ευαγγέλιο είναι η συγχώρηση. Πάρτε το Ευαγγέλιο. Ποια είναι η μεγαλειώδης στιγμή η οποία αποδεικνύει ότι ο Χριστός είναι Θεός; Εγώ βλέπω την πιο μεγαλειώδη στιγμή: απάνω στο σταυρό ο Χριστός.

Με τα ξύρονου και γης, με το αγκάθινο στέφανο, με τα χέρια τρυπημένα, με τα μόδια, με τα πόδια να τρέχουν αίμα. Τον βλέπεις επάνω στο σταυρό να τον φτύνουν κάτω τα καθάρματα, να τον φτύνουν κάτω μικροί και μεγάλοι.

Και εκείνος καμία λέξη να είπε, αλλά να είπε: «Πάτερ, άφες αυτοίς». Ουραδιστή ποιούση συγχωράει ο Χριστός και επάνω στο σταυρό συγχώρεση ζητάει ο άνθρωπος Ύστερα από τα αμαρτήματα αυτά, τη συγχώρεση την δίνει ο Χριστός πλουσίως.

Θυμάστε τι μέσα στο Ευαγγέλιο μια ωραία σκηνή; Ότι κάποτε, λέει, οι Εβραίοι πιάσανε μια γυναίκα επ' αυτοφώρω, την πιάσανε επ' αυτοφώρω να αμαρτάνει. Την πιάσανε αμέσως και την πήγαν στον Χριστό και κρατούσαν στα χέρια πέτρες.

Και ήταν έτοιμοι να την λιθοβολήσουν τη γυναίκα αυτή. Και ο Χριστός κοίταξε τη γυναίκα την αμαρτωλή που έκλαιγε, που είχε μετανοήσει. Κοίταξε τους διώκτας, κοίταξε τα λιθάρια που κρατούσαν στα χέρια. Και σταμάτησε και είπε, τι είπε, τι είπε; Είπε τότε, λέει, ο Χριστός, είπε λέει ο Αναμάρτος πρώτος επ' αυτήν βαλέτω, όποιος από εσάς δεν έχει ποτέ κάνει αμαρτία Αυτός ας πάρει το λιθάρι να πετροβολήσει τη γυναίκα αυτή που κλαίει μπροστά μου.

Και μετά έσκυψε κάτω, έσκυψε και με το άγιόν του δάχτυλο έγραφε πάνω στην αμμουδιά. Τι έγραφε; Τα αμαρτήματα της γυναίκας του; Τι έγραφε; Τη λέξη συγχώρεση; Τι έγραφε; Δεν μας λέει το Ευαγγέλιο. Σταμάτησε κάτω ο Χριστός και έγραφε πάνω στην αμμουδιά με τα άγιά του δάχτυλα.

Και άφησαν και έφυγαν. Όταν σήκωσε τα μάτια του, δεν ήταν πλέον κανείς, κανείς, όλοι έφυγαν. Άφησαν τις πέτρες και έφυγαν και έμειναν μπροστά του δύο μεγαλειώδη πράγματα. Έμεινε ο Χριστός και η γυναίκα αμαρτωλή και είπε: «Πού είναι η κατηγορία σου;» Λέει: «Ουδέ εγώ σε κατακρίνω· πορεύου και από του νυν μηκέτι αμάρτανε».

Ο Ευαγγέλιο, ο Αγάπηος, συγχωρείς το Χριστού μας. Κοντά στον Χριστό βρήκαν την παρηγοριά τους γυναίκες αμαρτωλές. Κοντά του βρήκε ο τελώνης που εξομολογείται τα αμαρτήματά του. Κοντά του βρήκε ο ληστής που τα χέρια του ήταν βουτηγμένα μέσα στο αίμα με το «Μνήσθητί μου, Κύριε».

