The Second Commandment and the Idols of Every Age

This English transcript is an automated translation of the original Greek lecture. It may contain errors; the original Greek audio recording is the authoritative source. Some passages are omitted per editorial policy.

You shall not make an idol for yourself, or any likeness of what is in heaven above, on the earth below, or in the waters beneath the earth. You shall neither bow down to them nor worship them. Your Eminence, beloved brothers and fathers in Christ, dear listeners of the holy and apostolic Church of Philippi: God is the highest reality.

Everything else is a shadow or a sign of the infinite and eternal God. “But You are the same, and Your years will not fail,” says the Psalmist.

“God exists” was the theme of our talk today. God exists: all creation proclaims it. God exists: a grain of sand proclaims it, and so does a drop of seawater. Take a drop of water and examine it, and you will see millions of tiny living things, microbes, a whole world of life, an entire kingdom, in that one drop. God exists.

There is a God! The cells and the amoebas proclaim it. There is a God! Insects such as the bee proclaim it, as I mentioned to you. The stars proclaim it. Above all, the human person proclaims it.

The human person is that most mysterious being who stands at the boundary between the visible and invisible worlds, at the edge of the world beyond what we can see. Humanity is the finest of God’s creatures, the crown of creation, the link between two worlds.

We do not deny that the human person has a material nature. But there is also something divine within us. The human heart holds a universe greater than the one we see spread across the night sky.

The human person, I say, was made in the image of God and has a high and great calling. Every person was made for great and lofty things: to draw near to God and attain theosis, participation in divine life, as our forebears used to say.

To become a little Christ here on earth, in keeping with the Gospel and with the Apostle Paul, who cried out, “Imitate me, as I imitate Christ.”

God is present in small things and in great things. God reveals Himself in nature. He reveals Himself in a way higher still,

God also reveals Himself in the conscience of every person, and even more clearly and brightly in the Scriptures. But tonight we will consider another aspect of how God reveals Himself. This could be the subject of a whole series of talks, not just one evening talk: the traces of God are found not only in forests, lakes, and rivers. They are also found in the human conscience.

For the traces of God are found not only in Holy Scripture but also in the history of the human race.

Yes, my brothers and sisters, there are miracles in nature, miracles in human souls and in the Scriptures, and miracles in world history. Anyone who reads history encounters events that cannot be explained in any other way. Even the most determined atheists face events in human history that remain riddles to them.

They are mysteries, and the only explanation for them is that God exists. Down in Hell is a man who shook Europe more than a hundred and fifty years ago. Napoleon, I say, will curse many things there, but which day do you think he will regard as the darkest of his life? He was a brilliant strategist, an outstanding general, and had planned everything.

He had laid all his plans and expected to win his most glorious victory on the field of Waterloo. Yet Waterloo became Napoleon’s grave, despite all his intelligence and skill as a commander. At the last moment, though the sky had been perfectly clear, a cloud covered the battlefield and the ground turned to mud.

Napoleon’s cannons became stuck, and he lost the battle. “O rain,” someone says, “O rain from heaven! Every drop fell at just the right time to break Napoleon’s army.”

And down in Hell is that other beast, the one the Apocalypse brings to mind. Let us say his name, though it fills the whole world with horror. Down in Hell, I say, Hitler must be cursing many things.

Two things in particular must haunt him: our small country, Greece, which delayed his great campaigns by more than a month; and, above all, the winter of 1941, the kind of winter Russia had not seen in a hundred years.

A winter that blanketed Russia with snow and left his motorized forces stranded in it. Hitler’s number one enemy was not Russia, America, or the other nations. His number one enemy was the terrible winter of the Russian steppes. Yes, he had calculated everything, absolutely everything. But he had not reckoned with snow falling at the last moment as it had not fallen on Russian soil for a hundred years. That snow became Hitler’s shroud.

My brothers and sisters, there are things in history that speak to us. I cannot develop this subject further. I lack the physical strength, and you do not have the appetite to hear me go on at such length.

Besides, I must leave the city soon, because your dear Freemasons have sent word that they are preparing a lawsuit against us. We await it, so that we can speak at length in court.

I know that none of you here will be a witness for the defense of Hieromonk Augustine. But it is enough for me that the Lord Jesus Christ should be my witness for the defense. I have worshiped Him since childhood, with all faith and conviction. In any case, let that be. We must give the sermon tonight, because some people have rightly said to me, “Father, keep the sermon at a high level.” I speak more lightly at times to give you a rest, not to turn the sermon into entertainment. And if I wish, I can keep you at that high level.

I have been speaking at such a lofty level that you may go out and say, “Well, he is a philosopher!” I do not want you to call me a philosopher. I want you to see me as an ordinary person like yourselves, speaking plainly, very plainly, like the fishermen of Galilee.

Those who read history pass over miracles before which even the great historians stand in amazement.

And they give these things another name. They refuse to call them miracles, so as not to shock anyone. Miracles are shocking, you see. So what do they call them? “Unpredictable factors in history.” These are newfangled expressions. They do not want to say “miracle”; they say “unpredictable factors in history” and talk around it. In any case, beloved, this too is one of the events of world history. What is it? Pay attention now. We shall give Mr. Mapol some serious consideration.

And tonight’s preaching will be about God, for our calling is to point toward heaven and its stars. There lies our eternal homeland. Yet, my dear friends, we must remember that we also have bodies. The human person is like a heavenly tree, with roots among the stars above and branches reaching down to the earth.

Here, my dear friends, is one of history’s wonders. The ancient world before Christ included both peoples called barbarian and the most civilized nations, nations that had reached great heights of glory. On one side stood Greece, distinguished by its learning, philosophy, and art; on the other stood Rome, distinguished by its discipline.

In the ancient world, I say, even the most advanced nations reached great heights of glory in wisdom, the arts, discipline, and government. Yet when it came to knowing and worshipping the true God,

They were in utter darkness. Yet a small, insignificant, despised, undeveloped people, a people with no Parthenons or Capitols, no philosophers or scientists, had accomplished something wondrous: they had preserved a pure understanding of God. That small people was Israel, the people of Israel. How, then, did they…

How did this people preserve true knowledge of God? There is only one answer. They did not gain it through philosophy, art, or any other human influence. On Mount Sinai, through divine revelation, they heard the voice of the eternal God. In the first commandment, that voice taught them: I am God, the one and only God.

“You shall have no other gods besides me.” Then, in the second commandment, God warned them to guard against the worship of idols. It was precisely through this divine revelation that this people preserved through the centuries a true understanding of God. Christianity later raised that understanding higher through its teaching on the Holy Trinity.

“You shall have no other gods besides me. You shall not make an idol for yourself.” What were these idols? They were images made of wood, marble, bronze, or silver: likenesses of false gods.

At first, people worshipped the true God. But later, through corruption, as the Apostle Paul says,

Paul says in the famous first chapter of his Epistle to the Romans that, because of corruption, people fell into idolatry. One form of it was the worship of nature: they worshipped creation instead of the Creator. To put it more simply, before Christ, people saw fire and its remarkable properties. After all, ask science what light is, or what fire is.

Fire gives us light that we can describe, yet no one has penetrated the essence of light, electricity, or the sun. Science describes these things; it does not explain them. So people saw fire and its wondrous properties and said that fire was a god.

They saw the sun rise in the morning like a king ascending his throne and sending his rays down upon the earth.

bringing the whole world to life, melting the ice, and warming everything. So they said the sun was a god. They saw great rivers rushing along, uprooting trees, flooding plains, drowning animals, and covering vast stretches of land. So they said the great rivers were gods. Here in Greece, the Acarnanians regarded the Achelous River as a god. And people also saw...

People also saw the sea swell and roar like a great beast, swallowing ships and drowning people, and they said the sea was a god. In general, whenever something in nature made a powerful impression and affected human life for good or ill, they made it into a god and represented that god with a statue of bronze, marble, or gold.

Our homeland, Greece, was full of idols. It was a land of idolatry. When the Apostle Paul set his blessed feet here in Macedonia, he followed the Egnatian Way to Thessaloniki. From there he went on to Berea, where he found the Bereans more noble than the other Macedonians and Greeks. Then he came to Athens, the center of idolatry. As he walked its streets, as an Apostle of God, not a sightseer; what a blasphemous thought that would be!, the sacred text says his spirit was troubled.

He saw idols everywhere. He went up to the Acropolis and saw idols. He came down to the squares and saw idols. As he walked the streets, he saw idols. Scripture says he saw that the city was full of them. Besides the statue of Athena, for which the Athenians used I do not know how much gold, and besides the statues of other gods adorning the heights of Athens, there were idols in the homes as well, in poor homes and grand ones alike.

Someone says that if you had gone to Athens in the time of the Apostle Paul,

In the time of Paul, if you counted the women, children, and men on one side, and the idols on the other, you would find more idols than people in Athens. Athens was full of idols. But other countries besides our homeland were full of idols too. In some places, idolatry was even worse. If we go down to Egypt, to the Nile River, where, as I mentioned...

There in Egypt, they too developed a remarkable civilization, especially in works of engineering such as the pyramids. But whom did they worship? These things seem strange and unbelievable to us because we live in a Christian world.

It may sound ridiculous to you, yet those Egyptians worshipped him for years and years. Whom did they worship? The crocodile. They regarded the crocodile as a god. And they worshipped things even worse. Not many years ago, excavations near the Nile uncovered beautiful little caskets of silver and gold, very small caskets that were coffins. They opened thousands of them. What was inside? What do you imagine?

What was inside them? What was inside? They buried their cats in them, because they worshipped the cat. The cat was their god. When a cat died, they gave it a grand funeral and buried it in a coffin of gold or silver. There was a cat cemetery across the Nile River. The crocodile was a god, the cat was a god, the dog was a god, snakes were gods, and, do not laugh, even onions and garlic were gods. But these gods were more than ridiculous. They were vile and dreadful. I will mention just one before I turn to my subject. I am not going to give a history lesson here; you can easily find all this in books. I will give only one example: one of the most obscene and terrifying gods of the ancient world, worshipped by millions of Syrians, Babylonians, Phoenicians, and Carthaginians. His name was Moloch, or, as we see him called in the Old Testament, Baal. Against Baal...

It was against him that the fiery prophet Elijah fought. What was Moloch? Moloch was a hollow bronze statue. It had enormous arms, stretching out on either side.

Those bronze arms had great open palms. What do you think they could hold? Many, many children, thirty, fifty, even sixty infants laid upon those hands.

Then someone filled that hollow bronze statue with wood and lit a fire inside it from the back. And you know what happens when bronze is heated: it turns red, glowing red.

And when the statue glowed red, they said their god was pleased. Those poor mothers brought their infants and placed them on the burning palms of Moloch or Baal, just as we place incense on the censer as an offering to God.

The worshippers of Baal placed their children on the burning hands. The children burned, crying and screaming. To drown out those terrible cries and the mothers’ weeping, musicians in the courtyard beat their drums furiously. Moloch was a fearsome, loathsome god. And these were not the only vile, bloodthirsty gods. Down by the Achelous River, an archaeologist went digging near the village of Epenou. If there are any Acarnanians here, let me say this: Acarnanians everywhere are heroic and immortal.

An undying people! We owe so much to those heroic units, the Evzones, who reached as far as Ankara and beyond. Without diminishing the courage of any other people, we must acknowledge that Roumeli gave us sons who became Evzones.

They were like eagles, reaching everywhere. Near there, around Lepeno, some excavations took place. Coins were found with an image of the god Achelous on them.

They regarded Achelous as a god; these were gold coins. And what did people learn? When the Achelous River swelled and swept away their lambs and trees, mothers would come out, kill their children, and throw them into the river. Its waters turned red with blood, so that the river might be appeased.

Yes, my dear ones, these things seem strange to us because we live in the light of Christianity. But those ancient gods were not only vile and abhorrent. Their idols were also patrons of every kind of shameful behavior.

If someone was a thief, who was the patron of thieves? Hermes, the master thief. He had Hermes for his god.

Thieves would go to Hermes and pray, “My god Hermes, are there prayers? Hermes, help me steal.” Of course they went to Hermes. Merchants went to him too, because trade and theft can be close neighbors. I do not mean that there are no honest merchants, humble, blessed people who earn a living through trade that serves society. But there are others. Well, let us say no more about them. Thank you very much.

I am not speaking of small businesses. I mean those who have formed the great, terrible commercial trusts, which crush small businesses until they die, while only the great sharks of this age survive.

So a thief had Hermes as his patron. A fornicator had Aphrodite, the goddess of fornication. A drunkard had Bacchus. And a man who committed adultery and cheated on his wife had Zeus, the father of the gods, as his patron. If Zeus lived in a Christian kingdom, I cannot imagine how many times he would have to appear in court.

An ancient philosopher even advised men not to send their wives to the temple of Zeus. Why? So they would not see how many women that god, the father of the gods, had seduced.

So those gods were patrons of every kind of wrongdoing. But, my brothers and sisters, that was the idolatry of old. Does idolatry still exist today? Ah, if I could take you on a plane right now, I would take you, with tears in my eyes, across the ocean to the Americas. Deep in the vast forests near the Amazon and its great rivers, there are still millions of idol worshippers.

There, in a remote part of Brazil, some people have an enormous tree that they call their god. They hang all sorts of things from it. And what do they do each year? They say their god, that tree, wants more than water: it wants to drink the blood of children. So, they say, mothers must go and kill their children for it.

Yes, they say it wants the blood of children. And if I could take you to India as well, you would meet peoples who gave the world the philosopher Gandhi, a noble man who believed in the Gospel more than we do.

And he worked tirelessly to bring the peoples of India closer to God. If you go there, you will see for yourselves. I read about a European butcher who went to open a butcher shop in Bombay.

He went to get some cows in Bombay, without really knowing the customs there. As soon as he tried to slaughter one, thousands of Indians gathered. If the police had not arrived in their vehicles, they would have torn him to pieces.

