The Saints and Christian Witness · Lecture 007
Saint Constantine, Repentance, and the Christian Empire
A lecture by Augoustinos Kantiotis
3 Tap to hold An interactive player loads with JavaScript. Without it, use the direct audio link and the summary below.
Summary
The bishop marks the feast of Saints Constantine and Helena and introduces Constantine’s importance to Christianity. He answers objections to Constantine’s sainthood by emphasizing repentance, confession, and baptism. He closes by questioning whether modern Greece follows Constantine’s example and criticizing the concentration of people and power in Athens.
English audio is an AI-generated narration using a selected voice reference. The Greek track is the original recording.
The Greek original audio is preserved unchanged. It is the authoritative recording for this lecture.
Transcript: English (automated translation)
This English transcript is an automated translation of the original Greek lecture. It may contain errors; the original Greek audio recording is the authoritative source. Some passages are omitted per editorial policy.
Once again, my dear friends, I stand before you to speak. And what shall I speak about? The great works of God.
But who am I, my dear friends, to speak the words of God to you? As I have told you before, a Saint angel or archangel should be standing here to proclaim the great works of God.
One of the teachers and Fathers of the Church should be standing here. And even if we look at this in ordinary human terms, I am no longer a preacher of forty or fifty. I am now an elderly bishop.
I can barely climb up to this platform to preach. It is time for us to step aside and give the platform to younger preachers and theologians. But sadly, those younger theologians and preachers are being persecuted by the official Church authorities.
And so I come here before you. But should I perhaps have followed the example of John the Evangelist?
When John the Evangelist grew old and could no longer preach, his disciples would carry him into the hall where the sermons were given. And what did he do there? He no longer preached a sermon. He would simply say three words: “My little children, love one another.” My children, love one another. We, too, should do something like that, but since we are here before you now... Thank you.
Please show patient endurance as you listen. Anyone who comes here expecting an eloquent Church speaker will be disappointed. I am not going to give a grand speech; I never have. I will speak plainly.
You will hear simple words from the heart of a bishop whose heart burns with the desire to glorify God through His word. What is our subject today? The day itself gives us our subject: today is the feast of Saint Constantine and Saint Helena.
This feast moves the Greek people. The name Constantine has stirred their hearts for a very long time. It touches every Greek heart because it is bound up with the old legends and hopes of our people: ‘With the passing of years and time, they will be ours again.’
So the Greek people are moved when they hear the name Constantine. And they are moved still more when they remember that the first to bear that name was Constantine I, the first Constantine, whom history called Great.
He was no minor or insignificant figure. He was one of the greatest men in all of world history. More than that, he was a Saint. A Saint! At once you hear unbelievers and atheists protesting loudly, outspoken advocates of unbelief and atheism. ‘A Saint? We accept that he was a general, a king, an emperor, and so on. But a Saint? No,’ they say, ‘he is no Saint.’
Why do they say he is no Saint? Because, they say, Constantine the Great committed crimes: he killed Crispus, he killed Fausta, and he committed other crimes. Therefore, they say, he should not be called a Saint. What shall we say to these loud voices for unbelief and atheism, who attack Constantine the Great simply because he was a Christian?
If he had not been a Christian, but a pagan like Julian... By contrast, many praise Julian, who betrayed Christianity. They speak highly of him, and a street in Athens even bears his name.
But Constantine is hated, maligned, and slandered by the enemies of Christianity because he stood firmly in its support.
What shall we say to those who claim he is no Saint? These people forget that our faith has something great within it. What is it? It can be expressed in a single word.
It is metanoia, repentance. What is repentance? As I have said before, repentance is the River Jordan. But why do I say the River Jordan? It is something greater. A sinner could cross the Jordan once, twice, three times, a hundred times, even a thousand times, and still not become holy.
Crossing it would not wash away a single sin. But one tear falling from a sinner’s eyes within the holy Mystery of confession becomes a River Jordan, becomes an ocean, and washes away all that person’s sins.
Repentance is a great thing. It takes a raven and makes it a dove. It takes a tax collector and makes him an evangelist. It takes a thief and makes him a preacher of the Gospel.
Repentance takes Saul, a fierce persecutor and blasphemer, and makes him a passionate preacher of the Gospel. Repentance! Without it, Paradise would be beyond our reach. We would have no calendar of feasts, no Saints. We have Saints because there is no Saint who has not wept and repented of his sins. A person becomes a Saint through repentance. There is no other door; there is only the door of repentance. ‘Come to Me, all you who labor, and I will give you rest.’
Constantine the Great was not born a Saint; he became one. He repented. He made mistakes, yes, he made mistakes, but he repented sincerely. In his last months, when he sensed that he was going to die, he called the bishops together. And what did he do? Something that none of us does.
We are ashamed to go to our spiritual father and confess our sins, but he was not ashamed to confess his. Before a holy gathering of bishops, he confessed all his sins and wept. Afterward, he was baptized at an advanced age, as people were in those days.
He was baptized, and from the moment he came out of the baptismal font, he no longer wore his purple cloak or his splendid royal robes of silk. He wore the white garment of Baptism.
He repented sincerely. He would rise in the night and, like David, weep over his sins, with tears and sighs. So he is a Saint, because he repented as great sinners do. Yes, a Saint. And judged in other ways too, Constantine the Great was a towering figure who rendered historic service to Christianity.
He is a star that shines and flashes in the spiritual world. Saint Constantine is a star of the first magnitude. His life shines with light. Above all, his calling shines with light.
What was that calling? The way God called him bears a striking likeness to the calling of the Apostle Paul. As we all know, God called Paul through a divine vision. On the road to Damascus, Paul saw a great light, brilliant beyond the brightness of the sun, and heard a voice: ‘Saul, Saul, why are you persecuting Me?’ Just as God called Paul through a vision, He called Saint Constantine through a vision too: a historic vision reported by those who fought at the time and by historians of that age.
What vision was it? We know the story. When Constantine reached the outskirts of Rome, his opponent’s army was twice, even three times, the size of his own. Defeat seemed certain. In his distress, he looked up at midday and saw a great sign in the sky: the stars forming the precious Cross, shining and flashing with light. Then beneath the Cross he saw the words, ‘Constantine, by this sign conquer.’
From that hour, Constantine the Great was convinced that the future of humanity belonged to Christianity. He replaced the Roman eagle standard with the labarum, the banner that went before his small but glorious army. Under that sign, ‘By this sign conquer,’ he defeated Maxentius at the Milvian Bridge and entered Rome the next day.
...the next day, he entered Rome, the Eternal City, and proclaimed throughout the city that his victory was owed not to the legions or to pagan standards, but to Christianity and to the Precious Cross. His judgment, then, was a light; and so was the first decree he signed. What was that first decree? Stop. Stop what? Stop the persecutions. The persecutions were over. What persecutions? Just imagine us Christians today, living in comfort, who have never felt...
We have never felt anything like that in our lives. Being Christian costs us nothing, nothing at all. We cannot imagine what a great service Constantine the Great rendered to Christianity.
Count it on your fingers: not one year, not two, not the thirty-eight years of the paralytic in today’s Gospel account, not a hundred or two hundred years, but three hundred years. My God, my God, that is how long the persecution of Christians lasted.
It was forbidden to be a Christian. The very word ‘Christian’ was enough to condemn you. They needed to know nothing else. ‘Are you a Christian?’ That settled it. Being a Christian was enough. The torments they suffered were beyond imagining.
Read the accounts of the martyrs, and you shudder at their terrible sufferings. Some had their teeth pulled out. Others had their noses or ears cut off, or their feet and hands. Others were coated with pitch and burned like torches.
Like torches. Some were shut in dungeons; others were thrown into amphitheaters among wild beasts and became prey to lions, tigers, and other animals. Some were cast into lakes. Others were stripped and placed on frozen lakes, where their bodies froze solid. Their torments were beyond imagining. How many martyrs were there? Martyrs upon martyrs, how could you count them? We would be counting until morning. Twelve million martyrs gave their lives for all that is great and noble in this world, for the glory of our Christ. For 407 years, the Church was in the catacombs and caves, when there were no church buildings. There were no church buildings, but the hearts of the people were churches. Today there are church buildings, but no churchgoers. Back then there were no church buildings, yet there were churches: the Christians themselves. And there in the catacombs and caves, the Christians raised their hands to God and begged Him to grant peace to the Church.
And after three hundred years, God heard their prayers and supplications. He heard the sighs of the Christians and granted peace. Peace came to Christianity through Constantine the Great, the chosen instrument of Divine Providence.
How could we fail to thank Constantine the Great for this great deed? With the decree he signed with his holy hands, he brought an end to the persecution of Christians.
‘Ah,’ say some false Christians today, ‘Constantine did harm. Persecution would have been better; Christians are better under persecution.’ It is easy to say that when you stand outside it. Let persecution come, like the persecution that has happened before, or that is happening now under totalitarian regimes.
Let there be a persecution, and we’ll see how many people gather here. Just announce that anyone who comes to this hall will be fined a thousand or two thousand. Say that an official will be here taking down names. I’ll eat my hat if even ten of you are here.
Ten, ten of you, that is all. Today Christianity costs us nothing. Back then it cost everything: children, wives, and everything people had in this world. Today we have a Christianity that costs us nothing.
Those who say they would have preferred persecution speak as people who have never endured it. If they had lived through those terrible torments, they would not say such things. They also forget human weakness. ‘Lord, lead us not into temptation; do not let us fall into temptation.’ We must pray to God in this way, because human beings are weak.
We see the martyrs, twelve million of them. But we do not see how many men and women gave way under persecution and betrayed Christ in their weakness. If even Peter denied Christ, imagine how many denials took place over those three centuries.
Many people, men and women alike, were swept up in a great wave of betrayal and denied Christ. Constantine did a great service by bringing the days of persecution to an end. His judgment was a light, and the decree he signed was a light: it put an end to the persecution of Christians.
The nobility of his soul also shone with light. Constantine the Great did sometimes grow angry over matters that shook the Byzantine Empire. They say that one night his enemies went to a statue of him and struck off its head. By morning, the statue stood there without a head.
Headless. In this way they showed their hatred for the idolater. Then they went and told Constantine the Great that the statue’s head had been broken off. It stood there without a head. And what did he do? He looked at his hand, here.
He used to say, “If I saw a clergyman sinning in public, I would cover him with my imperial cloak so that people would not see his sins.” Some misunderstand this. It does not mean that Constantine the Great supported lawlessness.
He did not support misconduct by clergy or their going unpunished. What does it show, then? His deep concern for the Church, and his desire to spare it the scandal that sin can cause. Scandals are a great obstacle within the Church.
That is why he said, “If I see a clergyman sinning, I will cover him with my cloak so that his sins are not exposed to everyone.” His mercy, his love, and his keen concern were a light.
His protection of Christianity as a whole was also a light, as were his laws. For the first time, there was Christian legislation. What did Constantine the Great hope to accomplish through it?
He wanted to bring about a remarkable vision: a Christian state. How did he pursue it? First, remember how Abraham heard the call, “Go out from your country,” and set out for the land God would show him.
Just as Abraham was called to leave the land of idolatry and travel far away, so Constantine the Great heard a call from heaven: “Come out of Rome, ancient Rome, that great harlot, that Babylon, that city of crime, vice, and corruption. Come out of Rome.”
He would not stay in Rome another day. People begged him to remain, but he said, “No. I will not stay in Rome, stained with the blood of the martyrs and the Saints.” He left and searched in many places for a site where he could build a new capital.
And here is a strange thing. Those without faith need not believe it, but we do: wherever the builders gathered their tools to begin the new city, white eagles came, took the tools, and carried them away. Where did they take them? To the Bosporus, every time. It was a sign from heaven that the city should be built there.
So he built the city on the Bosporus, by the Golden Horn. Before that, the place was barren, with nothing but scrub, and the waves of the Bosporus washed its shores. There he decided to build the great capital of the Byzantine Empire: Constantinople, a new and pure city without pagans in it.
There were no people there causing scandals, no atheists or unbelievers. The city was pure. And what was the first thing he did to show that it was a Christian city? He raised an enormous column, perhaps forty, fifty, or sixty metres high, visible from across the Bosporus, from sea and land.