Κοντά στον Χριστό. Μα θα μου πείτε: «Αχ, να ζούσαμε και εμείς την εποχή του Χριστού, να πηγαίναμε κοντά Του, να φιλούσαμε τα πανάχραντά Του πόδια, να ανοίγαμε την καρδιά μας, να πούμε τα μυστικά μας. Αχ, να ζούσαμε αυτές τις άγιες ημέρες!» Α, παρηγορηθείτε, αδελφοί μου.

Η εξουσία που είχε ο Χριστός, την εξουσία που είχε ο Χριστός να συγχωρεί αμαρτήματα, την εξουσία αυτή την έδωκε. Πού την έδωκε; Λέξατε το που την έδωκε, την έδωκε στους Αποστόλους και η Απόστολη τους έδωκε που το λέγει λάβετε πνεύμα Άγιον αν την οναφή της αμαρτίες απείενται αυτής, αν την κρατείτε και κράτηνται Πάρτε από μένα, μου λέει, το πνεύμα, πάρτε εξουσία, τέτοια εξουσία. Αν, λέει, μετανοούν οι άνθρωποι, συγχωρέσατέ τους· αν δεν μετανοούν, ασυγχώρητοι και γίνονται στον αιώνα τον άπαντα.

Τέτοια εξουσία, την εξουσία της συγχωρήσεως των αμαρτημάτων, την έδωκε στους Αποστόλους. Οι Απόστολοι τη δώσαν στους Επισκόπους. Οι Επίσκοποι, αλυσίδα ολόκληρη, αλυσίδα ολόκληρη, τελευταία αλυσίδα, φτάνει μέχρι ημερών, μέχρι τον ιερέα.

Όστε ο Ιαραίας δεν είναι τον Παπάδον Εφεύρεσης. Όχι, όχι, είναι του Χριστού μας, ο ίδιος ο Χριστός που είπε να βαπτιζόμεθα, ο ίδιος ο Χριστός που είπε να κοινωνούμε, ο ίδιος ο Χριστός που μας έδωσε τις εντολές, ο ίδιος ο Χριστός έδωσε κεφαλαιώδη εντολή: πας αμαρτωλός να σπεύδει στον ιερέα, στον έχοντα αυτήν τη θεία χάρη, τον αντιπρόσωπο του Κυρίου.

Ναι, είναι εξουσία. Τι λέγει εξουσία; Ποια; Δεν υπάρχει, μόνο μιλάς για άλλη εξουσία. Αυτή η εξουσία του ιερέως. Του Ιερέως είναι η πιο μεγάλη στον κόσμο. Έδωσε εξουσία, δεν την έδωσε την εξουσία αυτή ούτε σε αγγέλους ούτε σε αρχαγγέλους.

Μπορούσε να κατεβάσει αγγέλους κάτω στον κόσμο να τους κάνει πνευματικούς και πατέρες. Δεν έστειλε αγγέλους γιατί οι άγγελοι δεν καταλαβαίνουν από αμαρτία. Δεν έδωσε την εξουσία σαν γέρος έρχαν γέρος, δεν την έδωσε της βασιλής, την έδωσε παπάδες των ιερέα, βλέψει αυτόν τον παπά, τον παπά αυτόν με το ράσο το τριμμένο, βλέψει τον παπά αυτόν με τα άσπρα μαλλιά, βλέψει τον παπά αυτόν φόρεσε το πετραχίνι, η Ορδάνης ποταμός είναι, όσοι πιστοί, η Ορδάνης ποταμός, σκύψτε, σκύψτε Εάν υπάρχει ένα παράδειγμα, ομιλώ προς τη νεότητα, ωραιότερο παράδειγμα, του Παύλου του Μελά.

Λένε, γιορτάζουν, κάνουν. Τίποτε από αυτά που έκαναν αυτοί οι ήρωες κάνουν αυτοί. Ο Παύλος ο Μελάς, παραμονές, σαν καταλάβαινε τον θάνατό του εδώ πάνω στα βουνά της Καστοριάς, Μπήκε μέσα, ταπεινός ταπεινός, με πολιτική ενδυμασία, μέσα σε ένα ξωκλήσι.

