The Peace of Christ, Basil the Great, and Theophany

This English transcript is an automated translation of the original Greek lecture. It may contain errors; the original Greek audio recording is the authoritative source. Some passages are omitted per editorial policy.

That night, devout Christians, when the shepherds were tending their sheep on a hillside near Bethlehem, and the white stars shone with an extraordinary, holy radiance, that unforgettable night which, as the poet says, was full of wonder, a divine proclamation was heard.

Not just one angel, but throngs of angels, a whole heavenly host, descended from heaven and sang the sweetest hymn: “Glory to God in the highest, and on earth peace, goodwill toward men.” Rarely, or rather, nowhere among all the hymns of the world, do we find another hymn that expresses such great and lofty truths in so few words.

It is a divine hymn, a masterpiece from heaven, a song of praise. It sums up what the Lord Jesus Christ came into the world to accomplish. It is also a prophecy, a hopeful prophecy for the future of humanity.

In sermons in previous years, we spoke about “Glory to God in the highest” and “goodwill among men.” Allow me, very briefly, to turn to the third part: “and on earth peace.”

What does this word of Christ mean? Please pray.

When Christ was born, humanity was politically united under the scepter of Augustus.

For the first time, peace prevailed across the known world, stretching as far as the Rhine. No people dared raise its head against the power of Rome’s legions.

So there was what historians call the Pax Romana, the Roman peace. People today also speak of a Pax Americana or a Pax Russica. In those days, the Roman Empire had established a peace that reached across the world.

But the peoples were not happy. The whole inhabited world groaned beneath the heel of Rome’s legions. The oracle of Delphi, the Sibyl of Rome, and the prophecies of Israel all spoke of someone who would come, the one the nations were waiting for.

He would come with unimaginable power, break the rule of violence, and establish upon the ruins of the ancient world a new order, an ideal society called the Kingdom of Heaven, which would have no end. He would come.

And here is something remarkable: even peoples who had been cut off in America for centuries, perhaps for thousands of years, with no contact with Europeans or anyone else, when Columbus reached America, what do you think was the first question these people asked?

“Has he come? Has he come?” The nations were waiting for him. And he came. This is no fable; it is a reality, a historic event unlike any other on our planet. The one the nations awaited came.

He is the one the peoples of America asked about, the one the Romans and other ancient peoples awaited, the one the astronomers of Persia and the philosophers of the ancient world awaited. He came. This is no fable; it is a reality. But how did he come? Not as a monarch, not with the might of vast legions. He came unarmed, as a divine infant, born in humble circumstances in the cave of Bethlehem.

He came to bring peace to the world, the peace proclaimed by the host of angels: “And on earth peace.” The peace of our Christ is different from the peace of this world. This peace has depth and breadth. It is threefold, yes, threefold.

First, peace with God; second, peace with our neighbor; and third, peace within ourselves. Let us look very briefly at these three forms of peace. Peace with God, how can I explain it to you? Let me give you an example.

When we were small children and had done something wrong, we found it hard to go home that evening. We were afraid of our father. But when he called us, and by his gesture we understood that he loved us, we ran to him. He embraced and kissed us, and the bond between father and child was restored.

Humanity sinned. We broke the commandment and departed from the path God had set before us. Ever since, we have carried something within us. It is one of the most important things studied in psychology: a feeling that people have always known.

Wherever people live, and in whatever age, it is a well-observed and documented fact that deep down, all of us carry a sense of guilt. A sense of guilt. Our ancient forebears expressed this feeling too. Today we call it anxiety. We say that our age is gripped by an anxiety that psychiatrists cannot cure, and...

Hospitals for nervous illness have multiplied. In the end, this anxiety springs from the estrangement between God and humanity. As the Apostle Paul says in his Epistle to the Romans, while we were enemies, we were reconciled to God. Peace came. The immense wall that separated heaven and earth, God and humanity, a wall no one could cross, was bridged by one alone: our Lord Jesus Christ.

And this is no fable. That guilt is forgiven and wiped away. Deep within his being, a person hears the voice of the heavenly Father. God is no longer an enemy to him, but his heavenly Father.

Second, peace with our neighbor. Sin disturbed not only the harmony between God and humanity, but also the bond between one person and another. From the moment Cain murdered Abel, from the moment the earth was first stained with blood, love began to disappear and hatred took hold throughout the world. From that hatred came civil strife and the great wars that ravage the earth.

Hatred is like a fog. In a fog, you cannot make out the person in front of you. There have even been times when Greek soldiers fired on Greek soldiers, when brother fired on brother. In just this way, a dark and dreadful fog covered the face of the earth, and love was nowhere to be found.

But Jesus Christ, the Sun of Righteousness, dispelled that fog. Through His love, love came into the world. Peace with God, and peace with our neighbor.

And there is still a third kind: peace with ourselves. Peace with ourselves, what a strange thought. Yet it is true.

It is true that sin shattered the unity of the human person and divided us within ourselves. We are not one; that is a lie. We are two, a great mystery, as the ancient philosopher Plato also observed. Deep within the human being, two sides struggle against each other: darkness and light. Truth and falsehood, the angel and Satan, wage a fierce battle within us. Who can describe it?

A person is like an eagle, as someone once said, longing to soar into the blue heights of heaven. But its wings have been cut. You see it struggling, trying to fly, but it has no wings to carry it aloft. That is the human tragedy. There is a war within our own hearts, a war.

That war lasts from the day we are born until the end of our lives. If we bring what is lower in us under what is higher, if we bring the flesh under the spirit, then we win a beautiful victory. As the ancients said, the greatest victory is to conquer ourselves.

For no one can harm a person as much as he can harm himself, not even a demon. So we need peace with God, peace with our neighbor, and peace with ourselves: a conscience at rest.

O peace, O peace! Sweet is your name, sweeter still the thing itself. Where are you? Where do you dwell? Where can you be found?

Peace is not found in the grand halls of the Academy or in the philosophers’ colonnades. No. The dove finds rest in the cave of Bethlehem, in the hearts of humble people: the shepherds and all who do the will of God. Great peace have those who love Your will, and peace on earth. “Ah,” you may say, “these are fantasies, beautiful ideas.” But what is the reality? If we look at our planet right now, we will see a reality that seems to prove us wrong.

Never before have we heard so many people, young and old, speak of peace. Yet never before has peace seemed so far from the face of the earth. Even now, as bells ring joyfully in our beloved homeland and the heavenly message of the angels is carried far and wide, there are flashpoints across our planet. At any moment they could erupt into a worldwide blaze, a world war, Armageddon, humanity’s final war.

Indeed, let us not deceive ourselves: two powers have divided humanity, the two superpowers, with immense, unprecedented might.

The two powers have amassed terrible strength. They have opened up the mountains and made artificial caves. In those caves they have hidden nuclear bombs with enormous destructive power.

One of their leaders boasted recently, with arrogance and pride, ‘The moment I press a button, seventy million people will be dead.’ Such is the rivalry between the two superpowers. Neither a Pax Russica nor a Pax Americana can secure the peace that people seek, any more than the old Pax Romana could.

But, my brothers and sisters, shall we end our homily in sorrow? No, my dear ones. I am hopeful. We believe that one day the dawn of worldwide peace will come. The vision all humanity dreams of, the longing of the ages, the hope of the nations, peace throughout the world, sweet in name and sweeter still in reality, will come to pass.

We believe that the iron and steel now used to make deadly weapons will one day be used to make tractors and cultivate the earth. We believe what the prophecy of Isaiah says. What does Isaiah’s prophecy say? It is a vision, a wondrous vision. What did the prophet Isaiah see?

The prophet saw a lamb grazing with a wolf. An astonishing sight! Could a lamb ever graze beside a wolf? Impossible. And yet the lamb will graze with the wolf. In other words, those bloodthirsty nations that thirst for human blood like hyenas, peoples who have been like wolves, tigers, and lions, will become lambs. This is a Mystery, of course, a Mystery that is being accomplished.

Then the lamb will dwell with the wolf. Peace will reign, and once more the angels’ hymn will be heard through the ages: ‘Glory to God in the highest, and on earth peace, goodwill among men.’

If, devout congregation, if we cast a glance at the past, both near and distant, we shall see that from the moment man appeared upon the surface of the earth, many events have occurred. But...

Time, which is called the all-subduer, has erased the memory of these events, small or great, and only here and there on a page of world history are names and events mentioned. Yet there are events, there are people, who conquer time and stand very high. Centuries pass, and millennia, and their names shine,

Like the stars of heaven, they illuminate humanity. Great figures have left traces of their passage upon the earth. One outstanding figure was the hierarch of Caesarea, whose sacred memory we celebrate today, on the first day of the year. History named Basil the Great. And that title is not an empty title.

It is not like a banknote, as our banknote risks becoming, without gold to back it; it is a title with content, with real content. Others too are called great, but their title is counterfeit, whereas Basil’s title is full of content. Basil the Great. Who, my dear ones, could praise the greatness of Basil the Great? I am a dwarf.

Before him I scarcely dare, like an infant, to stammer a few words. What shall we praise? His ancestors, his glorious ancestors? Or shall we speak of his large family, four of whose offspring rose to holiness and are celebrated as saints? Or shall we speak of his inclination and tendency, or rather his love, a love that is fading today: the love of knowledge?

The love of learning, that beautiful love: there is not only sex, that lowest kind of love, which is found even among animals; there is also the love of knowledge, the love of learning, which burned in the breast of the young Basil the Great. He flew to Constantinople and Athens and other centers of the ancient world, and was like a bee flying from flower to flower to gather the sweet honey of knowledge and learning.

Or shall we speak of his virtues, a person’s inalienable possession? Or of his self-restraint, which made him resemble an angel in the flesh? Or of his unsurpassed philanthropy, which transformed him into a deep river watering people’s hearts? We pass over all these things. Many sermons would be needed. Entire books have been written, both in our own language and,

And interest in this great figure is widespread and worldwide. From his whole life, so as not to tire you, or rather, to fill the time needed for the official doxology, because our officials come only at that hour,

They do not come earlier to attend the beautiful Liturgy of Basil the Great. To fill, as I say, the few minutes needed for the doxology, allow me to choose one flower from all these blossoms of his life. Let me recount just one episode. For our ancient forebears also said, “Know the lion by its claw.” And just as one claw of the lion is enough to show,

The strength of the lion, the king of animals: in the same way, one episode from the life of a great person can characterize his whole nature. And this episode can show that a lion’s heart dwelt within the frail body that clothed Basil the Great. So let us take a journey. I invite you on a journey, a journey for pleasure.

