Repentance and the Life of Saint Photius

This English transcript is an automated translation of the original Greek lecture. It may contain errors; the original Greek audio recording is the authoritative source. Some passages are omitted per editorial policy.

Holy Fathers and brothers and sisters, this hall presents a heartening sight at this moment.

Men, women, small children, and above all young people fill this hall. Of course, their number is small compared with the whole population, the two or three million people gathered here in our capital city.

It is a small number compared with the crowds at those frenzied gatherings in stadiums where they play football, and in other places where people gather in their zeal for political ideas.

The number is small, the flock is little. But we hear Christ say, “Do not be afraid, little flock.” The number is small, but above this little flock stands the Lord Jesus Christ. Children, sing His praises and exalt Him above all forever.

And since Christ is with us, we are stronger than any political or religious movement. Their leaders are human beings who live today and die tomorrow. We, the little flock, have Him whose kingdom will have no end. Our number is small, but our strength is great.

You have your seats.

Keep your antenna ready, like a radio that needs its antenna extended to receive messages from around the world. Keep your ears open, for blessed is the one who speaks to ears that listen. Even if you do not all hear, if just one person in this hall hears the words of eternal life, the words of God, oh, what joy! Thank you.

It is a heartening sight in the eyes of people and of angels. And there is joy in heaven when people repent. Perhaps even one unknown, unnamed person may be saved through our preaching.

I hope that I too may find mercy on that day, as Scripture says: whoever turns a sinner back from the error of his way will cover a multitude of sins.

So I preach in the hope that I may lighten the burden of my sins and find mercy on that dread day of the Lord’s judgment. Accompany me in spirit tonight, an elderly bishop, as I stand in this holy sanctuary. We are no longer thirty, forty, fifty, or sixty years old. We are elders now, and our memory and all our strength, both physical and spiritual, are failing. So please do not judge me harshly if, in the course of speaking...

If I err at any point as I speak, judge carefully what you hear tonight. My brothers and sisters, allow me a brief recap for those who missed Sunday’s sermon. Our subject was three great figures.

Those figures were the Three Hierarchs: Basil the Great, Gregory the Theologian, and John Chrysostom. We said that a person’s character is made up of three things: intellect, heart, and will.

The Three Hierarchs, we said, had radiant minds, illumined by the rays of the All-Holy Spirit.

As one of the Fathers says: What is a bishop? What is a bishop? A nous, a spiritual intellect illumined by the rays of the Holy Spirit. A person may go to school, receive an education, and learn everything there is to know about theology. But if he is not inspired by the Holy Spirit, he cannot be a true bishop. A nous illumined by the rays of the Holy Spirit. So they were radiant minds, and they had hearts aflame with...

They had love, what love!, an ardent, incomparable longing for the Holy Trinity, and a burning love for humanity. They also had strong wills and characters firm as diamond. In them the words of the New Testament were truly fulfilled: “Resist the devil, and he will flee from you.”

They were men like rocks, unshaken amid the sea of human disorder and the passions. When we spoke of these three saints, we went on longer than we should have. At the end, we recalled the three holy women who bore such giants: Emmelia, the mother of Saint Basil; Nonna, the mother of Gregory; and Anthousa, the heroic mother of John Chrysostom.

Emmelia, Nonna, and Anthousa. Let me pause for a moment. Which of you women is named Emmelia? Not one.

Not one, not one. Which of you women is named Nonna? Not one. Which of you is named Anthousa? Not one. These sacred names have disappeared. I urge all of you: when God grants you the grace to bring a little child to Baptism, whether as godparents or as parents, give the child one of these three names. They belong to heroic women who show the beauty of a woman’s soul. Name a child Emmelia. There used to be women named Emmelia and Nonna and Anthousa. Now people choose other names, insignificant names foreign to our sacred traditions, and priests end up arguing with them. Up in Florina, they nearly overturned the baptismal font because a father who did not believe in God insisted on giving his child a name foreign to Orthodox Christianity. So, you who believe in God, give children these names. And alongside the names of these three women, do not forget Rhoda. Do you remember Rhoda, whom I spoke about? Now, my dear friends, on this holy day, the second Sunday of the Triodion, during the season people call Carnival, all of us are celebrating today.

The Annunciation. It is a strange thing: today is the feast of All Saints, and we all celebrate, we all do, all of us prodigal children. If anyone is not prodigal, then that person must be an angel, soaring in the heights of heaven.

And that, of course, would be the elder brother. I would rather be the prodigal than that hard, stubborn elder brother, who stood up in all his smallness and boasted before God, saying, “I have never broken a single command of yours.”

Not one command? Well done! Not a single one! That elder brother never took a sieve to his life, to sift through it thoroughly and see how wretched a human being can be. So, in one way or another, we are all prodigal. We are all like the prodigal son whose parable was read today. May God grant us grace.

What do we see in this parable, as though in a clear mirror? Three things. First, we see the depth, the bottomless depth. How deep is the Atlantic Ocean? Seven, eight, nine, ten thousand meters? You can measure the depth of the ocean, but you cannot measure the depth of corruption in the human heart.

Lately, psychologists have begun speaking of depth psychology. Shine the light of the Holy Spirit into the depths of your own heart. Then you will sigh from your very depths, as the prodigal son did, and as all the saints have done.

The parable shows us how deep into corruption any human being can fall. But when we look into this mirror, we also see that from the depths of our misery, a hand reaches down to take us and lift us up: the hand of the Crucified One. It reaches even the greatest sinner.

He raises that person to the stars, beyond the stars, where he hears the music of the angels. For when a sinful person here on earth repents, it is no mere figure of speech. It is true: the echo of that metanoia, that repentance, reaches the stars of heaven. There the angels take up golden harps and play the sweetest songs, and there is joy over one sinner who repents. That is how high a human being can rise.

The human person knows both the depths and the heights. We can sink into wretchedness, yet we can also rise. Just as the loveliest roses grow from manure, so, through metanoia, through repentance, beautiful things can grow even from the refuse of human life.

My fellow sinners, from the moment Christ told this parable, from the moment the precious blood of the Crucified One was poured out drop by drop on Golgotha, one word was erased from the Christian’s dictionary. I do not know what kind of dictionary Marx, Lenin, or the philosophers of this world have. But in the Christian’s dictionary, one word was erased.

With His blood, Christ took an eraser and removed the word despair. There is no place for despair. However sinful you are, however low you have fallen, whoever you may be, whether a fornicator, an adulterer, or anything else, if you weep and repent, you stand higher than the elder brother in the courtyard.

My fellow sinner, do not despair. Even if we feel we have nowhere to stand, I mean spiritually, God is there above us.

How can we despair? Is that not enough, my dear people? Enough, surely? Do we need anything more? Should we stop here, before we go on too long again?

Yes, that is enough. If we put these few words into practice, just a small reflection of the parable, they are enough. But I can see that you are eager to listen. How much longer would you like me to speak?

When you say two hours, you mean fifteen minutes! All right, then. If you had said until midnight, I would have agreed. But you say two hours. We can spend time on television, radio, and football; when it comes to a sermon, well... I will take your two hours to mean perhaps half an hour. Very well!

Now let us move on. Beyond these few words, we will continue the sermon. We have spoken of the Prodigal Son’s parable, which concerns us all, for each of us has been a prodigal in one way or another, to a greater or lesser degree.

And today, besides the prodigal, we celebrate a star of the first magnitude, one who has shone upon Orthodoxy through the centuries. This bright star in the heavens of our Church is Saint Photius, whom we commemorate today, February 6.

Allow me to say a few things about Saint Photius. Now, some will surely proclaim me a saint for saying this! I do not share their position, though I am not against them. They could have stood firm and upheld certain things they had championed. Sadly, they have repeatedly fallen into grave errors that harm their struggle for Orthodoxy.

So I am not turning the clock back thirteen days, as the Old Calendarists would have it. I am not turning it back thirteen months or thirteen years. Let us go further back in time: 1,160 years. Yes, 1,160 years.

“All generations offer a hymn at Your burial.” I love that hymn of Great Friday. Generation after generation, like waves following one another across time, sing of the crucified Redeemer of the world.

We come and go, but One remains for ever and ever: sweetest Jesus of Nazareth. So let us travel back through those generations, 1,160 years. Where are we going? In the airplane of our imagination, we land in Constantinople, the city of our dreams.

There, in the Byzantine Empire, 1,160 years ago, a charming little boy was born into a noble household. What was his name? Photius. He was named Photius, a name that speaks of light.

And that name truly suited the life he would lead. How beautiful when a name agrees with the person who bears it! Woe to us if we keep only the name. We must think carefully about this. What good is it to be called Chrysostom, “golden-mouthed,” if you blaspheme?

What good is such a name if, instead of gold, your mouth pours out rust, snakes, and reptiles? And what good is the name Nicholas, a name of victory, if you do not conquer the passions?

What good is it to bear a great name if you are defeated? The name the Church gives you is enough to remind you of the struggle before you: to imitate the Saint whose name you bear.

Your name alone can call you to become a true and faithful Christian, a follower of our Lord Jesus Christ. So Photius lived up to his name: he was truly full of light. “You are the light of the world.” No one is born from a rock; he, too, had parents. And what were his parents? His holy parents were martyrs. Even today in our suffering Greece, there are children who remember the last moments of parents who suffered terribly for faith and country. Photius’s parents were martyrs, and he was only a small child, five years old.