Enemies and friends, demons and angels could see it. He raised that column high, and its remains can still be seen. A fire burned at its top, lighting the column.
And what stood at the summit? The Precious Cross, shining with light. Beneath it were the words: “One is Holy, one is the Lord, Jesus Christ, to the glory of God the Father. Amen.”
From then on he took measures to bring Christian life into society. What were they? First, he issued decrees. My brothers and sisters, decrees can accomplish many things. We might preach a thousand sermons and still fail to close a single place of entertainment.
Those who hold state power bear a great responsibility. So he signed Christian decrees intended to cleanse society and raise its moral and religious life.
Let me give you a few examples of Constantine the Great’s decrees. One of them said, “From tomorrow, all the nightclubs are closed.” And beneath it was his name: Constantine the Great.
They were places of corruption where women engaged in sin gathered under the protection of pagan gods. His order was carried out at once throughout the empire, closing those places sheltered by gods and goddesses associated with shameful acts.
Places devoted to Aphrodite and Bacchus: shameful establishments, centres of corruption.
Constantine the Great shut them down completely. Another decree, would you like to hear another? He closed the oracles. Sorcerers went around with horns hanging from them and all sorts of other things. They exploited the people, preyed on them, stirred up a return to idol worship, and turned them away from Christianity. He shut all the oracles down. “From tomorrow,” Constantine says, “every sorcerer is to be pursued. Every one of them.”
“No blasphemy against Christ is to be heard. I will forgive everything,” Constantine said, “but I will not forgive blasphemy.” Anyone who blasphemed the name of Christ, the name above every name, was to be arrested at once and sent into exile.
He forbade blasphemy throughout the Byzantine Empire. Another measure he took was to honour Sunday, which had not previously been observed in that way.
A glorious day: “This is the day which the Lord has made; let us rejoice and be glad in it.” He proclaimed Sunday a glorious, great, and important day. He forbade ordinary activity on Sundays: no horse races, no sports, no contests, no places of entertainment. People were to go to Church. All work ceased; even the carriages stopped traveling on the roads. He honored Sunday as a day of rest.
Another action of Constantine the Great shows the greatness of his soul. In those days, there were very few copies of Holy Scripture, because printing had not yet been invented. Every copy had to be written by hand on parchment. Read the life of Saint John the Hut-Dweller, and you will see how precious a single Gospel book was.
It could cost a thousand pounds, a thousand! It was so expensive because it was written on animal skins, and writing such a book took months. You had to sit down and copy the whole thing by hand, as with the ancient books on parchment that we have today. What a great achievement it was.
At Sinai, they discovered ancient manuscripts stored away in chests. In those days, copying the Gospels was hard, costly work, and many churches had no Gospel book. So Constantine the Great gathered scribes and skilled calligraphers and had copies of the Gospels made. He distributed them free of charge from Constantinople, so that the churches, or at least the larger ones, could have their own copies.
So that people might have their own Gospel books. Now, another of Constantine’s actions: by decree, he struck at the power of wealth. Capital struck back at him. Constantine also supported small landowners.
He supported farmers and workers. He protected widows and orphans. Constantine the Great showed deep concern for the care of those in need.
This was the path Constantine the Great followed through the decrees he issued. And what was his greatest contribution? He protected the Orthodox Church. When Arius appeared, he opened his filthy mouth and preached against the divinity of Jesus Christ.
It was Constantine the Great who summoned the fathers of the Ecumenical Council to Nicaea in Asia Minor in the year 325, so that they might compose the Creed. He came before the assembled bishops, and there his humility became clear. Though he was emperor of East and West, he showed no selfish pride. He bowed down and kissed the hands and feet of the fathers of the First Ecumenical Council.
At the First Ecumenical Council, many of the fathers bore the marks of martyrdom on their bodies, and they helped bring glory to Orthodoxy. This was the service Constantine the Great rendered. Yet after all this, some people say he should not be called a Saint. He truly was great. He was a Saint, and he founded an empire. Just imagine!
Think how many years the empire Constantine the Great founded on the Bosporus endured. How many? Eleven hundred years. Let Russia last eleven hundred years, and England eleven hundred years, and the United States nineteen hundred years! All these kingdoms are in danger; even the greatest empires will be swept away. And what of our modern state? It has existed for only a hundred and fifty years, and already we boast. Will we endure?
Think of it: eleven hundred years of a Christian state. And I must add this. As we have said, his repentance was light. His judgments were light. The first decree he signed, forbidding the persecution of Christians, was light. His gentle and peaceful conduct toward those who persecuted him was light. His laws were light.
What else made it a missionary state? What was the nation’s aim? To gather gold and silver, to exploit material resources? No. Byzantium’s aim was to bring people throughout the world to Christ. In the days of Constantine the Great, the Armenians, that noble people, became Christians. In his days, the Iberians of Georgia became Christians. In his days, the light of Christianity reached as far as India. It spread far and wide. It was a Christian state. Constantine built a Christian state. Today, on this holy day, we look at what Constantine the Great did to establish that state, and we also look at our own state. We have spoken of its decrees and how it conducted itself. Now, as we compare Constantine’s state with the state of today, which is called…
People say that the Greek state is the continuation of that earlier state, the Byzantine state. If we compare ourselves with them, we will find ways in which we resemble them. Ask me this: is our own state Christian?
Is our own state Christian? That is the question today, on this holy day when we celebrate the first ruler of Christendom. As we consider these things, we must ask: the Greek state, born from the blood of our ancestors, is it Christian?
The answer, in many respects, is no. For what was the very first thing Constantine the Great did?
He moved his capital from Rome to the Bosporus. If our people had had a little foresight when our modern state was founded, they would have moved the capital too. Even now, it could be done.
But it would take another great Constantine. Imagine a decree tomorrow moving Greece’s capital from Athens to somewhere far away in Thrace. It would draw people away from the filth gathered here. Great leaders have moved their capitals. Kemal moved his seat of government from Constantinople to Ankara, which was then a village.
We too should have moved the capital away from Athens, which has grown foul and corrupt, like a Babylon. Take the capital from here and place it farther north, in Florina, Edessa, Serres, Drama, or by the Evros River. Let it be there.
If the capital stood near the Evros River, those who govern our country would think very differently. We call ourselves a Christian nation, but what have we become? We are heading toward ruin. Of all the world’s capitals, Athens is the largest in proportion to its country. There are some hundred and fifty or sixty capitals, and Athens is the largest. Consumption, consumption, consumption! Think of Greece’s plight: one third of its people have gathered here in Athens. My God, my God, my God, just think of it.
Imagine if New York held one third of the people of the United States. How many would that be? Seventy million! Could a city stand under the weight of seventy million? Sofia has half a million people, Belgrade half a million, Bucharest half a million. Here everyone has gathered, the lame and the blind, everyone. It is like the pool of Siloam, the pool of Bethesda...
Under its shelters lay a multitude of sick people, as today’s Gospel says, and so on. This is a sickness: a swollen head has formed. The first step, then, would be to move the capital and clear away the filth, dishonor, and uncleanness from here.
And the depravity that has ruined Athens. Let Athens empty out. But it will not empty out that way. How will it empty? My God, my God, I do not want to speak of it now. I want to stop. Yet it will empty. Oh, my God, my God, pray! It will empty until no human voice is heard there. Athens will be emptied in just a few hours, when the black birds spoken of by Saint Kosmas the Aetolian appear overhead.
Then, if people can cross the Isthmus of Corinth in time and reach the blessed little islands, scattering in every direction, the city will be left desolate. Many places will lie deserted because of fornication, adultery, and crime, and because of the great houses built with the blood of the poor. All these will empty, my brothers and sisters, and Athens will not be the only city. Other great cities will too. A great disaster will come. Yet people keep building houses and buying apartments, thinking they have found a secure place here...
A great disaster will come. Yet people keep building houses and buying apartments, thinking they have finally found a place to anchor. You think you have come to safe harbor, but you are sitting on a volcano that could erupt at any moment.
So the first thing he did was move his capital. The second was to raise a column there, high above the city, with these words upon it: “One is Holy, one is Lord, Jesus Christ, to the glory of God the Father. Amen.”
If we were a Christian state, we would raise an enormous cross on Lycabettus Hill or the summit of Mount Penteli, visible from every part of the Athens basin and far beyond. It would say: “Greece, in this sign conquer.”
That is what we should have written. A cabinet meeting was recently held because a university professor in Sweden offered his entire fortune to build a cross on Lycabettus Hill, a cross that would be seen and shine out over the whole world. The ministers laughed. One of them said that instead of raising the Precious Cross...
...on the summit of Lycabettus Hill, it would be better to raise a statue of Apollo on that cross. Apollo! So we have become Julians the Apostate, rather than Constantines. That is what we have become.
And I, humble as I am, struggled to build a cross above Florina, on a hill of historic importance. It stands thirty-three meters high, one meter for each year of our Christ’s earthly life. How I suffered to get it built! The children of darkness, the children of the Antichrist, of atheism and corruption, did not want that cross raised. But in defiance of the demons, it was built.
Serbian women come across the border from Prilep, from the monastery. They come barefoot, yes, barefoot. They climb up to the cross, embrace it, and weep. In this sign, conquer.
A Christian state, a Christian state! Where is its sign? A Christian state! What did Constantine the Great do? He closed all the nightclubs.
The nightclubs, he shut them all down and made people go home early, sleep the sleep of the righteous, and work. Now the nightclubs in China are closed. In China, I tell you, they're closed. Not a single one is open. By nine o'clock, night has fallen and everyone is in bed. Then they all get up early in the morning, go to work, and do farm work. And speaking of farm work, my goodness, I went to Prespa and saw it for myself.
For twenty years, I believe. But in China, everyone from the president down to the office messenger spends three hours working in the fields. Here, meanwhile, there seems to be no end to the confusion. We have more public employees than all the Balkan countries put together.
Ah, look at the budget! A day of joy, a day of gladness, a day of celebration, a historic day when they draw up the budget. Draw it up! Even if everything turned to gold for us to consume, there would soon be nothing left.
So Constantine the Great ordered those establishments to close, and they closed.
And the nightclubs, how many are there here in Greece? Count them: a hundred, two hundred, three hundred, nearly five hundred. Greece has ten thousand nightclubs, I tell you. Yet no one goes to Vespers, to the Vespers of God. The bell rings, and no one comes; the priest is all alone in the church. But when the devil rings his bell at night for his own vespers in those nightclubs, thousands, even millions, are there.
Women in these clubs empty people’s wallets and take their money. And terrible crimes take place. Up there in Ptolemaida, a city under my spiritual care...
...fourteen or fifteen nightclubs have opened. They stay open past two, three, even four in the morning. Young people come out drunk, crash their cars, and are killed on the roads. Terrible things happen, and no one intervenes.
“Freedom,” they say. “Democracy!” Democracy, freedom: they say it is all fine, that people should enjoy themselves. If Constantine the Great were here, one order from him would put an end to it. Another order of his closed the oracles.
Places of divination, and even here in Athens, they say mediums are running rampant. Mediums! Sorcerers and witches are running rampant too. They’ve even brought some over from India. I don’t know what they’re called; they have some strange name. But they’ve brought over some kind of sorcerers.
The Ascension, the Annunciation... He made Holy Scripture an official book of his state and had it printed as the first book from the state printing house. And here, who did anything like that? Only one man: Kapodistrias. When he came to our homeland, what was the first book he issued? A prayer book, so every home could have one. If we had a state today, it would print Holy Scripture at its own expense and distribute it freely throughout our homeland as a national book.
Sadly, none of this is happening. Nothing from Holy Scripture is being spread among our people. What did Constantine the Great do? He established Sunday, the Lord’s Day, as a day of rest. No one was out on the roads, absolutely no one. Everything was closed.
Now Sunday has been done away with in our homeland. It has become a day for excursions. The car has swallowed Sunday; it is gone. Thousands of cars take to the roads, and the next day our highways are stained with the blood of the dead and injured.
Sunday is gone. I have told you this before: if you go to Israel, their day is Saturday, the Sabbath. The Turks have Friday, and the Jews have Saturday. Go to Israel on a Saturday and see. They are a remarkable people, just a handful. I do not approve of everything they do, but look at what this small people has achieved.