Ήταν ως αγράμματος παπάς, λέει παπά μου δέσποτα να εξομολογηθώ Δεν τον ήξερε. Γονάτισε μπροστά του και τα δάκρυά του κυλούσαν στη γη και είπε τα αμαρτήματά του. «Θα νηστέψεις μια βδομάδα», του λέει, «παιδί μου, και μετά μια βδομάδα να έρθεις».

Και μετά μια βδομάδα ήρθε με τα παλικάρια του και κοινώνησε. Να παραδείγματα, αξιωματικοί, συνταγματάρχες, στρατηγοί μου, αρχηγοί, ξέρω εγώ τι είστε. Να παραδείγματα μεγάλα, τα οποία άφηκε η γενιά μας.

Η γενεά μας, ένας Παύλος να γονατίζει μπροστά σε έναν παπά, εδώ στα ψηλά βουνά της Καστοριάς, να νιώθει την καρδιά του, να νιώθει τα αμαρτήματά του, να δέχεται τον κανόνα μια βδομάδα, να νηστεύει αυτός, ο ευγενέστατος άνθρωπος και πλουσιότατος άνθρωπος και ο εκλεκτός αυτών τέκνων κλπ. Έχει τα αγάλματά του, να μιμηθείτε τα παραδείγματά τους, των Αγίων τα παραδείγματα, των ηρώων της πίστεως και της πατρίδος. Λοιπόν, είναι νόμος; Είναι παπάδων εφεύρεση; Είναι εντολή του Χριστού μας που μας λέγει: πάτε στο βλέπετε, εδώ μέσα στην εκκλησία είναι τριάντα νέοι, αγράμματοι είναι μικρογράμματοι.

Προγραμμάτων είναι, παιδιά μου, εσείς που θα χειροτονηθείτε, να έχετε μεγάλη χαρά, γιατί στα χέρια σας παίρνετε μεγάλα πράγματα. Παραπάνω από βασιλιάδες και παραπάνω από στρατηγούς, κρατάτε στα χέρια σας εξουσίαν παντοδύναμον του αφιέναι αμαρτίας των αμαρτωλών.

Σε εσάς θα έρθουν οι γυναίκες, σε εσάς τα παιδιά, σε εσάς οι πονεμένοι, σε εσάς οι αμαρτωλοί. Ενώμα του Κυρίου, γονατίστε κάτω και πέστε τέκνον αφαίοντες η αμαρτία. Είναι η πιο ωραία στιγμή του ιερέως, είναι η πιο ωραία στιγμή του αμαρτωλού.

Τελείωσα, αδελφοί μου, παρηγορηθείτε. Έχουμε μια θρησκεία που δίνει συγχώρεση. Μην φοβηθείτε, πες μου τα αμαρτήματά σου, πόσα είναι, οσαδήποτε και να είναι. Παραπάνω από τα αμαρτήματά σου, λέγουν, τελειώνω με το εξής:

Με το εξής, ότι κάποτε ένας ασκητής στη σπηλιά που έμεινε, στη σπηλιά που έμεινε, πήγε ο διάβολος τη νύχτα και τον τάραζε. Λέει: «Τι θες εσύ στο μοναστήρι;» του λέει. «Εσύ δεν σε ξέρω», λέει, «ρε παρακαλώ γερά, δεν σε ξέρω εγώ», λέω. Λέει: «Κάτσες κάτω, λέει, γλέντεσαι στην κοινωνία, κάτω στην κοινωνία, και μου κάτσες τον καλό γερό τώρα». Λέει, και βγάνει ο διάβολος από τον κόρφο του ένα βιβλίο, μεγάλο μαύρο βιβλίο. Τάγησε το ευλιοριάλος. Λέει: «Θυμάσαι εκεί τι έκανες; Εγώ το γράψα. Δεν υπάρχει ασένα».

