Mount Sinai and the First Commandment’s Witness to God

This English transcript is an automated translation of the original Greek lecture. It may contain errors; the original Greek audio recording is the authoritative source. Some passages are omitted per editorial policy.

Dear listeners, men and women of the holy and apostolic Church of Philippi, through the prayers of the holy hierarch we continue our series of evening talks. Tonight’s subject is, I think, a social one.

Tonight’s subject will be more religious in nature. I know that people today are asking for talks on social issues, and that ours is an age especially concerned with them. Even so, the preaching of the Church must not be swept along by that current. Alongside other subjects, especially social ones, it must also give due attention to matters of faith. I hope you will listen to tonight’s talk, which is chiefly religious in character, with the same eagerness you showed yesterday.

My dear friends, as we live it, our life is taken up with small and trivial things.

Our lives, so full of cares and worries, have sunk very low. From morning till night, and even at midnight, we occupy ourselves with small, insignificant things. Christ’s words fit us: “Martha, Martha, humanity, humanity, you are anxious and troubled about many things; but one thing is needful.” Our lives have become so mundane.

We have fallen so low, into such an earthbound way of life, that I remember one of our poets saying, “Eagle, come down and take us on your wings. Let us fly high, for the plain has worn us down.” Better still, let us remember David the Prophet. Though he lived in a palace and enjoyed every comfort, palace life had become distasteful to him. So this king said, “I lift up my eyes to the mountains. From where shall my help come?” Let us rise, he is saying. Let us fly high, up to the mountain peaks.

And as another prophet, Haggai, said, let us draw near to the mountains of God. Let us leave the plain behind. Let us leave behind all that is low and earthbound. Let us spread our spiritual wings and approach the high peaks.

There the air is pure. When I open Holy Scripture, the Old Testament, I see high peaks within it. Tonight I will try to lift us from the plain, from small and insignificant things,

and, if the Holy Spirit helps us, raise you this very hour, high, very high, onto those lofty peaks.

Holy Scripture speaks of lofty peaks and high mountains. They are real mountains, but they also carry deep symbolic meaning. The first I see is Mount Ararat, where the human race was saved in Noah’s Ark. I do not know whether, if a similar catastrophe struck today, there would be a Mount Ararat for us. I also see, in Holy Scripture, in the Old Testament...

In the Old Testament there is Mount Sinai, where God gave the Ten Commandments. There is also the summit of Nebo, from which Moses the Prophet saw, far in the distance, the land flowing with milk and honey.

And there is Mount Carmel. There, among its caves,

a great eagle found his nest. He could no longer live amid the corruption and injustice of society. That eagle of the spirit was Elijah the Prophet, persecuted by Queen Jezebel. Leaving behind these high peaks of the Old Testament, I open the New Testament and see other lofty peaks. I see Mount Tabor, where the Lord was transfigured and His face shone brighter than the sun.

Another mountain matters greatly too. When Christ chose to fulfill the Law and teach the perfect moral law of the Gospel, He delivered His teaching on a mountain. Through the ages we have known it as the Sermon on the Mount.

But of all the mountains in the Old and New Testaments, there is one I love above all, one I hold most dear. Though it is the lowest of them, that low hill rose higher than the Himalayas and touched the stars of heaven. It is the hill of Golgotha, where the Lord fought His battle against Satan.

There He triumphed over the powers of darkness. There He sealed peace with God. There He offered His supreme sacrifice for the world. But tonight, my brothers and sisters, I want to speak to you of a mountain in the Old Testament: the mountain where, as you know, the Lord gave the Ten Commandments. That mountain is Sinai.

It is Sinai, Mount Sinai. My dear friends, I am not going to give you a geography lesson, though sadly, here in our country, we know so little geography that we do not even know our own small homeland. Brothers and sisters, I simply want to tell you that Mount Sinai is on the Arabian Peninsula, has five high peaks, and up there on Mount Sinai...

A watchpost stands there, one that has stood for twelve or thirteen hundred years, guarded by Greek monks. There stands the holy monastery of Sinai, and there are the relics of Saint Catherine.

In earlier, blessed days, two hundred monks kept watch there. Young men took pride in leaving Greece, Asia Minor, Macedonia, the islands, and Roumeli to go up to Saint Catherine’s mountain and guard Orthodoxy there, as they had done for thirteen hundred years.

There were two hundred young Greek monks. A traveler once went up Mount Sinai, heard them speaking Greek, and said, “What a remarkable people the Greeks are! Even high in the mountains, there are Greeks.”

There were two hundred. How many remain now? The monastery is fading away before our eyes. Only about ten elderly monks remain there, the last of its community. When they are gone, that watchpost too will be extinguished, to the shame of us all, my dear friends.

Young people from Greece are no longer drawn to these ideals. They go as far as Australia, to the coal mines of Belgium, even to the North Pole. But they no longer climb the high mountains where Orthodoxy once flew like a banner.

It is a sign of the times. Once we built churches and monasteries high in the mountains. The day is coming when those churches will be torn down. These are signs of the times.

I do not have time to discuss this fully or show you why I count it among the signs of the times. On the high mountains where our ancestors once built little monasteries, they will tear down the monasteries and chapels. In their place they will build tourist resorts and hotels of the devil, where Europe’s pleasure seekers can revel.

So these remaining little monasteries will disappear. Even the Holy Mountain, which once had eight thousand monks, is fading away. All this is dying out because our society has become a business, a place of commerce and exploitation, concerned only with small, earthbound things.

But, my brothers and sisters, let us turn from the little monastery on Mount Sinai and remember what once happened there: a historic event of worldwide significance.

About fifteen hundred years before Christ, Moses was on that mountain while the Israelites stood below. Scripture says the whole mountain smoked and shook, and no one could approach it. After forty days, the Ten Commandments were given, written with the finger of God.

This does not mean that God has fingers. It shows that these commandments endure forever. What a human hand writes can be erased, but what God writes cannot. Those commandments were written on tablets of stone.

Why were they written on stone tablets? John Chrysostom gives the answer.

Because, he says, the Hebrews had hearts like stone. God wanted to show them the great importance of the sacred words written on those tablets. Yet those words would remain on stone only until another day came.

The old law, the law of the Old Testament, was written on stone tablets. But concerning the new law, God says through the prophet: “I will take away your heart of stone and give you a new heart, a heart of flesh. And in that heart I will write my law.” So the law of the Gospel is written in the heart of every Christian.

There, on Mount Sinai, the Ten Commandments were given. What is the first commandment? The Lord said: “I am the Lord your God, who brought you out of the land of Egypt, out of the house of slavery. You shall have no other gods besides me.”

Beloved, this first commandment teaches us the greatest truth: God exists.

Though this is the highest truth, though the existence of God is the greatest reality in the world, voices rise against it from the depths of Hades. Those voices have always been heard, but lately they have grown louder and more numerous.

This commandment proclaims, “I am God.” Yet we hear another voice say, “There is no God.” Who says that? “The fool has said in his heart, ‘There is no God.’” Only someone who has ceased to think clearly can accept that there is no God. A person who thinks clearly cannot reach that conclusion. Reason itself leads us to acknowledge that God exists.

Beloved, when you see a painting, you know someone painted it.

When you see a beautiful statue standing in the city, you know a sculptor carved it. When you see a house, you know someone designed it and builders built it.

When you see a car traveling along the road, you know someone is driving it. When you see a ship sailing at sea, you know a captain is on the bridge, steering it.

And when you see an airplane crossing the sky, you know a pilot is flying it.

And when you look at this whole universe, shouldn’t you, by the same reasoning, say that there is a supreme power who made it? What could be more reasonable than that? This is exactly what the Apostle Paul says. Somewhere he says, “Every house…”

Everything that is made has a maker, and the maker of all things is God. But some say the world simply sprang up on its own, that everything on earth just appeared. Yet wherever we look, whether at a grain of sand, a little flower in our hands, a bird in flight, a growing tree, or even the stars in the heavens, from the smallest thing to the greatest...

Everything cries out to us that there is a Creator.

A great scientist spent thirty years studying one of God’s creatures. I do not want to give his name, because I think that from this pulpit I should speak the names of the prophets and the Apostles, and the name of the Lord Jesus Christ.

I will simply tell you this: a great scholar and scientist spent forty years, his whole life, studying it with persistence. He did little else. He observed it closely, conducted experiments, and examined it.

What was it that he studied for thirty years, fifty years, his whole life, and wrote a famous book about, two whole volumes? Which of all God’s creatures do you think it was? The bee.

That little insect that flies among the flowers in summer. That little insect is an engineer, an architect, and a geometer, building wonderfully strong geometric forms. It is a maker of sweets, too.

And there is more to the bee. What is the bee? It belongs to an ideal society, a society of order and harmony, where there is no place for drones and where this rule is followed: “If anyone will not work, neither shall he eat.”

So this bee is a geometer, a maker of sweets, an engineer, and part of an ideal society in this world. The learned man I mentioned studied it for forty or fifty years, through summer days and nights, in every way he could.

He studied it from every angle and wrote a book in two volumes. At the end he said, “Let others marvel at the stars, at flowers, at oceans and rivers. I will marvel at this little insect.”

And he said, “There are still mysteries in the bee that I could not solve. I leave them to younger scientists.” My beloved, if a scientist needed forty or fifty years to study one bee, wrote volumes about it, and still admitted that questions about its life remained, how much more is there to discover in all the other works of creation! All of them praise the Lord.

Yet some say, “They just appeared. They simply sprang up.” And now they tell us priests, “Give up your fairy tales! Your days are numbered. The clergy, the priests, all of you are on your way out.”

They say, “You might have spoken that way long ago, but now we have science. Now we build Sputniks, rockets, and spacecraft. Now we are close to reaching the Moon.”

And supposedly that does away with God! Someone said they flew into the sky and saw no angel’s wings. Imagine saying such a thing! How foolish! It reminds me of something, and I cannot help laughing at the words of such proud people.

I did not call you together to speak about social matters; that is not today’s subject. But they say, “We have Sputniks and spacecraft now, and we are getting close to the Moon.”

Do you know what comes to mind? If the bishop will permit me, let me tell a little fable to show how absurd the view of these proud people is. Once, a tiny mosquito grew proud and said, “I am somebody, and nobody else in the world is.”

Imagine that little mosquito boasting, “I am somebody, and nobody else in the world is.” It flew off and settled on an ox’s horn. It sat there for quite a while. Then, as it flew away, it said to the ox, “My friend, please forgive me. Did I tire you out?” The ox replied, “I did not notice when you arrived or when you left.” That is the lesson of the fable. Even the wise men of old had great truths to teach us. The things science makes today are marvelous, I cannot deny that.

But compared with the works of God, the things science makes are like little mosquitoes. The sky will be filled with them. Saint Kosmas of Aetolia said that the sky would be filled with “gourds.”

Kosmas said it, and he was a prophet. I say the devil will send his “gourds” flying around the sky, circling without end. Yes, the sky will be full of these little mosquitoes.

Why do I say this, my dear friends? Whether you go to Russia or to America, and I speak without taking sides, people lift the astronaut up as a hero to the whole world. They honor the scientists and say, “How great their wisdom! How great their skill!”

At the sight of one little mosquito, as it were, the world says, “There must be a maker, a craftsman, a scientist,” and lifts him up in praise. But what of all those worlds out there? There are millions of them, immense spheres, far greater than an ox. Who made them?

What answer will unbelief give? What answer can that whole way of thinking give? A wise man once said, “I wish I could set up a viewing stand in the sky,” like the stands they set up here in Kavala for public ceremonies.

They build a stand, but the poor do not get to sit there. The great and the important take their places, while you are crowded onto the sidewalks on either side. You stand watching, just as people in Athens filled the sidewalks from the night before to watch counts and princes pass by. What a great affair! What a great affair!

In any case, that is how people are: they want bread and spectacles. In the old days, at least there was bread along with the spectacles. Here there are spectacles without bread. People still want their shows.

So this wise man said, “Ah, you unbeliever, if only I could build a viewing stand like the ones where kings and generals take their places to watch a procession pass before them! What a sight that is.”

The soldiers march past, do they not? Those of you who love your country know the feeling. Why should we not love our little homeland?

When the flag and the trumpeters pass by, your eyes fill with tears. The soldiers march past in order and harmony. May that holy age come, may it come, when armies and cannons will be done away with.

May that holy age come, when we shall turn steel and iron into ploughs to cultivate the earth. We said this; the communists did not. It is there in the Scriptures of Israel.

That holy age will come, but how? Through God, through our Lord Jesus Christ, and not through the devil. Now imagine sitting on a reviewing stand while everyone passes before you. A wise man said, “I would like a stand of my own, but not here in Kavala or in Athens. I hear people paid gold coins for seats at the Grande Bretagne, just to watch Europe’s whole idle crowd pass by with their plumes and finery.”

Yes, all that is on the program. But allow me to say a few words as well. His Eminence will permit me to speak plainly and truthfully: the kings are not to blame. It is the flatterers who sidle up to them and bring them down.