He lost his father and mother. What happened to them? They were persecuted, imprisoned, and condemned to death. Why? Because they wanted to venerate the icons. It was the age of Iconoclasm. The iconoclast rulers’ men would enter a home, see an icon there, and hurl themselves at it like a tiger.

If you went to Africa tomorrow and placed a painted image of a man at a distance, a tiger would hate man so much that it would spring at the image, tear it apart, and rip it into a thousand pieces. Such was the tiger’s hatred.

That hatred was directed against the icons. They seized the icons in the family’s grand house and burned them. They took his parents away, imprisoned them, and they were martyred. At five years old, he was left an orphan, without father or mother. Yet through both sides of his family he was connected to prominent households in Constantinople. He was a child of five, an orphan and the son of a martyr. He too became a martyr and a confessor of the faith. His words spoke of faith. How important the family is. The root is holy.

“If the root is holy, so are the branches,” says the Apostle Paul. The root matters. If the root is bitter, the fruit and branches will be bitter too. And what is the root of children? Their parents.

So Photius was left an orphan, the child of martyrs. While still a young man, perhaps fifteen or twenty, he was granted the grace to see the triumph of Orthodoxy. The fierce struggle against the holy icons finally came to an end, and he joined the children of Constantinople in singing: “We venerate Your spotless icon, O Good One.”

While he was still young, he was granted the grace to attend the funeral of Saint Theodora, who had done so much to restore the icons. As a boy, he heard of all the heroic struggles of his forebears against heresy.

Young Photius was, in a word, a wonder: a wonder child. What do I mean by that? I mean it in two ways. First, every child born into this world, whose cry is heard from the cradle, is a wonder and a sign that God exists.

God exists. Do not look at a child in a merely earthly way, seeing only the union of man and woman. Do not see it only in sexual terms. See the Mystery in it. How does a child come into the world? It is a wonder. An unbelieving Russian who had written books against faith married and, when he heard his own child cry, fell to his knees and said, “God exists.”

Those unmarried people who live far from God have no idea of these wonders of divine creation. Creation is a wonder. Glory to You who have shown us the light. It is a wonder. A child is not brought into being by the father and mother alone. God brings the child into being through the parents, who are co-creators and helpers.

This work of creation, of renewing the world, is mysterious. A child is a wonder. But I also call Photius a wonder child in another sense. He was no ordinary child. He was one of those rare children who, as I think I said in a previous sermon, come into the world bearing the seal of the gift of the Holy Spirit.

Such children come with extraordinary natural and spiritual gifts. They are rare: perhaps one child in a hundred thousand or a million. Just as a few trees rise above the others in a forest and fill you with wonder, so one remarkable child stands out among thousands. Our country should take care of such children. It does not.

It neglects them, and these treasures are lost. What is a nation's real wealth? I could name someone here. It is not oil. I say again, it is not oil. Greece's wealth is her children. And let me remind you: I belong to no political party. I speak apart from party politics.

A wonder child! Was Eleftherios Venizelos, who took Greece from Melouna and brought her as far as Ankara, not a wonder child? Was Plastiras, who reached Ankara, not a wonder child? Such children are a blessing from God. They are worth more than coal and oil.

Even if we had all the oil and coal in the world, they would not be worth as much as heroic children destined to accomplish great things. Small nations that are granted such men are blessed nations, great nations.

I speak here as a Christian, not as a politician. After the First World War, Wilson, a Christian, came to Europe with the Gospel, hoping to sign a peace. But Clemenceau, that tiger of France, said, “We cannot sign a peace with the Gospel.”

Had they made peace according to the Gospel, we would not have had a Second World War or atheistic communism. But Clemenceau and the unbelief of France prevailed. They did not make peace with the Gospel; they made it with what is opposed to the Gospel, with hatred. And see the results.

When Wilson returned to America, journalists asked him, as a leading Christian statesman, “What great man did you meet in Europe?” He replied, “Among the hundreds of politicians and diplomats, I saw one truly great man, the leader of a small nation.” Indeed.

Such men are a blessing to a nation, born of women, of Christian women. Let me name another. In my student years I had many professors, but one stood above the rest, like a golden eagle. If you ask me who the greatest theologian of the twentieth century is, I will answer without hesitation: Christos Androutsos, a son of Asia Minor, from Kios.

He was born in Kios, near Prusa, a poor child. His father died, then his mother died, and he was put to work tending goats. How did that boy, tending goats, become a university professor of international standing? A compassionate man took him in: a good bishop, one of those good bishops.

The bishop took him in, educated him, and helped him rise. Whenever our professor spoke of that bishop, he wept. Photius, too, was a wonder child. At fifteen, he was already teaching and grappling with difficult questions.

His teachers and professors saw what set him apart. While other children loved games, what did he love? Books. He sat with them until late into the night. He fasted from sleep, and fasting from sleep is a serious thing.

People fast from meat and milk and other foods, but sleep is so sweet. Photius fasted from sleep. Well past midnight he still had books in his hands, studying. And he became an outstanding scholar, one of the greatest learned men of his time.

He knew astronomy, mathematics, algebra, and the natural sciences. He even knew medicine and understood a physician’s work remarkably well. By the age of twenty, he was teaching at the school of Magnaura in Constantinople, the only university in the world of that time.

That was Photius: a teacher, a scholar, a man of learning and science. He was like a second Aristotle. Just as Aristotle gathered into his mind all the knowledge of the ancient world, so Photius resembled that great son of Macedonia.

A remarkable philosopher and teacher, he drew hundreds of young people to hear him teach logic, astronomy, and other subjects. And then, straight from being a layman, a layman, I tell you, he became Patriarch. An extraordinary thing! He had been neither a deacon nor a priest.

When they were drawing up a new charter in Asia Minor, they asked who could be a candidate for Archbishop. Only bishops? Why only bishops? Why not monks or archimandrites? Why not even a layman?

For there might be a layman like Photius: a saint who works miracles.

He was a layman. Another celebrated man followed a similar path: Ambrose. He had been a governor. Photius, too, was brought into the emperor’s court because of his exceptional gifts. He rose to the highest offices of the palace, serving as a counsellor and an envoy.

So, as Ambrose and Tarasius had been raised from the laity, and as others were in the glorious days of the Byzantine Empire, Photius too was raised from the laity. He did not want it. No, he did not.

How did it happen? In those troubled days, tragic events took place in Byzantium. I have no time to explain them now. A strict Patriarch named Ignatius was deposed. Then the patriarchal throne was left vacant, and the vacancy had to be filled.

The position could not remain vacant. Ignatius, of course, had been unjustly humiliated. But the patriarchal throne could not remain empty indefinitely. Photius had never imagined becoming a bishop, much less a Patriarch.

When they told him to become Patriarch, he began to weep like a little child. The emperor posted guards outside his house. Photius was effectively a prisoner and could not leave.

The people, young and old, men and women, even many of Ignatius’s friends, favoured Photius. And so, under pressure from the emperor and the people, Photius ascended the patriarchal throne.

I say this because, after the great battles Photius fought against the papacy, his enemies attacked him relentlessly. They had nothing else to accuse him of. They could not charge him with impurity, corruption, or other sins; his life shone before them.

What accusation did they keep throwing at him? ‘Uncanonical! Uncanonical! Uncanonical!’ they cried. The same word had been hurled at Gregory the Theologian and at John Chrysostom. They claimed Photius was uncanonical because he occupied the throne while Bishop Ignatius was still alive, though in exile.

Yes, but examine the matter. Did Photius want the position? Did he seek it or help bring it about? Did he try to bring Ignatius down, or did he know of the plot against that holy bishop? No. The proof is that Photius and Ignatius became close friends in the end. They died reconciled, and both are Saints in the Church’s calendar of saints.

He did not want to become Patriarch; he was pressed into it. He received the canonical ordinations, becoming a priest and bishop. In how many days? In six days. On the first day, this man from a very wealthy family...

This man could even have become emperor. He could have had worldly glory. But he turned it all down. What did he put on that day? The cassock: the honoured, glorious cassock of the Orthodox Church.

A single hair, a single thread of that cassock is worth more than royal cloaks and purple robes. He became a rassophore and put on the cassock. On the following days he became a reader, then a deacon, then a priest. And on December 25, 857, the whole city rose to its feet in the Great Church, Hagia Sophia, which could hold thirty or forty thousand people.

The immense church was full. Young and old, even little children, cried, ‘Photius! Photius! Photius!’ The dome seemed to resound with their thunderous voices: ‘Worthy! Worthy!’ Few hierarchs have been ordained amid such cheers. Photius became Patriarch. How could we recount his life, his days and nights, and all the battles he fought in only a few words?

He proved worthy of those he succeeded: John Chrysostom, Gregory, Tarasius, and other great figures of our Orthodox faith. What did he do? Ask me what he did. I will give you a few points, one, two, three, four, and then finish.

First, holy Photius supported learning. There are different kinds of learning; I do not mean godless learning. As I told you, and as Papoulakos of Mani used to say, we ought to celebrate Papoulakos...

Ameras will gather you, and we will chant the service for Papoulakos. He was a holy man, and people in Mani still honor him. Papoulakos said that godless learning would destroy Greece.