On the Sabbath the streets are empty. No one is out. Only two cars move through Israel, they say: the police officer’s and the doctor’s. Let another car dare to come out, and the people themselves will stop it. The Sabbath! My God, my God, what has become of you, Greece? On Sunday everyone goes out to amuse themselves, to indulge in excess, to do whatever they please. Sunday as a holy day has vanished. Constantine the Great called it a radiant day, a holy day, a day of light, a day of the sun. None of that remains in our nation.
Our nation and those who govern us, whether they are prefects, ministers, prime ministers, or the president of the republic, do not go to Church. None of these leaders sets foot in the Church anymore or gives the people an example of regular church attendance. Sunday has become a day of entertainment. Compare what Constantine the Great did with what is happening here in our homeland. We come to this sad conclusion: our state no longer bears the marks of a Christian state.
So what is this state of ours? You ask me what it is. A courageous bishop of blessed memory, a man from Macedonia, answered that question.
His name was Irenaios, Bishop of Kassandreia: a man of high principle, a great and faithful bishop, devoted to his calling. What did he say when asked what the Greek state was? “A Masonic state,” he answered. Yes, Masonic. Look at its laws. Can you not see what is happening? If we had a truly Greek state, would it permit the things happening in Greece? Alongside everything else I have mentioned, women are being stripped bare.
They strip women completely naked and display them at beauty pageants like butchers hanging bare meat on hooks. You did not go to protest. You people here did not go, because we have grown lukewarm and indifferent. What happens around us no longer moves us. You so-called Christians in the religious associations did not go to protest any of this. And yet hundreds of women in Athens did go, women who were not members of religious groups.
It was not the religious women. No, it was women from outside religious circles, women who cared. They came together, organized, and protested strongly against the beauty pageants being held in Athens, with their unprecedented nudity and shamelessness.
And yet the Christians say nothing. Do you not see what is happening in Turkey? Turkey, Turkey, what is happening there?
Why is this happening? The Ministry of Education issued an order. Listen and see what a sorry state we are in. We ought to weep and sigh. We ought to bow our heads to the ground in shame. Look at what Turkey has done. Its Ministry of Education issued an order that, during the examinations, girls should appear at a ceremony wearing shorts. No, no. You were in Turkey. It stopped. And here, you see a little girl almost naked. Bravo, everyone applaud. Applaud! Applaud! Yet the whole nation does not rise up. I am deeply astonished. It should not be just five, ten, or a hundred people here shouting, ‘Shame!’ There should be a storm of protest, like thunder and lightning. The whole nation should rise, even with tears and cries, and protest within the lawful limits given to us by the Constitution of Greece. Otherwise, we will lose this struggle.
We have fallen below the Israelites, below the Turks, below every other people, though we have the most beautiful faith in the world. There is no faith under the stars more beautiful than ours. But we are lukewarm. We are unworthy. We have none of heaven’s fire. Our hearts are not stirred, and we do not act.
This is the Constantine whose feast we celebrated: Constantine, a sacred person; Constantine, a saint; Constantine, equal to the Apostles; Constantine, a great man of history. How many Constantines have there been? Count them on your fingers: eleven. Eleven Constantines, ending with the last Constantine.
What a coincidence: Constantine Palaiologos, who fell on May 29 on the field of honor, bearing the precious Cross. He received the immaculate Mysteries, asked everyone’s forgiveness, and then went to the towers.
And there the last Constantine fell from the tower. Years and years passed. And then, what a mystery this nation is, another Constantine appeared: a king and a most capable general. When he and his prime minister were united, people expected at any moment, and this is no lie, to hear the bells of Hagia Sophia ring and Constantine be proclaimed Constantine the Twelfth. But our sin, our crimes...
Our divisions destroyed that greatness and reduced the dream of our people’s great leaders to dust. We might have been under the dome of Hagia Sophia today, chanting the hymn for the emperor’s long life. Instead, we are here, and Masonic currents are shaking our land.
And our state is Masonic through and through. The infection has sunk deep into it. My fellow Christians, my brothers and sisters, to whom am I speaking? What sort of hearts do you have within you? Hearts with sacred and noble feelings?
So we must pray and call upon God to send us another Constantine, another Constantine, another Constantine: a great man of lofty spirit, a man able to save this nation.
And may our Greece, our small homeland, become a beacon again, a star again, a people chosen by God, proclaiming His mighty works to East and West. Amen.
Original transcript: Greek
Παναγία Δέσποινα, Άγιοι Άγγελοι και Αρχάγγελοι, Απόστολοι Δώδεκα, Διδάσκαλοι και Πατέρες Εκκλησίας, Όσιοι και Μάρτυρες, οι καλώς αθλήσαντες στεφανωθέντες, πρεσβεύσατε τω Κυρίω του ελεηθήναι τας ψυχάς ημών. Αμήν.
Και πάλιν, αγαπητοί μου, παρουσιάζομαι ενώπιόν σας για να ομιλήσω. Τι να ομιλήσω; Τα μεγαλεία του Θεού.
Αλλά ποιος είμαι εγώ, αγαπητοί μου, για να απευθύνω προς εμάς τα λόγια του Θεού; Όπως σας είπα και άλλοτε, εδώ εις την θέση θα έπρεπε να βρίσκεται ένας Άγιος Άγγελος και Αρχάγγελος. Για να κηρύξει τα μεγαλεία του Θεού.
Θα έπρεπε να βρίσκεται ένας από τους δασκάλους και πατέρας Εκκλησίας. Έπειτα και εξ απόψεως ανθρωπίνης, να κρίνουμε το πράγμα, δεν είμαι πια ιεροκήρυκας των 40 ή 50 ετών, είμαι πλέον ένας πρεσβύτης, ένας γέροντας επίσκοπος.
Και μετά βίας αναβαίνουμε εις το βήμα αυτό, διακηρύσσομε. Πρέπει εμείς να αποχωρήσουμε και να δώσουμε το βήμα στους νεοτέρους ιεροκήρυκας και θεολόγους. Αλλά δυστυχώς και οι νεότεροι θεολόγοι και ιεροκήρυκες ευρίσκονται υπό τον διωγμόν της επισήμου εκκλησιαστικής αρχής.
Και έτσι ερχόμεθα εδώ ενώπιόν σας. Και δεν έπρεπε μάλλον να μιμηθούμε το παράδειγμα του Ιωάννου του Ευαγγελιστού;
Που άμα πλέον γέρασε και δεν μπορούσε να κηρύξει, τον έπαιρναν οι μαθητές του και τον πήγαιναν στην αίθουσα του κηρύγματος. Και εκεί τι έκανε; Εκεί έλεγε, δεν έκανε πλέον κήρυγμα, αλλά έλεγε τρεις λέξεις: «Τεκνία μου, αγαπάτε αλλήλους». Παιδάκι μου, να αγαπάτε έναν στον άλλον. Κάτι παρόμοιο θα έπρεπε και εμείς να κάνουμε, αλλά εφόσον τώρα παρουσιαζόμαστε... Σας ευχαριστώ.
Να κάνετε υπομονή για να ακούσετε. Εδώ όποιος έρχεται για να ακούσει ρήτορα, εκκλησιαστικό ρήτορα, θα απογοητευτεί. Δεν πρόκειται να ρητορεύσουμε, ούτε ρητορεύσαμε ποτέ στη ζωή μας. Θα πούμε απλά λόγια.
Θα ακούσετε απλά λόγια βγαλμένα από την καρδιά ενός επισκόπου, που καίει η φλόγα του Θεού, η επιθυμία να δοξαστεί ο Θεός δια του λόγου Του. Το θέμα, ποιο είναι το θέμα σήμερα; Το θέμα μας το δίνει η σημερινή ημέρα. Σήμερον είναι η εορτή του Αγίου Κωνσταντίνου και της Ελένης.
Αυτή η εορτή συγκινεί τον ελληνικό λαό, διότι το όνομα Κωνσταντίνος συγκινεί ανέκαθεν, όχι τώρα, ανέκαθεν από παλαιοτάτης εποχής. Συγκινεί το όνομα Κωνσταντίνος πάσαν ελληνική καρδία, διότι συνδέεται με τους θρύλους της φυλής, με τα όνειρα της φυλής ότι πάλι με χρόνια, με καιρούς, πάλι δικά μας θα ’ναι.
Συγκινείται λοιπόν ο ελληνικός λαός όταν ακούει την λέξη Κωνσταντίνος. Αλλά συγκινείται ακόμη περισσότερο όταν σκεφτεί ότι ο πρώτος ο οποίος έφερε το όνομα αυτό είναι ο Κωνσταντίνος ο Α΄, ο πρώτος Κωνσταντίνος, ο οποίος ονομάσθη από την ιστορία Μέγας.
Δεν υπήρξε ένα μικρό και ασήμαντο πρόσωπο. Υπήρξε ένας από τους μεγαλύτερους άνδρας της ιστορίας, της παγκοσμίου ιστορίας. Κάτι παραπάνω, υπήρξε Άγιος. Άγιος! Ακούτε αμέσως να ουρλιάζουν, να ουρλιάζουν τα σκυλιά του διαβόλου, οι άπιστοι και οι άθεοι, κράχτες της απιστίας και αθεΐας. Άγιος; Καλά, στρατηγός, βασιλιάς, αυτοκράτορας, αυτά και λοιπά παραδεχόμεθα, αλλά Άγιος; Όχι, σου λέει, δεν είναι Άγιος.
Γιατί δεν είναι Άγιος; Γιατί λένε ότι ο Μέγας Κωνσταντίνος έκανε εγκλήματα, ότι σκότωσε τον Κρίσπο, σκότωσε τη Φαύστα και άλλα εγκλήματα διέπραξε και δεν πρέπει να ονομάζεται Άγιος. Τι έχουμε να απαντήσουμε σε αυτούς, τους κράχτες της απιστίας και αθεΐας, που πολεμούν τον Μέγα Κωνσταντίνο μόνο και μόνο διότι ο Μέγας Κωνσταντίνος υπήρξε Χριστιανός;
Αν δεν ήτανε Χριστιανός, αλλά ήταν ειδωλολάτρης όπως ο Ιουλιανός... Αντιθέτως, τον Ιουλιανό που πρόδωσε τον Χριστιανισμό τον επαινούνε, πολλοί τον επαινούνε, τον εγκωμιάζουν, και οδός ακόμα των Αθηνών φέρει το όνομα του Ιουλιανού.
Ενώ ο Κωνσταντίνος, επειδή υπεστήριξε σθεναρώς τον Χριστιανισμό, μισείται και διαβάλλεται και συκοφαντείται από τους εχθρούς του Χριστιανισμού.
Τι έχουμε να απαντήσουμε σε αυτούς που λένε ότι δεν είναι Άγιος; Να απαντήσουμε. Λησμονούν αυτοί οι κύριοι ότι μες στην πίστη μας υπάρχει ένα μεγάλο πράγμα. Ποιο μεγάλο πράγμα; Το μεγάλο αυτό πράγμα που υπάρχει στην πίστη μας είναι μία λέξη.
Είναι η μετάνοια. Λοιπόν, η μετάνοια τι είναι; Όπως έλεγαμε και άλλοτε, η μετάνοια είναι ο Ιορδάνιος ποταμός. Τι λέγω Ιορδάνιος ποταμός; Κάτι ανώτερο από τον Ιορδάνιο ποταμό. Διότι εάν ο αμαρτωλός περάσει μία, δύο, τρεις, τέσσερις, εκατό φορές στον Ιορδάνη, χίλιες φορές στον Ιορδάνη, δεν αγιάζει.
Δεν αφήνει ούτε μία αμαρτία. Ενώ όμως αντιθέτως, ένα δάκρυ που πέφτει από τα μάτια του αμαρτωλού μέσα στο ιερό μυστήριο της εξομολογήσεως, ένα δάκρυ από αυτά τα δάκρυα γίνεται Ιορδάνης ποταμός, γίνεται ωκεανός και πλένονται όλα τα αμαρτήματα του ανθρώπου.
Η μετάνοια είναι μεγάλο πράγμα. Η μετάνοια παίρνει το κοράκι και το κάνει περιστέρι. Η μετάνοια παίρνει ένα τελώνη και τον κάνει ευαγγελιστή. Η μετάνοια παίρνει ένα ληστή και τον κάνει κήρυκα του Ευαγγελίου.