If the state had any sense, it would remember that counts and princes did not build Greece. The poor people built Greece with their blood. So, Your Majesty, you are marrying off your daughter. Very well. If I had the chance to speak to you, as I said yesterday, here is what I would say.

In the very first place, right at the front, seat the man who left his legs in Albania. Let him sit there, because he is Greece. Then seat beside him the mother who was left a widow, whose husband lies up in the high mountains.

And beside her, seat a father raising seven or eight children. Give a place to a teacher and to all the poor people. Put them at the front and say, “These people are greater than counts.”

But none of them could get near. No, my dear friends, we do not want a monarchy like that. We want a monarchy close to the people, close to our suffering people.

We are not against those in authority. We want the monarchy to rise to its calling, not sink so low that it causes so many grievances and so much anguish. We are friends of the monarchy, unlike those who lead it down this path.

But what has happened to me, Your Grace? Forgive me, Your Grace, forgive me. I meant to preach a religious sermon today, and I have wandered into a social question. Yet I am still on my subject. I was saying: if we could build a stand somewhere, and perhaps one day we could, let us build it high in the heavens and stand there. Think what our eyes would see.

Do you know what those astronauts said after circling the heavens four times? “The most remarkable thing we saw was the sun rising four times.”

If you stood on a platform in the heavens, you would no longer watch soldiers and armies march past, as they once did here in Kavala when the city was headquarters of an army corps. With its long and glorious history, Kavala ought still to hold that place. I do not know what political interests have prevailed.

Here on earth, five hundred or a thousand soldiers march past the reviewing stand, and you admire their order and harmony. You say, “What fine instructors they must have! See how one follows another.”

Now imagine standing in the heavens. What would pass before you? There goes the sun, then the moon, then the stars. How many stars? Count them if you can. Astronomers say that six thousand can be seen with the naked eye. And how fast they move! Forget the speed of a bus, an aeroplane or a rocket. Their speed is beyond imagining.

They keep passing by, millions upon millions of them, across immense distances. “Praise Him, you heavens of heavens!” And these are not even the third heaven of which the blessed Apostle Paul spoke. Some speak of angels’ wings. How far beyond this sky would you have to go? Holy Scripture speaks of three heavens. The first is the atmosphere; beyond it lies the realm of the stars; and beyond the stars lies another heaven, the realm of immaterial spirits, at the threshold of eternity, where the King of all is received.

Our faith is no fairy tale. Let scientists advance; we are not afraid. The further science advances, the more evidence it will uncover of God’s greatness, wisdom and almighty power. You consider even a little mosquito and acknowledge that it has a maker. Will you look at these countless worlds and tell me that no one made them?

Sound reason leaves no other conclusion. Reason, astronomy, mathematics and the natural sciences all point us toward God. Even their greatest representatives bear witness: God exists. “I am God.”

And even if all those things were absent, close your eyes and imagine it: no rivers with their clear, running water; no vast, foaming oceans; no birds singing; none of the wonders around us. One thing alone would be enough. What is the greatest evidence of God?

The human being! Here is a mystery, deep and beyond searching out. Let me ask a few questions. Who gave us the human hand? If you ask me what the finest tool is, I will tell you: the human hand.

It was made so that a person can do every kind of work with it. The hand can grasp an axe or a pickaxe, but also a violin bow or a guitar. It can handle whatever the task calls for. It is the finest tool a human being has.

No animal has a hand like it. Animals’ limbs cannot do all this work. Who gave us this remarkable tool? And who gave us a tongue, so that we can speak, express our thoughts, write poetry and books, and give voice to great ideas?

Who gave us the human mind, which can sit here on earth and, with a pencil, weigh the stars in the heavens? And who gave us something more: the heart? More than speech or intellect, who gave us a heart that can love and devote itself to others, the heart of a mother, a wife or a child?

Who gave the human heart the courage to become a great hero and a martyr? Who gave us the will to press on and sacrifice ourselves for what is good and noble? Who gave us the conscience that stirs within us and says, “You are guilty”?

Who kindled in us longings and desires that nothing here can satisfy? Do you know what a human being is like? Like a deer thirsting for water. “As the deer longs for streams of water,” the Psalm says, so my soul thirsts for God. Or think of a fish taken out of the sea: it flounders. I come from an island, and as a little boy I would sit by the shore and watch the fish flounder when they were brought out of the water. Put a fish on a bed of golden sand, the finest golden sand you can find,

and if it could speak, it would say, “Keep your gold. Keep everything. Just give me water, the sea!” As a fish cannot live without the sea, and a bird cannot live without air, so a human being cannot live without God.

We thirst for God. We long for Him. We circle and circle, like a bird searching for its nest. God is our home, our spring, our water, our light, everything we need.

What does God say? “That’s just how they sprang up,” people tell us. Very well. Ah, I remember an old schoolteacher. He is no longer alive. He lived somewhere beyond our homeland and was one of the greatest educators in the world. He also left behind important writings. He was teaching in a little village when, one day, a carriage stopped outside to take him to Arta to teach the heir to the throne. But he did not want to go.

Well, he did not want to go. “I would rather stay here in the village,” he said, “and teach the village children. Among them are future princes and great men.”

He still did not want to go, but they pleaded with him and persuaded him. The authorities took him to the palace. “Please,” the king said, “I have an heir to the throne, a very lively boy. What am I to do with him?” The teacher said, “I would rather teach in my little village. If you want me to teach him, will you give me the right to treat him as I would any village child?” “You have that right,” said the king.

So he took the young heir firmly in hand, as one would take a spirited colt by the reins. “Come,” he said, “sit down.” Until then, people had been afraid to correct the boy because he was heir to the throne and had every privilege.

One day the young boy had been somewhere, and the teacher spoke to him. The teacher was a monk, you see, a monk who played an important part as an educator among the notable figures of France.

Yet he could not accomplish everything. Often teachers sow seed on the sea or among the rocks. A person carries inherited traits within him. Just as even Christ did not bring Judas to repentance, so the finest teacher cannot always change someone like Judas. The human person is a mystery, with inherited tendencies, hidden depths, and things beneath the surface. Changing a person takes hard digging, effort, and toil.

The teacher took the prince firmly in hand. He even had him fast and leave his bad companions. But the boy resisted his teacher, and one day he said to him, “There is no God.”

“Everything just sprang up by itself,” the prince said. But the teacher was clever. “Very well, my boy,” he replied, “it all sprang up by itself.” Then he called for the palace gardener. The palace had a large garden. “Come here,” he said. “I need your help. Plant a section of the garden with beautiful flowers, red, green, white, whatever you like, and arrange them in a pattern.”

You know how, on a national holiday, our planes fly across the sky in formation to make the number 1821, or write “No” in the sky? You see something beautiful like that, and you know the planes did not arrange themselves up there.

You admire the skill of the pilots who guide their planes into formation in the sky. And will we not work to bring down a rule of sin and build a Christian Greece?

One day our planes will fly across the heavens and write, “In this sign, conquer,” with the sign of the Cross, for Greece is a Christian nation. Beyond “No,” and beyond 1821, stands the Precious Cross.

One day our pilots will fly across the heavens and write, “In this sign, conquer,” and make the Cross of the Lord. And: “One is Holy, one is the Lord, Jesus Christ, to the glory of God the Father.” Amen. This is why we work. This is why we labor.

And if we did not believe these things, my dear brothers and sisters, I would rather take up a cobbler’s tools and make shoes for people than preach words I do not believe.

Where were we? Ah, the prince! I forgot him, and you forgot him too. So, back to the prince. The teacher told the gardener, “Plant the flowers in the garden so artfully that they spell out his name.”

“That will be difficult,” said the gardener, “but I will do it. I will plant them so they spell: ‘Louis, Heir to the French Throne.’” “Do that,” said the teacher, “and call me when it is finished.” The gardener worked hard. He found carnations, roses, and other flowers.

He planted them so skillfully that the flowers themselves formed letters. There, written in flowers, were the words: “Louis, Heir to the French Throne.” When it was done, the teacher took the prince and said, “Let us go for a walk in the garden.”

“My dear boy,” he said, “you know these few flowers could never have grown into those words by themselves. How, then, could the millions of things that make up this whole world have come together by themselves?” The prince stood astonished. Just as the name Louis was written across that garden, so throughout the world, in letters that cannot fade, are written the words: “God exists.”

God’s name is written there. Those who have eyes can read it, those who have ears can hear it, and those who have a heart can feel it.

“They just sprang up,” some will say. Well, let us leave that aside. What do the atheists say? They raise another question: “All right, but there is still something I want to know.”

Some of them say, “All right, God exists, but who has seen Him?” Is that your question? Who has seen God? I remember a priest in a village where there was also a doctor, one of those young doctors fresh out of school.

Instead of reading his books and learning how to care for the sick, this young doctor went straight to the village café. He would sit there drinking coffee with the villagers and lecturing them.

“Science tells us there is no God,” he would say. He spoke of a university professor, a surgeon who had been an atheist. But how did that surgeon die? He repented.

He repented. When that surgeon operated on patients under anesthesia and examined their insides, he would say, “Where is God?” Did he expect to find God among a person’s intestines?

There were people like that who did not believe and wanted to find God inside the human body. “And where are the angels?” they would ask. So this young doctor came to the café and acted as though he knew everything.

He was talking to the villagers when a priest happened to pass by. This was one of those priests who had never attended the great schools where people now study theology.

Forgive me: I am a theologian myself, and so are the elder and Father Konstantzis. But they will tell you too, and they can speak to this better than I can, that our young people study theology to become atheists, atheists!

This priest had not come from one of those great schools, which I fear. He was a poor man. He had the Octoechos, the Gospel, The Salvation of Sinners, and the Rudder. He read those books, believed what they taught, and believed in God.

As he passed the café, he saw the commotion. “What is going on here?” he asked. “Father, this man says there is no God. What are we to do?” The priest turned to the doctor. “What are you saying, my boy?” “There is no God,” the doctor replied. “Who has seen Him?”

It was July, and the sun was scorching the stones. “Come here, doctor,” the priest said. He led him up onto a low wall, like the ones you see in villages. “Look straight at the sun.” “Why are you telling me to do that? It will burn my eyes!” “You cannot look at the sun, a created thing, without being blinded. Yet you expect to see God with those eyes?” My dear friends, it is an unshakable truth that God exists. And if you ever meet unbelievers or atheists, I will give you an answer to offer them.

A few words, backed by deeds. Alleluia. If you meet someone who says, “There is no God,” tell him this: “If you can convince me, if you can convince me of one, two, or three things, then I too will sign my name to a statement saying there is no God.”

“Convince me that the house you built sprang up by itself like a mushroom, that the stones, iron, roof tiles, and cement gathered together and suddenly became a house. Convince me that the church and the school sprang up by themselves. Convince me that the Parthenon, which the whole world admires, appeared on its own, with its marble blocks gathering and stacking themselves into place.”

“Convince me that the little watch on your wrist, the one you use to tell the time, grew there like a mushroom. Convince me of these things, and then I too will believe there is no God.”

And now you may say, “All right, in theory God exists.” The first commandment declares, “I am God.”

Who breaks the first commandment? Who breaks the first commandment? Many people do, my brothers and sisters. This subject deserves a talk of its own, but I will try to finish in five or ten minutes, because our time is short. Tomorrow I want to turn to another social issue.

Yes, another social issue tomorrow. For now, give me five or ten minutes to tell you who is cutting off a finger. A person has ten fingers, and there are Ten Commandments. You would never cut off a finger, yet you cut off a commandment of God.

None of you here has only nine fingers. You have all ten. Yet people cut away the commandments. Better to cut off your fingers than to cut away one commandment of our Lord Christ.

So who breaks the first commandment, the commandment that declares God exists? First of all, atheists do.

But are there really atheists? I have my doubts. Sadly, in that great country of Russia, there have long been atheists, and there still are. There is even a major atheist newspaper. And recently, in Leningrad, they established a university for scientific atheism.

Scientific atheism! They want to prove through science that God does not exist. They gathered many young people there. And what was the result? Nothing at all. Their arguments failed to shake belief in God. A student even wrote to one of Russia’s largest newspapers in Moscow: “I attended the lectures for a year. What can I tell you? After those lessons in atheism, I now understand that faith is a great thing. You cannot easily uproot it from the heart of the Russian people.”

That was written in the newspaper, you see? Let them publish what they like. Let them rage and bark. Spit as hard as you can, and your spit will never reach the sun. Once, as I was walking down a street in Thessaloniki, I heard a great commotion. A crowd had gathered, and I looked up. A man had climbed a telegraph pole and was spitting from the top. I wondered what was wrong with him. The police came at once. The man was out of his mind. “Come down!” they called. “I won’t,” he said. “I’m going to put out the sun!” Imagine that, the sun! So I waited for him.

I waited for him. When he came down, I went over and asked, “My dear boy, couldn’t you have done something else?” “No, Grandpa,” he said. “You too? I’m going to put out the sun. It burned my head! I’m bald, look at me, it burned my head.” “All right, my boy,” I said, “you’re bald, and the sun burned your head.” “No,” he said, “I’m going to put out the sun.” The police took him away, of course, and that saved him. If he had stayed up there, he would have worn himself out trying to spit at the sun. How could his spit ever reach it? Could all the rivers and seas put out the sun, that endless, inexhaustible source of light?