Even after all the measures taken by India’s government to rid the country of idolatry, you will see mothers going to the Ganges at night and throwing their children into the river, believing that children who fall into it will become saints.

Holy. Yes. And if you happen to witness a ceremony near the River Ganges, you will see an enormous statue there, taller than a church. Elephants pull it, and a thousand people pull it with ropes and cables. It moves through the main streets in a vast procession. And if someone throws himself before the elephants and lies beneath a wheel, so that it rolls over him and crushes him, he too becomes a saint.

And if you go to Japan, whose people, numbering 100 million, are remarkable for their abilities, you will see that they, too, have worshipped their dead as gods. Until very recently, they even regarded their emperor as a god.

When that emperor, whom they called their god and the rising sun, went out, the streets had to be emptied. If he passed beneath an archway, everyone had to shut themselves inside their homes. Anyone who saw the emperor was not to be alive by nightfall.

That was how they regarded him: as their god. So how many idol worshippers are there, my dear friends? Have you ever thought about it? A billion, throughout the world.

Ah, Christians!

My fellow Christians, an ancient philosopher from our homeland said, ‘I thank God that I was born a Greek and not a barbarian.’ But we ought to thank God that we were born Christians and not idol worshippers.

We must thank God. Yet, my brothers and sisters, we must also grieve. Eight hundred million Christians, I can hardly take it in, and they cannot reach a billion people. Why is that? The great powers bear responsibility. I do not mean our small country. I mean England, mistress of the seas; France; Spain; and Italy. What did these great nations do when they discovered the New World and saw with their own eyes the peoples there and their beliefs?

What did they send? They sent their cannons, their fleets, their soldiers. And for what? To turn those people into colonies, milk them dry, and exploit them in the most shameful way. And alongside the cannons, right on top of the cannons that spat fire and tore those idol worshippers to pieces, there was the Apostle too. What a symbol. What a symbol.

And what was the result? Those people came to hate them. They are not fools; they understand. If only our Greece could establish a missionary center! If only children of Greece could come forth from our long-suffering people and go to Uganda, Australia, and everywhere else to spread the light of Orthodoxy.

If only it could happen. But Greece has still not been able to catch its breath. Freemasonry is gravely harming our homeland, I say this plainly, and has spread through Greece.

And I will speak of these things publicly and prove them.

We proved it. I knew nothing about it, poor wretch that I am. I’m an outsider; I’m from Athens. A bad thing, a bad thing, what can I say about Athens? I was happy there, teaching, until God gave me a kick for my sins and threw me into this whole affair. Forgive me for speaking about myself, but I have been kicked around like a football by the holy hierarchs and have passed through twenty dioceses. Down in Athens, I had no idea what was happening in Kavala. Now I learn that Freemasonry has gained influence among you. If I could stay here today, but I need not, because you have an outstanding preacher, a hero of the faith and of our country. He, too, can struggle alongside the bishop, if he wishes, and I am sure he does. And if the need arises, we can appear in court, whether as defendants or as witnesses for the defense, and say plainly that Freemasonry is gravely harming Greece, breaking down and destroying the nation. But, my Christians, I have spoken too long. I am no longer thirty or forty years old, whatever my outward appearance may suggest. I no longer have the physical strength to keep you here another hour, to teach you, to explain these matters, and to give you five talks on the Freemasons and the whole history of Freemasonry. Then you would see what is visible in public, what I have held back, and what a calamity Freemasonry is for the nation. I told them so down in Athens. I told them.

I will gather a hundred young people, take a ladder, and go to the Ministry of Education. We will climb up and tear down the sign that says “Ministry of Religious Affairs.” Then we will put up another sign.

“This is Greece’s Ministry of Unbelief, Atheism, and Freemasonry.” I never imagined that in Kavala, the city of Philippi, this holy city, there could be such a Freemasonic presence.

...for everyone. O my God! Open your eyes, then. We Christians are to blame for what is happening now in India, among the Japanese, and in Africa. Do you know what people call them? Savages! Yet these so-called savages are remarkably intelligent. Remember this; one day you will. They are among the most vital people in the human family, untouched by our ways. Look at their health: their lungs, their kidneys, their hearts are like iron. With their clear minds, they have sound judgment, while others have lost it. Give it a few years, and...

And God will bring these people to Him: “God chose the foolish things of the world to shame the wise.” You will see these people, whom others call savages, believe in the true God more deeply than we do. A missionary once went to one of them with all his refinement, his gracious manners, his French, his sweets, and the rest.

And when he spoke to him about Christ, the man said, “Leave that aside. Christ is good, of course He is. What can we say about Christ? Even the stones will cry out, ‘You are holy.’ Christ and His Gospel are good.”

“But Christians are bad.” In India, China, and Africa, things have reached the point where, when people see a Christian coming, they say, “Watch out.”

So instead of bringing glory to Christ, we Christians bring dishonor upon Him.

He is dishonored, and the words apply to us: “God is blasphemed among the nations.” But, my brothers and sisters, those are not the only idolaters. I look around and see that even within the Christian world, among its 700 million people, there are idolaters who worship idols. “Lord have mercy,” you will say, “do we have idols?” Apart from our icons, which the Millenarians wrongly call idols because they wrongly interpret God’s Second Commandment; and we will show why they are wrong in a final...

One last thing, because we must also address this other cancer in our religious life. We are wrong to say, “Apart from icons, we have no idols. We worship no idols.” What are you saying? We have no idols? Ah, my brothers and sisters, I ought to speak at length about this.

I will show you four or five idols and then finish. What is the first idol, the foremost god of this age?

Money. Cash. The money god, as people call it; Mammon, as the Gospel calls it; capitalism, as social commentators call it. It has many names. It is Satan, the greatest Satan. Yes, my brothers and sisters, the love of money is the root of all evils.

Money is their idol. They have made it their god.

They say a Viennese painter took up his brush and painted what I am describing. He made a striking picture. At its center was a crowd of every kind of person: kings, ministers, prime ministers, the humble and the great.

At one edge of the picture he had painted Christ so vividly that you thought you were seeing Him breathe His last. Drops of His blood fell on Golgotha, and flowers sprang up. Wherever Christ’s blood falls, flowers grow.

The painter showed Christ so vividly that you seemed to see Him dying and hear Him call, “Come close, all you who suffer on this earth.” And on the opposite side of the picture, what did the painter depict?

As Christ hung there in agony, breathing His last and saying, “It is finished,” all of nature shuddered and grew pale. Opposite the image of the Crucified One stood a pitch-black devil, laughing and mocking Christ.

He seemed to say, “I will bring you down.” What was he holding? Soon he appeared with an enormous British gold sovereign in his hands, holding it as musicians hold and beat their tambourines. This devil of greed laughed and jeered as he struck the huge, gleaming coin rhythmically with a golden hammer.

As soon as the people there heard the gold coin ringing, it was as though he were saying, “Come close to me. Turn a somersault for me, and I will give it to you. Come close; leave Him alone. He is poor, poor.” “They divide my garments.” There is no other, no other. Even if we hear that there are inhabited worlds on other stars, there can be no other religion than the religion of our Christ. The devil says, “He is poor. Come close to me; I have the money. Turn a somersault and I will give you the coin.” And what happened? They turned their backs on Christ and were drawn toward the devil. Kings followed behind him, then prime ministers and ministers, the great and the wealthy, the humble, women and men, everyone followed. Seeing them, the devil drew them along with the rhythmic beat of his gold coin. And where did he lead them? Through a flower garden full of blossoms, until suddenly he brought them to the edge of a cliff. Then a thousand devils came up behind them, gave them a shove, and hurled them into the abyss. That, my dear friends, is the scene depicted

by the Viennese painter who portrayed this tragedy. It is a lie, my dear friends. People do not worship Christ. Today they worship gold. They thirst for it. What a thirst it is! What a thirst! It is a strange thing.

A strange thing indeed. A thirst greater than that of Midas, the ancient king of Asia Minor. He prayed to God, saying, “My God, I ask for nothing else.” Listen to this foolish prayer to God.

“Grant me one favor: let everything I touch turn to gold.” According to the tale, God heard him. He touched a stone, and it turned to gold. He touched flowers, and they turned to gold. He touched trees, and they turned to gold.

He touched sheep, and they turned to gold.

It turned to gold. At noon he went home and reached for a cup, and it turned to gold. He reached for a plate: gold. He reached for bread, and that turned to gold too. Well, try living on that! He died surrounded by gold. He died surrounded by gold. And lately, what have I been hearing? What have I been hearing? Some things, some things that will make our eyes pop out. My goodness, I believe Kosmas of Aetolia. Someone said, ‘That is not impossible.’ After all, what is gold? It is earth. We gave it value. We made it a god. It is earth.

There is an idea, I have no time to prove it to you, that earth can become gold, that stone can become gold. It is a principle, but let us leave that speculation aside. Some have even suggested that the moon is not made of earth at all, but is entirely gold.

No, no! If that were proved true, there would not be a person left on earth. So there is one idol: the thirst for money. But people do not want to listen to us. Let us listen to Paul. What does Paul say? There are two of his epistles I love to read.

The Epistle to the Philippians is full of heart, full of heart. And there is another epistle in which he speaks with the tongue of angels. Which epistle is that? Which one? You who read, tell me.

Well, you would have to be an angel to understand it.

You spend your nights poring over Scripture.

Well, which one is it? Tell me. It is the Epistle to the Ephesians. There the Apostle Paul speaks to people of a high spiritual level. If only we had that spiritual level! Then I could leave these little jokes behind, take you under my wings, and lift you into the spiritual world.

I could lift you to the heavens and speak to you of Hell, Paradise, and the angels. But I know you have not reached that point yet. You are still learning the ABCs of Christianity. I would love to speak about those great, eternal things beyond this world.

For now, though, I must give you food that your spiritual senses can digest. In the Epistle to the Ephesians, Paul of Tarsus, a Hebrew of Hebrews, yet a faithful Christian and servant of the Lord, says that you must know this well: no fornicator, no impure person, and no greedy person, who is an idolater, has any inheritance in the Kingdom of Christ and

God. That is final. The door is shut. The Apostle Paul said it with the authority of Christ our Lord. If you are greedy, if you worship an idol, then money is your idol. Let us leave money and turn to other idols. Another person makes an idol of glory and high office. He wants to rise to the top and will trample others to get there, using any means at all.

If you knew how some people climb to high office, you would shudder. You would shudder at how they trample over the dead to set their thrones higher and higher. They glory in their throne, their rank, their worldly office.

They make a god of it. But go and look at a little island called Saint Helena in the Atlantic Ocean. Ask the exiled Napoleon what bitterness lies in rank and glory, and what kind of god they make.

Others make an idol of pleasure. They follow the Epicurean saying, ‘Let us eat and drink, for tomorrow we die.’ And who is their god? Paul tells us: their god is their belly.

But let us leave those aside. I will name two or three idols of our own day, though I know my words will sting.

It pains me too, you know. I’m the sort of person who wants to draw you close, but if I tell you this now, you’ll all leave. Yet I’m troubled, and I’m not even sure I can persuade you to break this idol. I’ve learned that you have three of them, and it isn’t just you here in Kavala, so you’re not alone in this. Let me approach one idol from a distance, like a doctor who does not put his finger straight into a wound, but comes toward it gently so as not to cause pain. Perhaps then I can find some way...

Somehow, tonight, I want to help you break these idols of our generation.

What is one of them? I think I read about it in one of your local newspapers, if my memory serves me. I glanced at a paper here in Kavala, or perhaps I saw it in Athens. There was a picture.

Underneath it says, “This is Barcelona, Barcelona.” It’s a city in Spain, as you know, with two million people. Two million people, two million. And below the picture, the newspaper says, “The idol that Barcelona worships.”

I had not looked at the picture yet; I read the caption first. I wondered, ‘What idol does Barcelona worship?’ Do you know what it is? It is famous. People boast about it, shout over it, fight over it, even stab and kill one another over it. They come to blows in their homes.

What is this idol? Don’t laugh, my brothers and sisters. I want you to weep. The idol of Barcelona is a gigantic ball.

It is a game in which about twenty strapping young men kick a ball around.

How many times have you yourselves shouted over it? How many times have you applauded? How many nights have you sat talking about it for one, two, even three hours? Just the other day, two elderly men got into an argument in a car.

I stepped in and said, “What’s the matter with you? Are you dividing up fields or vineyards?” They were two elderly men arguing over a team, each backing his own side. What madness is this? Ah, the Masons will call me a “backward preacher.”

That is just what they have been waiting for: “Backward preacher! Now you want to spoil our entertainment. You’re a monk who hates the world and wants to make everyone a monk.” No, my brother, I object to that. I have nothing against physical exercise.

The Apostle Paul himself speaks in favor of exercise. He says that bodily training is beneficial to a limited extent. But what kind of training do we mean? Is it really athletics to take twenty or thirty young people away from their work, put them on the field, turn them into stars, and leave all the other young people without exercise?

Where is the effort to provide for everyone? I want gymnasiums in every town, where girls and boys alike can exercise. But what sort of gymnasiums, and what sort of exercise? Before I left Athens, a fine young man of about twenty-five came up to me. I asked him, “What do you do? Are you a theologian? A teacher of literature? A mathematician?” “Father,” he said, “I’m a physical education teacher. I graduated from the higher school of physical education, but they haven’t appointed us. There are a thousand of us, men and women, without posts.” Yes, let people exercise. But we must not turn sport into a profession and a means of power.

An idol! An idol! An idol! The ball has become an idol for the people. Look into where this ball game came from. I did not know myself; a physical education teacher told me. “Let me tell you where this ball game came from,” he said. “It is an English game, not a Greek one.” We Greeks had beautiful games of our own, very beautiful games, that we could have used.

But we were like monkeys, imitating everything foreign. So we took up this English game, this barbaric game. Two Englishmen in a colony killed a captive and cut off his head.

They turned the prisoner’s head into a ball, played with it, and smashed it to pieces. From that severed head, which they used as a ball, this barbaric game later developed. Even in its homeland, England, voices are raised against it. Members of Parliament, scholars, and bishops consider it an inferior form of exercise because it works only the legs, not the whole body.