A journey shorter than all other journeys. By what means? By rocket? Beyond that. What is quicker than a rocket? My God, what a mystery man is: the human mind. We are here at this moment. But with the rocket of thought, of imagination, we travel and find ourselves elsewhere. So let us fly by the rocket of imagination.

Let us cross the Aegean Sea, the sea of our homeland. Let us approach the shores of Asia Minor, which bring tears to our eyes. Let us go still farther inland, to those high plateaus, and let the rocket of imagination bring us there. The year is 371. We arrive in Caesarea, that memorable city,

which existed until 1922, and whose beautiful church of Basil the Great the Turks destroyed, or rather, turned into a barn. There, in 371, lived the hierarch Basil the Great. In that period an emperor ruled whose name you must search the pages of history to find.

He was called Valens, a terror and a fear in that era. Valens was a barbarous figure: brave in battle, victorious and triumphant, but in moral and religious matters he had strayed scandalously. He abandoned, this successor of Constantine the Great abandoned, the ancestral faith.

And even the stones, as I have said before, if we remain silent, the stones, the rivers, the stars, the forests, and all nature will confess, “One is holy, one is Lord, Jesus Christ, to the glory of God the Father.” Amen. He denied Christ, then, and wanted to impose the doctrine of the Antichrist throughout the world, of which he was emperor. He compelled and ordered all the bishops to sign his decree.

The executor of the emperor’s order was a vile man named Modestus, another name buried in the funnel of time. Modestus went from city to city, meeting bishops who, trembling like hares, signed Valens’s decree so that they could remain on their thrones. At last he reached Caesarea.

Basil the Great was summoned to the city’s administrative building. A dialogue followed that will remain immortal in human history. Modestus asks him, “I came here to Caesarea for you to sign the emperor’s decree.” Basil replies, “I do not sign these decrees. The King of kings is our Lord Jesus Christ.”

Above Valens is Christ, whom I have worshipped and adored since childhood. ‘And are you not afraid?’ Modestus asks. ‘What should I fear? What do you have at your disposal? What can you do to me?’ Modestus answers by naming the harms Valens’s government can inflict: confiscation first, exile second, and death third. And Basil the Great replies.

Basil the Great replies, “I do not fear confiscation, because I have nothing in the world except a cassock and a few books. I do not fear exile, because wherever I go, every land is my homeland. I do not fear death: it will quickly free me from the illnesses of the body and lead me to the kingdom of heaven. Threaten me with something else, if you have it.” And then Modestus,

The power of the spirit! And then Modestus said, “I have never encountered, never seen it: no other bishop has done what you are doing.” Basil answers, “It seems you have never encountered a bishop.” And that dialogue ended. He remained on his throne, persecuted by Valens. Since that time, my brothers, that age,

to which we were led by the rocket of imagination. Count on your fingers: sixteen hundred years have passed. Many events! Much water has passed beneath the bridges, beneath the bridges of the Axios River. Yet the name of Basil the Great shines for ever and ever. “The righteous shall be held in everlasting remembrance.” And now, what is our lesson? Our lesson is plain: we must all be obedient,

We must be obedient to the state and its authority, for authority has an important purpose; without authority, society, a nation, and a state cannot stand. Yet while we obey the authority of the state, in certain circumstances we have a duty to stand up to it, whatever our stature, when it advises or orders us to do contrary things. My own case falls within this situation.

I am not worthy to bend down and kiss the shoes, the feet, of that holy man, Basil the Great. Nevertheless, I am a bishop, and as a bishop, despite my imperfection and sinfulness, I must imitate his splendid example. Just as Modestus appeared in that age, and Valens appeared and signed decrees contrary to Christ, so too in our own age...

With the freedom of speech that half a century of service to the nation and the Church gives me, with that freedom I answer that in our age new Modestuses have appeared, I avoid naming them, and new Valenses, I avoid naming them. A godless and Masonic state, among its other laws, signed a decree-law dissolving the family.

For the sake of one person, yes, one person, well known in Athenian society. This law is called the “Lambda law.” Fill in the remaining letters of the Greek alphabet and you will find the name of the person who occasioned it, who drove away his beautiful wife and lives with a concubine, in a triumph of lawlessness, lawlessness. A decree was signed. And the state, with the voice of Valens, with the voice of,

In the name of democratic institutions, it orders over the radio that all metropolitans sign this decree and issue a divorce. I ask you, beloved brothers in Christ, my dear spiritual children, people of God whom I serve: what should I, Bishop Augustine, do? I have repeatedly declared this before the minister, before the cabinet,

And through the press and in writing, I have declared that I will not sign these decrees. For the decree is contrary to God’s law. It is contrary to the sacred canons. It is contrary to the Gospel. It is contrary to conscience and to the Greek homeland. In this district of mine, take note of it and weep, for a hundred years here in Florina there was no divorce. Divorce was unknown. Now...

Some doctors, not all, for there are also conscientious doctors, have grown rich from abortions. Lawyers too, not all lawyers, have grown rich from divorces, which have flooded our homeland and turned it into Chicago, New York, and such states. I will not sign. I remain firm and unshaken.

And I am brought before the courts. I am determined to stake everything, just as I once staked my life in difficult days for the nation and went up into the high mountains defending our eternal homeland. Walking in the footsteps of Basil the Great, I am determined to stake everything, and I will not sign. I prefer exile, I prefer persecution, I prefer death, but my hand will not sign a divorce.

Thus, beloved brothers and sisters in Christ, on this holy day, before you, the people’s distinguished representatives, I make this public declaration. I believe the congregation will agree with this decision of its hierarch. It is made neither from monkish obstinacy nor from eccentricity, but from conscience. For Scripture and our ancient forebears tell us: we must obey God rather than human beings.

I pray that God, if I am not here next year, and I will not be, I pray that God, through the intercessions of the Mother of God and all the saints, may shelter us. Today, devout congregation, today is a great feast and celebration. Today is Theophany. Today the waters are blessed, and Christians take blessed water. In this way the Church shows,

That it also cares about material things. Water is a material thing, yet it is essential to human life. On the other heavenly bodies of our planetary system there is not a drop of water. My God, my God, what dryness! When the American astronaut reached the moon, he sighed and said:

“When, my God, will I descend to earth, turn on the tap in my house, and drink a glass of water?” Water, an abundant element: snows, reservoirs of water, brooks, springs,

Great navigable rivers, immense rivers, such as the Volga in Russia, the Nile down in Africa, the Ganges over in the Far East, and, in America, the Amazon and the Mississippi. Enormous navigable rivers. And yet one river surpassed all these rivers. It took the scepter of history.

The Jordan River is a relatively small river, no larger than the Axios River. Its sources are in the high mountains of Lebanon. It descends rapidly into a lake, like Prespa, the Lake of Gennesaret. It overflows, leaves the lake, winds its way onward, and flows into the waters of the great lake, the Dead Sea, where it dies.

Its waters do not have even a little fish. The air above the Dead Sea is poisonous, and birds that happen to pass over this lake fall dead. It is the Dead Sea. There the Jordan River ends.

So this Jordan River is known. The other rivers are not known; this one is known. Even the Eskimos and the Ethiopians, people of every race, know this celebrated river. As I said, it surpassed all the rivers and took the scepter in the history of rivers. Why, then, is this river known throughout the world? It is known everywhere.

Because an event of historical, worldwide importance took place. For in this river, as we all know, our Lord Jesus Christ was baptized. But questions arise, and one question will concern us. We are baptized because we are sinners. And it is not only we who are sinners; small children, babies, and infants are sinners too.

Not because they committed any personal sin. No. Children are pure; they appear like little angels. Yet deep within their being there is the subconscious, to speak in the language of psychology. There is, to speak in the language of religion, ancestral sin. They are fruit of a decayed tree.

And just as an apple appears beautiful on the outside but has a worm inside eating it, so children who come from their mothers’ wombs are also sinners: they carry within themselves the spark of guilt and sin. They are children of Adam and Eve. That is why the Church says, “In lawlessness I was conceived, and in sin my mother conceived me.” We are therefore sinners. And as sinners, we are baptized.

Why, then, was He baptized? The Fathers ask, and so do we. Christ was without sin. First, He was without sin because He was not born in the natural way in which we all are born. We are born in the natural way, whereas Christ was born of a Virgin and the Holy Spirit. This is our faith.

And second, He is without sin because His life was unstained, surpassing the sun in purity. Those who saw and heard His life, such as the Apostles, affirm that He committed no sin and that no deceit was found in His mouth. Christ Himself was the only man who dared to say to humanity and to His enemies, “Who can convict Me of sin? Who is in a position to convict Me of sin?” That question remains unanswered.

“Your virtue covered the heavens.” But Christ is without sin. Do you want evidence from the Gospel we heard today? How does today’s Gospel show that Christ is without sin? The Gospel says that people went to the Jordan River and were baptized there. In the Jordan River. How were they baptized?

They entered the waters of the Jordan River, were immersed up to their shoulders, and, while standing in the water, confessed their sins. They remained in the water while confessing their sins, some longer, others less long. But one person, and only one, came out as soon as He entered. The Gospel says so. A single word is enough to prove it: “Immediately,” it says.

What the Gospel says is that He came out of the waters of the Jordan immediately. At once. As soon as He entered, He came out. For He had no sin to confess. He was without sin. But then why was He baptized? Today this question receives an answer: He was baptized for a great reason. He was baptized so that the mystery might be revealed. What mystery? Mystery is everywhere, mystery.

And humanity was astonished by a small particle of matter such as the atom, because within a particle lies the great mystery of nuclear energy. They continue to investigate it, investigate it, but still cannot discover the structure of the atom. Mysteries exist everywhere.

Of the thousand things a person knows, nine hundred and ninety-nine remain mysteries, unrevealed. Science advances, moves forward, but cannot find the causes, the causes. Science only describes. Science does not explain. Science describes; science does not explain. It only describes the symptoms. But to explain to us why this, why that? Mystery, then, extends throughout the material world.