The sun stands high above us, showing the greatness of God. If a man on a telegraph pole can put out the sun, then atheists might put out, with all their spitting, the name of the One before whom every knee in this world shall bow! Let me tell you something else. There was a man, I won’t name him, who was a great atheist. He wrote the most dreadful things against God. He had a sharp pen, and when he took it up, it was like the tongue of a serpent.

But what happened to him in the end? One day they found him huddled in a corner, trembling. Something had happened to him, and he cried, “My God, my God!” In good times he called himself an atheist. In trouble, he called on God.

So, in the deepest sense, I do not believe there is such a thing as an atheist. A person believes in something, however confused that belief may be. Still, those who call themselves atheists break the first commandment. And there is another group. These people admit that God exists, but they hesitate to speak of Him. They are modern, you see; everything is a fashion now.

What do they do? Poor souls, they are ashamed to say the name of God. May God forgive them. They are ashamed, so what do they say instead? “Luck.” What luck?

“Fate.” And there are others, I do not know, Your Eminence, whether there are any here in Kavala, who speak this way. It is a seed of the devil. These people do not speak of luck or fate. Some even put on an air of learning. But there is no such power as luck or fate. To say that they govern us is an insult to God.

Then there are people who pose as scientists and want to seem especially enlightened. They keep saying, “Nature, nature, nature.” Let them find and read a book by a great astronomer called “God in Nature.” He showed how nature points us toward God. Yet these people keep saying, “Nature.”

And it is shameful that, in our secondary schools, teachers of the natural sciences almost never say the word “God.” Very few have the courage to confess Him. Our science teachers, what a shame!

There are still others who speak neither of fate nor of luck. What do they say? Ask them who made the world, and listen to the words they use!

Where did these ideas come from? England? America? They certainly did not come from Greece. They came from France. And what do these people say? When they speak of God, they call Him neither luck nor fate.

What do they call Him, Father Constantine? You know them well. Tell us, what name do they give God? They call Him “the Great Architect of the Universe.” Do you understand whom I mean? The Great Architect of the Universe!

I read their books, poor as I am. I searched and searched, and when I pulled away the masks, what did I find behind this “Great Architect of the Universe”? Do not laugh: behind that name, I found what I believed to be a spiritual danger.

Are there any such people here in Kavala? And there are others too, our own countrymen. Dollars are involved with them as well. They claim to worship God as He has revealed Himself, yet they do not call Him God.

They call Him by another name, a name that sounds like “bucket.”

All these people break the first commandment. Then there are others who say, “I believe, I believe.” But do you believe only what you can see and understand? That is timid faith.

When misfortune strikes their home, they lose their bearings and say, “There is no God.” Others say they believe in God, but they mix their faith with omens and superstitions.

What do they do? They have an icon of Saint George, but they also hang a horseshoe outside their shop. If any of you have horseshoes in your homes, I ask you to throw them away. Trusting in them breaks the first commandment.

Think of it! Is a horseshoe going to protect you? Trusting a horseshoe shows that you do not trust God. Others say they believe in God, but when their child falls ill, they take the child to the priest and then to a fortune-teller, to a woman who practices magic.

My brothers and sisters, I have shown you, in a few words, that God exists and that there is a power governing the world. Unhappy is the person who does not believe in God; unhappy is the one who has uprooted Him from his heart.

Hold fast, my brothers and sisters, in this age of unbelief, this age of corruption, this age of the Antichrist. Hold tightly to your faith in God and in Christ. Let us all turn to God with one heart, so that when our final hour comes, these words may be on our lips: “Remember me, O Lord, when You come into Your Kingdom.”

Προσφιλείς ακροατές, άνδρες και γυναίκες της Ιεράς και Αποστολικής Τάφης Εκκλησίας των Φιλίππων. Δι' ευχών του Αγίου Ιεράρχου συνεχίζομεν τη σειρά των εσπερινών ομιλιών μας. Σήμερα το θέμα, θες το θέμα ή των κοινωνικών, μάλλον κοινωνικών.

Σήμερα το θέμα θα είναι μάλλον θρησκευτικό και, αν και γνωρίζω ότι η κοινωνία σήμερα ζητεί κοινωνικά θέματα και είναι η εποχή μας κατεξοχήν κοινωνική εποχή, εντούτοις δεν πρέπει ο άμβων να παρασυρθεί από το ρεύμα αυτό, αλλά πρέπει, κοντά στα άλλα θέματα, τα κοινωνικά προπαντός, να τονίζει το θρησκευτικό θέμα. Και ελπίζω ότι σήμερα, με όση προθυμία παρακολουθήσατε τη χθεσινή ομιλία, με την ίδια προθυμία θα παρακολουθήσετε και την αποψινή ομιλία, η οποία κυρίως έχει χαρακτήρα θρησκευτικό.

Αγαπητοί μου, η ζωή μας όπως τη ζούμε, η ζωή μας ασχολείται με μικρά και μηδαμινά πράγματα.

Τα πράγματα, η ζωή μας, η πολύφροντις και πολυμέριμνος, έχει πέσει πολύ χαμηλά και ο άνθρωπος από πρωί μέχρι βράδυ και τα μεσάνυχτα ασχολείται με τα μικρά και τα ασήμαντα, μέχρι τούτου σημείου, ώστε σε εμάς να ταιριάζει ο λόγος του Χριστού: «Μάρθα, Μάρθα, ανθρωπότης, ανθρωπότης, μεριμνάς και τυρβάζεις περί πολλά· ενός δε εστί χρεία». Η ζωή μας έγινε πολύ πεζή.

Η πεζή, πολύ χαμηλά, πέσαμε πολύ χαμηλά, ώστε να ενθυμηθούμε κάποιο δικό μας ποιητή που έλεγε: «Αϊτέ, χαμήλωσε προς τα κάτω και πάρε μας στα φτερά σου να πετάξουμε ψηλά, γιατί μας έφαγε ο κάμπος». Ή μάλλον να ενθυμηθούμε τον Δαβίδ τον Προφήτη που, ενώ ζούσε μέσα στα Ανάκτορα και είχε όλες τις απολαύσεις της ζωής, εντούτοις η ζωή των Ανακτόρων του προκαλούσε αηδίαν και έλεγε ο βασιλέας αυτός: Ιστα όρη ψυχή αρθρώμεν, όφεν ήξε η βοήθειά μου Ας ανεβούμε λέει ψηλά, μετάξουμε ψηλά Ας πάμε στις ψηλές κορυφές.

Κι όπως έλεγε ένας άλλος προφήτης, ο Αγγαίος: Εγγύσομεν όρη εις θεονείς. Ας σπίσωμε λέει τον κάπο Ας αφήσουμε τα χαμηλά και πεζά και χαμαίδηλα. Ας σκιάσουμε φτερούγες πνευματικές Και ας πλησιάσουμε επάνω στις ψηλές κορυφές.

Που πνέει καθαρό. Εγώ, ανοίγοντας την Αγία Γραφή, την Παλαιά Διαθήκη, βλέπω μέσα στην Παλαιά Διαθήκη ψηλές κορυφές. Απόψε θα προσπαθήσω, κάτω από τον κάμπο, κάτω από τα μικρά και ασήμαντα,

εάν μας βοηθήσει το Πνεύμα το Άγιο, να μπορέσω την ώρα αυτή να σας υψώσω ψηλά, πολύ ψηλά, επάνω στις ψηλές κορυφές.

Στις κορυφές και μέσα στην Αγία Γραφή υπάρχουν τα ψηλά όρη, τα υψηλά βουνά, φυσικά βουνά, αλλά συγχρόνως βουνά που έχουν μεγάλη συμβολική σημασία. Διακρίνω πρώτα πρώτα στην Αγία Γραφή το όρος Αραράτ, επάνω στο οποίο εσώθη το ανθρώπινο γένος, η Κιβωτός του Νώε. Δεν ξέρω δε σήμερα, εάν συμβεί παρόμοια καταστροφή, εάν θα βρεθεί όρος Αραράτ. Διακρίνω επίσης μέσα στην Αγία Γραφή, στην Παλαιά

Παλαιά Διαθήκη, ένα άλλο όρος, όρος Σινά, επάνω στον οποίο ο Θεός έδωκε τας δέκα εντολάς. Άλλο όρος είναι η κορυφή Νεβώ, που ο προφήτης Μωυσής είδε μακρόθεν, από μακριά, την γη η οποία έρεε μέλι και γάλα.

Και άλλο όρος είναι η Κάρμηλος, που επάνω στον Κάρμηλο, στις σπηλιές του Καρμήλου,

ευρήκε τη φωλιά του ένας μεγάλος αετός, γιατί δεν μπορούσε πια να ζήσει μέσα στις βρωμερές κοινωνίες, μέσα στην αδικία και στην διευθυνότητα πάνω λόγω στον Κάρμηλο έστειλε, έστειλε τη φωλιά του ένας αετός του πνεύματος ο προφήτης Ηλίας που τον κατεβίωκε η Εσχά Βασίλης Αϊεζάβεν Και αφήνοντας τις ψηλές αυτές κορυφές της Παλαιάς Διαθήκης, ανοίγω την Καινή Διαθήκη και βλέπω άλλες κορυφές ψηλές. Βλέπω την κορυφή του Θαβώρ, επάνω στην οποία ο Κύριος μετεμορφώθη και έστραψε το πρόσωπό του υπέρ τον ήλιον.

Ακόμα δε το όρος, δεν είναι μικράς σημασίας το γεγονός, όταν ο Χριστός ηθέλησε να συμπληρώσει τον νόμο και να παραδώσει τη σημασία των τελείων ηθικών νόμων, των Ευαγγελικών νόμων, εξεφώνησε αυτόν επάνω σε όρος και η ομιλία του είναι γνωστή στους αιώνας ως επί του Όρους Ομιλία.

Αλλά από όλα τα όρη, από όλα τα βουνά της Παλαιάς και της Καινής Διαθήκης, ένα βουνό αγαπώ περισσότερο, ένα βουνό λατρεύω. Αν και είναι το χαμηλότερο απ' όλα, εντούτοις όμως το χαμηλό αυτό βουνό έγινε υψηλότερο από τα Ιμαλάια και άγγισε τα άστρα του ουρανού. Και το όρος αυτό, το βουνό αυτό το χαμηλό, είναι ο λόφος του Γολγοθά, εκεί όπου έδωσε ο Κύριος την μάχη εναντίον του σατανά.

Εκεί όπου εθριάμβευσε εναντίον των σκοτεινών δυνάμεων, εκεί όπου υπέγραψε τη συνθήκη της ειρήνης με τον Θεό, εκεί όπου προσέφερε την ύψιστη θυσίαν του υπέρ του κόσμου. Αλλά, αδελφοί μου, απόψε δεν θα σας μιλήσω για κανένα άλλο όρος, αλλά θα θελήσω να σας μιλήσω για το όρος της Παλαιάς Διαθήκης, για το όρος εκείνο που είναι γνωστόν ότι έδωκε ο Κύριος τας δέκα εντολάς, και το όρος αυτό είναι το Σινά.

Είναι το Σινά, το όρος Σινά. Δεν πρόκειται, αγαπητοί μου, να σας κάνω γεωγραφία, αν και εδώ στην πατρίδα μας δυστυχώς είμαστε αγεωγράφητοι και δεν γνωρίζουμε ούτε την πατρίδα μας ακόμη, τη μικρά μας πατρίδα. Δεν πρόκειται, αδελφοί μου, να σας παραδώσω μάθημα γεωγραφίας, αλλά απλώς μόνο να σας είπω ότι το όρος Σινά είναι στη χερσόνησο της Αραβίας, έχει πέντε ψηλές κορυφές και πάνω στο όρος Σινά...

Υπάρχει ένα φυλάκιο, ένα φυλάκιον που βαστάει τώρα 1200 to 1300 χρόνια. Ένα φυλάκιον που το φυλάγουν Έλληνες μοναχοί. Εκεί απάνω είναι η Ιερά Μονή του Σινά. Εκεί επάνω είναι το λείψανο της Αγίας Κατερίνης.

Εκεί επάνω φυλάττουν οι μοναχοί που ήταν στα παλιά τα χρόνια, τα ευλογημένα χρόνια. Ήτανε 200 μοναχοί. Το έκανε καμάρι να φεύγουν παιδιά από την Ελλάδα και από τη Μικρά Ασία και από τη Μακεδονία και από τα νησιά και από τη Ρούμελη και να πετάνε πάνω στο βουνό της Αγίας Αικατερίνης και να φυλάγουν εκεί την Ορθοδοξία, χίλια τριακόσια χρόνια.

Διακόσιοι νέοι μοναχοί Έλληνες, που κάποιος είπε περιηγητής, όταν πήγε πάνω στο όρος Σινά και άκουσε τη γλώσσα των Ελλήνων, είπε: «Θαυμαστόν το γένος των Ελλήνων, και πάνω στα ψηλά βουνά ακόμα Έλληνες».