And that holy man wept and wept. Saint Photius, then, supported holy learning: the kind Saint Kosmas of Aetolia supported, the kind upheld by the great fathers and teachers of the Church.

As Saint Kosmas of Aetolia said, when a school opens, a prison closes. But when a godless school opens, a prison opens with it. Godless learning is a terrible thing, a source of every misfortune for the nation. I fear that atheism and unbelief will bring ruin to our homeland and all humanity.

Photius supported learning and wrote wise books, dictionaries, and other works. Ten or twenty years ago, up at Zavorda, beyond the Aliakmon River, there was a little monastery perched like an eagle’s nest. From that height you can see the Aliakmon flowing far below like a river of gold and silver, its current rushing fiercely. Up there, Saint Nikanor the Wonderworker lived as a hermit.

In Saint Nikanor’s cave, one of my spiritual children, Mr. Sakkos, managed to climb up with ropes and enter. There he found an extremely rare, previously unknown book by Saint Photius, which the University of Thessaloniki is now going to publish.

So Photius was a learned man. He wrote scholarly works and supported learning. He also supported the preaching of the Gospel. He ordered preaching to be heard in all the churches, and he himself was an outstanding speaker.

Eighty of his homilies survive. They stand out both for their meaning and for the beauty of their language. In many ways he was a match for John Chrysostom. What else did he do? He fought heresies: the remnants of iconoclasm, and a Manichaean heresy that attacked the doctrines of the Incarnation of our Lord Jesus Christ.

Finally, he supported the holy mission of the Church, both at home and abroad, with great courage and zeal. In those years, while we Greeks were building Parthenons and Hagia Sophias, people in the Balkans, in Bulgaria, lived in caves, ate acorns, and knew nothing of God. They had no learning, not even an alphabet. They lived in harsh conditions.

Serbs, Albanians, Bulgarians, Romanians, and Moldavians lived in darkness. Saint Photius said, ‘Let there be light!’ His very name means light: light in Armenia, light in Serbia, light in Bulgaria, light in Romania, light in Russia.

He worked tirelessly, and two of his outstanding students took up that mission. According to one professor, they may even have been his relatives. These two chosen men carried the faith throughout the Balkans, as far as Sofia and Philippopolis, and everywhere around them.

These two heroes of Orthodoxy were the brothers Cyril and Methodius. Cyril was an outstanding student in Saint Photius’s school. He devised the alphabet the Bulgarians use in writing today.

Who devised the Bulgarian alphabet? Cyril. That is why the script is called Cyrillic. Byzantium became the godparent that baptized these nations, the Serbs, the Bulgarians, and the others, and made them Christians.

It took labor and toil, and the Byzantine state itself supported the mission. So the Bulgarians, Serbs, and Moldavians were baptized. The glory of bringing these Balkan peoples, our brothers in Christ, to Christianity belongs to Photius.

That was Photius’s apostolic work. And still, we have said almost nothing about him. Up to this point, everyone agrees. Now comes the part where we may argue. Look around you. Here in Greece, among all the other strange things we have...

As though the millennialists were not enough, the fruit of Brooklyn, America, or the followers of Marx and Lenin! What a garden we have become, full of thorns gathered from every age. And lately we have acquired a new fruit as well. May it live long!

Look around and see whether any of its supporters are here, because from this point on some of you may disagree with me. Is anyone here devoted to the pope? Anyone a friend of the pope? Look among yourselves. Well, let us go on. Saint Photius fought with holy fervor against a Beast of the Apocalypse (Book of Revelation). Yes, a Beast of the Apocalypse.

A Beast of the Apocalypse that emerged from the abyss of the ages. The number one enemy of Orthodoxy, as the late teacher of the Gospel Apostolos Makrakis said, remains in the world today. Dear friends, it is the papacy, the pope himself. ‘What are you saying? How backward you are!’ you may tell me.

Yet, dear friends, Photius did not fight the Christians of the West. There are Christians in Italy, Spain, and France, perhaps better Christians than we are. I am speaking of something else: the papacy.

‘What do you mean, the papacy?’ It is a collection of heresies. Let me name a few, starting with the smaller changes. I will be brief and then finish. First of all, they have introduced various innovations, from the smallest to the greatest.

Here is the first innovation. Let me put it simply. I once went to a small village. I said to the people, ‘I am going to teach you the letter alpha.’ They looked at me. ‘We know alpha,’ they said. ‘Of course you do,’ I told them. ‘You can read; you go to school and university. Of course you know the letter alpha.’

Here in the village, I say: just as the Greek language has an alphabet, so Orthodoxy has an alphabet. And what is the first letter of Orthodoxy’s alphabet? It is the Precious Cross, made properly, like this.

Three fingers, then down, right, and left. From that I can tell whether you are Orthodox. The three fingers proclaim the Holy Trinity. We begin high up because Christ came down from above the stars. He descended, descended, descended, like an eagle circling as it comes down. Once, while traveling through Grevena, I saw a golden eagle descend and settle on a rock. Its wings shone in the sunlight. So too Christ, the great-winged eagle of the Apocalypse.

Christ came down and settled upon the earth. Eagle, take us on your wings and carry us up to heaven! Christ, You were in heaven, and You came down to earth and took flesh and blood from the most pure blood of the Most Holy Theotokos (All-Holy).

Christ, do not cast me into Hell. That is the Orthodox Christian’s sign of the Cross. And now look what it has come to: people scarcely make the sign of the Cross. Go to a March 25 service and see it for yourself. Doesn’t the bishop notice what happens there?

Why don’t they invite me, just once, on March 25, to the cathedral to teach them what Orthodoxy is? All the officials come in and make the sign of the Cross like this.

You would think they were playing a violin, sawing away with a bow.

Either make the sign of the Cross properly or do not make it at all. What they do is a mockery. Everything has become a fashion: furniture, hair, clothes, everything, even religion. Religion must not become a fashion. It must remain as the Fathers handed it down, unto ages of ages.

They are ashamed, ashamed. Christ was not ashamed to be crucified upon the Cross, yet Christians today are ashamed to make the sign of the Cross.

After that digression, let me return to the village: I suddenly saw a boy of about ten making the sign of the Cross.

I saw him nearby and understood from the way he crossed himself. I asked, ‘What is your name?’ ‘George.’ ‘Why do you make the sign of the Cross that way?’ He said, ‘In Munich, where we were with my father, they took us to a church and told us to cross ourselves like this.’

They use all five fingers, like this. Do you understand? All five. They introduced an innovation in making the sign of the Cross: five fingers instead of three, as Orthodox tradition teaches. You may say that is a small thing. Well, let us go on. They also changed holy Baptism, which calls to mind the River Jordan.

A man came to me in Florina and said, ‘Father, I want to baptize my child.’ He told me that in a large church in Athens he had seen priests with so many children to baptize that they hurried them through.

Yes, do not laugh; we ought to weep. According to our Orthodox faith, the child must be immersed completely. No part of the body should remain out of the water, so that the whole person is sanctified.

That is our faith. This is why Saint Kosmas supplied churches with baptismal fonts, so that children could be baptized properly. But priests today sometimes perform this Mystery as carelessly as they perform the others.

In proper Baptism, the priest invokes the Father and the Son and immerses the child in the water. The child goes down into the water and rises again. Baptism is a great thing: it signifies the Cross and Christ’s Resurrection.

They set aside Baptism by immersion. What do they do instead? They sprinkle the children with water. You might almost say that Catholic children are unbaptized. There is another innovation concerning the Mystery of Holy Matrimony. They accept Holy Matrimony, yet they require all their clergy, from the Pope down to the humblest village priest, to remain unmarried. That goes against the Lord’s words: ‘Let the one who is able to accept this accept it.’

And so there are scandals that keep breaking out in Italy, France, and elsewhere. We leave clergy free: some follow the unmarried life, and others Holy Matrimony.

That too is a serious innovation. Here is another: they required every nation to celebrate the Divine Liturgy in Latin instead of its own language. Now they are trying to free themselves from that burden.

Another great change concerns the Mystery of Holy Communion. Catholic laypeople do not receive the blood of Christ. Yet Christ’s command applies to all: they are to receive His body and blood.

For eternal life. Their priests receive both the body and the blood, but the people receive only a host, a little piece of bread. This is another innovation that affects the divine Mystery of the Holy Eucharist.

Another innovation, even more serious, concerns the Creed. Nothing may be added to it or taken away from it. No addition at all. Here at the Acropolis, no one is allowed to go up and scratch the statues. What have we come to? What idolaters we have become!

If someone goes up to the Acropolis and scratches a column with an awl or a little knife, they will seize him. Three years in prison! O idolaters of the twentieth century! I love and esteem our ancient ancestors and their statues, but I cannot understand this attitude. And now these fools are thinking of putting a great glass enclosure around the Acropolis.

God is God. This is idolatry. It is one thing to value a work of art, and another to exalt it so highly that we leave Greece’s children exposed to decay and corruption while we cover the Acropolis to keep its statues from wearing away. One day those statues will be shattered, whether I want it or not. They will be shattered. What will remain? Nothing at all.