And if mystery extends throughout the material world, how much more does it extend throughout the spiritual world. The mystery of mysteries, inaccessible to the human mind and surpassing all other thought, is the mystery proclaimed by our Church: God is in three Persons. In this we differ from all other religions: we acknowledge that God is one, yet God is in three Persons. One sun, a threefold sun. One sun, a threefold sun. Threefold-sun Godhead, Holy Trinity, Father and Holy Spirit, have mercy on the world and on us sinners. This is our faith. And this mystery was revealed today at the baptism of our Lord Christ. Christ Himself, the second Person of the Holy Trinity, was unknown. He was unknown. No one knew Him.

For He spent most of the years of His life in a small rustic village, a rough village, Nazareth. We might compare it to a small village in our own region, unknown, far from Florina, Trivouno, for example, or some other remote village. In such a village He spent most of His life. Some people spread a false claim about where Christ went.

Christ visited neither academies nor universities nor other centers of culture. He remained there. He lived poor, He lived unknown, He lived by working. He was a carpenter, a woodworker. He held saws; He held adzes. He made doors; He made windows. By the sweat of His brow He ate His bread. And He was unknown. No one could imagine what was hidden beneath this humble appearance.

And now that he came to the Jordan River, the river, the Jordan River, the mystery was revealed. The mystery: what mystery? The mystery is that heaven opened and you hear the voice from heaven, a proclamation. Never elsewhere do you hear such a proclamation: a proclamation from heaven to earth, the proclamation repeated on Mount Tabor.

When the voice was heard saying, ‘This is my beloved Son, in whom I am well pleased; listen to him,’ it showed us the guide. Heaven told us that there is a guide.

Humanity is not without a guide. But humanity’s leaders are blind, and if a blind man leads a blind man, both will fall into a pit. There is one guide and one alone: our Lord Jesus Christ. He guides all humanity. If the peoples and nations listened to Christ, there would be Paradise on earth. And the dove, with the olive branch in its beak, would be found throughout the world.

My brothers, neither I, nor Chrysostom, nor Basil, nor the greatest philosopher can explain this mystery to you. It is a mystery. The mind cannot grasp it. How shall we grasp this mystery? I will show you a way. What way? Let me give an example. In the air there are what we call radio waves, which we cannot grasp. They carry voices of every kind from one end to the other, yet they cannot be grasped.

To hear the voices of the radio stations, you must have a radio with an antenna, the radio’s antenna. The antenna has broken. The sky above is full of radio waves, and voices are heard: a great mystery, an unexplained mystery, these radio waves. Beyond radio waves there are still other waves. O God, I wonder how people can fail to believe.

Just as an antenna is needed to hear the voices of the various stations, so we too need an antenna. We live without an antenna; we have broken it. Or, if we have an antenna at home, alas, it has broken. We must repair it so that we may hear, hear what? Nonsense and foolishness. And happy is the one who turns off the radios and televisions, because they fill his mind like a rubbish dump.

The human mind has become a rubbish dump, filled with the rubbish scattered by the world’s radio stations. An antenna! What is the antenna? Faith. Oh, faith! That is the antenna. That is the sixth sense through which we hear messages from beyond the earth. They come not from the stations of Moscow or London, or other ordinary earthly stations, but from the heavenly station, which is the Holy Trinity. O Holy Trinity!

This is how those waves are received. This is how we shall be able to understand this mystery. In this way. And something else: for us to receive them, our antenna must be clean. Our spiritual antenna must be clean for us to hear these messages, so that we may be people of the spirit, rather than people of the five senses, Epicureans, followers of Epicurus. We must go to the Jordan River today.

Where should we go? I do not mean going to the Jordan River. In these days the Jordan River fills with crowds from all nations, people of every race, who take blessed water from the Jordan. I do not mean that we should go to the Jordan. There is another Jordan. This Jordan is not water. For not just one Axios River, not just one Aliakmon,

Even if we passed through all the rivers, it would be impossible to cleanse ourselves. There is another Jordan River. What is this Jordan River? What do the Fathers say? A tear, one tear: Magdalene’s tear, the sinful woman’s tear, the thief’s tear. Those precious tears! World, world, world of the twentieth century, give me, give me one tear, one tear like Magdalene’s. Tears, rivers!

If an angel came down to earth and gathered the tears we shed, rivers like the Axios and the Aliakmon, those tears would have no value. One tear has value: the tear of repentance for our own sinfulness. Peter went out and wept bitterly.

Let us weep and lament, and this tear of repentance will become a River Jordan. Within this River Jordan we too will feel the greatness of the Holy Trinity, praising the Father, the Son and the Holy Spirit for ever and ever.

Την νύχτα ευσεβές σε Χριστιασμά, την νύχτα εκείνη, ότε η βοσκή, εφίλετον τα προβατάτων σε κάποια πλαγιά της Βιθλεέμ, και τα άσπρα αστρολανών έλαμπον με μια εξαιρετική ναντάβια, Αγία, τη νύχτα εκείνη την αλησμόνητον, που όπως λέει ο ποιητής είναι γεμάτη μαγεία, τη νύχτα εκείνη ηκούσθη θεσπέσιον ευαγγέλιον.

Όχι ένας μόνο, αλλά σμήνη αγγέλων, στρατιά ολόκληρη, κατήλθαν από τους ουράνιους θόλους και έψαλαν τον γλυκύτατον ύμνον: «Δόξα ἐν ὑψίστοις Θεῷ καὶ ἐπὶ γῆς εἰρήνη ἐν ἀνθρώποις εὐδοκία». Σπανίως, ή μάλλον δεν υπάρχει στην παγκόσμια υμνολογία άλλος ύμνος που με ολίγες λέξεις εκφράζει μεγάλα και υψηλά νοήματα.

Είναι ύμνος τεσπέθιος, είναι αριστούργημα θεϊκών, είναι δοξολογία, είναι περίληψης που είδε εις τον κόσμο να επιτελέσει ο Κύριος Σιμώνας τους Χριστός. Είναι ακόμα προφητεία, αισιόδοξος η προφητεία για το μέλλον της ανθρωπότητας.

Σε προηγούμενα κηρύγματα άλλων ετών ερμηνεύσαμε τον όξελη ψήστη, όπως και το εν ανθρώπιση ευλογία. Θα με επιτρέψετε σε πολύ σύντομα λόγια, σύντομο μιλή να ρίξω μια ματιά στο τρίτο αυτό μέρος το οποίο λέγει και επί γης ηρήνη.

Τι άλλο για να σημαίνει ο λόγος αυτού του Χριστού. Παρακαλώ προσευχήστε.

Ότι εγενήθηκε ο Χριστός, πολιτικώς ή ανθρωπότητας, είτο ηνωμένη κάτω από το σκύλο του 4ου Αυγούστου,

Για πρώτη φορά επεκράτησε ειρήνη παγκόσμια, πέρα μακριά από το Ρήνο ποταμό. Λαός αφήντος, ετόλμα να υψώσει την κεφαλή του το τίμημα εντός των λιγονευρών εθνίας του από τα συγκεκριμένα γεώνα της Ρώμης.

Επικράτηται λοιπόν η ρήμη, την οποία ιστορικοί όχι και τώρα ζητούν μια τέτοια ρήμη παξ Αμερικάνων, παξ Ρωμά, εκεί πάει το θέμα ρώσικα. Υπήρξε τότε λοιπόν σε όλο τον κόσμο η ειρήνη, η παγκόσμιος, η ρωμαϊκή αυτοκρατορία.

Αλλά οι λαοί δεν ήσαν ευτυχισμένοι. Κάτω από το πέλμα των λεγεώνων της Ρώμης αναστέναζε η Οικουμένη ολόκληρος. Και μαγεία των Δελφών και σιβήλια της Ρώμης και προφητεία του Ισραήλ προεπείταιμον συνέπειτον και προεπείταιμον ότι θα έρθει κάποιος προς δοκία των εθνών.

Κάποιος ο οποίος με τρομερά δύναμη, αφάνταστον δύναμη θα συντρίψει τα καθεστώτα της βίας και πάνω στα ερείπια του αρχαίου κόσμου θα ιδρύσει μια νέα τάξη πραγμάτων, μια ιδεώδη κοινωνία η οποία ονομάζεται Βασιλεία των Ουρανών και της οποίας δεν θα υπάρξει τέλος. Θα έρθει εκείνος.

Το περίεργο είναι, το θαυμαστό είναι, ότι και οι λαοί ακόμα, οι οποίοι επί αιώνας, για να μην είπω επί χιλιετηρίδες, ήσαν αποκεκομμένοι στην Αμερική και δεν είχαν καμία επικοινωνία με τους Ευρωπαίους και με τους άλλους, όταν ο Κολόμβος έφτασε στην Αμερική, η πρώτη ερώτηση που έκαναν οι βάρβαροι αυτοί άγριοι, ποια νομίζετε ήταν η πρώτη ερώτηση;

Ήρθε; Ήρθε; Υπήρχε η προσδοκία αυτού των εθνών. Και ήρθε, δεν είναι ψέμα, είναι πραγματικότης. Είναι το ιστορικό γεγονός, το οποίο δεν συνέβη ποτέ επάνω στον πλανήτη μας. Ήρθε εκείνος, η προσδοκία των εθνών.

Είναι εκείνος, τον οποίον γινόταν οι άβροι της Αμερικής. Ήρθε, είτε εκείνος τον οποίον έμεναν οι Ρώμοι, είτε εκείνος τον οποίον έμεναν οι Αρτονοί, Ήρθε εκείνος τον οποίον ανέμενον οι αστρονόμοι της Περσίας και οι φιλόσοφοι του αρχαίου κόσμου. Ήρθε, δεν είναι ψέμα, είναι πραγματικότης. Ήρθε. Πώς ήρθε; Όχι ως μονάρχης, όχι ως έχων δύναμη τεραστίων λεγεώνων, αλλά ήρθε άοπλος, ήρθε ως θείο βρέφος, ήρθε και γεννήθη υπό ταπεινάς συνθήκας εις το σπήλαιο της Βηθλεέμ.

Ήρθε για να φέρει στον κόσμο την ειρήνη, και είναι η ειρήνη της οποίας ομιλεί η στρατιά των Αγγέλων: «καὶ ἐπὶ γῆς εἰρήνη». Η ειρήνη του Χριστού μας διαφέρει από την ειρήνη του κόσμου. Η ειρήνη έχει βάθος και πλάτος, η ειρήνη είναι τριπλή, είναι τριπλή η ειρήνη.