Η μετάνοια παίρνει ένα σάβλο διώχτη φοβερών και βλάστημων και τον αναδεικνύει έναν διαπρύσιον κήρυκα του Ευαγγελίου. Η μετάνοια. Αν δεν υπήρχε η μετάνοια, ο Παράδεισος αδιανόητος θα ήταν. Δεν θα είχαμε εορτολόγιο, εορτολόγιο δεν θα είχαμε, δεν θα είχαμε Αγίους. Έχουμε Αγίους διότι δεν υπάρχει Άγιος ο οποίος δεν έκλαυσε και δεν μετανόησε τα αμαρτήματά του. Άγιος γίνεται διά της μετανοίας, άλλη θύρα δεν υπάρχει, μία είναι η θύρα, η θύρα της μετανοίας. Δεύτε προς με πάντες οι κοπιώντες καγώ αναπαύσω υμάς.
Και ο Μέγας Κωνσταντίνος δεν γεννήθη Άγιος, έγινε Άγιος, μετενόησε, διέπραξε σφάλματα, διέπραξε σφάλματα, λοιπόν μετενόησε, μετενόησε ειλικρινώς. Τους τελευταίους μήνας που προαισθάνθη ότι θα απέθνησκε, εκάλεσε τους Επισκόπους και τι έκανε; Κάτι το οποίο δεν κάνει κανείς από εμάς.
Εμείς ντρεπόμεθα να πάμε στον πνευματικό και να πούμε τα αμαρτήματά μας, ενώ εκείνος δεν ντράπηκε να πει τα αμαρτήματά του. Ενώπιον μιας ιεράς ομηγύρεως επισκόπων είπε τα αμαρτήματά του όλα και έκλαψε και μετά από αυτά εβαπτίστηκε σε μεγάλη πλέον ηλικία, όπως εβαπτίζοντο στην παλιά εποχή.
Εβαπτίστηκε και από την ώρα που βγήκε από την κολυμβήθρα δεν φορούσε πλέον τη χλαμίδα, την πορφυρική χλαμίδα, τα βασιλικά ενδύματα, τα λαμπρά και μεταξωτά ενδύματα· φορούσε τη λευκή στολή του βαπτίσματος.
Μετανόησε ειλικρινώς και τη νύχτα σηκωνότανε και, όπως ο Δαβίδ έκλαιε τα αμαρτήματά του, έκλαιε και αναστέναζε. Συνεπώς είναι Άγιος, διότι μετανόησε όπως μετανούν οι μεγάλοι αμαρτωλοί κλπ. Άγιος, ναι Άγιος, αλλά και εξ άλλων απόψεων κρινόμενος ο Μέγας Κωνσταντίνος είναι μία μεγάλη φυσιογνωμία που προσέφερε ιστορικάς υπηρεσίας εις τον Χριστιανισμό.
Είναι ένα αστέρι που φεγγοβολεί και αστράφτει μέσα εις τον κόσμο των πνευμάτων. Είναι αστέρι πρώτου μεγέθους ο Άγιος Κωνσταντίνος. Λάμπει, φως είναι ο βίος του, η ζωή του. Φως προπαντός είναι η κλήσις του.
Ποιες είναι οι κλήσεις του? Η κλήσις με την οποία τον εκάλεσε ο Θεός ομοιάζει καταπληκτικώς με την κλήση του Απόστολου Παύλου. Όπως μορίζουμε όλοι, όπως τον Απόστολο Παύλος τον εγκάλεσε ο Θεός διοράματος θρηκού οράματος, όπως ο Απόστολος Παύλος όταν μετέβαινε στην Βεβάδιζε την Οδόν της Δαμασκού, εκεί είδε φως μέγα, φως λαμπρόν, φως υπερλαμπρόν, φως ως τον ήλιον και υπέρ τον ήλιον και άκουσε φωνή Σαούλ, Σαούλ Τιμεδιώκης, όπως εκείνος λοιπόν τον εκάλασε διοράματος, το οράματος έτσι και τον Άγιο Κωνσταντίνο τον εκάλασε διοράματος, οράματος ιστορικού, οράματος το οποίο αναφέρουν οι σύγχρονοι πολεμιστές,
οι σύγχρονοι ιστορικοί. Τι όραμα; Το γνωρίζουμε, ότι όταν έφτασε απ' έξω από την Ρώμη και ο στρατός του αντιπάλου του ήταν διπλάσιος και τριπλάσιος και η ήττα του Μεγάλου Κωνσταντίνου ήταν βεβαία, λοιπόν εκεί όπως ήταν στενοχωρημένος, Βλέπει το μεσημέρι απάνω, μεσημέρι κατά σήμερα, βλέπει επάνω στον ουρανό σημείον μέγα, βλέπει τα άστρα του ουρανού να σχηματίζουν τίμιον σταυρόν, φεγγοβόλον και αστραποβόλον, βλέπει κατόπι κάτω από τον σταυρό ένα σύνθημα: «Κωνσταντίνε, εν τούτω νίκα».
Και από την ώρα εκείνη πλέον επείσθη ο Μέγας Κωνσταντίνος ότι το μέλλον της ανθρωπότητας ανήκει στον Χριστιανισμό και από την ώρα εκείνη κατήργησε τη ρωμαϊκή σημαία που ήταν αετός και θέσπισε πλέον τον Λάβαρον, το οποίο Λάβαρον προηγήθη της στρατιάς της μικράς αλλά και ενδόξου στρατιάς και με το σήμα αυτό, «εν τούτω νίκα», ενίκησε παρά την Μουλβία γέφυρα, ενίκησε τον Μαξέντιο και εισήλθε την επόμενη μέρα.
...ημέρα στην Ρώμη, την αιωνία πόλη, και διακήρυξε εις όλη την πόλη ότι η νίκη του οφείλεται όχι στους λεγεώνας, όχι στα ειδωλολατρικά σήματα, αλλά εις τον Χριστιανισμό, εις τον Τίμιο Σταυρόν. Φως λοιπόν υπήρξε η κρίση του, αλλά φως υπήρξε και το πρώτο διάταγμα που υπέγραψε. Πρώτο διάταγμα, τι είναι; Στοπ. Τι στοπ; Στοπ εις τους διωγμούς. Τελείωσαν οι διωγμοί. Τι διωγμοί; Για φανταστείτε εμείς τώρα, οι χριστιανοί, οι καλοπερασάκηδες, που δεν έχουμε αισθανθεί...
Δεν έχουμε αισθανθεί τίποτα απολύτως στη ζωή μας και δεν μας στοιχίζει τίποτα ο Χριστιανισμός, δεν μας στοιχίζει τίποτα. Δεν μπορούμε να φανταστούμε οποία ευεργεσία προσέφερε στον Χριστιανισμό ο Μέγας Κωνσταντίνος.
Διότι για μετρήστε με τα δάχτυλα, όχι ένα χρόνο, όχι δύο χρόνια, όχι 38 χρόνια όπως ήταν ο παράλυτος της παραβολής, της σημερινής παραβολής, όχι 100 χρόνια, όχι 200 χρόνια, όχι, αλλά 300 χρόνια. Θεέ μου, Θεέ μου, εβάσταξε ο διωγμός εναντίον των χριστιανών.
Απηγορεύεται να είναι κανείς χριστιανός και μόνο η λέξη «χριστιανός» ήταν αιτία καταδίκης. Δεν ξέρετε τίποτα άλλο, είσαι χριστιανός, τελείωσε. Δεν ξέρετε τίποτα άλλο. Έφτανε μόνο ότι είσαι χριστιανός. Τα μαρτύριά τους ήταν αφάνταστα.
Οι πυροσίες των κατησχοντών, όλοι οι πυροσίες των κατησχοντών, Λοιπόν, αυτοί δε τα σώματά των εβασανίζοντο. Όποιος διαβάζει τα μαρτυρολόγια ανατριχιάζει, ανατριχιάζει από τα φοβερά μαρτύρια. Άλλων έβγαναν τα δόντια, άλλων κόβανε τις μύτες, κόβανε τα αυτιά, τα πόδια, τα χέρια, άλλους τους άλειφαν με πίσσες και τους έκαιγαν σαν λαμπάδες,
Τα λαμπάδες, άλλους τους κλείνανε μέσα στα μπουντρούμια, άλλους τους ρίπτανε μέσα στα αμφιθέατρα, μέσα στα άγρια θηρία και γινόταν βορά λεόντων και τίγριων και άλλων αγρίων θηρίων. Και άλλους τους ρίπτανε μέσα στις λίμνες και άλλους τους ξεγυμνώνανε γιατί τους βάλανε πάνω σε παγωμένες λίμνες και εκκρυσταλλώνονταν τα κορμάκια τους. Αφάνταστα τα μαρτύριά τους. Πόσοι μάρτυρες, οι μάρτυρες, οι μάρτυρες, πόσοι μάρτυρες, οι μάρτυρες, πώς μετρήστε; Μέχρι το πρωί θα μετράμε. Δώδεκα εκατομμύρια μάρτυρες θυσίασαν τη ζωή τους γι' ό,τι μεγάλο και υψηλό υπάρχει στον κόσμο, για τη δόξα του Χριστού μας. Στα 407 χρόνια η Εκκλησία στις κατακόμβες, στα σπήλαια, στις σπηλιές, που δεν υπήρχαν εκκλησίες. Δεν υπήρχαν εκκλησίες, αλλά εκκλησίες ήταν οι καρδιές των ανθρώπων. Τώρα εκκλησίες υπάρχουν και εκκλησιανοί δεν υπάρχουν. Τότε εκκλησίες δεν υπήρχαν και υπήρχαν εκκλησίες, οι χριστιανοί. Και οι χριστιανοί μέσα στις κατακόμβες, μέσα στα σπήλαια, στις σπηλιές όπου ήταν, ήτανε, ύψωναν χείρες προς τον Θεό και παρακαλούσαν τον Θεό να γίνει ειρήνη στην Εκκλησία, δώσει ειρήνη.
το γλυκό όνομα και πράγμα, και ύστερα από 300 χρόνια ήκουσε ο Θεός, ήκουσε ο Θεός τας προσευχάς, τας δεήσεις, ήκουσε των στεναγμών των χριστιανών και έδωσε την ειρήνη. Και η ειρήνη ήρθε εις τον κόσμο, εις τον Χριστιανισμό διαμέσου του εκλεκτού οργάνου της Θείας Προνοίας, ο οποίος ήταν ο Μέγας Κωνσταντίνος.
Πώς λοιπόν να μην εκφράσουμε ευγνωμοσύνη στον Μέγα Κωνσταντίνο δι' αυτό το μεγάλο κατόρθωμα που έκανε, να απαγορεύσει τους διωγμούς εναντίον των χριστιανών, το διάταγμα το οποίο υπέγραψε με τα άγια του χέρια;
Α, λένε μερικοί σημερινοί ψευτοχριστιανοί, αχ, έβλαψε ο Κωνσταντίνος, καλύτερα να ήταν διωγμός, μέσα στους διωγμούς είναι καλύτεροι οι χριστιανοί. Ναι, τα λέτε εκτός χορού, εκτός χορού, ας γίνει κάνας διωγμός, κανένας διωγμός, όπως έγινε κανένας διωγμός ή όπως γίνεται διωγμός τώρα στα ολοκληρωτικά καθεστώτα.
Ας γίνει κανένας διωγμός και θα δούμε εδώ πέρα πόσοι θα μαζευτούν. Μία απειλή ότι όποιος θα πάει εδώ στην αίθουσα θα τιμωρείται με ένα χιλιάδικο ή δύο χιλιάδες. Μία απειλή ότι θα υπάρχει κάποιο όργανο εδώ πέρα και θα σημειώνει τους ανθρώπους. Εγώ, να μου τρυπήσετε τη μύτη μου εάν θα είστε μέσα δέκα.
10, 10 θα είστε, 10 θα είστε. Τώρα εδώ, τώρα δεν μας στοιχίζει τίποτα, τίποτα δεν μας στοιχίζει ο Χριστιανισμός· τότε στοίχιζε το παν, το παν στοίχιζε, τα πάντα στοίχιζε. Και παιδιά και γυναίκες και ό,τι υπήρχε στον κόσμο. Τώρα είναι ένας αδάπανος Χριστιανισμός, δεν στοιχίζει τίποτα.