We too can say, as Christ said when people boasted of the temple of Solomon, that not one stone will be left upon another. I tell you from this place: not one stone of the Acropolis will be left upon another. Mark my words. They will be shattered, because we have raised up idols and worshipped idols. And look outside the Academy. What a disgrace! They did not set up towering figures of the Apostles Paul and Peter, those witnesses. Whom did they raise above the Academy? Apollo and Athena.

We live as though we were surrounded by idolatry. O idolaters, yes, idolaters! You do not believe in Christ of Nazareth, who swept the idols away. You believe in your own idols: your art, your science, your knowledge, and all these things from antiquity.

So, just as no one may take a little knife and alter the columns of the Acropolis, no one may make any change to our Creed. It is a masterpiece, the Creed of all Christians.

What did they do? They falsified it. What did they write? We believe, with the ancient Church of the first eight centuries, that the Holy Spirit proceeds from the Father alone. They added the Filioque: ‘and from the Son.’

That is a profound change. This is not the time to explain fully how grave a heresy it is. And finally, what else? What did the Pope say? Just as Lucifer grew proud and said, ‘I will set my throne above the stars of heaven, and all nations will bow before me,’ so the Pope claimed to be above the people, above the deacons, above the priests, above the bishops, above the patriarchs, above the Ecumenical Councils, above everyone.

‘I am Christ; I am everything; I stand above all.’ And you priests, deacons, peoples, and nations: when you hear the instruments play, fall down and worship this image, as in the days of Nebuchadnezzar. And more than that: until recently, I do not know whether it has changed, he would offer people his slipper to kiss instead of his hand.

His slipper, his slipper, his slipper. Yes, yes, my goodness.

Beloved, above all. The man who told the Pope, ‘I will not bow before you,’ the man who spoke that historic ‘no,’ was Photius. That was Photius. And he paid dearly for that ‘no.’

He endured exile twice. And who exiled him the second time? Who was it? A deceitful man, a liar and a fraud. A child Photius had kept close to him, nurtured spiritually, and taught logic, theology, and philosophy. He came to be called ‘the Wise.’ When that pupil became emperor, his first order was to have Photius arrested, bound, and sent into exile.

Who was this Judas? Emperor Leo VI, called the Wise. He sent Photius into exile. There Photius tasted, among his other trials, the bitter cup of betrayal, as Jesus of Nazareth had done.

He drank that bitter cup of betrayal at the hands of his own pupil, someone from his own circle. That was Saint Photius, my friends. Now, please give me two more minutes, and then we shall leave this hall.

What do we learn from this figure in history? Two things, my dear friends. What are they? First, Saint Photius said ‘no’ to the Pope and to papal rule. In his day it spread its tentacles like a great octopus stretching out through the sea to seize everything. So too this creature of the devil spread out, seeking to bring everyone under its power.

Where did it seek to bring people under its power? In Sicily. How far our people had reached! Sicily, yes, Sicily. Go to its mountain villages and you will find Greeks speaking Greek, even ancient Greek. They remained there because the Orthodox faith had spread that far.

Then the Pope exiled Gregory, the last bishop of Syracuse. He drove Gregory away, extended his rule there, and compelled Sicily’s noble Orthodox people to bow to him. That is one example.

He spread his nets into Albania, where there were Christians too. And as soon as he heard that the Apostles were in Bulgaria, he sent his own missionaries there as well, seeking to take hold of Bulgaria, Serbia, and everywhere else.

That is enough on that. As Photius said ‘no,’ so we too must continue to say ‘no’ today, because nothing has changed. Nothing has changed in the Vatican. Absolutely nothing. Absolutely nothing.

Absolutely nothing. They still hold firmly to their views. As long as they continue to baptize as they do, to give Holy Communion as they do, and to require celibacy of their clergy; as long as they make the sign of the Cross contrary to the Orthodox way; as long as they refuse to erase the Filioque, ‘and from the Son,’ from their Creed; as long as the Pope claims authority above the Ecumenical Councils and maintains this centralized, dictatorial system; as long as papal rule keeps the Uniates here in Athens, dressed like us and drawing Orthodox people to themselves; as long as it holds to all this without changing even the smallest part of what it believes and does, then we,

we in Greece, our small homeland, continuing the sacred tradition of Saint Photius and the other Fathers of the Church, down to Kosmas of Aetolia and all our country’s teachers and theologians, must say ‘no’ once again.

You said a forceful no to automatic divorce. Yet you are all so dazzled by the Vatican and the Pope that I fear what we may see one Sunday in the cathedral. I do not go there myself, but imagine entering on the national feast of March 25, when our country fought for the Orthodox faith. There, beside the Prime Minister, whoever he may be, you may see a figure standing in his red robes, like a rooster displaying his feathers, basking in his own glory.

First among the representatives and ambassadors, who will be standing there? A cardinal. At any moment they are preparing to bring us a cardinal! A cardinal, a cardinal.

Two things are being prepared, and they will happen if we do not wake up. The discussion of automatic divorce has returned. And there is something else: the Vatican is preparing more changes, so that, as they say, we can put on a suit.

They say we do not wear a suit now. We wear peasant clothes, peasant clothes! Well, a thousand times better to be peasants in peasant clothes, with Greece in our hearts. A thousand times better to wear those clothes.

You see, they say the government wants to dress us differently. They want to take away our traditional clothes, our fustanella and our leather shoes, and put us in a suit called the European Economic Community.

Yes, we are to become Europeans: speak like Europeans, live like Europeans, cast off our wives like Europeans, and join in all their excesses. We must become Europeans, they say, because right now we are peasants.

It is like a son from the countryside who is ashamed of his father after gaining a high position, because his father is a peasant. So now they think Greece has the smell of the village about her, and they want to dress her in European clothes.

They want to make her European. We want to remain Greeks, simply Greeks, and earnest Christians. We firmly believe this. But, my brothers and sisters, at the rate we are going, despite your applause and despite the protests of the devout Greek people, I fear for us. Our people are unorganized, a whole mass of them. The people are not to blame; their spiritual leaders are. They have left the people unorganized, while rats gnaw at the roots of the blessed tree of Orthodoxy.

The point is this: at the rate we are going in our blessed homeland, wherever we dig we find the bones of heroes and martyrs. Wherever we stand, we stand in this blessed land.

If we go on living this way, in fifty years or even less there will be Protestants, Adventists, millennialists, Roman Catholics, Buddhists, and every sort of group. But there will be no Orthodox Greeks.

Yes, that is where we will end up unless we finally wake up and create a movement of resistance against this current. From the depths of the centuries, Saint Photius calls to us: ‘My beloved children, neglected and abandoned children of Orthodoxy, just as I was counted worthy to say no to the Pope, remain firm and unshaken on the rock of Orthodoxy. Proclaim loudly to East and West that Greece will remain unchanged in her doctrine and moral life.’

That is the first lesson. What is the second? It is even greater. We said that Saint Photius was a missionary and supported missionary work. If Bulgarians, Romanians, and Russians are Orthodox today, they owe it to the missionary work of the great Photius, aided by his two chosen disciples, Cyril and Methodius. Their memory lives forever in the Church.

The state helped him then. Yes, the state helped him. Byzantium committed crimes, I admit it. There were acts of cruelty, murders, and betrayals of the faith.

Just as the sun is not entirely free of spots, the sun of Byzantine civilization had its spots too. Yet those spots were small and insignificant compared with the terrible crimes committed in the world today.

I do not ignore those spots, but I must say that Byzantium shone like the sun. What was its purpose? Byzantium was a missionary nation. It had one ideal: to spread the Orthodox faith throughout the earth, north and south, as far as Africa and Sinai, everywhere. ‘Come, receive the light from the Light that never sets.’ That was its mission. God blessed it, and it endured for a thousand years. I ask the historians: what other empire endured for a thousand years? Christ blessed Byzantium, and it sent out its light for a thousand years, until it fell. One cause of its fall was the Pope, whose Crusades had shaken it two centuries earlier.

That, my dear friends, is the historical truth. Byzantium was a missionary nation. ‘Go into all the world and preach the Gospel to all creation.’ Christ said it. The emperor heard it, and Photius heard it.

It is Christ’s command: ‘Go into all the world and preach the Gospel to all creation.’ That is our mission. That is our mission. But now we have changed it. What do we say instead? ‘Go out into the world, Greeks, become shipowners, and pile up great treasures.’ Leave Greece as poor people and go to Australia.

The Greek ideal is no longer, ‘Go into all the world and preach the Gospel to all creation.’ Now the goal is money. A man who leaves poor and returns with his pockets full is admired as a great success. The axis around which our noble nation turns has changed. What, then, does the Greek nation stand for? What is its ideal? What is its purpose? Why does it exist?

A person needs an ideal to live by, and woe to him if he has none. What is the ideal of the Greek nation? I ask our officials, our rulers, our ministers, and our professors.

I ask them what ideal they see for our nation, and they all answer, ‘Joining the European Economic Community, that is our salvation.’ But alas, our entry into the European Economic Community will reach beyond trade into our beliefs, our moral life, and our families. I tell you from here: joining it will be the grave of Greece and the grave of Orthodoxy. It will make us like the other nations, so different from our own.

So you see, our nation is no longer a missionary nation. It does not spend a penny to send its children out to draw whole nations to the faith. There is scarcely any mission at home or abroad. A few missionary brotherhoods remain. Young men, poor Greek young men who studied theology, have stayed and devoted themselves to that work.