Ειρήνη με τον Θεό, δεύτερον, ειρήνη με τον πλησίον και τρίτον ειρήνη που εορτάζει με τον εαυτό μας. Συντόμως, πολύ σύντομα, ας ρίξουμε στο τρίπτυχο αυτό της ειρήνης ένα βλέμμα. Ειρήνη με τον Θεό. Πώς θα σας το εκφράσω; Δι' ενός παραδείγματος.

Όταν ήμασταν μικρά παιδιά και κάναμε κάποια αταξία, το βράδυ εκείνο δυσκόλως πηγαίναμε στο σπίτι. Φοβούμαστε τον πατέρα. Και μόνο όταν ο πατέρας μας φώναζε και με το νεύμα του καταλαβαίναμε ότι μας αγαπάει, τρέχαμε και μας αγκάλιαζε και μας φιλούσε και οι σχέσεις Πατρός και Υιού αποκαθίστανται.

Ο άνθρωπος ητά, ο άνθρωπος ημάρτησε, ο άνθρωπος παρέβη την εντολή, ο άνθρωπος εξετροχιάσει την ανδροχία την οποία χάλαξε δίπλα ο νόμος. Και έκτοτε είναι φαινόμενο ψυχολογικό. Από τα σπουδαιότερα φαινόμενα ψυχολογίας, τα οποία οι ψυχίατροι εξετάζουν και ερευνούν, είναι ένα αίσθημα το οποίο πάντοτε οι άνθρωποι έχουν.

Είτε στον χώρο των φόλων κατοικού, είτε στον ότιον, είτε στην άρχον αρκονή, σε οποιονδήποτε χρόνο είναι παρατηρημένο ψυχολογικώς και τεκμηριωμένο γεγονός ότι στο βάθος των ανθρώπων όλοι, όλοι μας έχουμε μίαν ενοχή, ένα αίσθημα ενοχής. Αίσθημα ενοχής. Αυτό το αίσθημα το οποίο εξέφραζαν οι αρχαίοι πρόγονοί μας. Αυτό το άγχος, όπως λέγουν σημερινή εποχή, ότι σήμερα η εποχή μας έχει ένα άγχος που ψυχίατροι δεν μπορούν να το θεραπεύσουν και τα

Τα νοσοκομεία των νεύρων έχουν πληθυνθεί. Αυτό το άγχος δεν είναι τίποτα άλλο, εν εσχάτῃ αναλύσει, παρά μία έχθρα μεταξύ Θεού και ανθρώπων. Και όπως λέγει ο Απόστολος Παύλος, εχθροί του Θεού, προς Ρωμαίους επιστολή, κατηλλάγημεν τῷ Θεῷ, ήρθε η ειρήνη, το πράγμα, το τεράστιο πράγμα, το Σινικό Τείχος που εχώριζε ουρανόν και γη, Θεόν και άνθρωπον, το Συνικό Αυτό Τείχος το οποίον ουδήσει δίνεται να πλησιάσει, το εγεφύρωσε ένας και μόνον, ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός.

Και δεν είναι ψέμα, η ενοχή αυτή συγχωρείται, η ενοχή αυτή απαλείφεται και μέσα στα βάθη της υπάρξεώς του ο άνθρωπος ακούει την φωνή του Ουρανίου Πατρός και πλέον ο Θεός δεν είναι εχθρός αλλά είναι Πατήρ Ουράνιος.

Το δεύτερον, ειρήνη με τον Θεό, ειρήνη με τον πλησίον, διότι η αμαρτία δεν διατάραξε μόνον τας αρμονικάς σχέσεις του Θεού με τον άνθρωπο, διατάραξε τας σχέσεις ανθρώπου με τον συνάνθρωπο. Αφ' ης στιγμής ο Κάιν εφόνευσε τον Άβελ, αφ' ης στιγμής το έδαφος της γης των Παρθένων εβάφη με αίμα επί της γης αυτής, από την ώρα εκείνη η αγάπη εξέλιπε και μίσος, μίσος αμυσαλαίων, μίσος επεκράτησε σε όλον τον κόσμο, και αποτέλεσμα του μίσους είναι εμφύλιες διαμάχες, είναι οι πόλεμοι, οι παγκόσμιοι, οι οποίοι λυμαίνονται την γη.

Το μίσος αυτό είναι μια ομίχλη και όπως μες στην ομίχλη δεν μπορείς να διακρίνεις τον απέναντί σου και υπάρχουν περιπτώσεις που Έλληνες στρατιώτες επυροβόλησαν Έλληνες στρατιώτες και αδελφός επυροβόλησε αδελφόν μέσα στην ομίχλη, κατά πράγμα εν τρόπον μια ομίχλη σκοτεινή και απεσία εκκάλυπνε το πρόσωπο της γης και η αγάπη ήτο κάτι το ανύπαρκτο.

Αλλά ο Ιησούς Χριστός είτε και ο ήλιος δικαιοσύνης διέλυσε την ομίχλη αυτή και στον κόσμο απάνω επεκράτησε η αγάπη του Χριστού διά της αγάπης του Χριστού μας. Ειρήνη με τον Θεό, ειρήνη με τον πλησίον.

Και ακόμα, το ακόμα, ειρήνη με τον εαυτό μας. Περίεργο πράγμα, με τον εαυτό μας. Δεν είναι περίεργο πράγμα, και όμως είναι αληθινό.

Είναι αληθινό ότι η αμαρτία διέσπασε την ενιαία προσωπικότητα του ανθρώπου και η αμαρτία διαχώρισε τον άνθρωπο. Δεν είμεθα ένας, ψέμα είναι αυτό. Είμεθα διπλοί, μυστήριον μέγα, όπως παρατήρησε και ο αρχαίος Πλάτων ο φιλόσοφος. Παλεύουν μες στα βάθη της ανθρωπίνης υπάρξεως δύο υπάρξεις, το σκότο και το φως. Η αλήθεια και το ψέμα, ο άγγελος και ο σατανάς, παλεύουν αγρίαν πάλην μέσα. Ποιος θα περιγράψει ποιος εσύ το

Ευαγγελισμός, Ευα Καλλιδύναμης ως μόλιδος, ως σφαίρα μολύβδου ζητεί να μαζεί και ομοιάζει ο άνθρωπος, όπως είπε κάποιος, με αετόν ο οποίος θέλει να φτερουγίσει στα γαλανά ύψη του ουρανού, αλλά κάποιος του κόψε τας πτέρυγας, και να δει τον αετόν με κομμένας πτέρυγας να σπαρταράει, να ζητάει να πετάξει, αλλά δεν έχει πτέρυγας, όπως λέγει ο ποιητής, για να πετάξει στα ύψη του ουρανού. Το δράμα των ανθρώπων. Πόλεμος λοιπόν μέσα εις τα στήθη μας. Πόλεμος.

Από την ημέρα που γεννήθη ο άνθρωπος μέχρι τέλος της ζωής του, και εάν υποτάξουμε το κατώτερον εις το ανώτερον, εάν υποτάξουμε την σάρκα εις το πνεύμα, εάν υποτάξουμε τα κατώτερά μας, τότε νίκη, νίκη ωραία, όπως έλεγαν οι αρχαίοι, αυτή εστί η νίκη, η μεγαλύτερη νίκη, το νικάν τον εαυτόν μας.

Διότι όσο μπορεί να βλάψει ο άνθρωπος τον εαυτό του, κανείς άλλος, ούτε ο δαίμων ακόμα δεν μπορεί να βλάψει τον άνθρωπο. Ειρήνη λοιπόν με τον Θεό, ειρήνη με τον πλησίον, ειρήνη με τον εαυτό μας, γαλήνη συνειδήσεως.

Ω ειρήνη, ω ειρήνη, γλυκύ όνομα, γλυκύτερον πράγμα, πού είσαι, πού κατοικείς, πού ευρίσκεσαι;

Δε βρίσκεσαι εις τα ανάκτορα της Ακαδημίας, εις τας φιλοσοφικάς στοάς. Όχι, εις το σπήλαιο της Βηθλεέμ το περιστέρι αναπαύεται, εις τας καρδίας των ταπεινών ανθρώπων, των βοσκών, εκείνων οι οποίοι εκτελούν το θέλημα του Θεού. Ειρήνη πολλή τοις αγαπώσι το θέλημά σου, και επί γης ειρήνη. Α, θα μου πείτε, φαντασίες αυτά, θεωρίες ωραίες. Πέραν τούτου, ποια είναι η πραγματικότητα; Για να ρίξουμε τη στιγμή αυτή ένα βλέμμα επάνω στον πλανήτη μας, θα δούμε μια πραγματικότητα η οποία μας διαψεύδει.

Θα είδαμε πάνω στην γη μας ότι η ειρήνη ουδέποτε άλλοτε, η ειρήνη τόσες φορές ηκούσθη από τα στόματα μικρών και μεγάλων. Αλλά ουδέποτε άλλοτε η ειρήνη είχε απομακρυνθεί από το πρόσωπο της γης. Την ώρα αυτή που χτυπούν χαρμόσυνα οι καμπάνες στην αγαπητή μας πατρίδα, την ώρα αυτή που οι θάλασσες του ουρανού μεταρρύνουν στα πλάτη και τα μήκη του αιθέρος πριν μόνο των δημοκρατικών καθεστώτων, το Άγγελμα των Αγγελμάτων, το Μήνυμα το Ουράνιο, το Θεσπέσιο, την ώρα αυτή υπάρχουν στον πλανήτη μας εστίες πυρός, οι οποίες εστίες πυρός δύνανται από ώρα σε ώρα να εκραγούν, να γίνουν παγκόσμιες πυρκαγιές, παγκόσμιοι πόλεμοι, ο Αρμαγεδών, ο έσχατος πόλεμος της ανθρωπότητας.

Ο ανθρωπότητος, μάλιστα, μη ψευδόμεθα, δύο δυνάμεις έχουν χωρίσει την ανθρωπότητα, οι δύο υπερδυνάμεις, δυνάμεις με τεραστίαν πρωτοφανή δύναμη.