Λοιπόν, αυτοί που λένε ότι προτιμούσαν το διωγμό είναι εκτός χορού. Να ήταν στον χορό μέσα, στον χορό των μαρτυρίων, των φοβερών εκείνων μαρτυρίων, δεν θα έλεγαν αυτά τα πράγματα. Έπειτα λησμονούν αυτοί, τι λησμονούν; Την αδυναμία του ανθρώπου. Κύριε, μη εισαγάγεις εμάς εις πειρασμόν, μη ρίψεις εμάς εις πειρασμόν. Πρέπει να παρακαλούμε τον Θεό να μη εισαγάγεις εις πειρασμόν, διότι είναι αδύνατος ο άνθρωπος.
Βλέπουμε τους μάρτυρας, δώδεκα εκατομμύρια, αλλά δεν βλέπουμε όμως και πόσοι και πόσοι άνδρες και γυναίκες εγονάτισαν κάτω από το διωγμόν και προδώσαν τον Χριστό, άνθρωποι αδύνατοι. Εάν ένας Πέτρος αρνήθηκε τον Χριστό, φανταστείτε τι άρνηση συνετελέστηκε τους τρεις αιώνας.
Και ήταν μεγάλο κύμα προδοσίας και άνθρωποι πολλοί ηρνήθησαν τον Χριστό, και άνδρες και γυναίκες. Λοιπόν, προσέφερε η Περαισία να φυσβεί τον, διότι κατέπεψε των ημερών των διωγμών. Φως οι κρίσεις του, φως υπήρξε το διάταγμα το οποίο υπέγραψε και με το οποίο απηγορεύθη ο διωγμός των χριστιανών.
Φως υπήρξε ακόμα η ευγένεια της ψυχής του ή των ευγενείς ή των ποιητής για και πράγματος. Ο Μέγας Κωνσταντίνος, αν και ερχότανε στιγμές κατά τις οποίες οργιζόταν και θύμωνε διά πράγματα τα οποία συνετάρασσαν την Βυζαντινή Αυτοκρατορία, λένε ότι σε ένα άγαλμά του τη νύχτα, σε ένα άγαλμά του επήγαν τη νύχτα εχθροί του και σπάσανε το κεφάλι του αγάλματος, δώσανε μια και το σπάσανε το κεφάλι του αγάλματος και το πρωί το άγαλμα ήταν χωρίς κεφάλι, αποκεφαλισμένο.
Αποκεφαλισμένο, δεικνύοντας έτσι το μίσος εναντίον του ειδωλολάτρη, το μίσος. Μετά πήγανε, το κατήγγειλαν στον Μέγα Κωνσταντίνον, ότι σπάσαν το κεφάλι, δεν έχει το κεφάλι, το άγαλμα χωρίς κεφάλι. Και εδώ τι έκανε εκείνος; Έβλεπε το χέρι του εδώ.
Ευχή, Ότι έλεγε ότι αν δω, λέει, έναν κληρικό, έναν εαυτόν κληρικό να αμαρτάνει, λέει, δημοσία, εγώ θα τον καλύψω με τη χλαμίδα μου για να μην βλέπουν οι άνθρωποι τα αμαρτήματά του. Τούτο παρεξηγείται, τούτο θεωρείται, τούτο δεν σημαίνει ότι ο Μέγας Κωνσταντίνος υποστηρίζει την ασυδοσία.
Την ασυδοσία, υποστηρίζει την ασυδοσία, την ασυδοσία και ατιμωρησία των κληρικών. Όχι, αλλά τι δείχνει; Τον πόθο του, τον ζήλο του, μέσα στην Εκκλησία να υπάρχουν σκάνδαλα. Πράγματα, σκάνδαλα είναι μεγάλο εμπόδιο μέσα στην Εκκλησία.
Γι' αυτό έλεγε ότι άμα δω κληρικό θα τον σκεπάσω με την χλαμίδα μου για να μην φαίνονται τα αμαρτήματά του στους πολλούς. Φως λοιπόν υπήρξε η επιείκειά του και η αγάπη του και το ζωηρό ενδιαφέρον του.
Φως ακόμα η προστασία την οποία προσέφερε μέσα στον Χριστιανισμό ολόκληρο. Φως η νομοθεσία του. Η νομοθεσία του ήταν χριστιανική, πρώτη φορά παρουσιάστηκε νομοθεσία χριστιανική. Ποια είναι η νομοθεσία του; Ήθελε να θεμελιώσει ο πόθος του Μεγάλου Κωνσταντίνου.
Ήθελε να θεμελιώσει ένα σπάνιον όραμα, σπάνιον όραμα. Ποιο όραμα; Να κάνει κράτος χριστιανικό, χριστιανικό κράτος. Πώς; Τι επεδίωξε; Πρώτα πρώτα, όπως ο Αβραάμ ήκουσε «έξελθε εκ της χώρας σου» και εξήλθε εις χώρα την οποία θα σου δείξω.
Όπως φωνήε, κάλασε τον Αβραάμ να αφήσει την χώρα της δολατρίας και να πάει μακράν και να καταστρέψει τη χώρα μακράν, ξένη μακράν Έτσι και ο Μέγας Κωνσταντίνος ήκουσε φωνήν εκ του ουρανού: «Έξελθε, να βγεις, έξελθε εκ της Ρώμης, εκ της αρχαίας Ρώμης, της μεγάλης Πόρνης» της Βαβυλώνος, της Πόλεως του Εγκλήματος και των διαφόρων κακιών, διαφθοράς. Έξελθε εκ της Ρώμης.
Δεν στάθηκε πλέον ούτε μια μέρα στη Ρώμη, ούτε μια μέρα. Τον παρακαλούσαν να μείνει στη Ρώμη. «Όχι, δεν μένω στη Ρώμη που εμόλυνθη με τα αίματα των μαρτύρων και των Αγίων». Έφυγε από τη Ρώμη και αναζήτησε να χτίσει νέα πρωτεύουσαν, και αναζήτησε σε πολλά μέρη να χτίσει νέα πρωτεύουσαν.
Αλλά περίεργο πράγμα, ας μην πιστεύουν οι άπιστοι, εμείς πιστεύουμε ότι όπου έρχονταν οι χτίστες, όπου ορίζετο πόλη, νέα πόλη να χτιστεί, μαζεύονταν τα εργαλεία, εκεί έρχονταν αετοί, άσπροι αετοί, και παίρνανε τα εργαλεία και τα μετέφεραν όλα. Πού τα μετέφεραν; Όλα στο Βόσπορο, όλα στο Βόσπορο. Εκεί τα μετέφεραν τα εργαλεία των χτιστών, να χτιστεί στο Βόσπορο. Ήταν σημείο του ουρανού ότι έπρεπε να χτιστεί η πόλη στο Βόσπορο.
Και έκτισε την πόλη στον Βόσπορο, εκεί στον Κεράτιον Κόλπο, εκεί εκτίστηκε η πόλη, η πρώτη πόλη, που ήταν πρώτα χέρσο, θάμνοι, τίποτα δεν υπήρχε, μόνο το κύμα του Βόσπορου έλουζε τας ακτάς. Εκεί λοιπόν αποφάσισε να χτίσει την πρώτη πόλη, την μεγαλύτερη πόλη, την πρωτεύουσα της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Έκτισε την πόλη, την Κωνσταντινούπολη εκεί πέρα, πρώτη πόλη, καθαρά, δεν υπήρχαν μέσα ειδωλολάτρες.
Δεν υπήρχαν μέσα ποιούντες σκάνδαλα, δεν υπήρχαν άθεοι και άπιστοι, καθαρά η πόλη. Και το πρώτο έργο που έκανε, ποιο ήταν; Τι έκανε το πρώτο έργο για να δηλώσει ότι είναι η πόλη χριστιανική; Έχει σε ένα στήνο μια κολόνα πελώρια, πελώρια κολόνα, 40, 50, 60 μέτρα ψηλά Να φαίνεται από όλο το Βόσπορο, από όλα τα κύματα του Βόσπορου, να βλέπει ξηρά και γη.
Εχθροί και άνθρωποι, δαίμονες και άγγελοι. Ύψωσε μια κολόνα 60 to 70 μέτρα. Και απάνω σώζονται τα ερείπια της κολόνας αυτής. Επάνω στην κολόνα αυτή. Τι επάνω; Άναψε φωτιά. Αναψε αυτά Εφωταγωγείτο επάνω η κολόνα.
Και επάνω στην κολόνα, στην κορυφή, τι είχε; Τον Τίμιο Σταυρό. Ακτινοβόλο τον Τίμιο Σταυρό. Και από κάτω τι έγραφε; Εἷς Ἅγιος, εἷς Κύριος, Ἰησοῦς Χριστός, εἰς δόξαν Θεοῦ Πατρός. Ἀμήν.
Και έκτοτε έλαβε μέτρα για την εκχριστιάνιση της κοινωνίας. Ποια τα μέτρα του; Πρώτα πρώτα, διαταγές. Διαταγές. Πολλά πράγματα, αδελφοί μου, λύονται με διαταγές. Χίλια κηρύγματα μπορεί να κάνουμε και να μην κατορθώσουμε να κλείσουμε ένα κέντρο διασκεδάσεως.
Αλλά είναι μεγάλη η ευθύνη, οι δυνάμεις, η μεγάλη εξουσία, η κρατική εξουσία. Λοιπόν υπέγραφε διατάγματα, διατάγματα χριστιανικά, διατάγματα τα οποία απέβλεπον στην κάθαρση της κοινωνίας, διατάγματα τα οποία απέβλεπον στην ανύψωση της στάθμης της ηθικής, θρησκευτικής.
Διάταγμα, ως παράδειγμα αναφέρω τέσσερα πέντε διατάγματα, έξι διατάγματα του Μεγάλου Κωνσταντίνου. Ναι, το πρώτο, ένα από τα διατάγματα, ποιο είναι; Από αύριο κλείνουν όλα τα νυχτερινά κέντρα. Ο Μέγας Κωνσταντίνος από κάτω.
Όλα ήταν κέντρα διαφθοράς που μαζευόταν γυναίκες αμαρτωλές, γυναίκες αμαρτωλές κάτω από την προστασία των θεών και αμέσως εξετελέστη καθ' άπασαν την αυτοκρατορία η διαταγή του και τα κέντρα της διαφθοράς, τα οποία στεγάζονταν κάτω από την προστασία θεών και θεαινών των αισχροτήτων.
Κέντρα της Αφροδίτης, κέντρα του Βάκχου, κέντρα ιδρυματικά, κέντρα αισχρά της διαφθοράς.
Τα κλείσε πέρα ως πέρα ο Μέγας Κωνσταντίνος. Άλλο διάταγμα, θέτε άλλο διάταγμα. Έκλεισε τα μαντεία. Τους μάγους που γυρίζανε με κέρατα κρεμασμένα, με τούτο, με εκείνο, με άλλα αυτά, και εκμεταλλεύονται το λαόν και υπάρχουν το λαόν και δημιουργούν ρεύμα ειδωλολατρίας και απέτρεπαν το λαόν από τη χριστιανοσύνη. Τα κλείσε, άλλοι δεν τα εκκλίνονται όλα τα μαντεία. Όλοι οι μάγοι καταδιώκονται, όλοι οι μάγοι, από αύριο, λέει ο Κωνσταντίνος.
Ούτε μία βλαστημία δεν θα ακούεται εναντίον του Χριστού. Όλα τα συγχωρώ, ένα δε συγχωρώ, λέει ο Κωνσταντίνος, τη βλαστημία δε συγχωρώ. Όποιος βλαστημήσει το όνομα του Χριστού, το υπέρ παν όνομα, αυτός αμέσως συλλαμβάνεται και θα πηγαίνει εξορία ή να μην εκτελείται.
Απαγόρευσε τη βλαστημία καθ' άπασαν την Βυζαντινή Αυτοκρατορία. Άλλο μέτρο το οποίο έλαβε ήταν ότι ετίμησε την Κυριακή ημέρα, που ήταν άγνωστος τότε.