And now people want to break up even these small missionary groups. Literally break them up, my dear friends. In many of our villages along the borders, from the Evros down to Corfu, the bells no longer ring. Some villages do not even have a priest.

Where is our missionary spirit? Our nation is no longer missionary. I say this with the full weight of the words, and I protest to heaven and the stars: our nation is no longer a missionary nation. It has become a Masonic nation.

These dark forces have tightened the noose around our suffering nation. Our nation is now like an eagle. In the days of Byzantium and Photius, it spread its wings and reached far and wide. Now the eagle is shut in a cage.

Come, let us break open that prison, so the eagle may soar again, higher and higher. Let us proclaim, “Come, receive light from the unwaning Light.” Mission is the call Saint Photius gives us. One call is to say no to papalism. The other is: “Go into all the world and preach the Gospel to every creature.”

And now what do I ask of you? I ask for my reward. What is that reward? What is it?

How many of you are here, how many young people, how many older people? Today I ask you to draw inspiration, not from the bishop of Florina, this sinful bishop of Florina, but from the great examples of our history, from Saint Photius.

I offer you two circles of service. The first is like a beautiful, lofty summit. Climb high on Mount Athos, on the Holy Mountain, and from there you can look out over the vast sea.

Or climb Olympus and look out from its high summit. What is this first calling? “Sell everything, sell everything, and follow me.” It means dedicating everything to Christ.

It is complete self-denial. Photius was a professor, a teacher, an ambassador and a plenipotentiary, a representative, and an aide-de-camp to the emperor. He gave up all those positions, put on the cassock, and became a missionary of our Christ.

There are people here who can do the same. This is the first circle, the circle of missionaries. Children of Greece, come forward! Do not be afraid. Join the circle of those who follow Photius, the circle of mission, the circle of the Twelve Apostles. Sacrifice everything. It is worth giving your youth to this calling.

Give it for all that is noble, great and beautiful. Strengthen the ranks of the few missionary brotherhoods we have. Come forward, children of Greece! Christ’s teaching is greater than that of Marx or Lenin. No star in the sky shines as brightly as the star of Orthodoxy. Come into the first circle. You say, “But bishop, that is difficult. How could we become like Gregory or Chrysostom?” Why not? They were human beings like us. If you cannot join the first circle, join the second.

What is the second circle? It is the circle of the seventy. Stay with your wife. Do not leave her or your work. Do not abandon your office, your post in the army if you are an officer, or whatever position you hold. Remain where you are, where you were called, as family men. Carry out missionary work among the people around you. Even a married man living in society can do missionary work, spread Christianity within his own circle, and fight for it. It is to our shame that five Chiliasts in Greece now threaten to turn towns and villages into Chiliast communities.

Missionary work, small and great missionary work! And I conclude by calling on the young among you tonight: “O youth, break your pen and become a soldier! O youth, break your pen and become a soldier!” Come close to Christ. Come close to Orthodoxy. Honor Christ. It is worth sacrificing yourselves for Christ and holy Orthodoxy. “O youth, break your pen and become a soldier!” Become imitators of Saint Photius and the great Fathers.

If any of you wish to take part in the mission, whether in the first circle or the second, please stay behind. I, your suffering and sinful bishop, pray for you. My days are drawing to a close; before long I too will go to my grave.

And I ask you to pray for the repose of my suffering soul. You are young. Come into the mission; come and stand with it. Help its ranks grow.

So, if you wish to serve in the smaller circle, like the Twelve, or in the wider circle, like the Seventy, men and women, all of you here, stay. And who built this building you see? Was it some wealthy person? No. Our devout people, the poor people of Athens, built it.

Yes, a hundred women and men served as coworkers, spreading a network of charitable work throughout the city. So this call comes from Photius, from Orthodoxy, from our homeland, not merely from me, a sinner.

Our graves and tombs call out for it. The Apostles call out for it. Apostles must go forth from Greece. We must strengthen the network of mission both within Greece and far beyond it.

So when we finish, go home in Christ Jesus. But let everyone who has a longing for mission in their heart, whether in the smaller circle or the larger one, stay behind. I will wait here in the hall for you to give your names. I hope to see young people, women and men, white-haired elders and children remain. We will find work for everyone who comes forward.

And tonight I will give you your first mission. When I return from Florina, I will send another short letter to those who have given their names and said they want to serve as faithful soldiers of Orthodoxy. To them I will give the first call to go out into the sinful Babylon of Athens.

And now, my dear friends, I am leaving for Florina. Please accompany me with your prayers, for I face a hard struggle there. Remember my humble name, and say to the Holy Trinity: “Christ, help Augustine, the sinful Bishop Augustine.”

And now, all together, all together, all together, all together.

Αγία Δέσποινα Θεοτόκη, Άγιοι Άγγελοι και Αρχάγγελοι, Τίμια Πρόδρομε, Αποστόλων 12, Πατέρες και Ιδάσκαλες Εκκλησίας, Όσιοι και Μάρτυρες, Οι Καλώς Αθλήσαντες Στεφανοθέντες, Πίσετε Πρεσβείων, Του Ελεηθήνε και Σωθήνε τα ψυχά στιμών.

Άγιοι Πατέρες και Αδελφοί, ευχάριστο θέαμα είναι αυτό που παρουσιάζει αυτή τη στιγμή η αίθουσα.

Άνδρες, γυναίκες, μικρά παιδιά και προπαντός νέοι κατακλύζουν την αίθουσαν αυτή. Βέβαια, μικρός είναι ο αριθμός εάν συγκριθεί ο αριθμός αυτός με τον όγκο του πληθυσμού, με τα δύο-τρία εκατομμύρια του λαού που έχουν συσσωρευτεί εδώ στο κλεινόν άστυ, στην πρωτεύουσα της πατρίδος.

Μικρός αριθμός εν σχέσει με άλλες συγκεντρώσεις δαιμονιώδεις όπου λαμβάνουν χώρα στα γήπεδα, όπου παίζουν την μπάλα, και σε άλλα ακόμα μέρη όπου συγκεντρώνονται εκείνοι οι οποίοι φανατίζονται για πολιτικάς ιδέας.

Μικρός ο αριθμός, μικρόν το ποίμνιον, αλλά ακούμε τον Χριστό να λέγει: «Μη φοβείστε, μη φοβου το μικρον ποιμνιον». Μικρός είναι ο αριθμός, αλλά εκείνος ο οποίος είναι υπεράνω του μικρού αυτού αριθμού είναι ο Κύριος Ιησούς Χριστός, ον παίδες υμνείτε και υπερυψούτε εις πάντας τους αιώνας.

Και εφόσον είναι ο Χριστός μαζί μας, είμαστε τότε ισχυρότεροι από κάθε άλλη πολιτική ή άλλη αλουτινό σύδος θρησκευτική κίνηση. Έχουν ηγέτας ανθρώπους οι οποίοι σήμερα ζουν και αύριο αποθνήσκουν. Εμείς δε, το μικρό ποίμνιον, έχουμε εκείνον του οποίου η βασιλεία ούτε έστε τέλος μικρός ο ρυθμός αλλά ισχυρός ο ρυθμός

Είστε, έχετε τα σκαιρέα σας.

Τα κεραία σας, όπως το ραδιόφωνο να έχει τα κεραία του ανοιχτά, δεν ακούει τα μηνύματα τα οποία έρχονται εκ των διαφορετικών μερών του κόσμου, έτσι κι εσείς έχετε τα κεραία σας ετοίμως, τα ώτα σας, τα αυτιά σας, και μακάριος ο λαλών εις ώτα ακουόντων. Και αν δεν ακούσετε όλοι, και ένας ακόμα απ' όλη την αίθουσα να ακούσει τα ρήματα της αιωνίου ζωής, των λόγων του Θεού, και να ακούσει ένας και μόνον, ω, τι χαρά, ευχαριστώ.

Ευχάριστον θέαμα και ο ένας ακόμα, όχι μόνον εις οφθαλμούς ανθρώπων αλλά και αγγέλων. Και χαρά γίνεται εις τον Ανών επειδή οι ανθρώποι μεταμνούνται Και μαζί με αυτόν τον ένα, τον άγνωστον, τον ανώνυμο, που μπορεί να σωθεί από το κήρυγμά μας.

Ελπίζω κι εγώ να εύρω έλεος κατά την ημέρα εκείνη, όπως λέγει η Γραφή. Ότι ο επιστρεψας αμαρτωλον εκ πλανης οδου αυτου καλυψει πληθος αμαρτιων.

Αμαρτιών. Έτσι κηρύττω με την ελπίδα ότι θα ελαφρώσω το βάρος των αμαρτιών μου και θα βρω και εγώ έλεος κατ' ημέραν την φοβεράν της κρίσεως του Κυρίου. Συνοδεύσατέ με και απόψε νοερώς, τον γέροντα Επίσκοπο, εις το ιερόν τούτο Βήμα. Γιατί δεν είμαστε πλέον 30, 40, 50, 60 ετών, αλλά είμαστε πλέον γέροντες, και οι μνήμες και όλες οι δυνάμεις, και σωματικές και πνευματικές δυνάμεις, καταπίπτουν, και συνεπώς να μην είστε άδικοι κριτές για αν κατά τη διαδρομή.