Διακόσιοι ήσαν, τώρα πόσοι μείνανε; Από ώρα σε ώρα σβήνει το μοναστήρι, σβήνει το όλο μοναστήρι, γιατί εκεί μέσα καμιά δεκαριά γέροντες, κρίτες, οσυμπιτοπλήσων, είναι τα τελευταία λείψανα και μετά πλέον θα σβήσει το φυλάκιον αυτό, προς αισχύνην όλων ημών, αγαπητοί μου.

Τα παιδιά της Ελλάδος σήμερα δεν ελκύονται πλέον από τα ιδανικά αυτά. Τα παιδιά της Ελλάδος πάνε μέχρι Αυστραλίας, πάνε μέχρι τα ανθρακωρυχεία του Βελγίου, πάνε μέχρι το βόρειο πόλο, αλλά ποτέ πια δεν ανεβαίνουν στα ψηλά βουνά όπου κάποτε κυμάτιζε η Ορθοδοξία.

Είναι σημείο των καιρών και θα έρθει η μέρα που ενώ άλλοτε η Ορθοδοξία μας, άλλοτε στα ψηλά βουνά απάνω κτίζαμε εκκλησίες και μοναστήρια. Τώρα θα τα γκρεμνήσουν, ήρθε η ώρα, θα γκρεμνήσουν τις εκκλησίες επάνω εκεί. Είναι σημεία των καιρών.

Δεν έχω καιρό να ασχοληθώ με το θέμα αυτό και να σας αποδείξω ότι ένα από τα σημεία των καιρών είναι και αυτό, ότι επάνω στα ψηλά βουνά που άλλοτε οι προγονείς μας έφτιαζαν μοναστηράκια, τώρα θα τα γκρεμνήσουν απάνω όλα τα μοναστηράκια και τα εξωκκλήσια και πάνω εκεί που ήταν τα μοναστηράκια και τα εξωκκλήσια, θα χτίσουν τουριστικά κέντρα, ξενοδοχεία του διαόλου, για να οργιάζουν οι περματώνες της Ευρώπης.

Θα σβήσουν λοιπόν τα μοναστηράκια αυτά που μείνανε, και το Άγιον Όρος αυτό, που είχε κάποτε 8.000 μοναχούς, και αυτό εκπνέει. Όλα αυτά θα εκπνήσουν γιατί η κοινωνία μας έγινε πλέον business, έγινε εμπόριο, έγινε εκμετάλλευση, έγινε πλέον κάτι που ενδιαφέρεται μόνο για τα μικρά και τα πεζά.

Αλλά αδελφοί μου, ας αφήσουμε το μοναστηράκι επάνω εκεί στο Σινά και ας ενθυμηθούμε ότι επάνω εκεί στο μοναστηράκι που είναι κτισμένο τώρα στο όρος Σινά εκεί απάνω κάποτε έγινε ένα γεγονός, ιστορικό γεγονός, παγκοσμίου ακτινοβολίας και σημασίας.

Και το γεγονός αυτό είναι ότι ο Μωυσής, 1500 χρόνια π.Χ., εκεί επάνω στο όρος αυτό, ενώ κάτω οι Ιουδαίοι προσήφγοντο, το βουνό, λέει, αυτό εκάπνισε, εσείετο εξ ολοκλήρου και κανείς δεν μπορούσε να το πλησιάσει και ύστερα από σαράντα μέρες εδόθησαν οι δέκα εντολές, δέκα εντολές γραμμένες με το δάχτυλο του Θεού.

Όχι ότι τάχατες ο Θεός έχει δάχτυλα, αλλά για να δείξει ότι οι εντολές αυτές θα μείνουν αιώνια, γιατί ό,τι γράφει το χέρι του ανθρώπου σβήνει, αλλά ό,τι γράφει ο Θεός δεν σβήνει. Είναι γραμμένες ακόμα οι εντολές αυτές, γράφηκαν επάνω σε πλάκες, λίθινες πλάκες.

Γιατί γράφηκαν επάνω σε πλάκες λίθινες; Απαντά ο Ιερός Χρυσόστομος.

Γιατί, λέγει, οι Εβραίοι είχαν καρδιές σαν τις πέτρες είχαν. Και ήθελε με αυτό να φανερώσει ο Θεός ότι τα γράμματα τα ιερά που γράφονται μέσα απάνω στις πλάκες αυτές είναι γράμματα που έχουν μεγάλη σημασία, αλλά τα γράμματα αυτά τα ιερά είναι γραμμένα επάνω σε μαρμάρινες πλάκες έως ότου έρθει μια άλλη μέρα που δεν θα γράφονται πλέον.

Ο νόμος, ο παλαιός νόμος, ο νόμος της Παλαιάς Διαθήκης είναι γραμμένος απάνω σε μαρμάρινες, σε πλάκες, αλλά ο νέος νόμος, λέγει κάπου ο προφήτης, ότι θα αφαιρέσω την καρδιά, την πέτρινη, θα βγάλω την καρδιά αυτή την πέτρινη που έχετε και θα σας δώσω μια καρδιά, νέα καρδιά, μια σάρκινη καρδιά και μέσα στην καρδιά αυτή θα γράψω τον νόμο μου, λέγει ο Θεός, και συνεπώς ο νόμος του Ευαγγελίου δεν είναι πλέον γραμμένος επάνω σε πέτρινες πλάκες, αλλά είναι γραμμένος μέσα στην καρδιά του κάθε Χριστιανού.

Εκεί απάνω λοιπόν στο όρος Σινά εδόθησαν οι δέκα εντολές. Η πρώτη εντολή ποια είναι; Είπε ο Θεός, είπε ο Κύριος: Ἐγώ εἰμι κύριος ὁ θεός σου ὅστις ἐξήγαγόν σε ἐκ γῆς Αἰγύπτου ἐξ οἴκου δουλείας· οὐκ ἔσονταί σοι θεοὶ ἕτεροι πλὴν ἐμοῦ.

Η εντολή αυτή, η πρώτη εντολή, μας διδάσκει, αγαπητοί, μίαν αλήθεια, την μεγαλυτέραν αλήθειαν: υπάρχει Θεός.

Ενώ αυτή είναι η κορυφαία αλήθεια, ενώ η ύπαρξη του Θεού είναι η μεγαλύτερα πραγματικότητα στον κόσμο, εναντίον αυτής της αληθείας ακούγονται φωνές κάτω από τον Άδη. Πάντοτε ακούγονται οι φωνές αυτές, αλλά τώρα τελευταία επυκνώθησαν οι φωνές αυτές.

Η εντολή αυτή φωνάζει ότι υπάρχει Θεός, εγώ είμαι Θεός. Αντιθέτως, ακούμε μια άλλη φωνή και λέγει: δεν υπάρχει Θεός. Θεός. Ποιος το λέει αυτό; Είπεν άφρων εν τη καρδία αυτού· ουκ έστι Θεός. Δηλαδή μόνον αυτός που έπαψε να σκέπτεται λογικά μπορεί να παραδεχθεί ότι δεν υπάρχει Θεός. Ένας όμως που σκέπτεται λογικά είναι αδύνατον να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι δεν υπάρχει Θεός. Η λογική μας υποχρεώνει να παραδεχθούμε ότι υπάρχει Θεός.

Όταν, αγαπητοί, βλέπεις μια εικόνα, λες ότι κάποιος τη ζωγράφισε.

Βλέπεις ένα άγαλμα σκαλισμένο όμορφο, στημένο μες στην πόλη, λες ότι το άγαλμα αυτό κάποιος αγαλματοποιός το σκάλισε. Όταν βλέπεις ένα σπίτι κτισμένο, λες κάποιος μηχανικός το σχεδίασε και κάποιοι κτιστάδες το έκτισαν.

Όταν βλέπεις ένα αυτοκίνητο να τρέχει επάνω στο δημόσιο δρόμο, λες κάποιος το οδηγάει το αυτοκίνητο αυτό. Όταν βλέπεις ένα πλοίο μέσα στη θάλασσα να ταξιδεύει, λες κάποιος καπετάνιος είναι στη γέφυρα και κυβερνάει το πλοίο.

Και όταν βλέπεις επάνω ένα αεροπλάνο να διασχίζει τους αιθέρες, λες ότι κάποιος πιλότος κυβερνάει το αεροπλάνο αυτό.

πλάνο αυτό, και όταν βλέπει ολόκληρο αυτό το σύμπαν, δεν πρέπει, σύμφωνα με τη λογική αυτή, να πεις ότι υπάρχει κάποια δύναμη, σαν ανωτάτη δύναμη, η οποία έφτιαξε το σύμπαν αυτό; Είναι άλλο λογικότερο από αυτό; Μα αυτό ακριβώς λέει ο Απόστολος Παύλος. Κάπου εκεί λέει ο Απόστολος Παύλος ότι πας οίκος

Κατασκευάζεται από κάποιον, οδε τα πάντα, αυτός που κατασκεύασε πάντα είναι ο Θεός Μα λένε μερικοί ότι έτσι ξεφύτρωσε ο κόσμος. Έτσι ξεφύτρωσε ο κόσμος, έτσι παρουσιαστήκαν όλα επάνω στη γη. Αλλά, αγαπητοί, όπου να στρέψουμε το βλέμμα μας, ένα κουκί άμμο να πάρουμε, ένα λουλουδάκι στα χέρια μας, ένα πουλί που πετάει, ένα δέντρο που φυτρώνει, από τα μικρότερα έως τα μεγαλύτερα, μέχρι τα άστρα του ουρανού.

Όλα μας φωνάζουν ότι υπάρχει δημιουργός.

Ένας μεγάλος επιστήμων από όλα τα δημιουργήματα επίδεκε 30 χρόνια, 30 χρόνια μεγάλος επιστήμων, δεν θέλω να αναφέρω το όνομά του γιατί νομίζω εδώ απάνω από τον άμβωνα μόνο τα ονόματα των προφητών, τα ονόματα των Αποστόλων, το όνομα του Κυρίου Ιησού Χριστού πρέπει να αναφέρω. Δεν εδώ διάλεξες.

Απλώς μόνο σας λέγω, ένας μεγάλος διανοούμενος επιστήμων εκάθισε και μελέτησε 40 χρόνια, όλη τη ζωή του, με μεγάλη επιμονή, δεν έκανε τίποτα άλλο. Εμελέτησε επιμελώς, έκανε πειράματα, έκανε εξετάσεις.

Τι εμελέτησε 30 χρόνια, 50 χρόνια, όλη τη ζωή του και έγραψε ένα περίφημο βιβλίο, δύο τόμους ολοκλήρους; Ποιο, τι εμελέτησε νομίζετε; Από όλα τα δημιουργήματα αυτός, πήρε 30 χρόνια και εμελέτησε ποιο νομίζετε; Τη μέλισσα.

Αυτό το μικρό έντομο, αυτό το μικρό έντομο που πετάει επάνω στα άνθη το καλοκαίρι. Αυτό το μικρό έντομο που είναι και μηχανικός, είναι και αρχιτέκτος, είναι και γεωμέτρης, που κατασκευάζει τα στερεότερα γεωμετρικά σχήματα, είναι και ζαχαροπλάστης.

Είναι ακόμα η μέλισσα. Τι είναι η μέλισσα; Είναι ιδεώδης κοινωνία. Μια κοινωνία στην οποία υπάρχει τάξη και αρμονία, μια κοινωνία στην οποία δεν έχουν θέση οι κηφήνες, αλλά εφαρμόζεται ότι ει τις ου θέλει εργάζεσθαι μηδέ εσθιέτω.

Αυτή λοιπόν τη μέλισσα που είναι και γεωμέτρης, και ζαχαροπλάστης, και μηχανικός, και ιδεώδης κοινωνία και πολιτεία εις τον κόσμο, αυτή τη μέλισσα αυτός ο σοφός που σας λέγω 40 χρόνια, 50 χρόνια την μελέτησε, καλοκαίρι, βράδυ, τα πάντα.

Και από όλες τις πλευρές έγραψε ένα βιβλίο από δύο τόμους και στο τέλος έλεγε: Λέγει, όφε, άλλοι ας τα θαυμάζουν στα άστρα, άλλοι ας τα θαυμάζουν στα λουλούδια, άλλοι ας τα θαυμάζουν στους ωκεανούς και ποταμούς, εγώ θα θαυμάζω σε αυτό το μικρό έντομο.

Και πάλι λέγει, άφησα υπάρχουν μυστήρια στη μέλισσα που εγώ δεν μπόρεσα να τα λύσω, τα αφήνω για τους νέους επιστήμονες. Αν λοιπόν, αγαπητοί μου, μια μέλισσα χρειάστηκε 40 to 50 χρόνια να τη μελετήσει ένας επιστήμων Και να γράψει πολλοί τομών βιβλίων και πάλι στο τέλος να ομολογήσει Ότι άφησε όλοι τα προβλήματα γύρω από τη ζωή των μελισσών, πόσο μάλλον, αγαπητοί μου, όλα τα άλλα δημιουργήματα τα οποία πάσα πρωί ένας φάτο τον Κύριο.