It is an idol! The ball is an idol! People do not set out from here for Athens to find a spiritual father and confess their sins. But cars set out from here for Larissa, and people spend money to watch the big matches. Even the blind follow these spectacles.

Woe to the people who make the ball an idol!

Idols! What else is an idol? I could tell you about more of them. I have spoken of an idol of men; now let me speak of an idol of women. A husband says to his wife, “Please do this,” and she refuses.

Her spiritual father says to her:

“My child, it is Great Lent. You are healthy; it would be good for you to fast on Wednesdays and Fridays.” “Oh, those old-fashioned things! Our grandmothers used to fast; now you want us to fast too?”

Wednesday and Friday fasting falls away. They do not listen to their husbands or their spiritual fathers. They do not even listen to the doctor who says, “You are ill now; you need to follow a certain diet.” They listen to neither doctor nor teacher nor priest.

But when their idol gives an order, they obey. And what is their idol? Fashion!

Fashion is the idol. If fashion tells a woman in Greece to cut off her braids, she cuts them off. If it tells her to crop her hair so she looks like a boy, she does it. If fashion tells her to cast off her clothes, she does that too.

If fashion tells her to go to the beach dressed provocatively, she will do it. And this is what troubles us: fashion holds sway not only over women who live immorally, but over respectable women and Christian women too.

Women who have none of that...

Is there anyone? Ah, the goddess Fashion! For her, people will fast from milk, butter, meat, everything, to get a slim figure, a body flat as a board, as they say, so they can dance like performers at all the latest worldly dances. So money is an idol, fame is an idol, positions of honor are idols, the five senses are idols...

An idol: the ball, football. Another idol: fashion, issuing its commands. And even people dear to us can become idols. Brothers and sisters, please understand me. I am a monk, but those who know me know that I have relatives by blood. I do not hate my relatives.

You have relatives, children, wives, husbands. Your hearts long for them, and that is good. Love your children. Wives, love your husbands. Mothers, love your children.

But only up to a point. Some men make a god of their wives and say, “I cannot live without my wife.” Some women, too, make an idol of their husbands: “My dear husband, my darling”, all of that is well and good. But then the husband dies, and for ten years they do not set foot in the Church. Ten years without setting foot in the Church.

For some, their husband is an idol. And there is something worse: their children become idols. When I was young, I taught for a short time on a small, remote island in the Cyclades, a place of exile.

There I met a young man who had come from Egypt and married. He had a child, and he also had plenty of money, Egyptian pounds. I do not know where he made his fortune, but he built a fine house on that little island.

And he lived for pleasure, without a care in the world. Well, one day, when I was still young, I saw him. Another teacher and I went up to him and struck up a conversation. “You should love Christ,” I told him, “because Christ is this, and this, and this.”

He asked me, ‘What does Christ say?’ I told him: ‘He who loves father or mother more than Me is not worthy of Me; and he who loves son or daughter more than Me is not worthy of Me.’

‘What was that you said?’ he asked. He had a delightful little boy named Dimitrakis, a little angel. ‘Listen, Andreas,’ he said, calling me by my name in the world. God forgive us, but that child later died a tragic death. God breaks our idols.

‘Listen,’ he told me, ‘I would choose even Dimitrakis’s little fingernail over Christ.’ I was wounded by those words. ‘That is Satan speaking,’ I said. ‘This child before you, with his beautiful eyes, this child who looks like an angel, who gave him to you? Was it not Christ? And you tell me you would choose your child’s little fingernail over Christ?’ He had made the child an idol and worshipped him. Then the storm came, the great storm.

People cling to their idols, but God wages war against them. He seizes those idols and smashes them on the high mountains. Then a person comes to understand that above children, wives, and husbands stands the Lord God. Others make idols of political leaders and worship them. Italy made Mussolini a god. Germany made Hitler a god.

Some Russians made Stalin a god. Hymns and songs in his praise spread everywhere. In the end, these so-called gods brought suffering upon the Russian, Italian, and German peoples, who had held them aloft and prayed to them: ‘Our dear father, our sun, our god.’

These gods, these idols, these modern political idols, brought them deep wounds and fear.

…and fear. Today they dig up those idols and cast them among you, saying, “Cursed things! You shattered our lives and brought us so much suffering.” For, my dear, whoever does not believe in God will believe in the devil. And whoever does not believe in God will end up under the yoke of a tyrant like Hitler, Mussolini, or Stalin.

It breathes within human life, my brothers. I have finished. Now I ask you to take up the Old Testament and read the prophet Ezekiel. Ezekiel, Ezekiel.

Of course, some of you are hearing about the Prophet Ezekiel for the first time. He was a great and enduring spirit, lofty and wonderful, with beautiful images and examples, deep thought, a commanding use of language, and great heights of thought and feeling.

I want you to read Ezekiel. Since the book has many chapters, I will not burden you with all of it. Tonight, I give you this as a canon, a rule of prayer, and I believe even the bishop will take up this rule: all of you, read chapter eight of the prophecy of Ezekiel tonight. Tomorrow we will continue.

Οὐ ποιήσεις σεαυτῷ εἴδωλον οὐδὲ παντὸς ὁμοίωμα ὅσα ἐν τῷ οὐρανῷ ἄνω καὶ ὅσα ἐν τῇ γῇ κάτω καὶ ὅσα ἐν τοῖς ὕδασιν ὑποκάτω τῆς γῆς, οὐδὲ προσκυνήσεις τούτοις οὐδὲ λατρεύσεις αὐτοῖς. Ο Θεός, σεβασμιότατε Ιεράρχα, αγαπητοί εν Χριστώ αδελφοί και πατέρες, προσφιλείς ακροαταί της Ιεράς και Αποστολικής Τάφης Εκκλησίας των Φιλίππων, ο Θεός είναι η υψίστη πραγματικότης.

Όλα τα άλλα είναι σκιές και σύμβολα του απείρου και αιώνιου Θεού. Συ ο αυτόσι και τα έτη σου ούτε κρύψουσι, λέει ο Ψαλμωδός.

«Υπάρχει Θεός» υπήρξε το θέμα της σημερινής μας ομιλίας. Υπάρχει Θεός, το φωνάζει ολόκληρη η πλάσις. Υπάρχει Θεός, το φωνάζει ένας κόκκος της άμμου, μια σταγόνα της θαλάσσης. Αν πάρεις μια σταγόνα νερού και αναλύσεις, θα δεις ότι μέσα σε μια σταγόνα υπάρχουν εκατομμύρια ολόκληρα μικρά ζωύφια, μικρόβια, ζωή ολόκληρη, βασίλειο ολόκληρο. Υπάρχει Θεός.

Υπάρχει Θεός, το φωνάζουν τα κύτταρα και οι αμοιβάδες, υπάρχει Θεός, το φωνάζουν τα έντομα όπως η μέλισσα, όπως σας αναφέραμε, υπάρχει Θεός, το φωνάζουν τα άστρα της γης, αλλά παραπάνω από όλα υπάρχει Θεός, το φωνάζει ο άνθρωπος.

Αυτό το μυστηριωδέστερον ον που ευρίσκεται εις τα μεθόρια, εις τα όρια του ορατού και αοράτου κόσμου, του μεταφυσικού κόσμου. Αυτός ο άνθρωπος, το κάλλιστο δημιούργημα, η κορώνα της δημιουργίας, ο κρίκος που συνδέει δύο κόσμους.

Ο άνθρωπος που δεν έχει μόνο υλικά στοιχεία, δεν τα αρνούμε τα υλικά στοιχεία του ανθρώπου. Αλλά ο άνθρωπος ο οποίος έχει μέσα θεϊκά στοιχεία, για να φέλαμε τα θεϊκά στοιχεία του ανθρώπου, ο άνθρωπος που μες στην καρδιά του κλείνει ένα σύμπαν, μεγαλύτερο από το σύμπαν αυτό που βλέπουμε τη νύχτα επάνω στους ουρανούς.

Ο άνθρωπος, λέγω, που επλάστηκε κατ’ εικόνα του Θεού και ο προορισμός του ανθρώπου είναι κάτι υψηλό και μεγάλο, δεν επλάστηκε γιατί κάθε άνθρωπος επλάστηκε για τα μεγάλα και υψηλά, επλάστηκε για να φτάσει μέχρι του Θεού, για να επιτύχει τη θέωση όπως έλεγαν οι αρχαίοι προγονοί μας.

Να γίνει ένας μικρός Χριστός επί της γης, κατά το Ευαγγέλιο, κατά τον Απόστολο Παύλο, ο οποίος εφώναζε και έλεγε «Μιμηταί μου γίνεσθε καθώς καγώ Χριστού».

Ο Θεός εν τοις μικροίς, ο Θεός εν τοις μεγάλοις, ο Θεός εν τη φύσει, κατά τρεις τρόπους. Φανερώνεται ο Θεός, φανερώνεται ο Θεός εν τη φύσει, φανερώνεται ο Θεός κάπου ανώτερα ακόμα,

Ακόμα εν τη συνειδήσει ενός εκάστου ανθρώπου, φανερώνεται ακόμα τηλαυγέστερον και φωτεινότερον μέσα εις τας γραφάς. Αλλά απόψε θα παρουσιάσουμε και μίαν άλλη πτυχή της εκδηλώσεως του Θείου, πτυχή του Θεού. Και αυτό μπορεί να γίνει θέμα όχι απλώς μιας εσπερινής ομιλίας, αλλά ολοκλήρου σειράς ομιλιών, για να αποδείξουμε ότι ο Θεός, τα ίχνη του Θεού, δεν είναι μόνο μέσα στα δάση και μέσα στις λίμνες και στους ποταμούς. Τα ίχνη του Θεού είναι μέσα στη συνείδηση του ανθρώπου.

του ανθρώπου, ότι τα ίχνη του Θεού δεν είναι μόνο μέσα στην Αγία Γραφή, αλλά τα ίχνη του Θεού είναι μέσα στην ιστορία του ανθρώπινου γένους.

Ναι, αδελφοί μου, υπάρχουν θαύματα εν τη φύσει, υπάρχουν θαύματα μέσα στις ψυχές του ανθρώπου, στις γραφάς, αλλά υπάρχουν και θαύματα μέσα στην παγκόσμια ιστορία. Όποιος διαβάζει την ιστορία βλέπει γεγονότα, τα οποία δεν μπορούμε να θεωρήσουμε διαφορετικά, και οι μεγαλύτεροι ακόμα, είστε και οι μεγαλύτεροι ακόμα άθεοι, υπάρχουν μέσα στην ιστορία του ανθρωπίνου γένους γεγονότα αυτά που δεν εξηγούνται κατ’ άλλον τρόπον, που αποτελούν αινίγματα.

Είναι αινίγματα και η μόνη αλήθειά των είναι ότι υπάρχει Θεός. Κάτω εκεί στην κόλαση, που θα υπάρχει κάποιος που ετάραξε κάποτε την Ευρώπη προ εκατόν πενήντα ετών και πλέον, κάτω, λέω, εκεί στην κόλαση που θα υπάρχει ο Ναπολέων, θα καταριέται πολλά πράγματα, αλλά προπαντός θα θεωρεί ως την πιο μαύρη μέρα της ζωής του ποια, νομίζετε; Ή τον επιτελή κόσμους ή τον στρατηγό Συπέροχος θα είχε όλα καταστραφεί.

Και όλα τα είχε καταστρώσει και περίμενε στο πεδίο του Βατερλό να καταγάγει τη λαμπροτέρα του νίκη, και όμως το Βατερλό υπήρξε ο τάφος του Ναπολέοντος, παρ’ όλη την ευφυΐα του, παρ’ όλη τη στρατηγική του ικανότητα, διότι την τελευταία φορά, την τελευταία στιγμή, ενώ ο ουρανός ήταν πεντακάθαρος, ένα σύννεφο επάνω σκέπασε το πεδίο του Βατερλό και έγιναν λασπώδεις, έγινε το έδαφος κάτω λάσπη.

Και κόλλησαν τα κανόνια του Ναπολέοντος και έχασε τη μάχη. «Ω βροχή», λέει κάποιος, «ω βροχή του ουρανού, όλες οι σταγόνες που πέσατε την ώρα την κατάλληλον για να διαλύσετε τη στρατιά του Ναπολέοντος».

Και κάτω στην κόλαση που υπάρχει εκείνο το άλλο θηρίον της Αποκαλύψεως, που μνημονεύεται κάπως στην Αποκάλυψη, ας πούμε το όνομά του, αν και το όνομά του προκαλεί τη φρίκη όλου του κόσμου, κάτω, λέγω, στην κόλαση που υπάρχει ο Χίτλερ θα καταριέται πολλά πράγματα.

Δυο πράγματα θα προκαλούν τη φρίκη: το μικρό αυτό κράτος μας, η Ελλάς, που τον καθυστέρησε ένα και πλέον μήνα στις μεγάλες του επιχειρήσεις, αλλά προπαντός θα καταριέται την ημέρα το χειμώνα, το χειμώνα του 1941, ένα χειμώνα που είχε να δει η Ρωσία εκατό χρόνια.

Ένα χειμώνα που έστρωσε τη Ρωσία γεμάτα από χιόνι και χώρισε μέσα εις τα χιόνια τα μηχανοκίνητά του. Και ο υπ' αριθμόν ένας εχθρός του Χίτλερ δεν υπήρξε η Ρωσία και η Αμερική και τα έθνη, αλλά ο υπ' αριθμόν ένας εχθρός του Χίτλερ υπήρξε ο τρομερός χειμώνας των ρωσικών στεπών. Ναι, τα είχε υπολογίσει όλα, τα πάντα τα υπολόγισε, αλλά δεν υπολόγισε ότι τελευταία στιγμή να πέσει η χιών κατά τοιούτον τρόπον, που εκατό χρόνια είχαν να πέσει επάνω στη ρωσική γη, και κάλυψε και έγινε το χιόνι εκείνο το σάβανο του Χίτλερ.