Ο Βανήν, δύναμη. Έχουν φουσκώσει, έχουν ανοίξει τα όρια οι δύο δυνάμεις αυτές. Τα βουνά τα έχουν ανοίξει. Εσχημάτισαν τεχνικά σπήλαια και μέσα στα σπήλαια εκείνα έχουν κρύψει βόμβες πυρηνικές τεραστίων δυνάμεων και καταστροφής.

Ο ένας εξ αυτών εκαυχήθηκε και είπε προημερών, μόλις πατήσω με το κουμπί, ένα κουμπί θα ματήσω με, με τι εγχοισμός, γολιά, γολιά, συντρόφραχτη, περίπου να έρθει, αν έρθει θα πέθανε ο Μουστολίδης, θα πέθανε ο Χίτριος, και λέει ξεφωνεί, και ο τέλος τον πρώτο, τι είπε, μόλις πατήσω το δάχτυλό μου λέει, με το εγχοισμό και την περαιφανία του, μόλις πατήσω ένα κουμπί, 70 εκατομμύρια άνθρωποι ήταν νεκροί, Και άγια απίτισσα, να τολμήσει, εντάξει των δύο νυν υπερδυνάμεων, ανταγωνισμός βεβαίως, δεν έχει κρατήσει η Παξ Ρωσικά ή η Παξ Αμερικάνα, κάτι παλαιό ανακοινοσύστημα Παξ Ρομάνα.

Αλλά να πρεπιστώνουμε αδερφοί μου, να κλείσουμε με μελαχολία στόλων την ομιλία μας, όχι αγαπητοί, όχι, είμαι θεσιόδοξος. Ευχή, Είναι το κέντρο της ανθρωπότητας, το παρόν και το μέλλον. Πιστεύουμε ότι μια ημέρα θα ανατείλει η ημέρα ειρήνης, παγκοσμίου ειρήνης, και το όραμα το οποίο ονειρεύεται η ανθρωπότης ολόκληρος, η νοσταλγία των αιώνων, η προσδοκία των εθνών, η ειρήνη η παγκόσμια, γλυκύ όνομα, γλυκύτερον πράγμα, θα γίνει μια πραγματικότητα.

Πιστεύουμε ότι το σίδερο το οποίο σήμερα ξοδεύεται, και το ατσάλι που σήμερα ξοδεύεται για να γίνονται όπλα φονικά, θα ξοδεύεται πλέον για να γίνονται τρακτέρ, να καλλιεργούμε την γη. Πιστεύουμε εκείνο το οποίο λέει η προφητεία του Ησαΐου. Τι λέει η προφητεία του Ησαΐου; Ένα όραμα, ένα θεσπέσιο όραμα. Τι είδε ο Ησαΐας ο προφήτης;

Ο φοιτης είδε λέει το αρνεί, το αρνεί να μοσκάει με νύκο. Απίστευτο πράγμα. Είναι ποτέ δυνατόν το αρνεί να μοσκάει με τον νύκο, αδύνατον. Κι όμως αγέν, το αρνεί να μοσκήσει με τον νύκο. Δηλαδή τα έθνια εκείνα τα αιμοβόρα, τα αιμοδιψή, τα οποία διψούν ως γλύαινε, ως σύαινε το αίμα στον ανθρώπο του, Τα έθνια αυτά θεμωβόρα, τα έθνια αυτά θεμωδιψή Οι λαοί από τη Λύκη και Τίγρες και Ρέοντες θα γίνουν αριά Μυστήριο βέβαια, το μυστήριο το οποίο επιτελείται

Και τότε πλέον αρνεί με λίγο, θα συγκοστηθεί, θα γίνει μία κρύμη ίσπημη και τότε πάλι τους ατέρας θα ακουστεί βεβατήριον των αιώνων. Δόξα εν υψίστοις Θεώ και επί γης ειρήνη εν ανθρώποις ευδοκία.

Εάν, ευσεβές εκκλησίασμα, εάν ρίψουμε ένα βλέμμα στο παρελθόν, το εγγύς και το μακρά, θα διαπιστώσουμε ότι αφ’ ης στιγμής ενεφανίστη ο άνθρωπος επάνω στον φλοιόν της γης, πολλά γεγονότα συνέβησαν. Αλλά...

Ο χρόνος ο οποίος ονομάζεται Πανδαμάτων έσβησε τη μνήμη των γεγονότων αυτών μικρών ή μεγάλων και μόλις κάπου σε κάποια σελίδα της παγκοσμίου ιστορίας αναφέρονται ονόματα και γεγονότα. Εν τούτης υπάρχουν γεγονότα, υπάρχουν πρόσωπα τα οποία νικούν τον χρόνο και ίστανται πολύ υψηλά και αιώνες διαβαίνουν και χειρετηρίδες και τα ονόματά τους λαμπρά.

Ως τα άστρα του ουρανού φωτίζουν την ανθρωπότητα. Μεγάλες φυσιογνωμίες έχουν αφήσει τα ίχνη της διαβάσεώς τους επί της γης. Μία δε φυσιογνωμία εξαίρετος. Υπήρξε και ο ιεράρχης Καισαρείας, του οποίου σήμερα εορτάζουμε την πρώτη του έτους την Ιεράν Μνήμη. Ονόμασε η ιστορία τον Βασίλειον Μέγαν. Και ο τίτλος αυτός δεν είναι τίτλος κενός.

Δεν είναι χαρτονόμισμα όπως κινδυνεύει να γίνει το χαρτονομισμά μας άνευ χρυσού αντικρίσματος, αλλά είναι ένας τίτλος περιεχομένου, ουσιαστικού περιεχομένου. Κι άλλοι ονομάζονται μεγάλοι, αλλά κίβδηλος ο τίτλος τώρα, ενώ ο τίτλος του Βασιλείου είναι γεμάτος περιεχόμενο. Μέγας Βασίλειος. Ποιος θα μπορέσει, αγαπητέ μου, να υμνήσει το μεγαλείον του Μεγάλου Βασιλείου. Νάνος εγώ.

Απέναντί του μόλις θα τολμήσω ως νήπιον να ψελίσω μερικά συνδέξεις. Τι να υμνήσω με τους προγόνους, τους ενδόξιους προγόνους του ή να ομιλήσω με για την πολύ τεκνονικό γενιά του της οποίας τέσσερες βλαστοί εξηγώθησαν της αγιοσύνης και ορτάζονται ως άγιο ή να ομιλήσω με για την κλίση και την ροπή ή μάλλον τον έρωτα ο οποίος έρωτα σήμερα σβήνει είναι ο έρωτας της γνώσης.

Ο έρως της επιστήμης, ο ωραίος έρως, δεν υπάρχει μόνο το σεξ, ο κατώτατος αυτός έρως ο οποίος συναντάται και στα κτήνη, αλλά υπάρχει ο έρως της γνώσεως, ο έρως της επιστήμης, ο οποίος κατέφλεγε τα στήθη του μεγάλου βασιλείου του νεαρού και πέταξε εις Κωνσταντινούπολη και εις Αθήνας και εις άλλα κέντρα του τότε αρχαιοκόσμου και ομοίαζε με μέλισσα που πετάει από άνθος εις άνθος για να συλλέξει το γλυκύ μέλι της γνώσεως και της επιστήμης

Ή να ομιλήσουμε για το σαρετάσκο κτήμα των αφαίρετων του ανθρώπου. Ή να ομιλήσουμε για την εγκράτειά του, η οποία τον έκανε νομιάζει με ένσαρκον άγγελο. Ή να ομιλήσουμε για την φιλανθρωπία του, την άφθαστο, η οποία τον μετέβαλαν εις βαθύρων ποταμών, αρδεύοντας τα σκαρδία των ανθρώπων. Πάντα τα αυτά παραβλέπουμε. Θα χρειάζονται πολλές ομιλίες και οι βιβλία ολόκληρα έχουν συγγραφεί, τόσο στην μετέρα γλώσσα όσο

και πάνδημον και επαγγόσμιον είναι το ενδιαφέρον για τη μεγάλη αυτή του συγγνωμία. Εγώ, από όλων των δύο του, για να μην σας κουράσω, ή μάλλον για να συμπληρώσω τον χρόνο που απαιτείται για την επίσημη δοξολογία, διότι οι επίσημοι μας έρχονται μόνο κατά την ώρα εκείνη.

Δεν έρχονται νωρίτερον για να παρακολουθήσουν την ωραία λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου. Να συμπληρώσω λέγω τα ολίγα λεπτά που χρειάζονται για να συμπληρωθεί η δεξιολογία θα επιτρέψετε από τον βίον των ανθών αυτών έναν φίλιο, έναν λουλούδι. Ένα επεισόδιο μόνο να αναφέρω. Διότι λέγουν και οι αρχαίοι προχωροί μας εξώνυχος το λέοντα. Και όπως ένα νύχι του λιονταριού φτάνει για να δείξει

την αλκήν του Λέοντος, του Βασιλέως των ζώων, κατά παρόμοιον τρόπον και ένα επεισόδιο από την ζωή των Μεγάλων είναι δυνατόν να χαρακτηρίσει την όλη του φυσιογνωμία. Είναι δυνατόν και από ότι θα αποδείξει το επεισόδιο αυτό, ότι καρδία λέοντος υπήρχε μέσα στο ασθενές εκείνο σαρκίον, το οποίον εκάλυπτε την ύπαρξη του Μεγάλου Βασιλείου. Λοιπόν, ας κάνουμε ένα ταξίδιο. Σας καλώ σε ένα ταξίδιο. Ταξίδιο αναψυχής.

Ταξίδιον το οποίο είναι το συντομότερο από όλα τα ταξίδια. Με τι μέσο, με πυραύλος, πέρα. Συντομότερο από τον πυραύλο ποιο είναι. Ο Θεέ μου τι μυστήρο είναι ο άνθρωπος. Η σκέψη του ανθρώπου. Είμαστε την ώρα αυτή εδώ. Αλλά με τον πυραύλο της διανοίας, της φαντασίας, ταξιδεύουμε και βρισκόμαστε. Ας πετάξουμε λοιπόν με τον πυραύλο της φαντασίας.