Έτσι λέει βγήκανε, έτσι φυτρώσανε, έτσι φυτρώσανε. Τι λένε; Ναι, α, τώρα μας λένε: «Δεν τ' αφήνετε τα παραμύθια, οι παπάδες;» Μας λένε τώρα: «Πάνε τώρα, σε λίγες μέρες, λίγα είναι τα ψωμιά σας». Πάνε πια και οι κληρικοί, πάνε και οι παπάδες, πάνε και οι κλητές, πάνε και όλα, λίγα τα ψωμιά σας.

Δεν υπάρχει πλέον τώρα στην επιστήμη. Α, τώρα αυτά να τα λέγατε παλαιότερα, αλλά τώρα είναι επιστήμη. Τώρα φτιάνει σπούτνικ, τώρα φτιάνει πυραύλους, τώρα φτιάνει διαστημόπλοια, τώρα πλησιάζουμε να πιάσουμε τη Σελήνη.

Και με τούτο καταργήθηκε ο Θεός. Κάποιος είπε ότι πετάξανε στον ουρανό και δεν είδαν φτερά αγγέλου. Είπε αυτά τα πράγματα. Ω, ανόητος! Ξέρεις τι μου θύμισε; Γελάω με τα λόγια αυτά των υπερηφάνων ανθρώπων.

Και θυμάμαι κάτι. Δεν σας ομίλησα κοινωνικά και μαζευτήκατε, αλλά αυτή σήμερα δεν έχει κοινωνικό θέμα. Λοιπόν, λένε ότι έχουμε τους Σπούτνικ και τα διαστημόπλοια τώρα, ναι, και πλησιάζουμε προς τη Σελήνη.

Ξέρεις τι θυμάμαι; Ότι κάποτε, λέγει, ας μας επιτρέψει ο Δεσπότης να δώσει, Αν πούμε και έναν έκλωτο για να παρουσιάσω με έτσι επί το γελιοδέχρον στην άποψη αυτών των υπερηφάνων ανθρώπων Ότι κάποτε, λέει, ένα κουνούπι, ένα κουνουπάκι, υπερηφανεύτηκε και είπε ότι «εγώ, λέει, είμαι και κανένας άλλος στον κόσμο δεν είναι».

Φαντάζομαι ένα κουνουπάκι να υπερηφανευτεί και να πει ότι «εγώ είμαι και κανένας άλλος δεν είναι στον κόσμο». Και το κουνουπάκι αυτό, πετώντας, πήγε και κάθισε πάνω σε ένα κέρατο ενός βοδιού. Βοδιού. Κάθισε αρκετά απάνω στο κέρατο του βοδιού. Όταν λοιπόν πέταξε από το κέρατο του βοδιού, λέει στο βόδι, λέει: «Αγαπητέ, σε παρακαλώ να με συγχωρήσεις, δεν σε κούρασα; Σε κούρασα;» Λέει το Βόδη, λέει, ούτε τον καιρό που ήθες, ούτε τον καιρό πώς τη σε κατάλαβα. Ο μύθος δειλεί, γιατί και οι σαρχαίοι, οι σοφοί, λέγανε μεγάλη σειρά, έ λοιπόν αυτά που φτιάνει σήμερα η επιστήμη, αυτά που φτιάνει, ξέρετε τι είναι; Είναι θαυμαστά, θαυμαστά είναι, θαυμαστά είναι, δεν μπορώ να τα κατηγορήσω.

Αλλά αυτά που φτιάνει η επιστήμη εν σχέσει με τα έργα του Θεού είναι κουνουπάκια, κουνουπάκια είναι. Θα γεμίσει απάνω ο ουρανός, το λέει ο Κοσμάς, ο Κοσμάς ο Αιτωλός λέει ότι θα γεμίσει απάνω ο ουρανός από κολοκύθια.

Το λέει, το είπε ο Κοσμάς, ήταν προφήτης ο Κοσμάς. Θα πετάξει, λέω, ο διάολος τα κολοκύθια του γύρω από τον ουρανό και θα γυρίζουν συνεχώς. Λοιπόν, κάτι τέτοια κουνουπάκια θα γεμίσουν, όπως τα κουνούπια θα γεμίσουν λοιπόν.

Γιατί, αγαπητέ μου, αυτά; Και τι συμβαίνει αν πας, λοιπόν, χάρη στη Ρωσία ή αν πας στην Αμερική, που μιλάω έξω από παρατάξεις, αν πας, τον πήραν στα χέρια τον αστροναύτη και είπαν ότι είναι ήρωας παγκόσμιος, και πήραν τους επιστήμονες στα χέρια και είπαν: «Μεγάλη η σοφία των, μεγάλη η τέχνη των».

Ο κόσμος, ο κόσμος, με αφορμή ένα κουνουπάκι, λες ότι υπάρχει δημιουργητής, υπάρχει τεχνίτης, υπάρχει επιστήμονας και τον σηκώνει στα χέρια. Για αυτούς τους κόσμους που τι είναι αυτοί; Εκατομμύρια κόσμοι, όχι κουνουπάκια, σφαίρες τεράστιες, όχι βόδι, τεράστιον, ποιος είναι αυτός;

Τι θα απαντήσει η απιστία; Τι θα απαντήσει αυτό το σύστημα, η απιστία; Λέγει κάποιος, ένας σοφός: «Ήθελα, λέγει, να έχω μια εξέδρα». Απάνω στον ουρανό να στήσω μια εξέδρα. Όπως λόγου χάρη εδώ στην Καβάλα, όταν γίνονται τελετές.

Και κάνουν μια εξέδρα, και πάνω στην εξέδρα δεν πάνε τα πτωχαδάκια. Πάνε οι μεγάλοι και πάνε οι επίσημοι. Και εσείς στριμώχνεστε στα πεζοδρόμια δεξιά και αριστερά. Και κάθεστε με τα μάτια, όπως κάθονται και χαζεύουν από τη νύχτα κάτω στην Αθήνα, γεμίσανε τα πεζοδρόμια για να δουν να περάσουν οι κόμιτες και οι πρίγκιπες. Μεγάλη δουλειά αυτή. Μεγάλη δουλειά αυτή.

Εν πάση περιπτώσει, έτσι είναι ο λαός. Άρτον και θεάματα. Αλλά τουλάχιστον στην παλιά εποχή, κοντά στα θεάματα είναι και άρτος. Είναι μόνο θεάματα εδώ, χωρίς άρτος. Έτσι είναι ο λαός, να ζητάει τα θεάματά του.

Λοιπόν, λέει κάποιος σοφός, κάποιος σοφός. Λέει, αχ, λέει, πού είσαι εσύ ο άπιστος; Αν μπορούσα να φτιάσω μια εξέδρα. Από αυτές τις εξέδρες που ανεβαίνουν επάνω οι βασιλιάδες και οι στρατηγοί. Και περνάνε μπροστά και είναι ωραίο θέαμα.

Περνάει ο στρατός, ε; Περνάει. Είδατε, όλοι όσοι έχετε μέσα σας Ένα πατριωτικό συνέστημα Γιατί δεν πάμε να αγαπούμε τη μικρά μας πατρίδα;

Όταν περνάει μπροστά η σημαία, οι σαλπιγκτές, όταν περνάνε όλα αυτά, δακρύζουν τα μάτια σου. Και περνάει ο στρατός, περνάνε όλα με σειρά, με τάξη, με αρμονία. Μακάρι να έρθει η Άγια Εποχή, μακάρι να έρθει η Άγια Εποχή, να καταργηθούν οι στρατοί και τα κανόνια.

Και να έρθει η Άγια Εποχή εκείνη που λέγει ότι θα φτιάσουμε, το είπαμε εμείς, δεν το είπανε οι κομμουνιστές. Εμείς το είπαμε εμείς, μέσα στον Ισραήλ είναι. Θα έρθει η Άγια Εποχή που θα πάρουμε το ατσάλι, θα πάρουμε τα σιδερικά, να τα κάνουμε αλέτρια, να καλλιεργούμε τη γη.

Θα έρθει η Άγια Εποχή, αλλά πώς θα έρθει; Όχι διά του διαβόλου, αλλά διά του Θεού, διά του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού. Λοιπόν, ναι, εάν λοιπόν απάνω όπως κάθεσαι και περιμένεις, εάν απάνω στην έδρα, απάνω στην εξέδρα κάθεται και περνάνε μπροστά όλοι αυτοί, λέει, θα ήθελα να έχω μια εξέδρα όχι εδώ στην Καβάλα ούτε στην Αθήνα, που πληρώσανε εκεί, λέει, έμαθα, λίρες πληρώσανε να κάθεσαι στα θεωρεία της Γκραν Μπρετάνια να κοιτάζουν από κάτω οι χαζοί ποιοι θα περάσουν, αυτοί, όλο το κηφηναριό της Ευρώπης, να κοιτάξουν πώς έχουν τα λοφία τους και πώς έχουν τα αυτά τους.

Αυτά τους, ναι, κατά πρόγραμμα, αλλά και επειδή δυο λόγους, θα μου επιτρέψει ο Σεβασμιώτατος μόνη την γλώσσα της αληθείας, ότι δεν φταίνε οι βασιλείς, αλλά οι κόλακες, οι οποίοι πλευρίζουν τους βασιλείς και θάβουν τους βασιλείς.

Αν υπήρχε κράτος, αν υπήρχε μυαλό, εγώ ξέρεις, την Ελλάδα δεν τη φτιάσανε οι κόμιτες, την Ελλάδα δεν τη φτιάσανε οι πρίγκιπες, την Ελλάδα την έφτιασε ο πτωχός λαός με το αίμα του. Λοιπόν, παντρεύεις, βασιλιά, την κόρη σου, άκουσε με και εμένα, εάν είχες θέση, θυμάσαι έναν παπά που είπα χθες, το θυμάσαι, που δεν είπε το όνομά του, θυμάσαι, εάν είχες θέση να σου λέει, βασιλιά, παντρεύεις την κορούλα σου, πολύ καλά.

Λοιπόν, πρώτα πρώτα, στο πρώτο θεωρείο, μπροστά μπροστά, να βάλεις, να βάλεις, θυμείς ένα και, να βάλεις αυτόν που άφησε τα πόδια του στην Αλβανία, να μπει μπροστά αυτός, γιατί αυτός είναι η Ελλάδα, να πάρεις κατόπι μπροστά ύστερα από το καροτσάκι αυτό και να βάλεις μπροστά από εκεί αυτή τη μάνα, τη χήρα που έμεινε χήρα στον κόσμο αυτόν, γιατί ο άντρας της είναι πάνω στα ψηλά βουνά.

Και να την βάλεις κι αυτή δίπλα. Και να πάρεις δίπλα κατόπι Έναν πατέρα οικογενειάρχη, που έχει 7 παιδιά, 8 παιδιά, και να πεις: εδώ είναι, εδώ. και να πάρεις κάτω πένα λάσκαλο και να πάρεις κάτω πένα μπαμπά και να πάρεις απλώς όλα τα πτωχαδάκια και να τα βάλεις μπροστά και να πεις: Αυτοί είναι παραπάνω από κόμητες.

Αλλά από αυτούς κανείς δεν μπορούσε να πλησιάσει. ε όχι αγαπητοί Εμείς δεν θέλουμε τέτοια βασιλεία. Εμείς θέλουμε βασιλεία, να είναι του λαού η βασιλεία, να είναι κοντά στον λαό, κοντά στον πονεμένο λαό μας.

Όχι διότι είμαστε αντίον εξουσιών, αλλά θέλουμε η βασιλεία να είναι όσπρο του ουρανού και όχι να πέφτει τόσο χαμηλά ή στροπενώστε να δημιουργούνται τόσα παράπονα και τόση αγωνία. Εμείς είμαστε φίλοι της βασιλείας και όχι αυτοί οι οποίοι οδούν ο ιός δίποτε σε αυτή την πίνα των εξευθερισμών.

Αλλά τι έπαθα, δέσποτα; Με συγχωρείς, δέσποτα, με συγχωρείς. Εγώ είπα σήμερα να κάνω θρησκευτικό κήρυγμα και αντί να κάνω θρησκευτικό κήρυγμα έπεσα σε κοινωνικό θέμα. Αλλά όχι, λέει, να ξέρετε, είμαι στο θέμα μου επάνω. Είπα ότι αν μπορούσαμε να φτιάξουμε μια εξέδρα κάπου, δεν αποκλείεται να γίνει αυτό στο μέλλον, να φτιάσω μια εξέδρα επάνω στον ουρανό και από εκεί να σταθούμε. Έτσι θα δουν τα μάτια μας.

Ξέρετε τι είπαν αυτοί οι αστροναύτες όταν πέρασαν επάνω τα ουράνια τέσσερις φορές; Το πιο σπουδαίο πράγμα που είδαμε, είδαμε τον ήλιο να ανατέλλει τέσσερις φορές.