«Δεν υπάρχει για σένα συγχώρεση. Θυμάσαι τι έκανες; Θυμάσαι το πού, το πώς, το πώς;» Τα έχει γραμμένα όλα στο τεφτέρι του διαβόλου. «Δεν υπάρχει για σένα έλεος, δεν υπάρχει για σένα σωτηρία. Πάει, μήτε νηστείες, ούτε προσευχές, ούτε κομποσχοίνια. Πάεις για την κόλαση».

Πάει, την ώρα που ήταν απελπισμένος πια ο καλόγερος, γιατί του ξεφύλλιζε το βιβλίο της ζωής του ο διάβολος, τις μαύρες σελίδες, τα σκοτεινά του αμαρτήματα που έκανε στον κόσμο. Όταν λοιπόν το ξεφύλλιζε, απελπισμένος πια αυτός ήταν να πει να φύγει από το μοναστήρι.

Ξαφνικά, ξαφνικά, πάνω ψηλά από τα άστρα, πέφτει απάνω στο βιβλίο. Τι πέφτει; Μια σταγόνα, μια σταγόνα, μια σταγόνα, μια σταγόνα από το Άγιο Δισκοπότηρο, το αίμα του Χριστού. Μόλις έπεσε, οι μαύρες σελίδες...

Η μαύρη βίβλος έγινε άσπρη σαν το χιόνι και άγγελος κατέβηκε από τα οράνια και έγραψε πάνω, εξοφλήθησαν τα αμαρτία, έγραψε το αίμα Ιησού Χριστού καθαρίζει η μάσα απάντης αμαρτίας, χριστιανοί μου ενώματι όχι το δικό μας, ενώμα του Κυρίου, ενώματι του Χριστού το Εσταυρωμένου είναι τη συγχώρεση, ας πλησιάσουμε τα αμαρτήματά μας, λέγει τι είναι τα αμαρτήματά σου, Οσοδήποτε, πόσα είναι τα αμαρτήματά σου; 5, 10, 20, εκατό, βουνό κάρβουνα να είναι, κάρβουνα. Την αγάπη του Χριστού μας, το έλεος του Χριστού μας, το αίμα του Χριστού μας, τι είναι; Θάλασσα είναι. Πάρε κάρβουνα και ρίξε τα μέσα στη θάλασσα. Παλεύει η φωτιά με τη θάλασσα, παλεύει η φωτιά με τη θάλασσα, η θάλασσα νικάει τη φωτιά. Όσες φωτιές και να πέσουν, όσα κάρβουνα και να πέσουν, και τα βουνά κάρβουνα να πέσουν, μέσα στη θάλασσα τα σβήνει, απέραν...

Απέραντος ο βυθός θαλάσσης. Παλεύει η φωτιά και η θάλασσα, παλεύει ο Χριστός και η αμαρτία. Θα νικήσει ο Χριστός, θα νικήσει το έλεος. Σφογγίστε τα δάκρυά σας, παρηγορηθείτε, μεταβείτε στο εξομολογητήριο, ανοίξτε την καρδιά σας σαν τον Παύλο τον Μελά, σαν τους αμαρτωλούς, σαν τη Μαρία την Αιγυπτία. Μεταβείτε, εξομολογηθείτε. Φέτος το Πάσχα να μην περάσει χωρίς εξομολόγηση. Από αύριο εγώ φροντίζω. Τηλεφώνησα κάτω και την Τρίτη βρίσκεται εδώ πνευματικός εξομολόγος πάλι από την Αθήνα. Θα καθίσει δέκα ημέρες.

Δέκα ημέρες, δεκαπέντε ημέρες, όλη τη μέρα από το πρωί μέχρι το βράδυ θα φορέσει πετραχήλι και θα εξομολογεί. Γυναίκες, άντρες, μικροί, μεγάλοι, τέκνα του Θεού, μεταβείτε στα εξομολογητήρια για να ακούσετε κι εσείς μέσα στην καρδιά σας: Τέκνον, αφέωνταί σοι αἱ ἁμαρτίαι. Ο Κύριος μεθ’ ὑμῶν διά πρεσβειών της Αγίας Θεοτόκου και του Αγίου Γρηγορίου. Αμήν.