Ο αδελφί μου, να είσαι στην ιστορία αν υπάρχουν πάγματα. Δεν μπορούσα να επεκτείνω το θέμα, αλλά ούτε δυνάμεις σωματικάς έχω, αλλά ούτε και εσείς έχετε την ανάλογον εκείνη όρεξη ώστε να συνεχίσω το θέμα.

Άλλωστε σπεύδω να εγκαταλείψω την πόλη, διότι μας διεμήνυσαν οι αγαπητοί σας μασόνοι ότι μας ετοιμάζουν μήνυση. Περιμένουμε τη μήνυσή τους για να τα πούμε στο δικαστήριο πλατιά πλατιά.

Αν και γνωρίζω ότι από εσάς που είστε εδώ πέρα, κανείς δεν θα είναι μάρτυς υπερασπίσεως του ιερομονάχου Αυγουστίνου, αλλά φτάνει για μένα να είναι μάρτυς υπερασπίσεως ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός, ον λατρεύω εκ παιδών, εν πάση πίστει και εν πάση πεποιθήσει. Εν πάση περιπτώσει. Άσ' αυτό. Πρέπει απόψε να κάνουμε το κήρυγμα, γιατί κάποιοι δικαίως μας παρατηρήσαν: «Πάτερ μου, κράτησε το κήρυγμα στο ύψος». Δεν το κάνω για να δώσω μια κατάσταση ευθυμίας στο κήρυγμα, αλλά για να σας ξεκουράσω, και άμα θέλω σας κρατάω.

Σας κρατάω σε ένα τέτοιο ύψος που θα βγείτε έξω και θα πείτε: «Μωρέ, αυτός είναι φιλόσοφος». Δεν θέλω να με πείτε φιλόσοφο, θέλω να με πείτε ένα απλό άνθρωπο σαν και εσάς, να μιλήσω απλά, πολύ απλά, σαν τους ψαράδες της Γαλιλαίας.

Όποιος διαβάζει παραβλέπουν τα θαύματα ενώπιον των οποίων η ιστορική, η μεγάλη οικής ιστορική μέλλον έκθαβε

Και τα οποία ονομάζουν αυτή με κάποιο άλλο όνομα, δεν το ονομάζουν θαύμα, για να μην σοκάρει. Το θαύμα σοκάρει, βλέπετε. Για να μην το λέει, το λέγουν θαύμα, αλλά το λένε, πώς το λέγουν; Το λέγουν «αστάθμητοι παράγοντες της ιστορίας». Ματζούνια καινούργια αυτά. Δεν θέλουν να το πούνε θαύμα, το λένε «αστάθμητοι παράγοντες της ιστορίας», μπρέχα γύρω. Λοιπόν, εν πάση περιπτώσει, λοιπόν, ένα από τα πράγματα της ιστορίας, της παγκοσμίου ιστορίας, είναι και τούτο, αγαπητοί. Ποιο; Για προσέχετε, θα δώσουμε κάποια σοβαρότητα στον κύριο Μαπόλ.

Και θα είναι θρησκευτικό το κήρυγμα απόψε, γιατί η αποστολή μας είναι να δείχνουμε τον ουρανό και τα άστρα του ουρανού, γιατί εκεί είναι η πατρίς μας η αιωνία, χωρίς, αγαπητοί μου, να παραβλέψουμε ότι έχουμε και σώμα και ότι ο άνθρωπος είναι ένα ουράνιο δένδρο που η ρίζα του είναι πάνω στα άστρα του ουρανού και οι κλάδοι του είναι κάτω εδώ στη γη.

Ένα από τα θαύματα της ιστορίας είναι και τούτο, αγαπητοί μου. Ενώ ο αρχαίος κόσμος, ο προχριστιανικός κόσμος, όχι μόνο ο κόσμος, ο βάρβαρος κόσμος, αλλά και τα πλέον πολιτισμένα κράτη, και αυτά τα πολιτισμένα κράτη που είχαν φτάσει σε έναν κολοφώνα δόξης και μεγαλείου, Είναι από τον αμέρωση Ελλάς η οποία διεφρύθηκε την παιδεία και φιλοσοφία και τέχνος της και από το άλλο μέρος είναι η Ρώμη, η οποία διακρύπτει για τη συνδράμφη πειθαρχία της.

Στον αρχαίο, λέγω, κόσμο και τα πλέον προηγμένα κράτη, που ενώ έφτασαν σε έναν κολοφώνα δόξης για τη σοφία και τα στέχνα στον και για τη συνδράμφη πειθαρχία και τα πολιτεύματά των, ο αρχαίος αυτός κόσμος ως προς την έννοια του Αληθινού Θεού, ως προς την λατρεία του Αληθινού Θεού,

Είχαν μεσάνυχτα, και ενώ αυτοί είχαν μεσάνυχτα, αντιθέτως, ένας μικρός λαός, ασήμαντος λαός, περιφρονημένος λαός, ανανάπτυκτος λαός, που δεν είχε να παρουσιάσει ούτε Παρθενώνας, ούτε Καπιτόλια, ούτε φιλοσόφους, ούτε επιστήμονας, εντούτοις ο λαός αυτός παρουσίασε ένα θαύμα: διατηρούσε την καθαρή έννοια του Θεού. Και ο λαός αυτός ο μικρός ήταν Ισραήλ, ήταν Ισραηλίτ, που άραγε ο λαός αυτός προς το όρο.

πώς διατήρησε την αληθινή την Θεογνωσία του; Καμία άλλη απάντηση δεν δίδεται παρά μόνο ότι ο λαός αυτός ούτε εκ της φιλοσοφίας, ούτε εκ της τέχνης, ούτε εξ άλλης ανθρωπίνης επιδράσεως, αλλά ότι ο λαός αυτός θεόθεν, διά θείας αποκαλύψεως, εν όρει Σινά ήκουσε την φωνή του Αιωνίου Θεού και η φωνή του Αιωνίου Θεού τον εδίδαξε διά μεν της πρώτης εντολής ότι εγώ είμαι ο Θεός, ένας και μόνος Θεός.

Οὐκ ἔσονταί σοι θεοὶ ἕτεροι πλὴν ἐμοῦ, ακόμη δε διά της Δευτέρας εντολής του επέστησε την προσοχή ότι πρέπει να προφυλαχθεί από την λατρεία των ειδώλων. Μάλιστα, ακριβώς σε αυτήν την Αποκάλυψη, την Θεία Αποκάλυψη, διατήρησε ο λαός αυτός διά μέσου των αιώνων την αληθινή έννοια του Θεού, την οποίαν κατόπιν έννοια του Θεού εξύψωσε ο Χριστιανισμός διά της διδασκαλίας περί Αγίας Τριάδος.

Οὐκ ἔσονταί σοι θεοὶ ἕτεροι πλὴν ἐμοῦ. Ου ποιήσεις σεαυτώ είδωλον. Τι ήταν αυτά τα είδωλα; Ήσαν παραστάσεις είτε από ξύλο, είτε από μάρμαρο, είτε από χαλκό, είτε από ασήμι, ήσαν ομοιώματα ψευδών θεών.

Στην αρχή ο κόσμος ελάτρευε τον Αληθινό Θεό, αλλά κατόπιν, λόγω διαφθοράς, όπως λέγει ο Απόστολος Παύλος,

Ο Παύλος, εις το πρώτον, εις το περίφημον κεφάλαιον της προς Ρωμαίους Επιστολής, κατόπι ο κόσμος λόγω της διαφθοράς έπεσε εις την ειδωλολατρία και ένα είδος ειδωλολατρίας είτο η φυσιολατρία. Δηλαδή ελάτρευσε την κτίση και όχι τον κτίσαντα. Με ακόμη απλούστερα λόγια. Οι άνθρωποι προ Χριστού έβλεπαν την φωτιά, έβλεπαν ότι η φωτιά έχει θαυμαστάτη ιδιότητα. Διότι καλά καλά να ρωτήσεις στην επιστήμη τι είναι το φως, τι είναι η φωτιά.

Φωτιά δεν θα μας δώσει περιγράφητο φως, αλλά μέσα στην ουσία του φωτός και στην ουσία του ηλεκτρισμού και στην ουσία του ηλίου δεν εισδύει κανείς ακόμα. Περιγραφική είναι η επιστήμη, όχι εξηγητική. Λοιπόν, βλέπανε αυτή τη φωτιά να έχει αυτές τις θαυμαστές ιδιότητες και έλεγαν ότι η φωτιά είναι Θεός.

Έβλεπαν τον ήλιο να βγαίνει το πρωί σαν βασιλιάς, να βαίνει επάνω στο θρόνο του, να ρίπτει κάτω τις ακτίνες.

να ζωντανεύει τον κόσμο ολόκληρον, να λιώνει τους πάγους, να θερμαίνει τα πάντα, και έλεγαν ότι ο ήλιος είναι Θεός. Έβλεπαν τα ποτάμια τα μεγάλα να κυλάνε τα ρεύματά τους ορμητικά, να ξεριζώνουν δέντρα, να πληρούν πεδιάδας, να πνίγουν ζώα, να κατακλύζουν τεράστιες εκτάσεις γης, και έλεγαν ότι τα ποτάμια τα μεγάλα είναι Θεοί. Εδώ στην Ελλάδα ως θεόν είχαν τον Αχελώον ποταμό οι Ακαρνάνες, και έβλεπε ακόμα

Έβλεπε ακόμα ο λαός, ο κόσμος, τη θάλασσα να φουσκώνει τα νερά της, να μουγκρίζει σαν θεριό μεγάλο, να πνίγει μέσα καράβια, να πνίγει ανθρώπους, και έλεγαν ότι η θάλασσα αυτή είναι Θεός. Και εν γένει, ό,τι πράγμα, ό,τι φυσικό στοιχείο έκανε μεγάλη εντύπωση και είχε ωφέλιμη ή βλαβερή επίδραση επί της ανθρώπινης ζωής, αυτό το έκανε Θεό και το παρουσίαζε αυτό τον Θεό με ένα μπρούτζινο ή με ένα μαρμάρινο ή με ένα χρυσό άγαλμα.

Η πατρίς μας η Ελλάς ήταν γεμάτη είδωλα. Ήτανε η χώρα της ειδωλολατρίας. Βασιλείας. Όταν ο Απόστολος Παύλος επάτησε τα ευλογημένα του πόδια εδώ στη γη της Μακεδονίας και διαμέσου της Εγνατίας οδού έφτασε στη Θεσσαλονίκη και από τη Θεσσαλονίκη προχώρησε κάτω στη Βέροια και βρήκε τους Βεροιείς ως ευγενεστέρους όλων των Μακεδόνων και των Ελλήνων και από τη Βέροια έφτασε κάτω στην Αθήνα, στο κέντρο της ειδωλολατρίας, ήταν εμών και σαν περιηγητής, τι περιηγητής, βλασφημία είναι αυτή, σαν Απόστολος του Θεού, περνούσε τους δρόμους της Αθήνας και λέγει το ιερόν κείμενο ότι εταράττετο το πνεύμα του.

Παντού έβλεπε είδωλα, ανέβηκε στην Ακρόπολη, είδε είδωλα, κατέβηκε στις πλατείες, είδε είδωλα, περνούσε τους δρόμους είδε είδω είδωλα, είδε λέει την πόλην κατ' είδωλον, Εκτός από το άγαλμα της Αθηνάς, που δεν ξέρω πόσα καντάρια κλεισάφηξε το δέπτον οι Αθηναίοι για να φτιάσουν το δώρο για την ασπίτα που έφεραν από το φάλιο εκτός, λέγω, από τα αγάλματα των άλλων θεών που εστόλιζαν επάνω τα υψώματα των Αθηνών, υπήρχαν και είδωλα, αγάλματα θεών, μέσα στα σπίτια όλα, πτωχά και μεγάλα.

Κάποιος λέγει ότι αν πήγαινε στην Αθήνα στην εποχή του Αποστόλου Παύλου

Στο Λου Παύλο, και από το ένα μέρος μετρούσες τις γυναίκες, μετρούσες τα παιδιά, μετρούσες τους άντρες, έκανες απογραφή, και από το άλλο μέρος μετρούσες τα είδωλα, θα έβλεπες ότι τα είδωλα ήταν περισσότερα από τον πληθυσμό της πόλεως των Αθηνών. Κατείδωλος ήταν η Αθήνα. Αλλά εκτός της πατρίδος μας και άλλες χώρες ήταν γεμάτες από είδωλα. Η ειδωλολατρία σε άλλες χώρες ήταν ακόμα χειρότερη. Αν πάμε κάτω στην Αίγυπτο, στον Νείλο ποταμό, που εκεί ανέφερε...

που εκεί ανέπτυξαν και αυτοί έναν αξιόλογο πολιτισμό, πραγματικώς αξιόλογο πολιτισμό, τεχνικό πολιτισμό με τις πυραμίδες αυτές. Εκεί, λέω, κάτω στην Αίγυπτο, ποιον λατρεύανε; Μας φαίνονται παράξενα και απίστευτα πράγματα γιατί ζούμε μέσα στον Χριστιανισμό.

Σας φαίνεται κάτι γελοίο, και όμως εκεί κάτω αυτοί οι Αιγύπτιοι λατρεύανε χρόνια και χρόνια. Ποιον λατρεύανε; Τον κροκόδειλο, είχανε για Θεό τον κροκόδειλο. Λατρεύανε ακόμα χειρότερα. Δεν είναι πολλά χρόνια που κοντά στον Νειλοπόταμο έκαναν ανασκαφές και εκεί στις ανασκαφές βρήκανε κασελάκια ασημένια, χρυσά, όμορφα, μικρά κασελάκια, πολύ μικρά, ήτανε φέρετρα. Τα ανοίξανε αυτά τα φέρετρα όλα, χιλιάδες τέτοια φέρετρα. Τι είχαν αυτά μέσα; Τι φαντάζεστε; Βρέφη είχαν μέσα.