Αν στεκόσουνε πάνω σε μια εξέδρα στον ουρανό, δεν θα έβλεπες πλέον φανταράκια και στρατιές, πώς να περάσουνε στην Καβάλα, σε μια μεγάλη στρατιωτική, τότε που ήταν Σώμα Στρατού η Καβάλα και έπρεπε να είναι Σώμα Στρατού η Καβάλα, αλλά δεν ξέρω ποια πολιτικά ενδιαφέροντα επικρατούν και οι πόλεις αυτές, οι μεγάλες και ένδοξες πόλεις, με μια ολόκληρη ιστορία, καθήκης δεν είναι έδραμενα αρχαιών και όχι Σώμα Στρατού με μια ένδοξη ιστορία.

Λοιπόν, εάν, λέγω, εδώ περνούνε μπροστά στην εξέδρα, περνάνε στην εξέδρα πεντακόσιοι, χίλιοι στρατιώτες και τους θαυμάζεις, βλέπεις την τάξη, την αρμονία και λες: ωραίους εκπαιδευτές έχουν, τι ωραίους εκπαιδευτές έχουν, πώς δεν είναι ωραίος κατόπι του άλλου.

Λοιπόν, φανταστείτε επάνω στα ουράνια, θα περνούνε μπροστά σου τι; Να, περνά ο ήλιος, ποιος είναι τούτο; Περνά η Σελήνη, περνάνε τα αστέρια. Πόσα; Για μετρήστε. Με το γυμνό το μάτι, λένε αυτοί που είναι αστρονόμοι, εγώ δεν είμαι αστρονόμος, ότι με το γυμνό το μάτι 6.000 αστέρια περνάνε με ταχύτητα. Τι ταχύτητα πούλμαν, τι ταχύτητα αεροπλάνου, πυραύλου; Αφάνταστα, τρέχουν δαιμονιωδώς.

Περνούνε, περνούνε πόσα; Εκατομμύρια, δις εκατομμύρια, αποστάσεις, αποστάσεις, αινείτε ουρανοί των ουρανών. Αυτό που είπε ο Παύλος ο Μακάριος, ότι τρίτος ουρανός, δεν είναι όλα αυτά. Λένε μερικοί, λένε είναι φτερά αγγέλου. Πρέπει πόσο να πετάξεις πέρα από τον ουρανό αυτό; Τρεις ουρανούς ξέρει η Αγία Γραφή, ξέρει τρεις ουρανούς. Ο ένας ουρανός είναι η ατμόσφαιρα, πέρα από την ατμόσφαιρα είναι τα αστέρια και πέρα από τα άστρα, στο άσπρο όπως λέγει ο Ανιθάη, όχ, τι έκανα; Λοιπόν, πέραν από αυτό, πέραν από εκεί είναι ο άλλος ουρανός, των πνευμάτων των αΰλων, τα κράσπεδα της αιωνιότητας ως τον βασιλέα των όλων υποδεξόμενων.

Δεν είναι παραμύθι η θρησκεία μας. Ας προχωρούν οι επιστήμονες, δεν φοβούμεθα. Όσο προχωράει η επιστήμη θα προσθέτει νέες αποδείξεις του μεγαλείου, της σοφίας, της πανδυναμίας του Θεού. Εάν λοιπόν, αγαπητοί μου, για ένα κουνουπάκι λες ότι υπάρχει και τον παίρνεις στο νόμο, για αυτή τη φέρεσαι, θα μέτρητες φέρεσαι, θα μου πεις ότι δεν υπάρχει κανείς;

Η λογική λοιπόν, η στερεά λογική αποκλείει ένα τρίτο ενδεχόμενο και όλη η λογική μας υποχρεώνει και η αστρονομία και η μαθηματική και όλοι ακόμη οι φυσικοί επιστήμονες με τους μεγαλύτερους εκπροσώπους τους μας υπογράφουν ότι υπάρχει ο Θεός. Εγώ είμαι ο Θεός.

Λόγος, έτσι λέει η Λίκαλη, άκουε κι εσύ Λίκαλη, άκουε κι η Λόγα σου, πω, α, μα και όλα αυτά να λείπαν, ας κάνω, κλείστε τα μάτια σας, και να λείπαν όλα αυτά, να λείπαν τα ποτάμια με τα γάργαρα νερά τους, να λείπαν οι μεγάλοι ωκεανοί που αφρίζουν και γίνονται μεγάλοι, να λείπαν τα πουλιά που κελαδούν, να λείπαν όλα αυτά όσα υπάρχουν, ένα μόνο αν υπήρχε έφτανε. Ποιος; Μεγαλύτερη απόδειξη του Θεού ποια είναι;

Ο άνθρωπος! Αυτό πλέον είναι το μυστήριο, το βαθύ και ανεξιχνίαστο. Και κάνω μερικά ερωτήματα. Ποιος έδωκε, να αρχίσω με, ποιος έδωκε στον άνθρωπο το χέρι; Το χέρι αυτό, το χέρι αυτό, είναι, αν με ρωτήσεις ποιο είναι το τέλειον εργαλείο, το πιο τέλειον εργαλείο είναι το χέρι του ανθρώπου.

Το φτιάξε κατά τέτοιον τρόπο που μπορεί να κάνει όλες τις δουλειές με το χέρι του. Όλο το χέρι, και να παίρνει την αξίνη και να παίρνει τον γασμά και να παίρνει όλα τα αυτά, να παίρνει ακόμα όμως και το δοξάρι και να παίρνει την κιθάρα, να παίρνει ό,τι θες με το χέρι του ανθρώπου. Είναι το τελειότερο εργαλείο του ανθρώπου.

Δεν το έχει κανένα ζώο. Τα χέρια των ζώων, τα πόδια, είναι ακατάλληλα για αυτό το έργο. Ποιος έδωκε το χέρι του ανθρώπου, τέλειον εργαλείον, για να μπορέσει να κάνει όλες τις εργασίες αυτές; Ποιος έδωκε στον άνθρωπο τη γλώσσα, τη γλώσσα αυτή να ομιλάει και να εκφράζει τα νοήματά του και να γίνεται ποιητής και να γίνεται συγγραφέας και να γίνεται εκφραστής μεγάλων ιδεών;

Ποιος έδωκε, αγαπητοί μου, το μυαλό, το μυαλό του ανθρώπου, που να κάθεται εδώ κάτω στη γη και με το μολύβι του να ζυγίζει τα αστέρια του ουρανού; Ποιος έδωκε στον άνθρωπο κάτι άλλο, την καρδιά; Γιατί παραπάνω από τη γλώσσα και παραπάνω από το μυαλό, ποιος έδωκε στον άνθρωπο την καρδιά; Μια καρδιά να αγαπάει, μια καρδιά να αφοσιώνεται, μια καρδιά είτε καρδιά μάνας, είτε καρδιά γυναίκας, είτε καρδιά παιδιού, μια καρδιά τέτοια που είναι πολύ έλεγχος με την καρδιά.

Ποιος έδωκε την καρδιά στον άνθρωπο να γίνεται ήρωας μεγάλος και μάρτυρας; Ποιος έδωκε στον άνθρωπο τη θέληση που να προχωράει και να θυσιάζεται για το καλό και το μεγάλο; Ποιος έδωκε στον άνθρωπο τη συνείδηση που χτυπάει μέσα στον άνθρωπο και του λέγει «είσαι ένοχος»;

Ποιος έδωκε στον άνθρωπο, ποιος άναψε μέσα στον άνθρωπο Μυθοί, πόφους, επιθυμίες τέτοιες που δεν τον απαύουν τίποτα Ξέρεις πώς είναι ο άνθρωπος, ξέρεις πώς είναι ο άνθρωπος; Είναι σαν το λαφ, σαν το λαφ που τρέφει μέσα στη δάρη μου Και ζητάει να πει η νερό Εδίψει η ψυχή μου ως η έλαφος λέει επί τα σπηγά στον υδάτο Ξέρετε πώς είναι ο άνθρωπος; Όπως το ψάρι, άμα το βγάλεις από τη θάλασσα, σπαρταράει. Εγώ είμαι από νησί και μικρό παιδί καθόμουν κοντά στην ακρογιαλιά και έβλεπα τα ψάρια που βγαίνανε, σπαρταρούσανε. Αν πάρεις το ψάρι και το βάλεις σε άμμο χρυσή, σε άμμο χρυσή, το βάλεις πάνω σε χρυσή άμμο,

αν μπορούσε να σου μιλήσει, χάρισμα Ιαμός, χάρισμα τα θύμια σου, χάρισμα τα πάντα, νεράκι και άλλο θάλασσα. Όπως το ψάρι δεν μπορεί να ζήσει χωρίς τη θάλασσα και όπως το πουλί χωρίς τον αέρα, δεν μπορεί να ζήσει ο άνθρωπος χωρίς Θεό.

Διψάει τον Θεό, ανησυχεί τον Θεό, γυρίζει κύκλους, κύκλους, κύκλους σαν το πουλί που πετάει στη φωλιά του, για τη φωλιά του, πηγή του, νερό του, φως, ό,τι είναι ο Θεός.

Τι λέει ο Θεός; Έτσι φύτρωσαν, μας λένε, έτσι φύτρωσαν. Πολύ καλά. Α, θυμούμαι κάποιον, ένα γεροδάσκαλο, ο οποίος γεροδάσκαλος δεν ζει τώρα, όχι εδώ στην πατρίδα μας, αλλά κάπου, ένας μεγάλος παιδαγωγός, εκ των μεγαλύτερων παιδαγωγών του κόσμου, που άφησε και σπουδαία συγγράμματα, και αυτός ήταν σ' ένα χωριουλάκι, και μια μέρα στάθηκε απ' έξω μια άμαξα, και τον πήρε η άμαξα να τον πάει στην Άρτα να διδάξει ποιον είναι ο διάδοχος. Αυτός λοιπόν δεν ήθελε.

Λοιπόν, δεν ήθελε. Σου λέει, προτιμότερο εδώ στο χωριό να κάθομαι να διδάσκω τα παιδιά του χωριού, γιατί μέσα εκεί στα παιδιά του χωριού υπάρχουν οι πρίγκιπες και οι μεγάλοι άντρες.

Λοιπόν, δεν ήθελε, αλλά τέλος πάντων αφού το αμάξι τον παρακάλεσαν, τον έπεισαν, ήταν και κράτος αστυνομικών, τον άρπαξαν, τον γράψαν και τον πήγαν στα ανάκτορα. Τώρα, λέει, σε παρακαλώ, βασιλιάς είμαι, έχω έναν διάδοχο, λέει, πολύ ζωηρό, α, πολύ ζωηρό, τι θα τον κάνω; Λέει, εγώ προτιμάμαι, έλα να είμαι στο χωριουλάκι μου δάσκαλος. Άμα δεν θέλει αυτό, σε τον κάνω. Λέει, σου δίνουν το δικαίωμα να το μεταχειρίζεσαι όπως είναι το παιδί του χωριού; Πολύ καλά, έχω το δικαίωμα, λέει; Έχεις το δικαίωμα.

Τον άρπαξε λοιπόν το λεβέντη, το διάδοχο, κατάλαβες, και τον έβαλε όπως το πουλάρι, το βάνω στα ίγκριστα, τον μάφηξε εδώ πέρα. Έλα, λέει, κάτσε κάτω. Αυτός τον φοβόταν γιατί ήταν διάδοχος και είχε όλα τα καλά.

Αλλά μια μέρα αυτός ο μικρός κάπου είχε πάει και του λέει μια μέρα, γιατί ήταν καλόγερος αυτός, καλόγερος. Λοιπόν, του λέει, ιστορικών προσώπων της Γαλλίας έπαιξε σπουδαίο ρόλο ως παιδαγωγός και λοιπά.

Λοιπόν, αλλά δεν κατόρθωσε τίποτα, γιατί πολλές φορές οι δάσκαλοι σπέρνουν στη θάλασσα και σπέρνουν στα βράχια, γιατί είναι μέσα κληρονομικότητες και όπως ο Χριστός δεν ωφέλησε τον Ιούδα, έτσι και ο καλύτερος δάσκαλος δεν μπορεί να βρει τον Ιούδα, γιατί είναι μυστήριο ο άνθρωπος και έχει μέσα καταβολάδες και έχει μέσα κληρονομικότητες και έχει μέσα υποσυνείδητα και έχει μέσα μυστήρια και χρειάζεται μπουλντόζα και σκαπάνι και κόπος και μόχθος να αλλάξεις τον άνθρωπο.

Λοιπόν, τον πήρε στα χαλινάρια, που λες, από εδώ και ξέστου άμα τον στρίμωξε και τον έκανε να νηστεύει κιόλας και να φύγει τις παρέες. Του λέει μια μέρα, αυτόν τον στρίμωξε καλά, λέει, ήταν υπόφρονος του δασκάλου, ανυπόφρονος, και μια μέρα «Δεν υπάρχει Θεός», του λέει.