Ας διαβούμε το Αγιό Πέλαγος, το προσφυλάσσοτον πέλαγος της πατρίδος. Ας εγγύσουμε τα σαχτά της Μικράς Ασίας, οι οποίοι μας φαίνουν δάκρυες και ορθαλμούς. Ας προχωρήσουμε ακόμη βαθύτερο και θα φτάσουμε στα ροπέδια εκείνων των υψηλών και εκεί να απογειωθούμε δια του πυράβλου της φαντασίας. Το έτος 371. Η ράξη εις την Κεσάρια, την αγισμό εις τον αυτήν πόλη.

η οποία υπήρχε μέχρι το 1922 και της οποίας των ωραίων ναών του Μεγαλοβασιλείου μαγνήτην του μικροστατικού πλοντισμού κατέστρεψαν ή μάλλον μετέβαιναν εισαχειρώνα οι Τούρκοι. Εκεί λοιπόν το 371 υπήρξε ο Ιεράφης, ο Μέγας Βασίλειος και στην εποχή εκείνη βασιλεύσει αυτό το κράτος ένα όνομα που πρέπει να νυχνεύσει στα σελίδες της ιστορίας για να το έβρεις.

ονομάζεται ο Άγιος, τρόμος και φόβος της εποχής εκείνης. Ο Άγιος, υπήρξε μία βάρβαρος φυσικονομία, γενναίος δηλαδή, εις τα σμάχα, συγκιτής και τροπεούχος, αλλά ως προς το ηθικών και θρησκευτικών τομέα, είχε παρεκκλίνει σκανδαλόδοξη. Εγκατέλειψε, διάδοχος αυτός του Μεγάλου Κωνσταντίνου, εγκατέλειψε την πατρώαν θρησκεία.

και οι πέτρες ακόμα όπως είπα κι άλλοτε κι αν εμείς σιωπίζομεν και οι πέτρες και τα ποτάμια και τα άστρα και τα δάση και ολόκληρος η φύσης θα ομολογήσει εις Άγιος εις Κύριος Ιησούς Χριστός εις δόξα Θεού Πατρός Αμήν γερνήτω λοιπόν των Χριστών και ήθελε να επιβάλει το δόγμα του Αντίχριστον εις όλη την οικουμένη της οποίας ήταν ο Αυτοκράτορας και υπεχρέωσε και διέταξε όλοι οι επίσκοποι να υπογράψουν το διάταγμά του

Εκτελεστής της διαντοεντολής του βασιλέως υπήρξε ένα χρίον υποκείμενο. Μόδεστος το όνομα, άλλο όνομα, το οποίο ενταφιάστηκε μες την Χωάνη του χρόνου. Μόδεστος λοιπόν, δείξτε να περιοδεύει, έφτασε από πόλη σε πόλη, συνήθεια επισκόπους, οι οποίοι τρέμοντες ως λαγωοί, υπέγραφαν το διάθεσμα του άλλοντος για να μείνουν στους χρόνους του. Επιτέλους έφτασε στην Λεσάνδρου.

Κάλεσε εις το διοικητήριο της πόλεως ο Άλλης τον Μέγα Βασίλειο. Και μεταξύ ο Άλλεντος και Μεγάλο Βασιλείο διεξήθη ένας διάλογος ο οποίος θα μείνει αθάνατος στην ιστορία της ανθρωπότητας. Ο Μόδεστος ερωτά και λέγει «Ήρθα εδώ στην Κεσάρια να υπογράψεις το διατάγμα του βασιλέου». Απαντά ο βασίλειος «Δεν υπογράφω αυτά τα διατάγματα. Μου τα υπογράφει ο βασιλέος του βασιλέου, ο Κύριος ημών ασου Χριστός».

Περάνο του άνεντος είναι ο Χριστός, τον οποίον προσκυνώ και λατρεύω από μικράς μου ηλικίες. Και δεν φοβείσαι, ρωτάει ο μόδεστος. Τι να φοβηθώ, τι έχεις στην διάθεσή του, τι μπορεί να μου κάνεις. Και απαντά ο μόδεστος, ένα από τα πολλά κακά, τα οποία μπορεί να σου κάνει το κράτος του άνεντος. Και πία τα κακά, δίμευσης το ένα, εξορία το δεύτερο, θάνατος το τρίτο. Και απαντά ο μεγάλος βασίλειος.

Δίμευσιν δεν φοβάμαι, διότι δεν έχω εις τον κόσμο τίποτε άλλο παρενάραστον και ολίγα βιβλία απαντά ο Μέγας Βασίλειος. Εχθορίαν δεν φοβάμαι, διότι όπου και αν υπάγω πάσα γη πατρίς. Θάνατον δεν φοβούμαι, διότι ο θάνατος δι' αμέ είναι βαριέφης, ο οποίος θα με απαλλάξει το συντομότερο από τας ασθενείας του σώματος και θα με οδηγήσει στα βασίλεια του ουρανού. Απίλησε με τίποτε άλλο αν έχεις. Και τότε ο Μέγος Μόδεστο

Η δύναμη της πρωτοπνεύματος. Και τότε ο Μόδεστος είπε, δεν συνείδησα πουτανά, δεν είδα τι άλλος επίσκοπος δεν έφραξε αυτό το οποίο πράττεις εσύ. Απαντά ο βασίλειος, φαίνεται ότι δεν συνείδησε επίσκοπο. Και έκλεισε ο διάλογος αυτός. Και έμεινε εις τον θρόνον διοχόμενος από τον άλλον. Από τότε αδερφοί μου, την εποχή εκείνη.

στην οποίαν οδηγήθημε αντίον του πυράβλου της φαντασίας. Μετρήστε με τα δάχτυλα. Έχουν περάσει 1.600 χρόνια. Πολλά γεγονότα. Η Μανοπολίδωρο μπήρθε από τα γεφύρα στους Ικώνα και του αξιού ποταμού. Ανά πέραν τούτου το όνομα του Μεγαροβασιλείου να μπει στον αιώνα του αιώνα. Ισμιμόσινον αιώνιο να είστε δίκαιοι. Και τώρα ποιο είναι το διδαγμά μας. Το διδαγμά μας είναι προφανές ότι είμεθα πειθαρχίκη όλοι μας.

Στο κράτος, στην εξουσία, διότι η εξουσία έχουν και αυτοί μεγάλων προορισμών και αν αφ' εξουσιών δεν μπορεί να σταθεί η κοινωνία και έθνος και κράτος. Αλλά ενώ είμαστε πειθαρχικοί της εξουσίας του κράτους, έχουμε μια υποχρέωση σε δεδομένες περιπτώσεις να υψώνουμε το μικρό ή μεγάλο ανάστημά μας απέν της εξουσίας, όταν η εξουσία μας συμβουλεύει, μας διατάσσει να πράξουμε πράγματα αντίθετα. Και σε αυτή την περίπτωση εμπίπτει και η δική μου περίπτωση.

Δεν είμαι άξιος να σκύψω, να φυλήσω τα υποδήματα τους πόδας του Αγίου του του Ανδρός, του Μεγάλου Βασιλείου. Αν ενδούτης είμαι επίσκοπος και ως επίσκοπος παρόλη την ατέλεια και η μαρτωλότά μου οφείλω να ειμηθώ το υπέροχο παραδείγμα του. Όπως στην εποχή εκείνη παρουσιάστηκε Μόδεστος, όπως παρουσιάστηκε ο Ουάλης ο οποίος υπέγραψε αντίχριστα διατάγματα, έτσι και στην εποχή μας...

με την Παρισσία την οποία μου δίδει ιστορία μισό αιώνος που εδούλευσε εις το έθνος και την εκκλησία και την Παρισσία να αυτή απαντώ ότι στην εποχή μας ενεφανίσανε οι μόδεστοι αποφεύγω τα νόματά τους νέοι Ουάλλοντες αποφεύγω τα νόματά τους κράτος αντίθεων και μασονικών κατ' εις εσύ του το οποίον μεταξύ των άλλων νομιών υπέγραψε διάταγμα νόμων διαλύσεως της οικογένειας.

Χάρην ενός προσώπου, ναι ενός προσώπου, πάση γνώστου στην κοινωνία των Αθηνών. Και ευθρόπον ώστε ο νόμος αυτός να ονομάζεται νόμος Λάμπδα. Συμπληρώσετε τα υπόλοιπα διαστοιχείων της ελληνικής αρπαβήτου και θα βρείτε το όνομα εκείνου το οποίο έγινε αφορμή, το οποίο σε ξεδίωξε την όμορφη γυναίκα του και ζήμετα παλακίδος προς τρίαμβων της ανομίας και ανομίας. Υπέραψε διάταρμα. Και το κράτος με φωνήν ο Άλαντος, με φωνήν ο

Ενώματι δείτε το δημοκρατικό θεσμό, διατάσσει από ραδιοφώνω. Άπαντε στη Μητροπολίτη να υπογράψουν το διάταγμα αυτό, να εκδώσουν διαζύγιο. Σας ερωτώ, αγαπητοί Ευχριστώ αδελφοί, πνευματικά τέκνα απ' αμφίλτατα, λαέ του Θεού, τον οποίο υπηρετώ, τι πρέπει να πράξω εγώ, Επίσκοπος Αγουστίνος, ο οποίος κατ' επανάληψη διακήρυξα και ενώπιον του Υπουργού, και ενώπιον Υπουργικού Συμβουλίου, και ενώπ

και διά του τύπου και διαγραφήδος ότι αυτά εγώ διατάγματα δεν υπογράφω. Διότι είναι διάταγμα κόντρα με το νόμο του Θεού. Διότι είναι διάταγμα κόντρα με τους Ιερούς κανόνες. Διότι είναι διάταγμα κόντρα με το Ευαγγέλιο. Διότι είναι διάταγμα κόντρα με τη συνείδηση με την ελληνική πατρίδα. Η οποία εδώ στην περιφερειά μου σημειώσατε το και κλάψατε. Επί εκατό χρόνια στη Φλώρινα εδώ δεν υπήρχε διαζύγιο. Άγνωστο το διαζύγιο. Τώρα...

Οι μένοι ιατροί, δεν λέγω όλοι, διότι υπάρχουν και ευσυγίνεται οι ιατροί, επλουτίσανε από τις εκπράσεις. Οι δε δικηγόροι, δεν λέγω γιώρους δικηγόρους, επλούτισαν και αυτοί από τα διαζύγια, τα οποία πλημμύρισαν και μετέβραν την πατρίδα μας, η Συκάβων και Νέα Υόρκη και ακυλιστικών κράτων. Δεν υπογράφω. Μένω σταθερός και ακλόνητος.