Τι είχανε μέσα; Τι είχανε μέσα; Τα θάβανε, τις γάτες των, γιατί λατρεύανε τη γάτα, θεό που είχανε τη γάτα. Και όταν πέθανε η γάτα, της κάνουνε μεγαλοπρεπή κηδεία και την θάβανε μέσα σε χρυσά και αργυρά κιβώτια, φέρετρα μέσα, και τους θάβανε. Ήτανε γατονεκροταφείο απέναντι από τον Νείλο ποταμό. Κροκόδειλος θεός, η γάτα θεός, ο σκύλος θεός, τα φίδια θεός, κάτι άλλο, μην γελάσετε, τα κρομμύδια και τα σκόρδα θεός. Και δεν ήταν μόνο το γελοίον, αλλά οι θεοί αυτοί ήταν και βδελυροί θεοί, ήταν απαίσιοι. Έναν από δαύτους αναφέρω απλώς και μόνο, ένα, για να προχωρήσω κατόπιν στο θέμα. Αναφέρω ένα μόνο παράδειγμα, γιατί δεν πρόκειται να κάνω εδώ πέρα ιστορία· αυτά είναι εύκολα να τα βρείτε σε βιβλία. Αναφέρω μόνο ένα παράδειγμα ενός αισχροτάτου και φοβεροτάτου θεού των αρχαίων που ελάτρευαν εκατομμύρια Σύριοι και Βαβυλώνιοι και Φοίνικες και Καρχηδόνιοι, και ονομάζεται αυτός Μολόχ ή, όπως τον βλέπουμε στην Παλαιά Διαθήκη, ο Βάαλ, εναντίον του Βάαλ.

Εναντίον του οποίου εξεστράτευσε ο πύρινος προφήτης ο Ηλίας. Τι ήταν ο Μολόχ; Ο Μολόχ τι ήτανε; Ήτανε ένα μπρούτζινο άγαλμα, μπρούτζινο άγαλμα, κούφιο, κούφιο. Και αυτό είχε χέρια, πελώρια χέρια, αρχίζαν από εδώ και φτάνανε μέχρι την πόρτα το ένα, και από εδώ και φτάνανε μέχρι πέρα.

Και τα μπρούτζινα αυτά χέρια είχανε παλάμες, χούφτες μεγάλες που μπορούσαν να χωρέσουν πολλά, πολλά, πολλά, τι νομίζετε; Παιδιά, πολλά, πολλά βρέφη. Να καθίσουν 50, 60, 30 βρέφη επάνω στις χούφτες αυτές.

Μετά κάποιος έβαλε φωτιά στον μπρούτζινο, το γέμιζε τον μπρούτζινο αυτό το κούφιο άγαλμα, το γέμισε από φωτιά, από ξύλα, από πίσω έβαλε φωτιά και ξέρεις ο μπρούτζος Άμα βάζεις φωτιά, κοκκινίζει, γίνεται κατακόκκινος.

Και άμα κοκκινίζει, λέει, το άγαλμα, ευθυμώνει ο Θεός των. Και όλες εκείνες οι μανάδες, δυστυχισμένες, φέρνουν τα βρέφη και όπως εμείς βάζουμε στο θυμιατήρι και βάζουμε επάνω στο θυμιατήρι το λιβάνι ως μην εμποδία στο Θεό, όπως εμείς στο θυμιατήρι ρίπτομε επάνω το λιβάνι, οι δυστυχισμένες μανάδες βάζουν επάνω στις πυρακτωμένες παλάμες του Μολόχ ή του Βάαλ.

Οι του Βάαλ έβαλαν τα παιδιά των και καίγοντανε και κλαίγανε και ωρύοντο και, για να μην ακούσουν τις φωνές τους, τις πραγματικές φωνές, τα ουρλιαχτά, και στην αυλή οι μουσικοί χτυπούσανε δαιμονιωδώς τα τύμπανά των μέσα για να χαθεί η φωνή, τα κλάματα των μητέρων. Μολόχ, θεός φοβερός και απαίσιος. Και δεν ήταν μόνον αυτοί οι αισχροί θεοί, δεν ήταν μόνον αυτοί οι αιμοβόροι. Κάτω εκεί στον Αχελώο πήγε κάποιος αρχαιολόγος και έσκαψε κοντά στην Επενού, σε ένα χωριό, αν είναι εδώ κανένας Ακαρνάνας, και παντού είναι Ακαρνάνες ηρωικοί και αθάνατοι.

Και αθάνατος φυλή, που οφείλουμε σε αυτά τα ηρωικά τάγματα, τους ευζώνους, που έφτασαν μέχρι Αγκύρας και μέχρι παντού. Χωρίς να υποτιμήσω τον ηρωισμό καμιάς άλλης φυλής, πρέπει να ομολογήσουμε ότι η Ρούμελη έδωσε παιδιά ευζώνους.

Οι οποίοι ήταν αετοί που φτάσανε παντού. Κοντά από εκεί, στη Λεπενού, στα μέρη της Λεπενούς, έγιναν κάτι ανασκαφές. Και εκεί κοντά βρεθήκανε κάτι νομίσματα. Και τα νομίσματα αυτά είχαν ζωγραφίσει το Θεό Αχελώο.

Και τον είχανε τον Αχελώο το Θεό, χρυσά νομίσματα. Και τι βρήκανε, τι μάθανε; Ότι όταν, λέει, ο Αχελώος φούσκωνε και έπνιγε τα αρνιά τους και τα δέντρα τους, βγαίνανε μανάδες και σφάζανε τα παιδιά και ρίχνανε μέσα και κοκκίνιζε ο ποταμός από αίμα για να ευτυχάσει ο ποταμός.

Ναι, αγαπητοί μου, φαίνονται παράξενα αυτά γιατί ζούμε μέσα στο χριστιανικό φως. Ναι, αλλά δεν ήταν μόνον αυτοί οι βδελυροί και απαίσιοι θεοί, αλλά ακόμα οι θεοί, τα είδωλα των αρχαίων εκείνων θεών, ήσαν ακόμα και προστάτες πάσης αισχρότητος.

Αν ήταν κανείς κλέφτης, κλέφτης, προστάτης των κλεπτών ποιος ήτανε; Ο Ερμής ο Κλεπτίστατος. Είχε Θεό τον Ερμή.

Πήγαιναν κλέφτες στον Ερμή και λέγανε: «Θεέ μου, Ερμή, υπάρχουν προσευχές; Ερμή, βοήθησέ με να κλέψω». Στον Ερμή πήγαιναν, βέβαια. Πήγαιναν και οι έμποροι κοντά στον Ερμή, γιατί εμπόριο και κλοπή απ' πάνω κάτω γειτονεύουνε. Αν και το θέμα, χωρίς να θέλω να πω ότι υπάρχουν και έμποροι τίμιοι και φτωχαδά και ευλογημένα που κερδίζουν και είναι το εμπόριο να εξυπηρετεί την κοινωνία, αλλά υπάρχουν κάτι άλλοι πριν των οποίων ούτε ας. Ευχαριστώ πολύ.

Δεν μιλάω για το μικρό εμπόριο, να μιλώ για εκείνους οι οποίοι έχουν κάνει τα τραστ, τα φοβερά τραστ, τα εμπορικά τραστ, μέσα στο οποίο εκμηδενίζεται πλέον το μικρό εμπόριο και αποθνήσκει το μικρό εμπόριο, εμπόριο, και ζουν μόνο οι μεγάλοι καρχαρίες του αιώνος τούτου.

Λοιπόν, εάν ήταν κανείς κλέφτης είχε προστάτη τον Ερμή, εάν ήταν κανένας αυτός πόρνος προστάτη είχε την Αφροδίτη, τη θεά της πορνείας, εάν ήταν κανείς μικρός προστάτη είχε τον Βάκχο, εάν ήταν κανείς μοιχός και απατούσε τη γυναίκα του προστάτη είχε τον πατέρα των θεών, τον Δία, ο οποίος δεν ξέρω πόσες φορές θα ομιλήσω στο δικαστήριο εάν ζούσε μέσα σε χριστιανικό βασίλειο.

Διότι αυτός, και λέγανε, ένας φιλόσοφος, αρχαίος φιλόσοφος, συνεβούλευε και έλεγε να μην πηγαίνουν στο ναό του Διός. Να μην στέλνουν οι άνδρες τις γυναίκες των, για να μην βλέπουν πόσες γυναίκες απάτησε ο Θεός, ο πατήρ των Θεών.

Προστάτε λοιπόν πάσα ακολουθίαση του Αλλά γιατί, αδερφοί μου, αυτή ήταν η παλαιά ειδωλολατρία. Και τώρα έζησε εδωλατρία Έζησε Αχ, αδέρφια μου, αυτή την ώρα που μιλάμε, αν μπορούσα να σας πάρω με ένα αεροπλάνο μαύρο, γιατί πρέπει να στάσω με δάκρυα και να σας πετάξω πέρα από την Αμερική, ναι, στην Αμερική, αν αφαιρέσεις μπροστά μέσα στα δάση της Αμερικής, μέσα κοντά στον Αμαζόνιο και μέσα στους μεγάλους ποταμούς, υπάρχουν ακόμα μέσα στην Αμερική, πέρα, στα δάση τα απέραντα, υπάρχουν ακόμα ειδωλολάτρες εκατομμύρια, πολλοί ειδωλολάτρες.

Υπάρχει εκεί στην Αμερική ένας κόσμος ειδωλολατρών, όχι στην άκρη, στην άκρη της Βραζιλίας, υπάρχουν εκεί μέσα που έχουν ακόμα ένα δέντρο πελώριο και το δέντρο λέει αυτό είναι θεός των και κρεμνάνε κοντά από το δέντρο ό,τι θέλεις κρεμνάνε και κάθε χρόνο στο δέντρο αυτό τι κάνουν; Λέει το καμένο το δέντρο δεν θέλει νεράκι, το δέντρο αυτό ο θεός των κάθε χρόνο πρέπει να πάνε οι μανάδες να σφάξουν τα παιδιά γιατί θέλει να πιει αίμα παιδιών.

Μάλιστα, πέονα παιδιών θέλει να πει Και αν μπορέσω ακόμα να σας πάρω μέσα εις τας Ινδίας. Μέσα στον ευγενία αυτών λαών που έγεννησε ένα γκάντι φιλόσοφο Που επίστευε περισσότερο στο Ευαγγέλιο από ό,τι πιστεύουμε εμείς.

Και ο οποίος έκανε τεράστιον αγώνα να φέρει αυτούς τους ινδικούς λαούς κοντά στο Θεό. Θα δείτε εκεί πέρα, αν πάτε, κάποιος χασάπης, διάβαζα, Ευρωπαίος πήγε να κάνει κρεοπωλείο στην Βομβάη.

Στη Βομβάη να πάρει τίποτα αγελάδες, δεν ήξερε καλά τι γινότανε και μόλις πήγε να σφάξει την αγελάδα, μαζευτήκανε χιλιάδες Ινδοί. Παρόλο που αν δεν επενέβαιναν τα μηχανοκίνητα της αστυνομίας, θα τον σκίζανε.

Αγία Γραφή, Ανάληψη, Ευαγγελισμός, Βασιλεία των Ουρανών, Γέννησις της Θεοτόκου, Διάδοχος Φωτικής, Ευαγγελισμός, Ησύχιος ο Πρεσβύτερος, Ευαγγελισμός, Ησύχιος ο Πρεσβύτερος, Ευαγγελισμός. Ακόμα παρ' όλα τα μέτρα τα οποία έλαβε η κυβέρνηση των Ινδιών, που ζητάει να απαλλάξει την χώρα από την ειδωλολατρία, θα δείτε ότι τη νύχτα κοντά στο Γάγγη ποταμό πάνε μανάδες και ρίπτουν μέσα στο ποτάμι τα παιδιά τους, γιατί όσα παιδιά πέφτουν στο ποτάμι θα γίνουν άγια.

Άγια. Μάλιστα. Και αν ακόμα βρεθείτε σε κάποια τελετή που γίνεται κοντά στο Γάγγη ποταμό, ποταμό, θα δείτε εκεί πέρα ότι έχουν ένα τεράστιο άγαλμα, πιο ψηλότερο από την Επιστειά και αυτό το σύρουν ελέφαντες και το σύρουν και χίλιοι άνθρωποι με σχοινιά, με σύρματα και περνάει αυτό με μεγάλη πομπή, με τεραστία πομπή περνάει μέσα από τους δρόμους τους μεγάλους και ό,τι όποιος πάει, όποιος πάει και πέσει μπροστά στα πόδια των ελεφάντων και κάθεται κάτω από τον τροχό και τον πατάει και τον κάνουν λιώμα, αυτός κι αυτός γίνεται άγιος.

Ναι, Θεοί λοιπόν, κι αν πας ακόμα εκεί στη Γεωπονέζη, η οποία και αυτή είναι ασταυμαστός λαός για την ικτότητά του, ο ιαπωνέζικος λαός που είναι 100 εκατομμύρια, θα δείτε και εκεί πέρα ότι θεούς έχουν τους νεκρούς των και θεό μέχρι χθες ακόμα, μέχρι χθες που μέχρι χθες ακόμα θεό είχε τον αυτοκράτορά του.

Να δεις αυτοκράτορα, όταν έβγαινε αυτός ο αυτοκράτορας, ο ανατέλλων ήλιος, ο θεός των, έπρεπε να ερημωθεί. Αν περνούσε από την καμάρα ο θεός, ο θεός των, έπρεπε να κλειστούμε όλοι στα σπίτια. Όποιος έβλεπε τον βασιλιά έπρεπε το βράδυ να μην ζει.

Να μην ζει ήταν Θεόστον αυτός. Ναι, λοιπόν, και πόσοι είναι αυτοί, αγαπητοί μου, πόσοι είναι; Το σκεφτήκατε ποτέ; Ένα δισεκατομμύριο ειδωλολάτρες υπάρχουν στον κόσμο.