Έτσι, λέει, ξεφυτρώσανε, του είπε αυτός ο διάδοχος, έτσι ξεφυτρώσανε. Αλλά ήταν έξυπνος. Καλά, λέει, παιδί μου, έτσι ξεφυτρώσανε. Τι κάνει αυτός; Αένιαστο, του λέει, φώναξε, στα ανάκτορα είχαν ένα μεγάλο περιβόλι, λέει, φώναξε τον κηπουρό των ανακτόρων. Έλα εδώ, του λέει, θα μου κάνεις, θα με βοηθήσεις, λέει. Άκουσε, λέει, θα κάνεις το εξής: ένα μέρος του κήπου, μια αλάνα, θα πιάσεις να τα φυτέψεις με λουλούδια, με λουλούδια, ωραία λουλούδια, βάλε ό,τι θες, κόκκινα, πράσινα, άσπρα, ένα μονοφέλο, ένα μονοφέλο, όπως καμιά φορά, είδες καμιά φορά;

Επάνω στα ουράνια, στην εθνική γιορτή που πετάνε τα αεροπλάνα μας και φτιάχνουν το 1821. Μπορεί να πεις με το μυαλό σου ότι έχει τα αεροπλάνα, δεν δημιουργήθηκαν απάνω εκεί πέρα. Είδες ένα ωραίο πράγμα ή κάτι γράφουν απάνω το «Όχι» στον ουρανό.

Το ένα κοτά θαυμάζει την τέχνη των αεροπόρων που φτιάχνουν τα αεροπλάνα κατά τέτοιον τρόπον ώστε πάνω στα ουράνια. Αλλά δεν είδα ποτέ έχουμε καμιά φορά. Δεν θα δουλέψουμε να γκρεμίσουμε ένα καθεστώς αμαρτίας και να φτιάξουμε μια Ελλάδα χριστιανική;

Μια μέρα τα αεροπλάνα μας θα πετάξουν επάνω στα ουράνια και θα γράψουν «Εν τούτω νίκα» με το σημείο του Σταυρού, γιατί η Ελλάδα μας είναι έθνος χριστιανικό. Και πέρα από το «Όχι», και πέρα από το 1821 υπάρχει ο Τίμιος Σταυρός.

Και οι αεροπόροι μας μια μέρα θα πετάξουν στα ουράνια να γράψουν το «Εν τούτω νίκα» και τον Σταυρό του Κυρίου. Και Εἷς Ἅγιος, εἷς Κύριος, Ἰησοῦς Χριστός, εἰς δόξαν Θεοῦ Πατρός. Ἀμήν. Γι' αυτό δουλεύουμε, γι' αυτό κοπιάζουμε.

Κι αν δεν πιστεύαμε σε αυτά, αγαπητοί μου αδέρφια, θα προτιμούσα να πάρω ένα κασέλι, να τους φτιάχνω παπούτσια παρά να κηρύττω λόγια που δεν τα πιστεύω.

Τι είπαμε; Α, πάμε στο διάδοχο, τον ξέχασα, τον ξεχάσατε εσείς. Τον ξεχάσατε εσείς. Λοιπόν, πάμε στο διάδοχο. Α, έλα, λέει, εσύ περιβολάρη, του λέει, θα μου φτιάξεις λουλούδια, θα τα φυτέψεις με τέτοια τέχνη στην αλάνα που θα γράφουν απάνω το όνομά του.

Λέει, δύσκολο, θα τα φτιάξω, λέει, δύσκολο, να κάνω υπομονή, θα τα γράψω, θα φυτέψω και να γράφουν απάνω «Λουδοβίκος, Διάδοχος του Γαλλικού Θρόνου». Θα το κάνω, λέει, κι άμα το κάνεις να με φωνάξεις. Εκοπίασε ο περιβολάρης, βρήκε γαρίφαλα, βρήκε τριαντάφυλλα, βρήκε λουλούδια.

Τα φύτεψε με τέτοια τέχνη που γράφανε πάνω τα γράμματα τα λουλούδια. Όχι με γράμματα, με λουλούδια, με λουλουδένια γράμματα έγραφαν: Λουδοβίκος, Διάδοχος του Γαλλικού Θρόνου. Λέει, εντάξει, τι του λέει; Τον παίρνει τον διάδοχο, πάμε κάτω να κάνουμε έναν περίπατο στο περιβόλι.

Ευχή, Αδάκη μου, του λέει, αυτά λέει είναι αδύνατο, αυτά τα λίγα λουλούδια να βγουν έτσι και πώς είναι δυνατόν όλο αυτό να βγει έτσι, εκατομμύρια στοιχεία να φτιάξουν τον κόσμο αυτόν; Σταμάτησε κατάπληκτος, γιατί δεν μπορούσε να παραδεχτεί ότι παντού είναι γραμμένο, όπως επάνω στην αλάνα είναι γραμμένο το όνομα Λουδοβίκος, επάνω στον κόσμο, μέσα σε όλο τον κόσμο είναι γραμμένο με γράμματα αθάνατα ότι υπάρχει Θεός.

Ο Θεός, όσοι έχουν μάτια το διαβάζουν, όσοι έχουν αυτιά το ακούνε και όσοι έχουν καρδιά το αισθάνονται.

Έτσι υπήτρωσαν, σου λέει. Καλά, σ'αφήσουμε αυτούς. Οι Άη τι λένε, οι Άη πάνω λένε κάτι άλλο, Καλά, σου λέει, αυτά, αλλά εγώ έχω μια απορία, σου λέει, μια απορία.

Κάτι Άη τι μας λένε, λέει καλά λέει ο Θεός, αλλά ποιος τον είδα λέει ο Θεός, Α, αυτά λες, ποιος είναι αυτός; Θυμούμαι έναν παπά σε ένα χωριό, που ήταν ένας γιατρός, ένα γιατρουδάκι, από εκείνα τα γιατρουδάκια που ξεφυτρώνουν από τη σχολή.

Και αυτός λοιπόν, ενώ αντί να διαβάζει τα βιβλία, αντί να διαβάζει τα βιβλία να κάνει καλά τους γιατρούς, τους αρρώστους, αυτός λοιπόν αμέσως πήρε στο χωριό. Και εκεί έπινε το καφεδάκι του στο καφενείο μαζί με τους χωριάτες και τους έκανε θεωρία, λέει.

Μπα, λέει, τώρα στην επιστήμη δεν υπάρχει, λέει, δεν υπάρχει. Είχαμε και έναν γιατρό, λέει, στο Πανεπιστήμιο εκεί πέρα, καθηγητή, λέει, που άμα έκανε εγχείρηση, άμα έκανε εγχείρηση, ένας γιατρός περασμένος χειρουργός, άθεος, αλλά πώς πέθανε; Μετανόησε.

Μετανόησε. Ένας γιατρός όταν άνοιγε τις κοιλιές και έχουν αναισθησία, πολλοί από αυτούς μεγάλη αναισθησία, δεν πονούνε τον άνθρωπο. Όταν λοιπόν άνοιγε τις κοιλιές και ανακάτευε τα έντερα μέσα, έλεγε: «Πού είναι ο Θεός;» Μέσα στα έντερα θα βρει τον Θεό αυτός ο πρεσβύτερός μας.

Λοιπόν, ένας τέτοιος λοιπόν, κάτι υπήρχαν κάτι τέτοιοι άνθρωποι που δεν πιστεύανε και ήθελαν να βρουν τον Θεό μέσα στα έντερα του ανθρώπου. Λοιπόν, και πού είναι οι άγγελοι; Ένας τέτοιος λοιπόν, τέτοιος γιατρουδάκης, έφτασε στο καφενείο και έκανε τον σοφό.

Και με τους χωριάτες και τους έλεγε, οι χωριάτες, την ώρα εκείνη περνούσε ένας παπάς. Από τους παπάδες εκείνους που δεν βγήκανε από τις σχολές. Γιατί τώρα από τις μεγάλες σχολές βγαίνουνε, σπουδάζουν τη θεολογία.

Για να με συγχωρείτε, και εγώ θεολόγος είμαι και ο γέροντας θεολόγος είναι και ο π. Κωνσταντζής θεολόγος είναι. Αλλά θα βεβαιώσουν κι αυτοί, που διακρίνονται καλύτερα, ότι σπουδάζουν τη θεολογία τα παιδιά μας για να γίνουν άθεοι, άθεοι.

Λοιπόν, δεν βγήκε από τις σχολές τις μεγάλες, γιατί τις φοβάμαι αυτές τις σχολές. Βγήκε, ήταν φτωχαδάκι που είχε το Οκτώηχο και είχε το Ευαγγέλιο και είχε τον Αμαρτωλών Σωτηρία. Και είχε το Πηδάλιο και τα διάβαζε αυτά και τα πίστευε και πίστευε στον Θεό.

Περνούσε λοιπόν από εκεί και είδε την ταραχή τη μεγάλη. Λέει τι γίνεται εδώ πέρα παπά λέει, αυτός μας λέει δεν υπάρχει Θεός, τι θα γίνει. Λέει τι λέεις μωρό γιατρέ του λέει, λέει δεν υπάρχει, ποιος τον είδε λέει του λέει ο γιατρός.

Ήτανε μήνας Ιούλιος, έκαιγε ο ήλιος τις πέτρες. Του λέει έλα εδώ γιατρέ του λέει, έλα εδώ το γιατρέ, έλα εδώ. Είτε ένα πεζουλάκι, κάτι πεζούλια που είναι στα χωριά, για ανέβα πάνω το λέει, τον έβασε πάνω, λέει κοίτα τον ήλιο κατάματα του λέει, κοίτα τον ήλιο κατάματα, λέει μα γιατί λες μου θα βγάλω τα μάτια μου, θα με κάψει ο ήλιος, άτο λέει, τον ήλιο δεν μπορεί να κοιτάξεις λέει, τον ήλιο δεν μπορεί να τον κοιτάξεις γιατί στραβώθηκες και έχεις την αξίωση να δεις τον Θεό, τον ήλιο που είναι αμυνικό δημιούργημα δεν έχεις την δύναμη να κοιτάξεις, τον Θεό θέλεις με το ήλιο τα μάτια σου, έτσι αγα Αγαπητοί μου, είναι μια αλήθεια ακράδαντη ότι υπάρχει, αλλά εάν καμιά φορά στη ζωή σας συναντήσετε απίστους και αθέους, σας δίνω μια συνταγή.

Λίγα λόγια κοντά στα έργα, αλληλούια. Άμα συναντήσετε κάποιον και σας πει «Δεν υπάρχει Θεός», θα του πείτε τα εξής: «Εάν με πείσεις, εάν με πείσεις, εάν κατορθώσεις να με πείσεις για ένα, δύο, τρία πράγματα, τότε κι εγώ θα υπογράψω ότι δεν υπάρχει Θεός».

Εάν με πείσεις ότι το σπίτι το δικό σου που έχτισες φύτρωσε μοναχό του σαν μανιτάρι, ότι έτσι μαζευτήκαν οι πέτρες, τα σίδερα, τα κεραμίδια, τα τσιμέντα και τσουτ, βγήκε εκεί το σπίτι. Εάν με πείσεις ότι η εκκλησιά και το σχολειό φυτρώσαν μοναχά τους, εάν με πείσεις ότι αυτός ο Παρθενώνας που θαυμάζει ο κόσμος φύτρωσε έτσι μόνος του, τα μάρμαρα μαζευθήκανε και πήγαν απάνω, ένα κοντά στο άλλο, και φτιάξαν τον Παρθενώνα.

Εάν με πείσεις, με πείσεις, το ρολόι που έχεις, το ρολογάκι που έχεις στο χέρι σου και βλέπεις την ώρα, εάν το ρολογάκι μου πείς ότι φίτρος θα χωράσει όπως φιτρώνουν τα μανιτάρια, αν μου πείσεις ότι το ρολόι, τα ρολόγια του φίτρου σε έχει το ρολόι, εάν με πείσεις για αυτά τα πράγματα, τότε κι εγώ θα πιστώ ότι δεν υπάρχει Θεός.

και τώρα θα μου πείτε, καλά θεωρητικός, υπάρχει Θεός, εγώ είμαι ο Θεός.

Ποιοι παραβαίνουν την πρώτη εντολή; Ποιοι παραβαίνουν την πρώτη εντολή; Είναι πολλοί, αδέρφια μου. Θα έπρεπε για το θέμα αυτό να κάνω ιδιαίτερη ομιλία, αλλά σε 5 to 10 λεπτά θα προσπαθήσω να τελειώσω, γιατί δεν έχουμε καιρό. Θέλω αύριο να μπω σε άλλο κοινωνικό θέμα.

Ναι, σε άλλο κοινωνικό θέμα αύριο. Τώρα θα σας παρακαλέσω 5 to 10 λεπτά να σας πω: Ποιοι είναι αυτοί που κόβουν το δάχτυλό τους; Γιατί δέκα δάχτυλα έχει ο άνθρωπος. Δέκα εντολές είναι. Το δάχτυλο δεν το κόβεις, την εντολή του Θεού την κόβεις.

Με εννιά δάχτυλα δεν είστε κανείς εδώ πέρα. Κανείς δεν είναι, δέκα δάχτυλα τα έχετε. Λοιπόν, αλλά τις εντολές τις κόβει. Προτιμότερο να κόψεις τα δάχτυλά σου παρά να κόψεις μια εντολή του Κυρίου ημών του Χριστού.