Λαμπρά ημέρα, «Αὕτη ἡ ἡμέρα ἣν ἐποίησεν ὁ Κύριος, ἀγαλλιασώμεθα καὶ εὐφρανθῶμεν ἐν αὐτῇ», εκήρυξε την ημέρα αυτήν ως ημέρα λαμπρά, μεγάλη, σπουδαία και απηγόρευσε πάσα κίνηση, απηγόρευσε την Κυριακή ημέρα, όχι ιπποδρόμια, όχι αθλήματα, όχι αγωνίσματα, όχι κέντρα διασκεδάσεως, όχι καμία απολύτως, αλλά οι άνθρωποι της Εκκλησίας να μεταβαίνουν, πάσα κίνηση, αργία, τα πάντα, οι δρόμοι, τα αμάξια δεν τρέχανε στους δρόμους, ετίμησε την Κυριακή εν αργία.
Άλλη ενέργεια του Μεγάλου Κωνσταντίνου που δείχνει το μεγαλείο της ψυχής του, ότι στην εποχή εκείνη Αγίες Γραφές υπήρχαν πολύ ολίγες, γιατί δεν υπήρξε, γιατί δεν είχε ανακαλυφθεί η τυπογραφία, δεν ήταν τυπογραφία, δεν υπήρχαν τυπογραφεία τότε με τα τυπογραφεία, είναι πάνθινος η γραφή, Παύθινος συγγραφής. Διαβάστε τον βίο του Αγίου Ιωάννου Καλυβίτου να δείτε ότι ένα Ευαγγέλιο είχε μεγάλη αξία.
Χίλιες λίρες, χίλιες, στοίχιζε πάρα πολύ διότι γραφόταν επάνω σε δέρματα, σε δέρματα και να γράψει ένα τέτοιο βιβλίο θες μήνες. Να καθίσεις κάτω να το γράψεις το βιβλίο αυτό, όπως τώρα αυτά τα αρχαία βιβλία πάνω σε περγαμηνές. Μια μεγάλη ανακάλυψη.
Ανακάλυψες στο Σινά, στο Σινά ανακαλύψαν αρχαία χειρόγραφα, παλαιά, μέσα σε ντούκες αυτά. Λοιπόν, ήταν τότε κοπιώδες και πολυδάπανον να γράφονται τα Ευαγγέλια και δεν είχαν εκκλησίες Ευαγγέλια. Και μάζεψε αντιγραφείς, καλλιγράφους, ο Μέγας Κωνσταντίνος και άρχισε να γράφει τα Ευαγγέλια και τα σκορπούσε δωρεάν τα Ευαγγέλια, δωρεάν από το Εθνικό Νότο Σιπήν, τυπογραφείων της Κωνσταντινουπόλεως, εσκορπίζονται δωρεάν τα Ευαγγέλια, εις τρόπον ώστε όλες τις εκκλησίες, τουλάχιστον το μεγαλύτερο ναόν.
Να έχουν τα Ευαγγέλιά τους. Λοιπόν, άλλη ενέργεια. Ενέργεια: χτύπησε, ποιος; Ο Μέγας Κωνσταντίνος, με διαταγή. Εχτύπησε το κεβάλεο. Το κεβάλεο τον χτύπησε. Μάλιστα. Και υποστήριξε τους μικροκτηματίες.
Υποστήριξε τους αγρότες. Υποστήριξε τους εργάτες. Υποστήριξε τους προστάτευσης των σχήρων και των ορφανών Και έδειξε μεγάλο ενδιαφέρον για την κοινωνική πρόνοια ο Μέγας Κωνσταντίνος.
Ούτω πως εβάδισε ο Μέγας Κωνσταντίνος με τα διατάγματα αυτά τα οποία δίδαξε. Και ακόμα η μεγαλύτερα προσφορά του, η μεγαλύτερα προσφορά του, ποια ήταν; Ότι προστάτευσε την Ορθόδοξαν Εκκλησία. Όταν παρουσιάστηκε ο Άριος, άνοιξε το βρώμικό του στόμα και εκήρυξε εναντίον της Θεότητας του Ιησού Χριστού.
Ο Μέγας Κωνσταντίνος ήταν εκείνος ο οποίος εκάλεσε στη Νίκαια της Μικράς Ασίας το 325 τους πατέρας της Οικουμενικής Συνόδου για να συντάξουν το Πιστεύω και παρουσιάστηκε αυτός εκεί στη συνέλευση των ιεραρχών και εκεί εφάνη ο ταπεινός, ενώ ήταν ένας αυτοκράτορας Ανατολής και Δύσεως, δεν έδειξε εγωισμό και υπερηφάνεια, αλλά έπεφτε και προσκυνούσε τα πόδια και τα χέρια των πατέρων της πρώτης Οικουμενικής Συνόδου.
Στην Πρώτη Οικουμενική Σύνοδο πολλοί των οποίων είχαν τα στίγματα του μαρτυρίου επάνω εις το σώμα τους και συνετέλεσαν στη δόξα της Ορθοδοξίας. Αυτή είναι η υπηρεσία που προσέφερε ο Μέγας Κωνσταντίνος και ύστερα από όλα αυτά βρίσκονται μερικοί οι οποίοι λέγουν ότι δεν πρέπει να λέγεται Άγιος. Μάλιστα, υπήρξε Μέγας, υπήρξε Άγιος, υπήρξε ο ιδρυτής μιας αυτοκρατορίας, για φανταστείτε.
Φανταστείτε πόσα χρόνια βάσταξε η αυτοκρατορία, η βασιλεία την οποίαν ίδρυσε στο στόμα του Βοσπόρου ο Μέγας Κωνσταντίνος. Εβάσταξε πόσα χρόνια; 1100 χρόνια. Ας βαστάξει η Ρωσία 1100 χρόνια και ας βαστάξει η Αγγλία 1100 χρόνια και ας βαστάξουν οι Ηνωμένες Πολιτείες 1900 χρόνια. Τα βασίλεια που κινδυνεύουν όλα αυτά, θα σαρωθούν όλες αυτές οι αυτοκρατορίες, μεγάλες και υψηλές, και εμείς, το κράτος μας το νεότερο, πόσο; 150 χρόνια είναι και σιώμεθα, θα σταθούμε;
Αγαθούμε στα άρχιες 1100 χρόνια χριστιανικού κράτους, κατ' ομάρων ήττος, και του χριστιανικού κράτους, διότι πρέπει να προσθέσω εις όλα αυτά ακόμα ότι, όπως είπαμε, φως, να τα επαναλάβουμε, φως ήταν η μετάνοιά του, φως οι κρίσεις του, φως ήταν το πρώτο διάταγμα το οποίο υπέγραψε περί απαγορεύσεως διωγμών, φως ήταν η συμπεριφορά του, η πραεία και η ήσυχος απέναντι των διωκτών του, φως ήταν η νομοθεσία του.
Πώς ήταν ακόμα ότι ήτανε ιεραποστολικόν; Ότι ο σκοπός του έθνους ποιο ήτανε; Να μαζεύει χρυσάφι, να μαζεύει ασήμι, να εκμεταλλεύεται τους υλικούς πόρους; Όχι. Σκοπόν του Βυζαντίου ήτανε οι χριστιανοί στον κόσμο. Επί των ημερών του Μεγάλου Κωνσταντίνου οι Αρμένιοι, η εκλεκτή αυτή φυλή, επί των ημερών του Μεγάλου Κωνσταντίνου οι Αρμένιοι έγιναν χριστιανοί. Επί των ημερών του Μεγάλου Κωνσταντίνου οι Ίβηρες γινόκανε χριστιανοί. Επί των ημερών του Μεγάλου Κωνσταντίνου το φως του Χριστιανισμού έφτασε μέχρι Ινδιών. Μέχρι παντού. Χριστιανικόν κράτος. Κράτος ήταν, έφτιαξε χριστιανικόν κράτος. Σήμερα, την άγια αυτή ημέρα, ρίπτοντες ένα βλέμμα σε αυτά τα οποία έπραξε ο Μέγας Κωνσταντίνος για να θεμελιώσει ένα χριστιανικό κράτος, και ρίπτοντες από το άλλο μέρος μια ματιά στο σημερινό μας κράτος, εκείνο μεν είπαμε ποια διατάγματα είχε και πώς εβάδιζε το κράτος το χριστιανικό, εμείς σήμερα συγκρίνοντες το κράτος του Μεγάλου Κωνσταντίνου με το κράτος το σημερινό που λέγεται
Που λέγεται ότι το ελληνικό κράτος είναι συνέχεια του πρώτου κράτους, του Βυζαντινού κράτους. Εμείς, λέω, κάνοντας μια σύγκριση θα βρούμε σημεία που ομοιάζομε με αυτούς. Είναι το δικό μας κράτος, το δικό μας κράτος, θέσετε μου όμως το ερώτημα, είναι χριστιανικό το δικό μας κράτος;
Το δικό μας κράτος; Τίθεται ερώτημα σήμερα, την Άγια αυτή μέρα που εορτάζομε τον πρώτον βασιλέα της χριστιανοσύνης. Σήμερα που εξετάζουμε αυτά τα πράγματα, ρωτούμε και εμείς και ρωτώμε και λέγομε: Το κράτος το δικό μας, το ελληνικό κράτος που βγήκε μέσα από τα αίματα των προγόνων μας, είναι χριστιανικό;
Οι απάντησες πολλά ρατιωματικά δεν είναι χριστιανικών, γιατί πρώτα απ' όλα Τι έκανε ο Μέγας Κωνσταντίνος πρώτα απ' όλα;
Μετέφερε την πρωτεύουσά του από τη Ρώμη και την πήγε στο Βόσπορο. Αν υπήρχε μια λόγα στον τόπο μας, που κούτσι μια λόγη υπήρχε όταν έγινε το καινούργιο κράτος μας, έπρεπε να πάρουν την πρωτεύουσα, και τώρα ακόμα μπορεί να γίνει αυτό.
Αλλά χρειάζεται μεγάλος άλλος Κωνσταντίνος, χρειάζεται. Αύριο μετατίθεται η πόλη των Αθηνών, πρωτεύουσα, αύριο της Ελλάδας να γίνει ένα... Στα άκρα, πέρα στη Θράκη, πέρα στη Θράκη. Να διάσει βρώμα εδώ μέσα που μάζευσε η κοπρία ολόκληρο Να παύσει ήλιον μεγάλων ανδρών είναι ότι μεταφέρουν τα σέδρα στον πρωτεύουσό Όπως ο Κεμάρ μετέφερε την έδρα από τον Καστινού που ήταν ευρωμιά, ευρώμησε και τη μετέφερε στην Άγκαιρα, σε ένα χωριό την Άγκαιρα.
Έτσι και εμείς έπρεπε να μεταφέρουμε την πρωτεύουσα από εδώ, από την Αθήνα που βρώμισε, σάπισε, βρώμισε, βαβυλώνανε ότρε, να την αρπάξεις από εδώ την πρωτεύουσα, να την βάλεις ψηλά, πέρα, ψηλά, πέρα στη Φλώρινα, πέρα στην Έδεσσα, πέρα μακριά στις Σέρρες, στη Δράμα, στον Έβρο ποταμό, εκεί να είναι.
Και όταν είναι κοντά εκεί ο Έβρος ποταμός, εκεί κοντά, τότε αυτοί που θα κυβερνούν τον τόπο θα σκέπτονται πολύ διαφορετικά. Λοιπόν, χριστιανικό έθνος, και τώρα τι γίναμε; Η μεγαλύτερη πρωτεύουσα του κόσμου, είμαστε προς διάλυση. Η μεγαλύτερη πρωτεύουσα του κόσμου ποια είναι; Είναι 150 to 160 πρωτεύουσες, η μεγαλύτερη πρωτεύουσα του κόσμου είναι η Αθήνα, η Αθήνα. Καταναλωγία, καταναλωγία, καταναλωγία. Για να φανταστείτε το δράμα, το δράμα της Ελλάδος, ότι το ένα τρίτον, το ένα τρίτον του πληθυσμού μαζεύεται στην Αθήνα εδώ πέρα. Θεέ μου, Θεέ μου, Θεέ μου, φανταστείτε.