Δι' ανδρομήν του λόγου σφάλωμεν κατά τι, είστε επικίσκριτε του λόγου που θα ακούσετε απόψε. Αδελφοί μου, στο προηγούμενο κήρυγμα, αν επιτρέπεται μια σύντομος ανακεφαλαίωση, διά εκείνους οι οποίοι απουσίαζαν εκ του κηρύγματος της Κυριακής, θα επιτραπεί να είπω τα εξής: ότι θέμα μας ήταν τρεις προσωπικότητες.

Προσωπικότητες δε ήταν οι Τρεις Ιεράρχες. Ο Μέγας Βασίλειος, Γρηγόριος ο Θεολόγος, Ιωάννης ο Χρυσόστομος. Είπαμε ότι προσωπικότητα είναι εκείνη που απαρτίζεται από τρία στοιχεία: από την διάνοια, από την καρδιά και από τη βούληση.

Υπήρξαν, είπομε, οι Τρεις Ιεράρχες διάνοιες φωτεινές, Ελαμπόμενε από τα σαχτίνα του Παναγίου Πνεύματος

πνεύματος, όπως λέει κάποιος πατήρ. Τι είναι επίσκοπος; Τι είναι επίσκοπος; Νους ελλαμπόμενος από τις ακτίνες του Αγίου Πνεύματος. Μπορεί κανείς να πάει στις σχολές, να εκπαιδευτεί, να ξέρει τα γράμματα όλα και ό,τι είναι θεολογία. Εάν όμως δεν εμπνέεται από το Πνεύμα το Άγιον, δεν δύναται να είναι πραγματικός επίσκοπος. Νους ελλαμπόμενος από τις ακτίνες του Αγίου Πνεύματος. Υπήρξαν λοιπόν διάνοιες φωτεινές, υπήρξαν καρδιές φλογερές που...

που είχαν αγάπη, τι αγάπη, έρωτα, σφοδρόν έρωτα, ασύγκριτον έρωτα προς την Αγία Τριάδα και προς τον άνθρωπο, και αγάπη φλογερά προς τον άνθρωπο. Ήσαν ακόμα βουλήσεις ισχυρές, αδαμάντινοι χαρακτήρες, που σε αυτούς πραγματικώς οικούστη το σύνθημα του της Ελληνικής Διατήκης αντίσε το διαβόλο και φεύξε τα φημόνια.

Ήσαν άνδρες βράχοι, ακλόνητοι μέσα στο πέλαγος της ανθρωπίνης ακαταστασίας και των παθών. Τι ούτε υπήρξε μια Άγια μιμονεύοντας δε τους τρεις αυτούς Αγίους που επεξετήναμε των λόγων πέραν του δεόντος Στο τέλος μνημονεύσαμε τα ονόματα τριών Αγίων γυναικών οι οποίες γέννησαν τοιούτους γίγαντας, και ονομαστικώς ενθυμήθημε την μητέρα του Αγίου Βασιλείου, την Εμμέλεια, ενθυμήθημε την μητέρα του Γρηγορίου, την Νόννα, ενθυμήθημε τέλος την μητέρα, την ηρωίδα εκείνη, του Ιωάννου Χρυσοστόμου, την Ανθούσα.

Εμμέλεια, Νόννα και Ανθούσα. Κάνω μια μικρά διακοπή. Ποια γυναίκα από σας ονομάζεται Εμμέλεια; Ούτε μία.

Ούτε μία, ούτε μία. Ποια από εσάς τις γυναίκες ονομάζεται Νόννα; Ούτε μία. Ποια από εσάς τις γυναίκες ονομάζεται Ανθούσα; Ούτε μία. Σβήσανε τα ιερά αυτά ονόματα. Θα προκαλέσουν σεις όλοι, όταν ο Θεός σας αξιώσει να βαπτίσετε μικρό παιδί ως ανάδοχοι, ως μητέρες και πατέρες, δώσετε τα ονόματα αυτά, τα τρία, των ηρωίδων αυτών γυναικών οι οποίοι εκπροσωπούν το κάλλος της γυναικείας ψυχής. Ονομάσατε Εμμέλεια, ονομάσατε στην πρόντο. Υπήρχαν Εμμέλειες, υπήρχαν Νόννες, υπήρχε Ανθούσα. Τώρα άλλα ονόματα, ασήμαντα και ξένα προς τις ιερές παραδόσεις, και οι ιερείς διαπληκτίζονται. Μόνο μια κολυμπήθρα δεν ανέτρεψαν απάνω στη Φλώρινα, επιμένοντας ο άθεος και άπιστος πατέρας να δώσει στο παιδί το όνομα ξένο προς τη χριστιανική Ορθοδοξία, όνομα το οποίο δεν ανταποκρίνεται προς την αυτή. Λοιπόν, εσείς που πιστεύετε εις τον Θεό, δώσετε ονόματα και κοντά στα ονόματα αυτά των τριών γυναικών μην λησμονήσετε το όνομα της Ρώδης. Θυμάστε τη Ρώδη που είπα τα αυτά εμπεριλήψη; Τώρα σήμερα, αγαπητοί μου, όσοι είστε εδώ σήμερα, η αγία αυτή η μέρα, Δευτέρα Κυριακή του Τριωδίου, περίοδος της Αποκριάς, όπως λέει ο κόσμος, την περίοδο αυτή λοιπόν σήμερα, σήμερα όλοι οι εορτά.

Ευαγγελισμός. Εορτάζουν, περίεργο πράγμα, είναι η εορτή των Αγίων Πάντων, εορτάζουμε όλοι, όλοι εορτάζουμε, όλοι οι άσωτοι εορτάζουμε. Εάν κανείς δεν είναι άσωτος, τότε αυτός θα είναι άγγελος και θα πετάει στα ύψη του ουρανού.

Και αυτός φυσικά θα είναι ο πρεσβύτερος. Εγώ προτιμώ να είμαι άσωτος παρά πρεσβύτερος σκληρός, σκληροτράχηλος, ο οποίος ύψωνε το σπιθαμιαίο ανάστημά του και καυχάται ενώπιον του Θεού και έλεγε εκεί πέρα ότι ουδεμίαν εντολή σου παρέβην.

Δεν παρέβηκα καμίαν εντολή, μπράβο, καμίαν εντολή. Δεν πήρε ποτέ κόσκινο αυτός ο πρεσβύτερος να κοσκινίσει τον βίο του κατά βάθος και πλάτος και να δει τότε ότι ο άνθρωπος είναι ράκος αποκαθημένης. λοιπόν όλοι μας κατά την αντρόπον ήμαθα άσωτοι Άσωτοι είμεθα, εικόνες του ασώτου υιού, του οποίου σήμερον η παραβολή ανεγνώστη, όλοι άσωτοι, και μακάρι να δώσει ο Θεός.

Τι βλέπουμε στην παραβολή αυτή ως έναν κρυστάλλινο καθρέφτη; Βλέπουμε τρία πράγματα. Βλέπουμε πρώτα πρώτα το βάθος, το απύθμενο βάθος. Ο Ατλαντικός Ωκεανός πόσο βάθος έχει; Έχει 7, 8, 9, 10 χιλιάδες. Υπάρχει από τη θάλασσα το βάθος του ωκεανού, δύναται να καταμετρήσετε, αλλά το βάθος, τη διαφθορά της ανθρωπίνης καρδίας είναι αδύνατο να καταμετρήσετε.

Τελευταίως ψυχολόγοι ανεφανίσαν και λέγουν, μιλούν περί βάθους ψυχολογίας. Ρίψατε μέσα στα βάθη της καρδίας σας τον προβολέα του Αγίου Πνεύματος και τότε θα αναστενάξετε εκ βαθέων, όπως αναστέναξε ο άσωτος υιός, όπως αναστέναξαν όλοι οι Άγιοι.

Μέσα λοιπόν μας δεικνύει σε ποιο βάθος διαφθοράς δύναται να καταντήσει ο άνθρωπος, πας άνθρωπος. Αλλά εκ δευτέρου, ρίπτοντες βλέμμα εις τον καθρέπτην αυτόν, βλέπουμε ότι από το βάθος αυτό, από τον αδύρ που το συμπήν της αθλιότητος, ένα χέρι, το χέρι του Εσταυρωμένου, μας παίρνει και μας υψώνει, μέχρι και τον πιο αμαρτωλό άνθρωπο.

Το λειψόνι που μέχρι τα άστρα, πάνω από τα άστρα, και ακούει συναυλία αγγέλων, ότι όντως την ώρα που μετανοεί κάτω στον κόσμο ένας άνθρωπος αμαρτωλός, δεν είναι ψέμα, είναι αλήθεια, ο αντίκτυπος της μετανοίας φτάνει μέχρι τα άστρα του ουρανού και ότι εκεί οι άγγελοι παίρνουν χρυσές κιθάρες και παίζουν άσματα, ολόγλυκα άσματα, και χαρά γίνεται επί ενί ανθρώπω αμαρτωλώ μετανοούντι. Μέχρι εκεί φτάνει ο άνθρωπος.