και οδηγούμε εις δικαστήρια. Κι ειμαι φασισμένος κορωναγράμματα, όπως άλλοτε έπαιξα την ζωή μου εις δύσκολος ημέρας ουγγένους και αν έβηκα εις τα ψηλά βουνά υπερασπίζων την αιωνίαν πατρίδα μας, είμαι κι εγώ φασισμένος βαδίζων στα ίχνη του Μεγάλου Βασιλείου να τα παίξω όλα και δεν θα υπογράψω. Προτιμώ εξορίαν, προτιμώ διωγμόν, προτιμώ θάνατον, αλλά το χέρι μου δεν θα υπογράψει διαζύγιον.

Ούτως αγαπητοί εν Χριστώ αδελφοί, την Άγια Αντα αυτήν η μέρα εν όποιον ημών των εκλεκτών προσώπων του λαού, εν όποιον εξομολογούμε δημοσία και πιστεύω ότι σύμφωνα θα είναι το προατήριο με την απόβαση αυτήν του Ιεράρχου, η οποία δεν γίνεται εκπίσματος καλογερικού, είτε εξειδοτροπίας, αλλά εκ πολύς συνειδήσεων, διότι μας λέει η Γραφή και η αρχαία προπονή μας από τον Αρχήν Μάλλον Θεό για ανθρώπους.

Εύχομαι ο Θεός, εάν εγώ του χρόνου δεν είμαι εδώ και δεν θα είμαι, εύχομαι ο Θεός για πρεσβειών της καραγίας του Θεού και πρώτον Αγίον να σκέφει εμάς και σε όλα σε όλα. Σήμερον ευσεβές εκκλησίας μας, σήμερον είναι εορτή και πανήγυρης μεγάλη, σήμερον είναι θεοφάνεια, σήμερον αγιάζονται τα ύδατα, παίρνουν οι χριστιανοί αγιασμένο νερό και έτσι αποδεικνύει η εκκλησία.

Ότι ενδιαφέρεται και για τα υλικά πράγματα, υλικών πράγμα είναι το νερό, στοιχείο όμως απαραίτητο για τη ζωή του ανθρώπου. Στα άλλα αστέρια του πλανητικού μας συστήματος, νερό δεν υπάρχει σταγόνα. Θεέ μου, Θεέ μου, ξηραΐλα. Όταν ο Αμερικάνος αστροναύτης έφτασε πάνω στο φεγγάρι, αναστέναξε και είπε

Πότε Θεέ μου κατεβώ στη γη να ανοίξω την κάναλα του σπιτιού μου να πιω ένα ποτήρι νερό. Νερό, τυχείων άφρων, χιώνες, δεξαμενέ υδάτων, ρίακες, πηγές, ρίζες.

Ποταμί πλωτή μεγάλη, απέραντη ποταμί, όπως είναι ο Βόλγας στη Ρωσία, ο Νείλος, κάτω στην Αφρική, πέρα στην Άπω Ανατολή, ο Γάγγης και στην Αμερική ο Αμαζόνιος και ο Μισισιπής. Τεράστιοι ποταμί πλωτή. Κι όμως, όλους αυτούς τους ποταμούς τους ενίκησε ένας ποταμός. Κατέλαβε τα σκύπτρα της ιστορίας.

ο Ιορδάνης ποταμός, μικρός ποταμός σχετικός, όχι μεγαλύτερος από τον αξιό ποταμό, ο οποίος έλκει τα σπηγά του από τα υψηλά όρια του λιμάνου, κατέρχεται ραγδαίως, πέφτει σε μια λίμνη όπως η Πρέσπα, στην λίμνη Λινσαραέτ, ξεχυλίζει, πέφτει από την λίμνη, πρέχει λιγιοδός και λυκοειδός, και πέφτει και αποθλίσκει μέσα στα νερά, μέσα στη μεγάλη λίμνη, την εκρά θάλασσα.

που τα νερά της δεν έχουν ούτε ένα ψαράκι. Κι ο αέρας υπέρανω της νεκράς θαλάσσης είναι δηλητηριώδης και τα πουλιά που περνούνε κατά λάθος από την λίμνη αυτή πέφτουν νεκρά, νεκρά θάλασσα. Εκεί εκπνέει ο Ιορδάνιος ποταμός.

Αυτός λοιπόν ο Ορδάνης ποταμός είναι γνωστός. Η άλλη ποταμή δεν είναι γνωστή. Αυτός όμως είναι γνωστός. Και σκημόει ακόμα και οι Αιθίωπες και πάνε γέροντος ανθρώπων γνωρίζει τον ποταμόν αυτόν, τον επίσημο, ο οποίος όπως είπα ενίκησε όλους τους ποταμούς και κατέλαβε τα σκύπτρα της ιστορίας των ποταμών. Γιατί άραγε αυτός ο ποταμός, είναι πασίγνωστος όλο τον κόσμο. Είναι πασίγνωστος.

Διότι έγινε ένα γεγονός ιστορικής σημασίας, παγκοσμίου σημασίας. Διότι στον ποταμόν αυτόν, όπως όλοι γνωρίζουμε, εβαπτίστη ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός. Γίνανται όμως ερωτήματα και ένα ερώτημα θα μας επασχολήσει. Εμείς βαπτιζόμεθα διότι είμαθα αμαρτωλοί. Και όχι μόνο εμείς είμαθα αμαρτωλοί, αλλά και τα μικρά παιδιά και τα βρέφη και τα νήπια ακόμα και αυτά είναι αμαρτωλά.

Όχι διότι διέπραξαν κάποια αμαρτία προσωπική. Όχι. Καθαρά είναι τα παιδιά. Αγγελούδια φαίνονται. Εν τούτης όμως μέσα εις τα βάθης υπαρξεώστων υπάρχει το υποσυνείδητο για να μιλήσουμε την γλώσσα της ψυχολογίας. Υπάρχει να μιλήσουμε την γλώσσα της θρησκείας το πατωρικό αμάρτημα. Είναι καρπί σε σιπότος δέντρου.

Κι όπως ένα μήλο θέλεται με ένα εξωτερικό σωραίο, αλλά εξωτερικός μέσα έχει τον σκόλη κάπου του κατατρώγη, καταφέρω οι μαντρέπον και τα παιδιά που πέφτουν από την κοιλιά της μάνας των, είναι και αυτά αμαρτωλά, θέλουν εναν εαυτόν τον σπιθύρα της ενοχής και αμαρτίας. Είναι παιδιά του Αδάμ και της Εύας. Γι' αυτό λέγει η Εκκλησία ότι οι ενομίες συνελήφθην και να αμαρτίσεις εκείς θέμενοι μήτεροι. Είμαστε λοιπόν αμαρτωνοί. Κι όσοι αμαρτωνοί, β

Ποιος ο λόγος ήταν ο οποίος εμβαπτίστηκε, ερωτούν οι πατέρες και ερωτούμε και εμείς. Εφόσον ήτο αναμάρτητος και ήτο αραμάρτητος ο Χριστός, διότι πρώτο μεν αναμάρτητος, διότι δεν γεννήθη κατά φυσικών τρόπων όπως γεννόμεθα εμείς όλοι. Εμείς γεννόμεθα κατά φυσικών τρόπων, ενώ ο Χριστός γεννήθηκε κατά φυσικών τρόπων εκ παρθένου και πνεύματος Αγίου. Αυτή είναι η πίστη μας.

και δεύτερον είναι αναμάρτως διότι η ζωή του υπήρξε αμόλυντος υπέρ των ήλιων. Αυτόπται και αυτήκοοι του βίου τον όπως ήσαν οι Απόστολοι βεβαιώνουν ότι δεν επίησε αμαρτία ούτε βρέθηκε δόλος στο στόμα του αυτού. Αυτός δε ο ίδιος ο Χριστός είναι ο μόνος άνθρωπος ο οποίος ετόλμησε να είπε στην ανθρωπότητα και στους εχθρούς του τις με ελέγχει πριν αμαρτίας ποιος είναι εις θέση να με ελέγξει πριν αμαρτίας και το ρώτημα αυτό παραμένει αναπάντη

Εκάλυψε ουρανούς η αρετή σου. Αλλά εφόσον είναι αμάρθρος ο Χριστός και είναι αμάρθρος ακόμα και δυνάμω λόγων. Θέλετε από το Ευαγγέλιο που ακούσαμε σήμερα. Πώς αποδεικνύεται από το σημερινό Ευαγγέλιο ότι ο Χριστός είναι αμάρθρος. Το Ευαγγέλιο σήμερα λέγει ότι εκεί στον Ιορδάνη ποταμό πηγαίνανε και βαπτιζόνταν οι άνθρωποι. Στον ποταμό των Ιορδάνη. Πώς βαπτιζόντανε.

μπαίνανε μέσα στα νερά του Ιορδάνου ποταμού, εβηθίζονταν μέχρι τον ώμον και από εκεί όπως ήταν μέσα στο νερό εξομολογούνταν τις αμαρτίες Τον. Και έμειναν στο νερό όσο καιρό διαρκούσανε οι αμαρτίες Τον. Άλλος περισσότερο κι άλλος ολιγότερο μέσα στα νερά του Ιορδάνου ποταμού. Αλλά ένας όμως, ένας και μόνον, μόλις μπήκε βγήκε. Το λέει το Ευαγγέλιο. Μία λέξη σου φτάνει να αποδείξει. Ευθέως λέει.

εκείνο που λέει το Ευαγγέλιο, ότι ευθέως εξήθη εκ των υδάτων του Λορδάν. Αμέσως. Μόλις μπήκε, βγήκε. Διότι δεν είχε να πει καμία αμαρτία. Υπήρξε αναμάρτητος. Αλλά τότε γιατί ευαπτίστηκε. Στο ρώτημα αυτό απαντά σήμερα γιατί ευαπτίστηκε για ένα μεγάλο λόγο. Ευαπτίστηκε για να παρελωθεί το μυστήριο. Ποιο μυστήριο. Το μυστήριο είναι παντού το μυστήριο.