Ας δείτε τη Νέα Υόρκη να είναι το εν τρίτο των Ηνωμένων Πολιτειών. Έπρεπε η Νέα Υόρκη να έχει πόσο, παρακαλώ, το εν τρίτο; 70 εκατομμύρια, 70 εκατομμύρια. Μπορούσε να σταθεί με 70 εκατομμύρια; Η Σόφια 500 χιλιάδες, το Βελιγράδι 500 χιλιάδες, το Βουκουρέστι 500 χιλιάδες. Εδώ μαζεύτηκαν όλοι, όλοι, κουτσοί, στραβοί, όλοι. Κολυμβήθρα Σιλωάμ, Βηθεσδά, κολυμβήθρα, και με κάτω από τα υπό...
Υπόστεγα πλήθος ασθενών κατά κυβέρων, όπως λέγει σήμερα το Ευαγγέλιο, και λοιπά. Λοιπόν, είναι μία νόσος, ένας υδροκέφαλος, ο οποίος έχει δημιουργηθεί, μία υδροκέφαλος που δημιουργήθηκε. Πρώτη λοιπόν ενέργεια θα ήταν η μετάθεση της πρωτεύουσας, να φύγει από εδώ η βρωμιά και η ατιμία και η ακαθαρσία.
Και τα όργια τα οποία έχουν διαλύσει εδώ πέρα την Αθήνα. Μακριά, να αδειάσει η Αθήνα. Αθήνα, δεν θα αδειάσει όμως έτσι η Αθήνα. Πώς θα αδειάσει; Θεέ μου, Θεέ μου, δεν θέλω να ομιλήσω την ώρα αυτή, δεν θέλω να ομιλήσω, θέλω να σταματήσω. Θα αδειάσει, θα αδειάσει. Ω Θεέ μου, Θεέ μου, κάντε προσευχή. Θα αδειάσει, δεν θα ακούγεται μέσα άνθρωπος, θα κουρνιάσουν, θα αδειάσει η Αθήνα σε μία, σε μη λίγες ώρες, όταν απάνω προσέχουν τα μαυροπούλια, τα μαυροπούλια που λέει ο Άγιος, ο Άγιος, ο Άγιος...
Κοσμάς ο Αιτωλός. Τότε, αν προλάβουν και περάσουν τον Ισθμόν, τον Ισθμόν της Κορίνθου και πάνε στα νησάκια τα ευλογημένα και πάνε δεξιά και αριστερά, θα μείνει έρημος, έρημος. Χέσονται πολλοί σέριμοι, χέσονται πολλοί σέριμοι για την πορνεία, τη μοιχεία, τα εγκλήματα, τα σπίτια τα μεγάλα, τα οποία είναι χτισμένα με το αίμα των πτωχών. Όλα αυτά θα αδειάσουν, αδελφοί μου, θα αδειάσουν, και όχι μόνο η Αθήνα, και μεγάλες πολιτείες. Θα γίνει καταστροφή μεγάλη και αυτά σήμερα πλέον θεωρούνται αυτά. Κτίζεσαι το σπίτι και μάνεσαι τα διαμερίσματα και νόμιζε ότι εδώ...
Και θα γίνει καταστροφή μεγάλη. Και αυτά σήμερα πλέον θεωρούνται αυτά. Χτίζεσαι το σπίτι και βάνεσαι τα διαμερίσματα και νόμιζα ότι εδώ πλέον βρήκες, έρχεσαι στην άγκυρά σου. Έρχεσαι στην άγκυρά σου, κάθεσαι πάνω σε ηφαίστειο, το οποίο είναι ηφαίστειο, να μπορέσει ώρα προς ώρα να εκραγεί.
Λοιπόν, το πρώτο που έκανε, μετέθεσε την πρωτεύουσά του. Δεύτερο που έκανε, ότι έστησε στην πρωτεύουσά του κολώνα, το υψηλότερο ίδρυμα, ψηλά, όχι ρονοξίστη, ψηλά, και έβλεπε απάνω: Εἷς Ἅγιος, εἷς Κύριος, Ἰησοῦς Χριστός, εἰς δόξαν Θεοῦ Πατρός. Ἀμήν.
Αν ήμασταν χριστιανικό κράτος, έπρεπε επάνω στο Λυκαβηττό ή επάνω στην κορυφή της Πεντέλης να υψώσουμε πελώριον σταυρόν, πελώριον σταυρόν που να φαίνεται από όλα τα σημεία του Λεκανοπεδίου και μακράν και να λέγει: «Ελλάς, εν τούτω νίκα».
Αυτό έπρεπε να γράψουμε. Αυτό ήτανε, αυτό. Τώρα έγινε σύσκεψη σε ένα υπουργικό συμβούλιο εξ αφορμής μιας δωρεάς ενός καθηγητού πανεπιστημίου στην Σουηδία, ότι διαθέτει ολόκληρη την περιουσία του επάνω στο Λυκαβηττό να χτίσουμε σταυρόν ο οποίος να φαίνεται και να φωτίζει ολόκληρο τον κόσμο. Και γέλασαν αυτοί που ήσαν στο συμβούλιο μέσα και ένας εξ αυτών είπε ότι αντί να υψώσουμε επάνω τον τίμιο σταυρόν...
Επάνω στην κορυφή του Λυκαβηττού, ότι προτιμότερον, λέει, επάνω στο σταυρό εκείνο να υψώσουμε τον Απόλλωνα, τον Απόλλωνα, θέλω να πω, τον Απόλλωνα, τον Απόλλωνα. Όχι λοιπόν Κωνσταντίνοι, αλλά Ιουλιανοί Παραβάται καταντήσαμε, καταντήσαμε.
Και εγώ ο ταπεινός, που προσεπάθησα και έκτισα ένα σταυρό 33 μέτρων, όσα είναι τα χρόνια του Χριστού μας, τόσο είναι και ο σταυρός που έχω υψώσει επάνω στην Φλώρινα, στο ένα ύψωμα κλασσίου ιστορικής σημασίας, ένα σταυρό, πόσο υπέφερα να τον κτίσω, πόσο υπέφερα. Δεν ήθελαν να τον κτίσω τα παιδιά του σκότους, τα παιδιά του Αντιχρίστου, τα παιδιά της αθεΐας, τα παιδιά της διαφθοράς, δεν ήθελαν να κτιστεί ο σταυρός επάνω, αλλά εις πείσμα των δαιμόνων εκτίστη επάνω.
Και από τα σύνορα έρχονται Σερβίδες από τον Περλεπέ, μέσα από το μοναστήρι. Έρχονται ξυπόλυτες Σερβίδες, μάλιστα ξυπόλυτες. Και ανεβαίνουν ξυπόλυτες επάνω στο σταυρό και τον αγκαλιάζουν και κλαίνε. Εν τούτο ελάς, εν τούτο νίκα.
Χριστιανικό κράτος, χριστιανικό κράτος. Χριστιανικό κράτος, πού είναι το σήμα του; Χριστιανικό κράτος. Τι έκανε ο Μέγας Κωνσταντίνος; Έκλεισε όλα τα νυχτερινά κέντρα.
Τα νυχτερινά κέντρα, έκλεισε όλα τα νυχτερινά κέντρα και υποχρέωσε τους ανθρώπους να πηγαίνουν νωρίς στα σπίτια τους, να κοιμώνται τον ύπνο του δικαίου και να εργάζονται. Τώρα τα νυχτερινά κέντρα είναι κλεισμένα στην Κίνα. Στην Κίνα είναι κλεισμένα, στην Κίνα. Ούτε ένα δεν λειτουργάει. 9 η ώρα βασίλεψε, στα κρεβάτια τους είναι όλοι. Και το πρωί πρωί ξύπνησαν όλοι, πάνω στις δουλειές, και εργάζονται στις γεωργικές εργασίες. Τώρα γεωργικές εργασίες, μπα μπα, τώρα πήγα στην Πρέσπα, είδα.
Ευχή, Υποτιτεύω 20 χρόνια. Εκεί όμως στην Κίνα, τρεις ώρες από τον Πρόεδρο Δημοκρατίας μέχρι τον κλητήρα είναι στα χωράφια και δουλεύουν. Όχι στα χωράφια και δουλεύουν. Εδώ πλέον δεν μπελοχανιούν απέραντον. Και έχουμε υπαλλήλους όσους δεν έχουν τα Βαλκάνια όλα. Όλα τα Βαλκάνια δεν έχουν τόσους υπαλλήλους όσους έχει η Ελλάδα.
Αχ να δεις τον προϋπολογισμό, ημέρα χαράς, ημέρα αγαλλιάσεως, ημέρα ευφροσύνης, ιστορική ημέρα να γράφεις τον προϋπολογισμό, γράψε τον προϋπολογισμό. Εωσώ του πλέον, μα και όλοι πώς να γινόταν χρυσάφι να τον τρώγαμε, κατά λέει δεν θα μείνει τίποτα πλέον.
Λοιπόν, διέταξε ο Μέγας Κωνσταντίνος να κλείσουν τα κέντρα και έκλεισαν τα κέντρα.
Τα κέντρα, και εδώ στην Ελλάδα πόσα κέντρα είναι; Για μετρήστε: 100, 200, 300, 500 πλησιάζουν τα κέντρα στην Ελλάδα, παρακαλώ. 10.000 κέντρα νυχτερινά έχει η Ελλάδα. Στον Εσπερινό κανείς δεν πάει, κανείς στον Εσπερινό του Θεού. Χτυπάει η καμπάνα και δεν πάει κανείς, μόνο ο παπάς είναι ολομόναχος μέσα στο ναό. Αλλά όταν χτυπήσει ο διάολος τη νύχτα των νυχτερινών των εσπερινών του, μέσα στα κέντρα αυτά της Διευθυνάς, χιλιάδες, εκατομμύρια άνθρωποι υπάρχουν μέσα εκεί πέρα.
Γυναίκες αμαρτωλές, σαν νυχτερίδες, ξαφρίζουν τα πορτοφόλια και αρμέγουν το αίμα των ελληνικών λαών. Και γκλήματα καθιμενός γίνονται Επάνω εκεί στην Πτολεμαΐδα, σε μια πόλη που βρίσκεται κάτω από την εξουσία, δημιουργική μου εξουσία.
Έχουν ανοίξει 14, 14, 14, 15, 15 νυχτερινά κέντρα. Και τελειώνουν μετά τις 2, μετά τις 3, 4 η ώρα, μεθυσμένοι βγαίνουν έξω τα παιδιά. Τρακάρουν με τα αυτοκίνητα, σκοτώνονται τα μυαλά τους στο δρόμο, φοβερά πράγματα και κανείς δεν εγγυάζει.
Ελευθερία, σου λέει, η Δημοκρατία. Δημοκρατία, ελευθερία, ελευθερία, όλα αυτά είναι ωραία πράγματα να διασκεδάζουν. Αν ήταν ο Μέγας Κωνσταντίνος, με μια διαταγή του, τα τάκλια, τα τάκλια, τα τάκλια. Λοιπόν, η άλλη διαταγή του Μεγάλου Κωνσταντίνου, ότι έκλεισε τα μαντεία.
Μαντεία και εδώ μέσα στην Αθήνα λένε ότι οργιάζουν τα μέντιουμ, τα μέντιουμ, οργιάζουν οι μάγοι, οι μάγισσες. Ακόμα δεν έφεραν και από τας Ινδίας, δεν ξέρω πώς τους λένε με ένα όνομα περίεργο, κάτι μάγους έφεραν.
Ανάληψη, Ευαγγελισμός, Ευαγγελ Έκανε επίσημο βιβλίο του κράτους του, την τύπωσε, έφυγε σε εθνικό τυπογραφείο και το πρώτο βιβλίο που εντύπωσε ήταν η Αγία Γραφή. Εδώ ποιος; Ένας, μόνο ένας, ο Καποδίστριας. Όταν ήρθε στην πατρίδα μας ο Καποδίστριας, το πρώτο βιβλίο που έβγαλε ποιο ήτανε; Οι συνόψεις, έχουνε τις συνόψεις, όλα τα σπίτια να έχουν ένα στόμα μια σύνοψη. Τώρα εάν υπήρχε κράτος έπρεπε δωρεάν να τυπωθεί στο τυπογραφείο Αγία Γραφή και δωρεάν ως εθνικό βιβλίο, ως εθνικό βιβλίο να διαδοθεί εις όλη την πατρίδα μας.