Άνθρωπος, το βάθος και το ύψος. Ο άνθρωπος είναι βάθος, αθλιότητος, αλλά και ύψος. Δύναται από το βάθος εκείνο, από την κοπρία του κόσμου μέσα, να φυτρώσουν τα ωραιότερα, όπως από την κοπριά μέσα. Όπως στην κοπριά πάνω φυτρώνουν τα ωραιότερα τριαντάφυλλα, έτσι και πάνω στην κοπριά της ανθρωπίνης υπάρξεως, διά της μετανοίας φυτρώνουν τα ωραιότερα.

Στην αμαρτωλή μου, αδελφοί, Από την ώρα που είπε ο Χριστός την παραβολή ταύτη, από την ώρα που επάνω στον Γολγοθά σταγόνα προς σταγόνα εξεχύθη το τίμιο αίμα του Εσταυρωμένου, από την ώρα τότε, εις το λεξικόν του Χριστιανού, εις το λεξικόν του Χριστιανού έσβησε μια λέξη, εις το λεξικόν, δεν ξέρω τι λεξικόν έχει ο Μαρξ και ο Λένιν και οι άλλοι άνθρωποι και οι φιλόσοφοι του κόσμου, εις το λεξικόν.

Λοιπόν, έσβησε ο Χριστός με το αίμα του, πήρε γομολάστιχα και έσβησε από το λεξικό του χριστιανού τη λέξη απελπισία. Δεν υπάρχει απελπισία. Όσο και αμαρτωλός και να είσαι, μέχρι τα βάθη της γης, εις τις να είσαι, ό,τι να είσαι, πόρνος, μοιχός, ό,τι να είσαι, εφόσον κλαις και μετανοείς, είσαι ανώτερος από τον πρεσβύτερο της αυλής.

Αμαρτωλέ και αμαρτωλή μου, μη απελπιστείτε. Και αν ακόμα δεν υπάρχει πουθενά να σταθούμε, δεν εννοώ πνευματικός, όχι υλικός, αλλά πνευματικός. Και αν δεν υπάρχει πουθενά να σταθούμε, εκεί ψηλά είναι ο Θεός.

Πώς μπορούμε να απελπιστούμε; Δεν φτάνει αυτό το κύριο μου, φτάνει Φτάνει, δεν φτάνει; Δεν χρειάζεται τώρα άλλο. Μέχρι εδώ δεν πρέπει να σταματήσουμε τώρα; Να μην φτάσουμε το άλλο κατάντημα που φτάσαμε.

Φτάνει, αυτό φτάνει. Αν το εφαρμόσουμε, αυτά τα ολίγα λόγια που είναι μια μικρά αντανάκλαση της παραβολής φτάνουν. Αλλά επειδή σας βλέπω να έχετε όρεξη να ακούσετε, πόση ώρα θέλετε να ακούσετε;

Άμα λέτε δύο ώρες, σημαίνει ένα τέταρτο. Ε, καλά τώρα, ε, καλά τώρα. Αν λέγατε μέχρι τα μεσάνυχτα, θα έλεγα και εγώ ναι. Αλλά αυτό τώρα λέτε μέχρι δύο ώρες, άμα παρατείνουμε τον λόγο, ε, βέβαια, τηλεόραση, ε, εκεί, ραδιόφωνο, ε, εκεί, μπάλα, ε, εκεί, κήρυγμα, ε, καλά κήρυγμα, ε, πας προϊπτός, εγώ δέχομαι τα δύο ώρες ίσως μισή ώρα, καλά, λοιπόν, εντάξει καλά, καλά, καλά, καλά.

Λοιπόν τώρα, τώρα μπρος να προχωρήσουμε, να προχωρήσουμε, να προχωρήσουμε. Εκτός, εκτός των λίγων αυτών που είπαμε θα συνεχίσουμε το κήρυγμα. Εκτός της παραβολής του Ασώτου που είπαμε ότι όλοι εορτάζουμε και όλοι κατά την αντρόπον είμαθα άσωτοι σε ποικίλους βαθμούς.

Όλοι μας εδώ, εκτός των Ασώτων εορτάζει σήμερα και ένα νέο, ένας αστήρ πρώτου μεγέθους, ο αστήρ που καταλάμπει την Ορθοδοξία εις αιώνας αιώνων και αυτός ο αστήρ που λάμπει ως αστήρ πρώτου μεγέθους των Ουρανών της Εκκλησίας μας, αυτός είναι ο Ιερός Φώτιος που εορτάζουμε σήμερα 6 Φεβρουαρίου.

Και περί αυτού του Ιερού Φωτίου θα επιτρέψετε να δώσω, να είπω μερικά συνέχειες. Ο Ιερός Φώτιος. Οπωσδήποτε θα με ανακηρύξουν Άγιο, υπερολογείται. Δεν το συμπαθώ, δεν είμαι κατά αυτόν. Αυτοί να στεκόντανε μέσα στο ύψος των και πρόσχαρα ορισμένα πράγματα, τα είχαν κυριαρχήσει, αλλά δυστυχώς υπέπεσαν και υποποιητούν συνεχώς σε διάφορα σφάλματα, τα οποία δυστυχώς είναι κολοσσιακά και βλάπτουν τον ιερό αγώνα των υπέρ της Ορθοδοξίας.

Λοιπόν, δεν κινώ τον δείκτη 13 μέρες πίσω, όπως θέλουν οι παλαιοημερολογίτες. Δεν τον κινώ 13 μήνες, δεν τον κινώ 13 χρόνια. Μπρος! Τον κινούμε τον δείκτη του χρόνου. Πόσα χρόνια; Χίλια 160 χρόνια. Χίλια 160 χρόνια.

Γενναία Πάση, ύμνον την ταφή σου, μ' αρέσει αυτό στη Μεγάλη Παρασκευή η στροπιτά, γενναία Πάση Η μια κατόπι της άλλης, ως κύματα επάλληλα, εκ του ο καιρού του χρόνου, ύμνουν τον εσταυρωμένο λυτρωτήν του κόσμου.

Εμείς ερχόμεθα και παρερχόμεθα, αλλά ένας μένει εις αιώνας αιώνων, ο γλυκύτατος Ιησούς ο Ναζωραίος. Λοιπόν, γενεαί πάσαι, 1160 χρόνια, 70 χρόνια, πού πάμε, πού βρισκόμαστε, πού πετούμε; Με το αεροπλάνο της φαντασίας μας προσγειωνόμεθα εις ένα αεροδρόμιο ή στην Κωνσταντινούπολη, την πόλη των ονείρων μας.

ή το ελληνική ή το βυζαντινή αυτοκρατορία Σε κάποιο, προ 1160 χρόνια, επαναλαμβάνω. Σε κάποιο αρχοντικό σπίτι γεννήθηκε ένα χαριτωμένο αγοράκι. Το αγοράκι αυτό πώς το λέγανε; Φώτιος ονομάστη. Φώτιος ονομάστη, φως ονομάστη.

Αλλά το όνομα αυτό ανταποκρίνεται πλήρως προς την ζωή την οποία επρόκειτο να διανύσει. Τι ωραίο πράγμα το όνομα να συμφωνεί με το πράγμα. Αλλοίμονο σε εμάς αν θα μείνει μόνο το όνομα. Και πρέπει να προσέξουμε πολύ: τι το όφελος να ονομάζεσαι Χρυσόστομος και να είσαι βλάσφημος;

Και αντί από το στόμα σου να βγαίνει χρυσάφι, να βγαίνει σκουριά και φίδια και ερπετά. Τι το όφελος να ονομάζεσαι με όνομα Νικόλαος; Ότι νίκησε, Νικόλαος θα πει. Ο νικητής, ο θριαμβευτής που νικάει τα βάρβαρα έθνη, τους λαούς, τα πάθη τους.

Και να είσαι ένας μεγάλος ηττημένος. Τι το όφελος να ονομάζεσαι με ονόματα μεγάλα ή ρορ; Και μόνο το όνομα που δίνει η Εκκλησία μας φτάνει να το ενθυμίσει. και μόνο το όνομα και να κάνεις αγώνα, να μυθείς των Άγιων Των Αγίων που ονομάζεσαι, και μόνο το όνομά σου φτάνει.

Να σε κάνει χριστιανό πραγματικό πιστό. Ακόλουθο του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού. Το όνομα λοιπόν Φώτιος ανταποκρίθηκε προς το όνομα. Προς την πραγματικότητα, όντως Φώτιος. Ανάληψη, πλήρης φως, ημίσαστε το φως του κόσμου, κανείς δεν γεννιέται από βράχο, και αυτός από γονείς, οι γονείς του τι ήσαν; Οι γονείς του, οι άγιοι γονείς του, μάρτυρες υπήρξαν, μάρτυρες είναι μάρτυρες, όπως και σήμερα μέσα στην Ελλάδα, αυτή την καημένη Ελλάδα, υπάρχουν παιδιά, οι γονείς των εμαρτύρησαν κατά τρόπον φοβερόν και έχουν μέσα στη μνήμη τους τις τελευταίες στιγμές των μαρτύρων γονέων τους, υπέρ πίστεως και πατρίδος. Μάρτυρες ήταν. Πού μάρτυρες; Πέντε ετών μικρό παιδάκι

έχασε τον πατέρα και τη μητέρα του. Τι; Εδιώχθησαν, τι; Εφυλακίστησαν, τι; Καταδικάσαν εις θάνατον. Γιατί; Γιατί καταδικάσαν εις θάνατον; Διότι ήθελαν να προσκυνούν τις εικόνες. Ήτανε εποχή της εικονομαχίας και όποιος δεν προσκυνούσε τις εικόνες του και τα αποσπάσματα τα τροτετικά των εικονομάχων βασιλέων, μπαίνουν στο σπίτι και βλέπουν εκεί μέσα την εικόνα, όπως η τίγρη ορμάει εναντίον της εικόνας του ανθρώπου.