Α, χριστιανοί!

Χριστιανοί μου, ένας αρχαίος φιλόσοφος της πατρίδας μας έλεγε: Ευχαριστώ το Θεό γιατί γεννήθηκα Έλληνας και όχι βάρβαρος. Μα εμείς πρέπει να ευχαριστούμε το Θεό γιατί γεννηθήκαμε χριστιανοί και όχι ειδωλολάτρες.

Πρέπει να ευχαριστήσουμε το Θεό. Αλλά πρέπει όμως, αδελφοί μου, να λυπηθούμε και να στενοχωρηθούμε. Ευχή, 800 εκατομμύρια, ζαλίζομαι, 800 εκατομμύρια χριστιανοί δεν μπορούν να αλλάξουν ένα δισεκατομμύριο, αυτό που, γιατί τι συμβαίνει; Αααα, οι μεγάλες δυνάμεις, όχι το μικρό μας κράτος, σε αυτό δεν έχει αμαρτία το μικρό μας κράτος, η Αγγλία, η θαλασσοκράτειρα, μεγάλο όνομα, η πόρνη των θαλασσών, κάτε με, η Γαλλία, Λεύκτηρος, και η Ισπανία του Τουρκού Εμμάνα, και η Ιταλία, η Βυσαρώναξος, τα μεγάλα αυτά κράτη, Αυτοί τι κάνανε; Όταν ανακαλύφθη ο Νέος Κόσμος και πάνω στον Νέο Κόσμο είδαν με τα μάτια τους αγρίους αυτούς που πιστεύανε τον θεό τους.

Στείλανε, τι στείλανε; Στείλανε τα κανόνια τους, στείλανε τις αρμάδες των, στείλανε τους στρατιώτας των για να τους κάνουν τι; Να τους κάνουν Απικίες να τους αρμεύσουνε, να τους εκμεταλλευτούνε κατά τον αισχρότερον τρόπο Και κοντά στα κανόνια και πάνω στα κανόνια, ωραίο πράγμα, επάνω στα κανόνια που έβγαζαν φωτιά και τους έκαναν κιμάδες, τους ειδωλολάτρες, επάνω στα κανόνια ήταν και ο Απόστολος. Ωραίο σύμβολο, ωραίο σύμβολο.

Ναι, και το αποτέλεσμα ποιο ήτανε; Να μισήσουν. Ποιος είναι έξυπνοι, είναι έξυπνοι. Άμποτε στην Ελλάδα μας, άμποτε στην Ελλάδα μας να μπορούσε να γίνει ένα κέντρο ιεραποστολικό, άμποτε παιδιά της Ελλάδος από τα σπλάχνα του μαρτυρικού μας λαού να βγούνε και να πάνε κάτω στην Ουγκάντα και κάτω στην Αυστραλία και κάτω παντού να σκορπίσουν το φως Ορθοδοξίας.

Αν ποτέ. Μα η Ελλάδα ακόμα δεν μπόρεσε να αναπνεύσει, γιατί ένας καρκίνος, ένας φοβερός καρκίνος, το τονίζω, το τονίζω, και αυτομάθουν και αυτογνώψουν. Ένας καρκίνος τρομερός τρώει την πατρίδα μας και ο καρκίνος αυτός είναι η μασονία που τσιγωνάει μέχρι σύμφωνα στην Ελλάδα.

Και θα τα κάνω δημόσια, να τα αποδείξω.

Τα αποδείξαμε. Γιατί εγώ δεν ήξερα, ο ταλαίπωρος. Εγώ είμαι ξένος, εγώ είμαι Αθηναίος. Κακό, κακό, ό,τι να πω Αθηναίος. Όσο ήμουν ευτυχής στο γαρέφι, που δίδασκα, λέει, είμαι ευτυχής κάτω στην Αθήνα, που για τις αμαρτίες μου μου έδωσε κλωτσιά ο Θεός και με έριξε μέσα εκεί πέρα μια ολόκληρη ιστορία. Ας επιτραπεί να περιαυτολογήσω, γιατί στην πλάτη μου έχω γίνει το φουτμπόλ των Αγίων Αρχιερέων και έχω περάσει είκοσι Μητροπόλεις. Λοιπόν, κάτι στην Αθήνα, εκεί μέσα, δεν ήξερα εγώ τι γίνεται στην Καβάλα, αλλά τώρα μαθαίνω ότι έχετε καρκίνο μέσα στα σπλάχνα σας, και καρκίνος αυτός είναι η μασονία. Αν μπορούσα να μείνω εδώ σήμερα, αλλά δεν είναι ανάγκη να μείνω εδώ, γιατί έχετε εκλεκτόν κήρυκα, ήρωα της πίστεως, της πατρίδος, που μπορεί και αυτός, άμα θέλει, και θέλει ασφαλώς, να αγωνιστεί μαζί με τον Δεσπότη, να εξελιζώσομαι, και αν παρουσιαστεί ανάγκη, έχουμε είτε κατηγορούμενος είτε μάρτυς υπερασπίσεως, για να τα πούμε καθαρά μπροστά στο δικαστήριο, ότι αυτή είναι καρκίνος της Ελλάδος, που αποσυνθέτει, διαλύει το έθνος. Αλλά πάλι, χριστιανοί μου, το λόγο μακρύναμε και δεν είμαι πλέον νέος των τριάντα ετών, ούτε των σαράντα ετών, αλλά και κοιμικός παρότι την εξωτερική μου εμφάνιση, και δεν έχω τις δυνάμεις εκείνες τις σωματικές να σας κρατήσω μια ώρα ακόμη και να σας διδάξω και να σας αναλύσω και να σας κάνω πέντε ομιλίες επάνω στους μασονικούς και να σας παρουσιάσω όλη την ιστορία του μασονισμού, για να δείτε κατόπι τι βλέπουμε δημόσια και τι κρατήνω και τι συμφορά για το έθνος είναι η μασονία. Τους το είπα κάτω στην Αθήνα, τους το είπα.

Θα μαζέψω εκατό παιδιά και θα πάρω μια σκάλα και θα πάω απ' έξω από το Υπουργείο της Παιδείας. Και θα ανεβούμε επάνω στη σκάλα και θα ξεριζώσουμε την ταμπέλα που λέει «Υπουργείον Θρησκευμάτων». Και θα γράψουμε μια άλλη ταμπέλα.

«Εδώ είναι το Υπουργείον της Απιστίας και Αθεΐας και Μασονίας της Ελλάδος». Δεν φανταζόμουν στην Καβάλα, στην πόλη των Φιλίππων, στην αγία αυτή πόλη, να υπάρχει τέτοια σπορά του διαβόλου.

...για όλους. Ω Θεέ μου! Ανοίξτε και λοιπόν. Φταίμε εμείς λοιπόν οι χριστιανοί που λέγουν τώρα κάτω στην Ινδία και κάτω στους Ιαπωνέζους και κάτω στην Αφρική. Τι λένε, ξέρεις τι λένε; Οι άγριοι! Είναι ευφυέστατοι οι άγριοι! Οι άγριοι! Μια μέρα θα το θυμάστε. Θα το θυμάστε. Οι άγριοι αυτοί είναι το πιο ζωντανό κύτταρο της ανθρωπότητας, οι μη συμμετακυκλισμένοι. Τι υγεία τους, τα πνευμόνια τους, τα νεφρά τους, η καρδιά τους, μέταλλο. Αυτοί οι άγριοι με το μυαλό τους το καθαρό είναι έγκριοι και οι άλλοι έλιαστος. Περάσουν λίγα χρόνια και...

Και αυτούς θα φέρει: τα μωρα του κοσμου εξελεξατο ο θεος ινα τους σοφους καταισχυνη. Και θα δεις αυτοί οι άγριοι να πιστεύουν στον Θεό καλύτερα από εμάς, τον αληθινό Θεό. Λέει λοιπόν κάποιος άγριος, κάποιος άγριος, πήγαινε ένας Απόστολος, με τη ραντικότητα του, με τα αυτά, με την ευγενιά του, με τα γαλλικά του, με τα γλυκά του, με τα αυτά.

Και εκεί, όταν του μίλησε για τον Χριστό, του λέει: «Άσ' αυτά», του λέει. «Καλός είναι ο Χριστός, καλός. Χριστός, τι να πούμε για τον Χριστό;» «Και οι πέτρες θα φωνάξουν: είσαι Άγιος. Καλός είναι ο Χριστός και το Ευαγγέλιό του.

Αλλά είναι κακοί οι χριστιανοί». Και φτάσανε μέχρι σημείο κάτω στις Ινδίες και κάτω στην Κίνα και κάτω στην Αφρική, άμα βλέπουν χριστιανό, χριστιανό να λέει, κουμπωθείτε.

Λοιπόν, και αντί ο Χριστός να δοξάζεται από εμάς τους χριστιανούς, ατιμάζεται.

Ατιμάζεται, και σε εμάς έχει εφαρμογή: «Βλασφημείται ο Θεός εν τοις έθνεσι». Αλλά, αδελφοί μου, δεν είναι μόνον αυτοί οι ειδωλολάτρες. Ρίπτω μια ματιά και λέγω ότι και μέσα στον χριστιανικό κόσμο, μέσα στον χριστιανικό κόσμο, που είναι 700 εκατομμύρια, υπάρχουν ειδωλολάτρες, λατρεύουν τα είδωλα. «Κύριε ελέησον», θα πείτε, «είδωλα εμείς έχουμε;» Εμείς, εκτός από τις εικόνες που κακώς, κακώς παρερμηνεύοντες τη Δευτέρα Εντολή του Θεού, οι Χιλιαστές λέγουν ότι είναι είδωλα, κακώς, θα το αποδείξουμε αυτό σε μια τελευταία...

Μια τελευταία ομιλία, γιατί θα ασχοληθούμε και με αυτόν τον άλλο καρκίνο της θρησκείας μας. Ναι, κακώς. Εμείς, εκτός από τις εικόνες, δεν έχουμε είδωλα. Δεν λατρεύουμε. Τι λες; Δεν έχουμε είδωλα; Αχ, αδέρφια μου, θα έπρεπε απάνω στο θέμα αυτό να επεκταθώ πολύ.

Θα σας παρουσιάσω τέσσερα-πέντε είδωλα και θα τελειώσω το λόγο. Πρώτο είδωλο, πρώτος Θεός του αιώνος αυτού. Ποιος είναι ο Θεός του αιώνος αυτού;

Ο Παράς, ο Χρήμας, ο Χαμοθεός όπως τον λέει ο κόσμος, ο Μαμονάς όπως λέει το Ευαγγέλιο, ο Καπιταλισμός όπως λένε οι κοινωνικοί παράγοντες, διάφορα ονόματα, ο Σατανάς, ο μεγαλύτερος Σατανάς. Ναι, αδελφοί μας, ρίζα πάντων των κακών η φιλαργυρία.

Είδωλό του είναι, Θεό το έχει αυτό το χρήμα.

Λένε, ένας Βιενέζος, ένας ζωγράφος Βιενέζος, επήρε το πινέλο του και ζωγράφησε αυτό που σας λέγω. Έπιασε μια ωραία εικόνα. Στο κέντρο της εικόνος είχε κόσμο και κοσμάκι. Βασιλιάδες, υπουργούς, πρωθυπουργούς, μικρούς, μεγάλους.

Στο ένα άκρον της εικόνος είχε ζωγραφίσει με τέτοια τέχνη τον Χριστό, που νόμιζες ότι ήταν η ώρα που εξέπνεε και οι σταγόνες του αίματός του πέφτανε πάνω στον Γολγοθά και φυτρώναν λουλούδια. Όπου πέφτει το αίμα του Χριστού, λουλούδια φυτρώνουν.

Το έχει ζωγραφίσει ο ζωγράφος τον Χριστό με τέτοια τέχνη, σαν να τον έβλεπες να ξεψυχάει και να ζητάει: «Ελάτε κοντά, όλοι οι πονεμένοι της γης». Από το άλλο μέρος, καρσί, καρσί από την εικόνα, ο ζωγράφος αυτός ζωγράφισε τι ζωγράφισε;

Την ώρα που ο Χριστός ήταν επάνω με αγωνία και ξεψυχούσε και έλεγε «Τετέλεσται», και φρύνει ορόχρωση, σύμπασα η φύση. Απέναντι, καρσί, καρσί λέγω από την εικόνα του Εσταυρωμένου, ένας διάολος παρουσιάστηκε κατάμαυρος, που εγέλασε, τον κορόιδευσε τον Χριστό.

Και σαν να του έλεγε: «Εγώ θα σε διαλύσω». Και τι κρατούσε; Σε λίγο παρουσιάστηκε και κρατούσε στα χέρια του μια πελώρια αγγλική λίρα, όπως ακριβώς οι γύφτοι κρατούν τα ντέφια τους και τα χτυπάνε. Κρατούσε λοιπόν και αυτός ο διάολος της φιλαργυρίας, που γελούσε και κάγχαζε, κάτι σε μια πελώρια γυαλιστερή λίρα αγγλέδικη, και άρχισε να τη χτυπάει με ένα σφυρί χρυσό, ρυθμικά, ρυθμικά.