Δυστυχώς τίποτα από αυτά, τίποτε από την Αγία Γραφή δεν διαδίδεται μέσα. Τι έκανε ο Μέγας Κωνσταντίνος; Καθιέρωσε την Κυριακή ημέρα, ημέρα Κυριακή, αργία σου λέει, κανείς δεν περπατάει στο δρόμο, κανείς απολύτως, τίποτα, κλειστά τα πάντα.
Τώρα η μέρα της Κυριακής στην πατρίδα μας καταλύθηκε, δεν υπάρχει πλέον η Κυριακή. Ημέρα εκδρομών, το αυτοκίνητο έφαγε την Κυριακή, πάει, δεν υπάρχει πλέον η Κυριακή, πάει, τελείωσε. Χιλιάδες αυτοκίνητα βγαίνουν και την επόμενη μέρα οι εθνικοί δρόμοι στάζουν από αίματα σκοτωμένων και τραυματιών.
Δεν υπάρχει, δεν υπάρχει. Σας είπα κι άλλο ότι νομίζω ότι αν πάτε στο Ισραήλ, Σάββατο είναι, Σάββατο έχουν το Ισραήλ, Παρασκευή έχουν οι Τουρκαλάδες, το Σάββατο έχουν οι Εβραίοι. Αν πάτε το Σάββατο κάτω στο Ισραήλ, αξιοθαύμαστος λαός, μια φούχτα είναι, δεν επιδοκιμάζω τα συνεργεία του, αλλά λέμε ποιο είναι το μεγαλείο του, μια φούχτα είναι και εσύ ολόκληρο τον κόσμο.
Λοιπόν, το Σάββατο, άδειοι οι δρόμοι, άδειοι οι δρόμοι, κανείς, μόνο δύο αυτοκίνητα κινούνται στο Ισραήλ το Σάββατο, το ένα αυτοκίνητο του αστυνόμου και το δεύτερο του ιατρού, τίποτε άλλο. Να τολμήσει να βγει αυτοκίνητο, το αρπάζουν, όχι η αστυνομία, το χαίνε ήδη. Σάββατο. Θεέ μου, Θεέ μου, πού κατήντησες, Ελλάδα, Θεέ μου, Θεέ μου, πού κατήντησες, Ελλάδα. Κυριακή, όλοι προς τα έξω, προς τα Να διασκεδάσουν, να οργιάσουν, να διασκεδάσουν, να διαπράξουν όργια, να κάνουν ό,τι θέλουν. Κυριακή ημέρα έσβησε πλέον, δεν υπάρχει Κυριακή ημέρα. Ο Μέγας Κωνσταντίνος είπε: ημέρα λαμπρά, ημέρα αγία, ημέρα φωτός, ημέρα ηλίου. Τίποτε από αυτά δεν υπάρχουν πλέον εις το έθνος μας.
Το έθνος μας και εκείνοι οι οποίοι μας κυβερνούν, είτε νομάρχες λέγονται, είτε υπουργοί λέγονται, είτε πρωθυπουργοί λέγονται, είτε πρόεδρος δημοκρατίας είναι, ανεκκλησίαστοι είναι. Δεν πατάει κανείς από αυτούς την εκκλησία, ούτε παράδειγμα δίνουν κανένα πλέον στον λαό εκκλησιασμού τακτικού και λοιπά. Κυριακή ημέρα, ημέρα διασκεδάσεων. Ιδού λοιπόν, συγκρίνονται τα όσα έκανε ο Μέγας Κωνσταντίνος προς όσα γίνονται εδώ στην πατρίδα μας. Καταλήγουμε στο θλιβερόν αυτό συμπέρασμα, ότι το κράτος μας δεν έχει τα γνωρίσματα χριστιανικού κράτους.
Αλλά το κράτος αυτό λοιπόν, τι είναι το κράτος αυτό; Το κράτος τι είναι, με ρωτάτε, με ρωτάτε. Απήντησε ένας γενναίος ιεράρχης, αείμνηστος ιεράρχης, αείμνηστος ιεράρχης, καταγόμενος από την Μακεδονία.
Ειρηναίος το όνομα, Κασσανδρείας Ειρηναίος, υψηλός στο φρόνημα, μέγας ιεράρχης, πιστός, αφοσιωμένος. Άξιος παντός πάσης που ευασύλευσε, που κυβέρνησε επάνω, τι απήντησε αυτός ο Κασσανδρείας; Αντίχριστος. Τον ερώτησαν τι είναι το κράτος το ελληνικό και απήντησε ότι το κράτος το ελληνικό είναι μασονικό. Μασονικό κράτος. Ναι, δεν ασχεί όμως το έσχος, ένα εκεί το έσχος, ένα εκεί μόνο το έσχος. Μασονικό το κράτος, είναι μασονικό. Οι διατάξεις του, οι διατάξεις. Δεν βλέπετε τι γίνεται; Αν υπήρχε κράτος ελληνικό, θα επιτρεπόταν αυτό το οποίο γίνεται στην Ελλάδα; Ελλάδα, κοντά σε όλα αυτά τα άλλα τα οποία αναφέραμε, γυμνοί να ξεγυμνώνουν την γυναίκα.
Την γυναίκα, ξεγυμνώνουν τελείως την γυναίκα και να την κρεμνάνε όπως κρεμνάνε οι κρεοπώλες στα τσιγγέλια τα κρέατα, τα γυμνά, έτσι να κρεμνούν τις γυναίκες στα καλλιστεία. Δεν πήγαμε εσείς, εσείς δεν πήγατε. Δεν πήγατε εσείς να διαμαρτυρηθείτε. Εσείς, ο κόσμος εδώ, γιατί έτσι είμαστε χλιαροί, αδιάφοροι πλέον, δεν μας συγκινούν τα γεγονότα. Εσείς οι λεγόμενοι χριστιανοί των θρησκευτικών σωματείων δεν πήγανε καθόλου μακριά από όλα αυτά, και όμως μέσα στην Αθήνα πήγανε εκατοντάδες γυναικών όχι θρησκευτικών.
Όχι οι θρησκευτικές γυναίκες, αλλά, όχι, κοσμικές γυναίκες, οι γυναίκες οι οποίες ενδιαφέροντο μαζεύτηκαν και δημιουργηθήκαν και διαμαρτυρηθήκαν εντόνως για τα καλλιστεία τα οποία γινόταν μέσα στην Αθήνα, ξεγυμνωσιά και ξετσιπωσιά άνευ προηγουμένου.
Τίποτα, οι χριστιανοί δεν διαμαρτύρονται. Δεν βλέπεις τι γίνεται στην Τουρκία; Τουρκία, Τουρκία, Τουρκία, τι γίνεται;
Γιατί γίνεται; Έβγαλε διαταγή το Υπουργείο Παιδείας. Ακούστε να δείτε σε ποιο χάλιμα θα είναι. Πρέπει να κλάψουμε, πρέπει να αναστενάξουμε. Πρέπει να σκύψουμε το κεφάλι μας κάτω στη γη, να αισχυνθούμε. Διότι, για κοίταξε η Τουρκία, τι έκανε η Τουρκία. Έβγαλε το Υπουργείο Παιδείας διαταγή στις εξετάσεις τα κορίτσια να παρουσιαστούν σε μια τελετή, να παρουσιαστούν με σορτς. Όχι, όχι, σκοτράμε τα. Εσύ ήσουν στην Τουρκία. Σταμάτησε. Εδώ το κοριτσάκι μου, πάση το βλέπεις, ξεγυμνωμένο. Μπράβο, χειροκροτήστε όλοι. Χειροκροτήστε. Χειροκροτήστε. Και δεν σκότει ο λαός ολόκληρος. Αποδίδω μεγάλη. Δεν έχει μόνο εδώ πέντε, δέκα, εκατό άνθρωποι που είναι μεταναφωνάζοντας «αίσχος». Πρέπει να γίνει θύελλα και κεραυνός και αστραπή και κεραυνός. Ο λαός ολόκληρος να σηκωθεί και με μάτριας ακόμα και με ολογητάς να δημιουργηθεί μέσα στα πλαίσια, στα νόμιμα πλαίσια τα οποία μας παρέχει το Σύνταγμα της Ελλάδος, να διαμαρτυρηθούμε. Αν δεν, μην του χάνουμε το παιχνίδι.
Κατώτεροι γεννήκαμε και από τους Ισραηλίτες, κατώτεροι και από τους Τούρκους, κατώτεροι και από όλες τις φυλές, κατώτεροι από όλους γεννήκαμε, ενώ έχουμε την πιο ωραία θρησκεία του κόσμου. Δεν υπάρχει, δεν υπάρχει, δεν υπάρχει κάτω από τα άστρα πιο ωραία θρησκεία από τη θρησκεία που έχουμε εμείς, αλλά εμείς είμαστε χλιαροί, εμείς είμαστε ανάξιοι, εμείς δεν έχουμε φωτιά του ουρανού, εμείς μέσα δεν συγκινούνται τα σπλάχνα μας, δεν κινούμεθα.
Αυτός είναι ο Κωνσταντίνος που εορτάσαμε. Κωνσταντίνος, πρόσωπον ιερόν, Κωνσταντίνος, πρόσωπον άγιον, Κωνσταντίνος, ισαπόστολος, Κωνσταντίνος, μέγας ανήρ της ιστορίας, Κωνσταντίνος. Πόσοι Κωνσταντίνοι περάσανε; Μετρήστε με τα δάχτυλά σας, έντεκα, έντεκα Κωνσταντίνοι, τελευταίος Κωνσταντίνος.
Τι σύμπτωσης, σύμπτωσης, Κωνσταντίνος Απολλολόγος Πως το 29 Μαΐου έπεσε και αυτός στο πεδίο της τιμής με τον Τίμιο Σταυρό. Κοινώνησε τον αρχάτο μυστηρίον και αφού κοινώνησε τον αρχάτο μυστηρίον Και ζήτησε συγνώμη από όλους, μετά μετέβη στους πύργους.
Και έπεσε από τον πύργο ο τελευταίος Κωνσταντίνος. Ύστερα από χρόνια και καιρούς, ύστερα από χρόνια και καιρούς. Ύστερα από χρόνια και καιρούς, τι μυστήριο αυτό το έθνος, παρουσιάστηκε ένας Κωνσταντίνος, βασιλεύς, στρατηγός, ικανότατος, όταν ήταν ομόνοια με τον Πρωθυπουργό του, από ώρα σε ώρα, δεν είναι ψέμα, δεν είναι ψέμα, από ώρα σε ώρα περιμένουν να χτυπήσουν οι καμπάνες της Αγίας Σοφίας, να ανακηρυχθεί Κωνσταντίνος ο Δωδέκατος, αλλά όμως η αμαρτία μας, αλλά όμως τα εγκλήματά μας.
Αλλά όμως η διχόνοιά μας έσβησε το μεγαλείο και έκανε κονιορτό το όνειρο των μεγάλων της φυλής μας. Που ενώ θα ήμασταν σήμερα κάτω από τον θόλο της Αγίας Σοφίας για να ψάλλουμε το πολυχρόνιον. Σήμερα βρισκόμαστε εδώ στον τόπο αυτό και ο τόπος μας σείεται από μασονικά ρεύματα.
Και το κράτος μας είναι μασονικό, πέρα ως πέρα έχει βυθίσει μέσα το μικρόβιο της Δευτεράς. Χριστιανοί μου, αδέρφια μου, πού μιλάω, πού μιλάω, τι καρδιές έχετε μέσα, καρδιές, αισθήματα ιερά και μεγάλα.
Λοιπόν, πρέπει να προσευχηθούμε, να προκαλέσουμε τον Θεό να στείλει πάλι έναν Κωνσταντίνον, να στείλει πάλι έναν Κωνσταντίνον, να στείλει πάλι έναν Κωνσταντίνον. Να στείλει έναν Κωνσταντίνον μεγάλο και υψηλό το φρόνημα, έναν άνδρα δηλαδή, άνδρα που να μπορέσει να σώσει το έθνος αυτό.
Και η Ελλάδα μας πάλι, η μικρά μας πατρίς, πάλι να γίνει φάρος, πάλι να γίνει αστέρι, πάλι να γίνει λαός περιούσιος, ο οποίος να ανοίγει τα μεγαλεία του Θεού σ' Ανατολή και Δύση. Αμήν.