Λοιπόν, ποιοι παραβαίνουν την πρώτη εντολή; Ότι υπάρχει Θεός. Πρώτα-πρώτα, την παραβαίνουν οι άθεοι.

Μα υπάρχουν άθεοι; Εγώ, να σας πω, αμφιβάλλω, αν και μέσα, λυπηρόν, λυπηρόν, στη μεγάλη χώρα της Ρωσίας παλαιότερα και ακόμα υπάρχουν και εφημερίδα μεγάλη άθεος. Τελευταίως δε στο Λενιγκράντ. Στο Λενιγκράντ έχουν κάνει πανεπιστήμιον επιστημονικού αθεϊσμού.

Επιστημονικού αθεϊσμού, να αποδείξουν με την επιστήμη ότι δεν υπάρχει Θεός. Μάζεψαν πολλά παιδιά εκεί πέρα. Το αποτέλεσμα; Μηδέν, μηδέν, γιατί αντί να κλονίσουν τα επιχειρήματά τους ότι υπάρχει Θεός, μια φοιτήτρια έγραψε στη μεγαλύτερη εφημερίδα της Ρωσίας, της Ρωσίας, στη Μόσχα, έγραψε ότι εγώ άκουσα τα μαθήματα ένα χρόνο, λέει. Τι να σας πω; Τώρα καταλαβαίνω, ύστερα από τα μαθήματα της αθεΐας, τώρα καταλαβαίνω ότι η θρησκεία είναι μεγάλο πράγμα και δεν μπορεί κανείς εύκολα να το κλονίσει με την καρδιά του ρωσικού λαού.

Αυτά γραφήκανε, κατάλαβες; Ας ανοίγουν, ας βγάζουν, ας αφρίζουν, ας γαβίζουν. Όπως δεν μπορείς, όπως δεν μπορείς να φτύσεις το φτύσιμό σου να φτάσεις στον ήλιο, όσο και να φτύσεις. Μια φορά εκεί στη Σαλονίκη, περνούσα από ένα δρόμο και κοιτάζω απάνω, φασαρίες μεγάλες. Μαζευτήκαν πολλοί και είχε ανεβεί ένας απάνω σε ένα τηλεγραφόξυλο, ένα τηλεγραφόξυλο, σκαρφάλωσε απάνω και τον έβλεπα και έφτυσε. Λέω, τι έπαθε; Αυτομαζεύτηκε η αστυνομία. Ήταν τρελός. «Ρε, κατέβα κάτω», λέει. «Δεν κατεβαίνω», λέει, «θα σβήσω τον ήλιο». Άκου τώρα, άκου τον ήλιο. Ρε, του λέω, τέλος πάντων, έκανα υπομονή, έκανα υπομονή, τον περίμενα,

Τον περίμενα, κατέβηκε κάτω, τον πλησίασα και εγώ. Του λέω: «Ρε παιδάκι μου, κάτι άλλο δεν έκανες; Κάτι άλλο;» «Όχι», λέει, «παππού, και εσύ; Εγώ να τον σβήσω τον ήλιο, καψώ το κεφάλι μου», λέει. «Είμαι φαλακρός, δείτε μου, καψώ το κεφάλι». «Καλά, ρε παιδάκι μου, είσαι φαλακρός, δείτε μου, καψώ το κεφάλι σου», λέω. «Μπα», λέει, «θα τον σβήσω εγώ τον ήλιο». Τον πήρε, εννοείται, η αστυνομία, τον πήρε προς τα μέσα, γλίτωσε. Αν έμενε ακόμα, θα ξερανότανε να φτύσει τον ήλιο. Πού να φτάσει το φτύσμα στον ήλιο; Που όλα τα ποτάμια και όλες οι θάλασσες θα μπορούν να σβήσουν τον ήλιο, που είναι μια πηγή αέναη και αστείρευτη.

ο αγέρωχος που δεικνύει το μεγαλείο του Θεού. Λοιπόν, αν μπορεί ένας τρελός να ανεβεί επάνω στους τηλεγραφόξυλους και να σβήσει τον ήλιο, άλλο τόσο και οι άθεοι με τα φτυσίματά τους θα μπορέσουν ποτέ να σβήσουν το όνομα εκείνου ενώπιον του οποίου κάμψει παν γόνυ του κόσμου τούτου! Και να σας πω κάτι άλλο, ότι κάποιος, δεν θα λέμε το όνομά του, δεν θα λέμε το όνομά του, που ήταν ο μεγαλύτερος άθεος, που έγραψε τα πιο... ήταν επιέστατος, είχε πένα για όλους Ο Θεός, όταν έβγαλε την πένα και την έβαλε στο αυτό, λες ήταν η πένα οφιάς, και είπε τα χειρότερα λόγια κατά του Θεού.

Στο τέλος τι; Στο τέλος τι τον είδατε; Αυτόν που υπάρχει Θεός, μια μέρα τον πιάσανε. Τι τον πιάσανε; Τον πιάσανε σε μια γωνιά και έτρεμε, έτρεμε. Κάτι του συνέβη και λέγεται: Θεέ μου, Θεέ μου, πρέλεης είμαι, άνεης, καλές ημέρες λέει με Άθεος, στις κατσίες δεν είμαι.

Λοιπόν, ουσιαστικώς δεν υπάρχει άθεος, ουσιαστικώς δεν υπάρχει άθεος. Κάτι πιστεύει ο άνθρωπος, έστω και λοιπά. Αλλά τότε λοιπόν παραβάτες είναι αυτοί οι άθεοι. Τι άθεοι; Δεύτεροι. Είναι παραβάτες. Είναι κάτι άλλο, μοντέρνοι αυτοί, οι οποίοι παραδέχονται ότι υπάρχει Θεός, αλλά διστάζουν, είναι η μοντέρνα, γιατί όλα τώρα είναι μόδα.

Ναι, λοιπόν, και τι κάνουν αυτοί; Αυτοί κάνουν το εξής: είναι μοντέρνοι, ντρέπονται οι καημένοι, ντρέπονται, ο Θεός να τους τα λέει, ο Θεός να τους τα λέει, ντρέπονται να πουν το όνομα Θεός. Και τι λένε, τι λένε; Ντρέπονται, λένε η τύχη. Ποια τύχη;

Η μοίρα. Α, είναι και κάτι άλλοι, δεν ξέρω, δέσποτά μου, αν τέτοιος σπόρος υπάρχει εδώ μέσα στην Καβάλα, οχού, σπόρος του διαβόλου είναι αυτοί. Αυτοί δεν λένε τύχη, δεν λένε μοίρα, δεν λένε ό,τι θέλουν ανύπαρκτα. Είναι κάτι άλλοι πάλι που κάνουν τον επιστήμονα και δεν λένε. Αντί να πούνε τύχη, που δεν υπάρχει, μοίρα δεν υπάρχει, είναι προσβολή κατά του Θεού να λες η τύχη και η μοίρα. Ο Θεός, δεν υπάρχει η τύχη και η μοίρα.

Είναι πάλι άλλοι που τάχατε είναι έτσι επιστήμονες, σαν να δείξουν κάποιο ανώτερο πνεύμα, γνωστές του αιώνος, λένε η φύσις, φύσις, φύσις. Ας διαβάσουν αυτοί ένα βιβλίο, δεν το έχω πρόχειρο, ας πάνε να το βρούνε, ενός μεγάλου αστρονόμου που είπε «Ο Θεός εν τη φύσει» και απέδειξε ότι η φύση δεν είναι τίποτα άλλο παρά δεικνύει το Θεό. Η φύση, σου λένε αυτοί.

Και μέσα είναι ντροπή μας, μέσα στα γυμνάσια, οι φυσικοί μας ποτέ δεν λένε τη λέξη Θεός. Ελάχιστοι είναι οι φυσικοί οι οποίοι έχουν το θάρρος να ομολογούν τον Θεό. Οι φύσικοι και οι φύσικοι και οι φύσικοι Είναι παράβαση, ντροπή, ντροπή.

Αλλά είναι και κάτι άλλο που δεν λέγουν ούτε η μοίρα, ούτε αυτή, ούτε αυτά. Αλλά τι λένε; Α, τι λένε, ξέρεις; Τον κόσμο ποιος τον έφτιαξε; Ποιος τον έφτιαξε; Τον έφτιαξε, λέγει, άκου λόγια τώρα, κάτι κουβέντες, σποριά του για όλο αυτή.

Από την Αγγλία μόλις μας ήρθανε, από την Αμέρικα μας ήρθανε, μάλλον δεν είναι, από την Ελλάδα μια φορά δεν μας ήρθανε, από την Γαλλία ήρθαν αυτοί. Ναι, γιατί έγιναν, έγιναν μπεριξέφραγο, αυτοί τι λένε; Όταν λέει για το Θεό, δεν το λένε ούτε τύχη, ούτε μοίρα, ούτε άλλα.

Αλλά πώς τον λένε, Πάτερ Κωνσταντίνε, που τους ξέρεις καλά εσύ; Ε, πώς τον λένε το Θεό αυτοί; Λέγε, Πάτερ Κωνσταντίνε. Ε, τους ξέρει καλά, εγώ τους ξέρω. Το Θεό τον λένε ο Μέγας Αρχιτέκτων του Σύμπαντος. Με καταλάβατε ποιοι είναι αυτοί; Με καταλάβατε; Α, ο Μέγας Αρχιτέκτων του Σύμπαντος.

Και εγώ ο καημένος πήρα και διάβασα τα βιβλία τους και ψάχνοντας, ξέρεις, ψάχνοντας, ψάχνοντας, αφαίρεσα τις μάσκες και τι βρήκα πίσω από το Μέγα Αρχιτέκτονα του Σύμπαντος; Μη γελάστε, πίσω από το Μέγα Αρχιτέκτονα του Σύμπαντος είναι ο διάβολος, αυτός είναι με τα χίλια του κέρατα μέσα στις στοές των, αυτόν λατρεύουν, αυτόν πιστεύουν.

Υπάρχουν εδώ μέσα τέτοιοι; Υπάρχουν εδώ μέσα στην Καβάλα τέτοιοι; Υπάρχει στο Άδο μέσα. Και υπάρχουν κάποιοι άλλοι πάλι, αυτοί οι πατριώτες μας, αυτοί δουλεύουν δολάριο πάλι αυτοί. Που αυτοί πάλι λένε να λατρεύουνε τον Θεό, τον φανεροθέντα, αλλά οι οποίοι πάλι τον Θεό δεν τον λένε με το Θεό.

Αλλά τον λένε με μια άλλη λέξη για κουβά

Όλοι αυτοί είναι παραβάτες της πρώτης εντολής. Είναι παραβάτες. Πάμε τώρα, είναι άλλοι. Εγώ, λέει, πιστεύω, πιστεύω. Μα πού πιστεύεις; Πιστεύεις τι βλέπω, τι καταλαβαίνω, πιστεύεις; Αυτή είναι η δειλή.

Άμα παρουσιαστεί στο σπίτι τους κάποιο δυστύχημα, δυστύχημα, τότε τα χάνουνε: δεν υπάρχει Θεός. Υπάρχουν ακόμα και κάτι άλλοι που λένε ότι πιστεύουν στον Θεό, δηλαδή την πίστη τους την έχουν ανακατεμένη με προλήψεις και δεισιδαιμονίες.

Αυτοί τι λένε; Έχουν την εικόνα του Αγίου Γεωργίου, αλλά βάζουν και απέξω από το κατάστημά τους πέταλο. Θα παρακαλέσω όσοι έχουν στα σπίτια πέταλα να τα πετάξουν, γιατί αυτοί είναι παραβάτες της πρώτης εντολής.

Ακούς; Ένα πέταλο θα σε προστατεύσει, ένα πέταλο; Το πέταλο αυτό σημαίνει ότι δεν πιστεύεις στο Θεό. Άλλοι λένε πιστεύουν στο Θεό, άλλοι λένε ότι πιστεύουν στο Θεό, και τι κάνουν; Αν αρρωστήσει το παιδί τους, το φέρνει και στον παπά, αλλά το πάει και στον διάβολο, το πάει και στη μάγισσα.

Κυρίως, αδέρφια μου, σας παρουσίασα μπροστά στα μάτια με λίγα λόγια ότι υπάρχει Θεός, ότι υπάρχει μια δύναμη που κυβερνά τον κόσμο. Δυστυχής ο άνθρωπος που δεν πιστεύει στον Θεό, δυστυχής αυτός που τον ξερίζωσε μέσα από την καρδιά του.

Κρατήστε καλά, αδέρφια μου, στον αιώνα αυτό της απιστίας, στον αιώνα αυτό της διαφθοράς, στον αιώνα αυτό του Αντίχριστου. Κρατήστε σφιχτά την πίστη στο Θεό, στο Χριστό λοιπόν, στο Θεό όλοι μας με μια καρδιά, και όταν φτάσει η τελευταία ώρα της ζωής μας, να σφραγίσετε τα χείλη μας με το «Μνήσθητί μου, Κύριε, όταν έλθεις στη βασιλεία σου».