Οι άνθρωποι που ήταν εκεί, μόλις ακούσανε τη λίρα, Ανάληψη, Ευαγγελισμός, Ευαγγελ Θα οπίστη άτομο το Χριστό και τραβήξτενε προς το διάβολο. Απίσω ακολουθούσανε βασιλιάδες, απίσω ακολουθούσανε πρωθυπουργοί, απίσω υπουργοί, απίσω μεγάλοι, πλούσιοι, μικροί, γυναίκες, άντρες, όλοι πίσω, και αυτός ο διάβολος, βλέποντας αυτούς, τους τραβούσε με τη λύρα του έτσι ρυθμικά, ρυθμικά. Και πού τους πήγε; Τους πέρασε μέσα από έναν ανθόκηπο γεμάτο λουλούδια και ξαφνικά τους έφερε πάνω σε έναν γκρεμό, και μετά χίλια διαόλια από πίσω τους δώσανε μια σπρωξιά και τους ρίξανε μέσα στο χάος. Αυτή, αγαπητοί μου, είναι η εικόνα του γράφου του Βιενέκτρου. και άρχισε να τη χτυπάει με ένα σφυρί χρυσό, ρυθμικά-ρυθμικά. Οι άνθρωποι που ήσανε εκεί, μόλις ακούσανε τη λύρα, σαν να τους έλεγα, γελάτε κοντά μου, κάνετε μου μια τούμπα και θα σας τη δώσω. Λοιπόν, τους έλεγα, γελάτε κοντά, άστονα αυτόν, αυτός είναι πτωχός, πτωχός. Διαμερίστονται οι μάτια μου. Δεν υπάρχει, δεν υπάρχει. Στα άλλα άστρα υπάρχουν κόσμοι, δεν μπορεί να υπάρχει άλλη θρησκεία από την θρησκεία του Χριστού μας. Αυτός είναι που τα πώσανε, το λέει ο διάλος. Έλα κοντά, εγώ έχω το χρήμα. Κάνε μια τούμπα, θα στη δώσω τη γύρα. Και τι συνέβη. Όλος ο κόσμος εγύρισε τα πισσινά του, τα οπίστιά του το Χριστό και τραβήξανε προς το διάλο. Οδε, απίστακο βούσανε βασιλιάδες. Αυτός είναι πτωχός. Πτωχός. Διαμερίσσονται οι μάτια μου. Δεν υπάρχει. Δεν υπάρχει. Και αν ακούμε, στα άλλα άστρα υπάρχουν κόσμοι, δεν μπορεί να υπάρχει άλλη θρησκεία από τη θρησκεία του Χριστού μας. Αυτός είναι πτωχός, αν το λέει ο διάλος.

του Βιενέζου ζωγράφου, ο οποίος παρουσίασε το δράμα. Είναι ψέμα, αγαπητοί μου. Δε λατρεύουν τον Χριστό. Σήμερα οι άνθρωποι λατρεύουν τον χρυσό. Έχουν δίψα. Τι δίψα είναι. Τι δίψα είναι. Μυστήριο πράγμα.

Μυστήριο πράγμα. Δίψα, δίψα πιο μεγάλη από κάποιον Μίδα, αρχαίο Μίδα, που ήταν ένας βασιλιάς εδώ στη Μικρά Ασία. Και έκανε μια προσευχή στο Θεό. Ο Θεός μου, λέει, δεν ζητώ εγώ τίποτα άλλο. Άκου ανόητης προσευχής στον Θεό.

Θέλω μια χάρη να μου κάνεις στα είδωλα. Λέει, ό,τι πιάνω, θα γίνεται χρυσά. Τον άκουσε ο Θεός, λέγει ο μύθος αυτός. Και ό,τι έπιανε, έπιανε πέτρα, έγινε χρυσά. Έπιανε λουλούδια, γίνηκανε χρυσά. Έπιανε δέντρα, γίνηκανε χρυσά.

Έπιανε πρόβατα, γίνηκανε χρυσά.

Έκανε χρυσάφι. Έπιανε αυτά, πάει το μεσημέρι στο σπίτι να πιάσει ποτήρι, έγινε χρυσό. Να πιάσει πιάτο, χρυσό. Να πιάσει ψωμί, έγινε χρυσό. Ε, πάει, ζήσετε το. Απέθανε μέσα στο χρυσάφι. Απέθανε μέσα στο χρυσάφι. Τώρα τελευταία τι μαθαίνω, τι μαθαίνω. Κάποια, κάποια, τι θα βγουν τα μάτια μας. Πω πω πω, εγώ πιστεύω στον Κοσμά τον Αιτωλό. Κάποιος λέει, ένα κάποιος είπε: Δεν αποκλείεται αυτό. Γιατί τι είναι το χρυσάφι; Χώμα είναι. Εμείς δώσαμε αξία. Εμείς το κάναμε Θεό. Χώμα είναι.

Υπάρχει τώρα μια, δεν έχω καιρό να σας τα αποδείξω, ότι δύναται το χώμα να γίνει χρυσός, η πέτρα να γίνει χρυσός. Είναι αρχή. Αφήστε με τη θεωρία αυτή. Λοιπόν, υπάρχει μια ιδέα ότι αυτή η σελήνη δεν είναι από χώμα, αλλά όλη η σελήνη, λέει, μια ιδέα ρίξανε, ότι η σελήνη είναι όλο χρυσά.

Όχι, όχι. Εάν αυτό αποδειχτεί αλήθεια, δεν θα μείνει άνθρωπος στη γη. Το ένα είδωλο, λοιπόν, δίψα χρήματος, αλλά δεν θέλουν να ακούσουν εμάς. Να ακούσω τον Παύλο. Τον Παύλο, τι λέει ο Παύλος; Διαβάζω εγώ δύο επιστολές, μ' αρέσουν.

Οι προσφυλιπησίους που είναι όλο καρδιά, όλο καρδιά είναι οι φιλιπησίους και κάποια άλλη που μιλάει με γλώσσα αγγέλων. Ποια είναι αυτή η επιστολή που μιλάει με γλώσσα αγγέλων; Ποια είναι; Σεις που διαβάζετε.

Ε, που πρέπει να 'σαι άγγελος να την καταλάβεις.

Τα ξημερώνεστε πάνω στην γραφή σας.

Ε, ποια είναι αυτή η χαρά; Για λέτε εσείς. Είναι η προσεφεσίου σε επιστολή. Λοιπόν, εκεί λέει ο Απόστολος Παύλος, που ήταν προηγμένο το πνευματικό επίπεδο, μακάρι να είχαμε πνευματικό επίπεδο να αφήσουμε αυτά τα μικρά αστεία και τα χιούμορ και να σας πάρω με φτερούγες και σας ανεβάσω επάνω στο μεταφυσικό κόσμο.

Επάνω στους ουρανούς και να σας μιλήσω περί κολάσεως και περί παραδείσου και περί αγγέλων, αλλά ξέρω ότι δεν φτάσατε ακόμα και είστε στο αλφαβητάριο του χριστιανισμού. Και εγώ θα ήθελα να μιλήσω επάνω στα μεγάλα αυτά θέματα του μεταφυσικού που είναι αθάνατα και αιώνια.

Αλλά τώρα είμαι αναγκασμένος να σας προσφέρω και μια τροφή τέτοια, εύπεπτη τροφή για τα πνευματικά σας αισθητήρια, για τους πνευματικούς σας στομάχους. Λοιπόν, εκεί προς Εφεσίους επιστολή λέει το εξής, γνωρίζετε λέει πρέπει να ξέρετε καλά λέει ο Παύλος ο Ταρσεύς, ο ευραίος εξεβραίων αλλά χριστιανός πιστός και δούλος του Κυρίου, πρέπει να ξέρετε καλά λέει ότι φόρνος ή ακάθαρτος ή πλεονέκτης ως αισθήδων άντρης δεν έχει ρίδα στην βασιλεία του Χριστού.

θεου. Πάει, κομμένα, η πόρτα είναι κλειστή. Τα είπε ο Παύλος ο Απόστολος στο στόμα του Χριστού μας. Είσαι πλεονέκτης, είσαι δωρολάτις. Έχεις το είδωλό σου, το χρήμα. Ας φύγουμε από αυτό το χρήμα και ας πάμε σε άλλα είδωλα. Άλλος είδωλο έχει τη δόξα, το αξίωμα να φτάσει, να πατήσει, όχι απλώς με τίμια μέσα, να πατήσει.

Αν μπορούσατε να γνωρίσετε με ποιο τρόπο ανεβαίνουν αυτοί στα ψηλά αξιώματα, οι άνθρωποι, θα φρικιούσατε, θα φρικιούσατε, να πατήσουν πάνω σε πτώματα, να στήσουν τους θρόνους των ψηλά, ψηλά, ψηλά. Και έχουν ως δόξα, έχουν το θρόνο, το αξίωμά τους, το κοσμικό τους αξίωμα.

Το έχουν Θεό. Αλλά δέστε, για πάτε, για δέστε σε ένα νησάκι, σε ένα νησάκι που λέγεται Αγία Ελένη, στον Ατλαντικό Ωκεανό, στο Μεγάλο Ωκεανό, και ρωτήστε κάποτε τον εξόριστον Ναπολέοντα να σας πει τι πικρία είναι, τι θεός είναι αυτό το αξίωμα και η δόξα.

Οι άλλους είδωλοι είναι επέντες φύσεις, αυτή είναι η επικούρη, πάγο μεν πείου μονοαύριου βαραπός νησικομένου. Θεό αυτοί ποιον έχουν; Το λέει ο Παύλος: ο Θεός η κοιλία.

Αλλά αφήστε με αυτά και να σας αναφέρω δύο-τρία σύγχρονα είδωλα, αλλά ξέρω, θα σας πικράνω.

Πικραίνω κι εγώ, ξέρεις, είμαι άνθρωπος που θέλω να σας μαζεύω, αλλά τώρα, να σας το πω αυτό, θα αδειάσετε. Αλλά χειμένομαι τώρα. Ούτε είμαι βέβαιος, ούτε ξέρω αν θα σας πείσω να σπάσετε το είδωλο αυτό. Γιατί έμαθα ότι έχετε τρία, έχετε, όχι μόνο εσείς εδώ στην Καβάλα, δεν φταίτε κι εσείς. Ένα είδωλο, για να σας πάρω έτσι μακριά, μακριά, σαν το γιατρό που δεν βάζει αμέσως τον δάχτυλό του στην πληγή, αλλά μακριά μακριά, για να μην κάνει πόνο στην πληγή, για να προσπαθήσω με κάποιον

Με κάποιο τρόπο να σας κάνω απόψε να σπάσετε αυτά τα είδωλα της συγχρόνου γενεάς.

Το ένα είδωλο ποιο είναι; Μια δική σας εφημερίδα νομίζω, αν δεν με απατάει η μνήμη. Διάβασα μια δική σας εδώ, τη λέει Καβάλα, έριξα μια ματιά. Και μια στην Αθήνα, μάλλον στην Αθήνα την είδα, βλέπω μια εικόνα.

Από κάτω λέει: «Αυτή είναι η Βαρκελώνη», λέει, «η Βαρκελώνη». Είναι μια πόλη στην Ισπανία, όπως ξέρετε, που έχει δύο εκατομμύρια κόσμο. Δύο εκατομμύρια κόσμου, δύο εκατομμύρια. Και λέει από κάτω, από κάτω την εφημερίδα, το είδωλον που λατρεύει η Βαρκελώνη.

Εγώ δεν είδα πάνω την εικόνα, είδα από κάτω την επιγραφή πρώτα. Ναι, τι είδωλον είναι αυτό που λατρεύει η Βαρκελώνη; Και ξέρεις τι είναι το είδωλον της Βαρκελώνης; Ε, που έχει μεγάλη φήμη και καυχάται και υπερπαλεύεται και ορύεται και μαχαιρώνονται και σκοτώνονται και παίζουν ξυλιές στα σπίτια.

Ποιο είναι το είδωλον; Μην γελάτε, αδέρφια μου. Θέλω να κλάψετε. Το είδωλον της Βαρκελόνης είναι μια μπάλα πελώρια.

Είναι η τέκτη καμιά εικοσαριά μαντραχαλέν που δίνουν κλωτσές στην μπάλα.

Πόσες φορές κι εσείς εδώ πέρα δεν φωνάξατε; Πόσες φορές κι εσείς δεν χειροκροτήσατε; Πόσες φορές κι εσείς δεν καθίσατε τη νύχτα, μία και δύο και τρεις ώρες συζητάτε; Μέσα στο αυτοκίνητο, προ ημερών, δύο γέροι μέσα πιαστήκανε.

Λέω, επενέβηκα, να κάτσει επενέβηκα, ρε τι έχετε, κοράφια μεράζετε, αμπέλια μεράζετε, τι έχετε. Ήταν δύο γέροι που μαλώνανε για την ομάδα, ένας ήταν στις μιας μας, τι τρέλα είναι αυτή. Αχ! «Καθυστερημένε ιεροκήρυκα», να μας πουν οι μασόνοι.

Αυτό περιμένανε. «Καθυστερημένε ιεροκήρυκα, που ζητάς τώρα να μας χαλάσεις, να μας καταστρέψεις την ψυχαγωγία.» «Καλόγερος εσύ, μισείς τον κόσμο και θες να τους κάνεις όλους καλογέρους.» Όχι, αδερφέ μου, διαμαρτύρομαι. Δεν είμαι αντίθετος της γυμναστικής. Όχι.

Γιατί υπέρ της γυμναστικής είναι και ο Απόστολος Παύλος. Και λέει ο Απόστολος Παύλος ότι η γυμνασία του σώματος προς το λίγο είναι ωφέλιμος γυμναστική. Αλλά ποια γυμναστική; Είναι γυμναστική, είναι αθλητισμός, 20 to 30 παιδιά να τα βγάζουμε από τις δουλειές των και να τα ρίχνουμε μέσα στο στίβο και να τα κάνουμε φαβορί και όλη η άλλη νεότης να είναι αγύμναστη;

Πού είναι η προσπάθεια; Εγώ είμαι να φτιάξουμε γυμναστήρια, να μην υπάρχει πόλη, να γυμνάζονται εκεί κοπέλες Και τα παιδιά να είναι γυμναστήρια, αλλά ποια γυμναστήρια, ποια γυμναστική; Άντε κάτω στην Αθήνα, προτού να φύγω από την Αθήνα, με πλησίασε ένας νέος, 25, παιδί, παιδί πρώτης τάξης στο δάκιο. Του λέω, τι συμβαίνει, τι δουλειά κάνεις; Θεολόγος είσαι; Γιατί έτσι; Λέει, όχι. Λέει, φιλόλογος, μαθηματικός, τι είσαι; Λέει, πάτερ μου, είμαι γυμναστής. Έβγαλα την ανωτάτη γυμναστική και δεν μας διορίσανε. Εδώ είναι προπό, εδώ είναι τούτο, εδώ είναι εκείνο, τέλ Είμαστε χίλιοι αδιόριστοι γυμναστές και γυμνάστριες. Ναι, να γυμνάζονται, αλλά όχι να πάρουμε το άθλημα, να το κάνουμε τον αθλητισμό επάγγελμα, επάγγελμα και εξουσιασμό. Όχι πως.