και ένα μικρό μόριον ύλης όπως το άτομο, ο ανθρωπότης έμεινε κατάπληκτος, διότι μέσα σε ένα μόριον κλείεται μέγα μυστήριον της πυρηνικής ενεργείας, που ακόμα ερευνούν, ερευνούν, αλλά δεν μπορούν να βρουν την δομή του ατόμου ακόμα. Μυστήρια παντού υπάρχουν.

Από τα χίλια πράγματα που γνωρίζει ο άνθρωπος, τα 999 και τα 999 της μονάδος είναι μυστήρια. Ακάλυπτο. Προχωρεί, βαδίζει η επιστήμη, αλλά δεν μπορεί να βρει τα αίτια, τα αίτια. Περιγράφει μόνο η επιστήμη. Δεν εξηγεί η επιστήμη. Περιγράφει η επιστήμη, δεν εξηγεί η επιστήμη. Μόνο περιγράφει τα συμπτώματα. Αλλά να μας εξηγήσει διατί το ένα, διατί το άλλο, εις το διατί αυτό απαντά. Το μυστήριο λοιπόν απλώνεται εις όλο τον υλικόν κόσμο.

Και εφόσον απλώνετε εις τον εικόν κόσμο, πολύ περισσότερον απλώνετε εις τον πνευματικόν κόσμο και μυστήριον των μυστηρίων απρόσιτων εις την ανθρώπινη διάνοια, υπερφαλανγκίζων πάσων άλλων σκέψων και λοιπά, είναι το μυστήριον το οποίον κηρύσσει η Εκκλησία μας. Είναι ότι ο Θεός είναι τρισυπόστατος. Κατά τούτο διαφέρομαι από όλα τα τρισκεύματα. Ότι εμείς προδεχόμαστε ότι ο Θεός είναι εις, αλλά Θεός τρισυπόστατος. Ένας ήλιος τρίσιοι. Ένας

Τα χρόνια της ζωής του, τα περισσότερα χρόνια της ζωής του, τα πέρασε σε ένα μικρό αγρύκο χωρίο, βάρβαρο χωρίο, όπως είτε ο Ναζαρέ. Σαν να πούμε εδώ ένα μικρό χωριό της περιφερειάς μας, άγνωστο, μακράν, των πνορίνες. Σαν να πούμε στο Τρίβωνο, επάνω στην κορυφή, ή ξέρω εγώ κάποιο άλλο χωριό μακρινό. Σε τέτοιο χωριό έζησε τα περισσότερα χρόνια σου. Είναι ψεύδος αυτό το οποίο διαδίδουν οι νέες λέγοντες, ότι ο Χριστός πήγε στα Συ

ούτε Ακαδημίας, ούτε Παραπιστήμια, ούτε άλλα κέντρα του πολιτισμού επέσκεφτε ο Χριστός. Έμεινε εκεί. Πώς έζησε πτωχός, πώς έζησε άσυνος, πώς έζησε εργαζόμενος, μαραγκός ήταν, ξυλουργός είσαι. Πριόνια κρατούσε, σκεπάνια κρατούσε, πόρτες έκανε, παράθυρα έκανε και γυντρό το πρόσωπο του έτρωγε τον άνθρωπο του. Και έπειτα ήταν άγνωστος. Κανείς δεν μπορούσε να φανταστεί ότι κάτω από τον ταπεινόν αυτόν άνθρωπο

Και τώρα που ήρθε στον Ιορδάνιον ποταμόν, ποταμόν στον Ιορδάνιον ποταμόν, εφανερώθη το μυστήριο. Το μυστήριο, ποιο μυστήριο, το μυστήριο είναι ότι ο ουρανός άνοιξε, ότι ακούς τη φωνή από τον ουρανόν, διάγγελμα, ουδέποτε άλλο δεν ακούς τίποτα το διάγγελμα, διάγγελμα του ουρανού προς την γη, το διάγγελμα το οποίο επαναλήφθη επάνω εις το όρος Θαβώρ.

Όταν είπε, όταν ακούστηκε η φωνή, Ούτός εστιν ο Υιός μου ο αγαπητός, εν ω ευδόκησα· αυτού ακούετε, έδειξε τον οδηγόν, μας είπε ο ουρανός ότι υπάρχει οδηγός.

Δεν είναι ο ανθρωπότης άνευ οδηγού, αλλά ο οδηγός, αλλά η αντιγή της ανθρωπότητας είναι τυφλή και τυφλός, εάν τυφλόν οδηγεί, εις βόθινο πεσούνται. Ο οδηγός είναι ένας και μόνον, ο Κύριος η μόνας ο Χριστός. Αυτός οδηγεί την ανθρωπότητα ολόκληρον. Και αν οίκουαν οι λαοί και τα έθνη των Χριστών, παράδεισος θα ήταν επί της γης. Και η περισταρά με το ράμφος, εις το ράμφος στην Ελέα, θα ευρίσκεται εις όλον τον κόσμο.

Αδελφοί μου, όχι εγώ, ο Χρυσόστομος και ο Βασίλειος και ο μεγαλύτερος φιλόσοφος κάτι δικά του δεν μπορεί να σας εξηγήσει το μυστήριο αυτό. Είναι μυστήριο. Με το μυαλό δεν πιάνεται. Πώς θα το πιάσω με το μυστήριο αυτό. Σ' υποδεικνύω τρόπο. Ποιον τρόπο. Θέλω παράδειγμα. Στους εθέρας υπάρχουν τα λεγόμενα αρζιανά κύματα. Σύλληπτα. Μεταφέρουν από άκρους άκρων τα σφωνάς όλων των πραγμάτων. Αλλά είναι ασύλληπτο

Για να ακούσεις τα σφωνάς των διαγωνικών σταθμών πρέπει να έχεις ραδιόφωνο με κεραία. Η κεραία του ραδιοφώνου. Χάλασε η κεραία. Όπως λοιπόν γεμάτος είναι ο ουρανός επάνω με αργιανά κύματα και ακούνται φωνές φωνών μέγα μυστήριων. Ανεξήγητο μυστήριο τα αργιανά κύματα. Και πέρα από τα αργιανά κύματα υπάρχουν και άλλα ακόμα κύματα. Ω Θεέ, εγώ απορώ πως υπάρχουν άμυστοι.

Όπως λοιπόν για να ακούσεις την φωνή απάνω των διαφόρων σταθμών πρέπει να υπάρχει κεραία, έτσι πρέπει να έχουμε κεραία. Ζούμε χωρίς κεραία, την έχουμε σπάσει την κεραία. Ή αν έχουμε μια κεραία στο σπίτι, αχ, χάλασε η κεραία. Πρέπει να την διορθώσουμε για να ακούσουμε τι να ακούσουμε, ανοησίες και βλακίες. Και είναι ευτυχής εκείνος ο οποίος κλεί τα ραδιόφωνα και τα τηλεοράσεις, διότι γεμίζει το μυαλό του σκουπιδότοπος.

Σκουπιδότοπος έγινε το μυαλό του ανθρώπου με τα σκουπίδια τα οποία σκορπίζουν τα δαφονικοί στραθμοί του κόσμου. Κεραία. Ποια είναι η κεραία. Η πίστη. Ω η πίστη. Αυτή είναι η κεραία. Αυτή είναι η έκτης έκτης για τις οποίες ακούμε υπεργείνα μηνύματα τα οποία έρχονται όχι από των σταθμών της Μόσχας ή του Λονδίνου ή άλλων κοινών επηγείων σταθμών αλλά υπό τον υπεργείνον σταθμό ο οποίος είναι ο Αγιατριάς. Ω Αγιατριάς. Πότιστον πάν

Έτσι συλλαβάνονται τα κύματα αυτά. Έτσι θα μπορέσουμε να νοήσουμε τον μυστήριο αυτό, τον πατέρα ονειμάν. Έτσι. Και κάτι άλλο ακόμα. Για να συλλαβούμε, να είναι η κεραία μας καθαρά, πρέπει η πνευματική μας κεραία, για να ακούσουμε τα μηνύματα αυτά, για να μην είμαστε άνθρωποι των πέντε αισθήσεων, επικούριοι, ο παδί του επικούρου, αλλά άνθρωποι του πνεύματος, πρέπει να πάμε στον Ιορδάνη ποταμό σήμερα.

Πού να πάμε. Δεν λέγω να πάω στον Ιορδάνη ποταμό. Αυτές τις ημέρες από όλα τα έθνη ο Ιορδάνης ποταμός γεννιώνει πλήθη ανθρώπων εξ όλων των φυλών που παίρνουν νερό αγιασμένα από τον Ιορδάνη. Δεν λέγω να πάμε στον Ιορδάνη. Υπάρχει άλλος Ιορδάνης. Ανώστρος Ιορδάνης. Ο Ιορδάνης αυτός δεν είναι νερά. Διότι όχι ένα αξίο ποταμό, όχι ένα λιάχμονα.

όλους τους ποταμούς να περάσουμε, είναι αδύνατο να καθαρθούμε. Υπάρχει άλλος οργάνης ποταμός. Ποιος είναι οργάνης ποταμός, τι λέγουν οι πατέρες, το δάκρυ, ένα δάκρυ, το δάκρυ της Μαρδανινής, το δάκρυ της Πόρνης, το δάκρυ του νηστού, τα πολύτιμα αυτά δάκρυα, κόσμο, κόσμο, κόσμο 20ωνα, δώσ' μου, δώσ' μου ένα δάκρυ, ένα δάκρυ που έχεις, ένα Μαρδανινί, δάκρυα, ποτάμια.

Αν κατέβαινε ο άγγελος στη γη και μάζευε τα δάκρυα τα οποία εκείνο μεν αξιών ποταμών και αλλιάχρωνας. Δεν έχουν αξία τα δάκρυα αυτά. Ένα δάκρυ έχει αξία. Το δάκρυ διατροματώσει αυτό μας. Εξεφόνται ο Πέτρος, έκλαψε την κρόση.

Ας κλαύσουμε και ας θρηνήσουμε και το δάκρυ αυτό της μετανοίας θα γίνει Ιορδάνης ποταμός και μέσα στον Ιορδάνη αυτόν τον ποταμό θα αισθανθούμε κι εμείς το μεγαλείο της Αγίας Τριάδος υμνούντες Πατέρα Υιών και Άγιο Πνεύμα εις αιώνας αιώνα χρονή.