Ήδωρος! Ήδωρος! Ήδωρος! Η μπάλα είδωρος σε ποιο λαό. Κοιτάξατε να μάθετε ποια είναι η πηγή της μπάλας. Πρωτύτερα μάθετε. Δεν το ήξερα, μου το είπε ο καθηγητής γυμναστικής. Να σου πω λέει Πόθενπλου είναι η μπάλα μου αυτή, είναι εγκρέτικο παιχνίδι, δεν ελληνικό παιχνίδι Και είχαμε εμείς οι Έλληνες ωραία παιχνίδια, πολύ ωραία παιχνίδια, που μπορούσαμε να τα βάλουμε.

Αλλά εμείς ήμασταν σαν τις μαϊμούδες που μιμούμαστε όλα τα ξένα. Και πιάσαμε και πήραμε το εγγλέζικο αυτό το βάρβαρο παιχνίδι. Δύο Άγγλοι κάτω σε μια αποικία σκοτώσαν έναν αιχμάλωτο και κόψαν το κεφάλι του.

Και το κάνουν το κεφάλι του αιχμαλώτου μπάλα και το παίζανε και το διαλύσανε. Από μια κεφαλή ενός αιχμαλώτου, την οποία κόψανε και την κάνανε μπάλα και παίζανε, εξελίχτηκε κατόπιν το βάρβαρο αυτό, εναντίον του οποίου ακούγονται φωνές και μέσα στην πατρίδα του, μέσα στην Αγγλία, υπάρχουν βουλευτές, υπάρχουν φιλόλογοι, υπάρχουν επίσκοποι, διότι θεωρούν αυτό κατώτερον είδος γυμνάσματος, διότι γυμνάζει μόνο τα πόδια και όχι ολόκληρο το σώμα.

Ήδωλο είναι! Ήδωλο η μπάλα! Ήδωλο! Ξεκινάει από εδώ να πάει κάτω στην Αθήνα να βρει πνευματικό να εξομολογηθεί; Δεν ξεκινάει κανένας! Ξεκινάνε από εδώ αυτοκίνητα να πάνε κάτω στη Λάρισα, να πάνε κάτω να ξοδεύσουν για να δούνε τις συναντήσεις αυτών των μεγάλων και τυφλοί ακόμα παρακολουθούν τα μάτια αυτά τα πνευμοστορικά.

Ανήμωρο στο λαό που κάνει την πάλα, είδωλο!

Είδωλα! Είδωλο ποιο είναι; Θα σας έλεγα κι άλλα είδωλα, τώρα θα πω κι ένα είδωλο. Αυτό είναι το είδωλο των ανδρών. Τώρα το είδωλο των γυναικών. Λέγει ο άντρας στη γυναίκα, σε παρακαλώ κάνε αυτό. Δεν το κάνει, όχι.

Λέγει ο πνευματικός στη γυναίκα:

Παιδάκι μου, είναι Μεγάλη Τεσσαρακοστή. Καλό είναι, γερή είσαι, να νηστεύεις Τετάρτη και Παρασκευή. Μα! Τα τριχιωμένα πράγματα, τα τριχιωμένα πράγματα. Οι γιαγιάδες μας ζητεύανε, εμείς τους να νηστεύουμε.

Πάει τετά, πάει παρασκευή κλπ. Δεν ακούνε τον άντρα τους, δεν ακούνε τον πνευματικό τους, δεν ακούνε τον γιατρό τους που τους λέει: Ξέρεις, τώρα είσαι άρρωστη, πρέπει να κάνεις κάποια δίαιτα. Ούτε γιατρό ακούνε, ούτε δάσκαλο ακούνε, ούτε παπά ακούνε.

Άμα βγάλει διαταγή το είδωλό τους, ποιο είναι το είδωλό τους; Η μόδα!

Η μόδα είναι το είδωλο. Είπε η μόδα στην Ελλάδα να κόψει τις πλεξούδες της η γυναίκα, θα τις κόψει. Είπε η μόδα να τις ξυρίσει, να γίνει σαν αγόρι, σαν γκαρσόνι, σαν αγόρι, θα τις κόψει. Είπε η μόδα να πετάξει τα ρούχα της, θα τα πετάξει.

Είπε η μόδα να πηγαίνει προς τα μπάνια κάτω με ενδυμασία, προκλητική ενδυμασία, θα το κάνει αυτό. Είπε η μόδα όχι μόνο για ανήθικες γυναίκες, εδώ είναι το σπουδαίο, και ηθικές γυναίκες, και χριστιανές γυναίκες, αυτό είναι το παράπονό μας.

Που δεν έχουν κανένα.

Υπάρχει κανένας; Η θεά μόδα, α, η θεά μόδα, η θεά μόδα να νηστεύεται, α, θα νηστέψει και το γάλα, θα νηστέψει και το βούτυρο, θα νηστέψει και το κρέας, θα νηστέψει και όλα, για να κάνει κορμάκι σιλουέτα, να κάνει κορμάκι, να κάνει κορμάκι, κορμάκι σανίδα που λένε, για να μπορέσει να χορεύει σαν άκτορα και μέσα στους χορούς, όλους τους τελευταίους κοσμικούς χορούς. Λοιπόν, είδωλο το χρήμα, είδωλον η δόξα, είδωλον τα αξιώματα, είδωλον οι πέντε αισθήσεις, είδωλον...

Ίδωλον, η Πάλα, η Ποδωρή Πάλα, το Ποδόσφαιρο, Ίδωλον, ποιο Ίδωλον, η Μόδα που διατάσσει, Ίδωλον γίνονται ακόμα όχι μόνο τέτοια πράγματα, Ίδωλον γίνονται ακόμα και πρόσωπου αγαπημένα μας. Και ας παρακαλέσω, αδέρφια μου, γιατί εγώ είμαι καλόγερος και ξέρουν όσοι με γνωρίζουν, λένε έχω κοντά μου κατά σάρκα συγγενείς, δεν μισώ τους συγγενείς.

Εσείς έχετε συγγενείς, έχετε παιδιά, έχετε γυναίκες, έχετε άντρες, λαχταράει η καρδιά σας, πολύ καλά. Να τα αγαπάτε τα παιδιά σας, να αγαπάτε οι γυναίκες τους άντρες σας, να αγαπάνε οι μανάδες τα παιδιά τους.

Αλλά μέχρι ενός σημείου, μέχρι ενός σημείου. Είναι μερικοί που κάνουν τη γυναίκα Θεό και «χωρίς γυναίκα δεν μπορώ να ζω». Υπάρχουν πάλι γυναίκες που έχουν είδωλο τον άντρα τους, ο άντρας τους, ο αντρούλης τους, ο χρυσούλης τους, όλα αυτά, πολύ καλά. Πέθανε ο άντρας, πέθανε ο άντρας, έχουν δέκα χρόνια να πατήσουν στην εκκλησία, λες και τους έφτιαξαν τα καρδίλια, και οι πολλοί έλεγαν. Δέκα χρόνια έχουν να πατήσουν στην εκκλησία.

Είδωλό τους είναι ο άντρας τους και κάτι άλλο χειρότερο. Είδωλό τους είναι τα παιδιά. Όταν ήμουν μικρός, ένα μικρό διάστημα έκανα δάσκαλο σε ένα μικρό νησάκι, ερημόνησο, τόπο εξορίας, κάτω στις Κυκλάδες.

Εκεί πέρα γνωρίστηκα με ένα παλικάρι που είχε έρθει από την Αίγυπτο και παντρεύτηκε, νυμφεύθηκε. Και γέννησε, είχε παράλληλοι χρήμα άφθονο, λίρες αιγυπτιακές. Δεν ξέρω πού τις έφτιασε και έκανε ωραίο σπίτι κάτω στο νησάκι αυτό.

Και ζούσε κατά τρόπο επικούρειον. Δεν τον ένοιαζε πεντάρα. Λοιπόν, μια μέρα τον είδα εγώ νεαρός που ήμουνα. Με ένα άλλο δάσκαλο τον πλησιάσαμε και ανοίξαμε μια συζήτηση. «Να αγαπάς τον Χριστό», του λέγω, «γιατί ο Χριστός είναι αυτό και αυτό και αυτό».

Και μας λέει, κάπου ο Χριστός λέει. Τι λέει ο Χριστός, μου λέει; Λέει ο Χριστός ότι «ο φιλων πατερα η μητερα υπερ εμε ουκ εστιν μου αξιος· και ο φιλων υιον η θυγατερα υπερ εμε ουκ εστιν μου αξιος».

Μπα, μου λέει αυτός, τι είναι αυτό που είπες, λέει, η λυστή μου, τι μου λέει, είχε ένα παιδάκι χαριτωμένο, το λέγαν Δημητράκη, χαριτωμένο, αγγελούδι ήταν. Άκουσε, μου λέει, η Αντρέα, έτσι είναι το κοσμικό μόνο μου, άξιο ρε Αντρέα, δεν τα πήγες αυτά, ότι ο Θεός μας συγχωρέσει, αλλά το παιδάκι αυτό μετά είχε τραγικό θάνατο, τραγικό θάνατο. Σπάει ο Θεός τα είδωλα.

Λοιπόν, άκουσε, μου λέει, μου λέει ότι έχω, λέει, εγώ το νυχάκι του Δημητράκη, δεν έχω το κρυφτό, αλλά πλήγιασα, λέγω, σατανάς είναι αυτό. Λέει, το παιδάκι αυτό που έχεις μπροστά με τα ωραία του μάτια, με τα αυτάκια που είναι σαν άγγελο, το παιδάκι αυτό ποιος το έδωσε; Ποιος το έδωσε; Ο Χριστός δεν το έδωσε; Και να μου λες εσύ ότι έχεις το νυχάκι του παιδιού σου να έχει το Χριστό; Είδωλο το έκανε, το λάτρευε, το, το, το, ήρθε η θύελλα, η μεγάλη θύελλα.

Όλοι θέλουν να πουσάρουν σε τα είδωλα, γιατί κάνει και έναν καλό πόλεμο, σπάει τα είδωλα και αρπάει τα είδωλα και τα σπάει πάνω στα ψηλά βουνά. Και τότε πλέον καταλαβαίνει ο άνθρωπος ότι πάνω από παιδιά και πάνω από γυναίκες και πάνω από άνδρες είναι Κύριος ο Θεός. Είδωλο κάνουν άλλοι τα πολιτικά πρόσωπα, πολιτικά πρόσωπα, τα λατρεύουνε σαν είδωλα. Η Ιταλία κάνει Θεό τον Μουσολίνι. Η Γερμανία κάνει Θεό τον Χίτλερ.

Οι κάποιοι Ρώσοι έκαναν Θεό το Στάλιν, θεούθηκαν, σκορπίσανε παντού ύμνοι, τραγούδια, ύμνοι. Στο τέλος οι θεοί αυτοί επότισαν και τον Ρωσικό λαό και τον Ιταλικό λαό και τον Γερμανικό λαό, που τους σήκωνε στα χέρια ψηλά και τους έκανε προσευχές: Πατερούλη μας και Ήλιε και Θεέ μας.

Αυτοί οι θεοί, τα είδωλα αυτά, τα νεότερα πολιτικά είδωλα, τα είδωλα αυτά τους γέννησαν πικρά τραύματα και φόβο.

...και φόβο που τους ξεθάβουν σήμερα και τους ρίπτουν μέσα σε σας και τους λένε «καταραμένοι άσκες, μας σκορπίσανε τη ζωή μας, μας θρέμαζε και μας κάνατε πόμως και τόσα». Διότι, αγάπη μου, όποιος δεν πιστεύει στο Θεό θα πιστέψει στο διάβολο, και όποιος δεν πιστεύει στο Θεό θα πει στο σβέρκο του τύραννη, τύπου Χίτλερ και τύπου Μουσολίνι και τύπου Στάλιν και όλα αυτά.

Ανάληψης της Θεοτόκου, Ευαγγελισμός, Ησύχιος ο Πρεσβύτερος, Ευαγγελισμός, Ησύχιος ο Πρεσβύτερος, Ευαγγελισμός.

Το που πνέει μέσα εις την ανθρώπινη ζωή, αδερφοί μου, τελείωσα. Τώρα σας παρακαλέσω να πιάσετε, να διαβάσετε τον προφήτη, την Παλαιά Διαθήκη, Ιεζεκιήλ, Ιεζεκιήλ, Ιεζεκιήλ.

Βέβαια, για πρώτη φορά μερικοί ακούν τον Προφήτη Ιεζεκιήλ, ένα πνεύμα μεγάλο και αθάνατο, υψηλό και υπέροχο, με ωραίες εικόνες και παραδείγματα και φιλοσοφία και κυριολογία και ύψος ιδεών και συναισθημάτων.

Θέλω να διαβάσετε τον Ιεζεκιήλ και, για να μην σας κουράσω γιατί είναι πολλά κεφάλαια, θέλω να διαβάσετε απόψε, σας το δίνω κανόνα, κανόνα, και πιστεύω τον κανόνα να τον επιχειρώνει και ο Δεσπότης, Να διαβάσετε όλοι απόψε το 8ο κεφάλαιο προφητιών Ιδεκύρ Και αύριο έχουμε συνέχεια.

ο Δε Κύριος Ιησούς Χριστός, διαπρεσβιών των Αγίων Πατέρων και του Συμμεσμοτάτου Ιράχου, ας είναι με τα πάντα ονειμόν. Αμήν.