Αν πας αύριο στην Αφρική και βάζεις μια εικόνα του ανθρώπου μακριά, ζωγραφίζεις την εικόνα, τόσο μίσος έχει η τίγρη εναντίον του ανθρώπου, ώστε ορμάει εναντίον της εικόνας του ανθρώπου και τη σχίζει, την κάνει χίλια κομμάτια. Τίγρης λοιπόν, αυτό το μίσος.

Το μίσος εναντίον της εικόνας. Άρπασαν τις εικόνες που είχε το αρχοντικό σπίτι, τις έκαψαν, τους πήραν, τους φυλακίσαν και μαρτύρησαν. Έμεινε πέντε ετών ορφανός, ορφανός πατρός και μητρός, συνδεόμενος όμως με μεγάλα σπίτια της Κωνσταντινούπολης, τόσον εκ μητρός όσον και εκ πατρός, και έμεινε πέντε ετών παιδί ορφανό, υιός μάρτυρος. Και αυτός έγινε μάρτυς και ομολογητής. Στον λόγο του πίστη. Μεγάλο πράγμα η οικογένεια. Η ρίζα αγία.

Ρίζα αγία και οι κλάδοι άγιοι, λέει ο Απόστολος Παύλος. Έχει σημασία. Η ρίζα είναι πικρά, τότε και τα μήλα θα είναι πικρά και τα κλαδιά πικρά. Έχει μεγάλη αξία η ρίζα. Ποια είναι η ρίζα; Η ρίζα των παιδιών είναι οι γονείς.

Λοιπόν, μάρτυς, ορφανός έμεινε. Δεκαπέντε χρονών, είκοσι ετών, ηξιώθη, μικρό παιδί, νέος ακόμα, να ιδεί τον θρίαμβο της Ορθοδοξίας. Εκ των γνωρών του έλαβε τέλος η αγρία πάλη εναντίον των ιερών εικόνων και μικρός αυτός συνέψαλε με τους παίδες της Κωνσταντινουπόλεως: «Την άχραντον εικόνα σου προσκυνούμεν, Αγαθέ».

Μικρός, ακόμα νέος, η Ξιώθηνα Κυδάφση, να βρεθεί στην κηδεία της Θεοδώρας της Αγίας, η οποία σενετέλεσε ενός ονολίγη εις την αστήλωση των εικόνων Μικρός, ήκουσε όλους τους ηρωικούς αγώνας των προγόνων του εναντίον των αιρέσεων.

Μικρός, Φώτιος, παιδί, μία λέξη: θαύμα, παιδί θαύμα. Ω, τι είναι αυτό που λες; Το λέω υπό δύο εννοίας. Υπό μίαν έννοια, την πρώτην έννοια, λέγω την έννοια θαύμα, διότι κάθε παιδί που γεννιέται στον κόσμο και ακούεται το κλάμα μες στην κούνια, είναι μια απόδειξη ότι υπάρχει Θεός.

Ο Θεός. Μη το βλέπεις ταπεινά το παιδί, μη βλέπεις την μίξιν ανδρός γυναικός, μη το βλέπεις σεξουαλικώς το πράγμα. Να το δεις ένα μυστήριο πράγμα. Πώς γεννιέται ένα παιδί; Είναι ένα θαύμα. Άπιστος Ρώσος, άθεος Ρώσος που έγραψε συγγράμματα, όταν παντρεύτηκε και άκουσε το κλάμα του παιδιού του, γονάτισε και είπε: «Υπάρχει Θεός».

Γι' αυτό, ως επί το πλείστον, οικογενειάρχοι είναι όλοι για άπιστη. Οι άγαμοι αυτοί που ζουν μακράν του Θεού και δεν έχουν ιδέα από αυτά τα θαύματα της Θείας Δημιουργίας. είναι θαύμα τη δημιουργία, δόξα Σύντροδη Ξαντή το φως, είναι θαύμα, δεν το γεννάει ο πατέρας και η μάνα Το γεννάει ο Θεός διαμέσου των γονέων, οι οποίοι είναι συνδημιουργοί και βοηθοί στο τεράστιο νηστό.

Μυστηριώδες αυτό έργο της δημιουργίας, της αναδημιουργίας του κόσμου. Παιδί θαύμα, αλλά το λέγω και υπό άλλη έννοια θαύμα. Από ποια έννοια; Δεν ήταν συνηθισμένο παιδί, ήταν από τα σπάνια παιδιά. Τα οποία, όπως έλεγα νομίζω και στο προηγούμενο κήρυγμα, έρχονται στον κόσμο με τη σφραγίδα της δωρεάς του Αγίου Πνεύματος.

Έρχονται με έκτακτα φυσικά και πνευματικά χαρίσματα. Και αποτελούν κάτι το σπάνιο. Μέσα σε 100 χιλιάδες, 1 εκατομμύριο παιδιά γεννιέται κάπου τέτοιο παιδί. Όπως μες στο δάσος υπάρχουν μερικά δέντρα τα οποία είναι ψηλότερα των άλλων δέντρων και τα θαυμάζεις, έτσι μέσα εις τα χιλιάδες παιδιά γεννιέται ένα τέτοιο παιδί θαύμα που βλέπεις αυτό παρουσιάζει. Και αυτά τα παιδιά πρέπει να τα προσέξει η πατρίδα. Δεν τα προσέχει.

Δεν τα προσέχει και χάνονται τα κεφάλαια αυτά. Τα εθνικά κεφάλαια, κύριε, θα έλεγα κάποιο όνομα. Δεν είναι τα πετρέλαια. Δεν είναι τα πετρέλαια. Το εθνικό κεφάλαιο είναι τα παιδιά της Ελλάδος. Υπενδυμίζω Αν δεν ανήκω εις κόμματα, ομιλώ έξω από κόμματα.

Θαύμα, παιδί θαύμα. Δεν ήταν ο Λευτέρος Βενιζέλος Ο οποίος πήρε την Ελλάδα από τη Μελούνα Και την έφτασε μέχρι την Άγκυρα. Παιδί θαύμα δεν ήταν ο Πλαστήρας που έφτασε μέχρι την Άγκυρα; Παιδί θαύμα. Τέτοια παιδιά είναι ευλογία Θεού, που αξίζουν, κύριε, να μην πω το όνομά σου, περισσότερο από το κάρβουνο και από το πετρέλαιο.

Όλο το πετρέλαιο να έχουμε και όλο το κάρβουνο να έχουμε, δεν αξίζει ένας όσον αξίζει ένας όταν έχει παιδιά ηρωικά τα οποία είναι προορισμένα να μεγαλουργήσουν στον κόσμο τούτο. Μικρά έθνη που αξιώνονται να έχουν τοιούτους άνδρας είναι ευλογημένα έθνη, μεγάλα έθνη.

Δεν μιλώ πολιτικός, ομιλώ χριστενικός όταν με 102ο παγκόσμιο των πρώτων παγκόσμιων πόλεμων ο Ουίλσον, ο χριστιανός, όπως είναι ο Ουίλσον, ο οποίος ήρθε στην Ευρώπη με το Ευαγγέλιο, να υπογράψει η ειρήνη, και εκείνος, οι τίγρες, οι τίγρες της Γαλλίας, ο Κλεμανσό είπε: «Με το Ευαγγέλιο δεν υπογράφουμε την ειρήνη».

Είπε στον ορίζοντα των χριστιανών, τον κύριο Κάττης Ονομένων. Και αν υπέγραφαν με ειρήνη, σήμερα δεν θα είχαμε Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο ούτε άθεον κομμουνισμό, άθεπε κάτι. Αλλά περιόδευσε ο Κλεμανσό Η αθεΐα, η Γαλλία, η πατρίς της αθεΐας και απιστίας της εποχής εκείνης και μέχρι σήμερα και του εκφυλισμού, δεν υπέγραψαν ειρήνη με το Ευαγγέλιο, υπέγραψαν με το αντιευαγγέλιο, με το μίσος, και ιδού τα αποτελέσματα.

Όταν επέστρεψε ο Ουίλσον πέρα στην Αμερική, τον ρώτησαν δημοσιογράφοι, κορυφαίος πολιτικός, χριστιανός πολιτικός: «Ποιον άνδρα μεγάλο είδες στην Ευρώπη;» Και εκείνος απήντησε: «Μεταξύ των εκατοντάδων πολιτικών και διπλωματών, διέκρινα έναν άνδρα μεγάλο, ο οποίος ηγείται ενός μικρού έθνους». Μάλιστα.

Τιούτι άνδρες σας εφηθώμε Και ευλογία του έθνους είναι να εξέρχονται μέσα από τα σπλάχνα των γυναικών Και χριστερών γυναικών Τιούτι άνδρες Να αναφέρω ένα. Υπήρξε φοιτητής. Στα χρόνια τα φοιτητικά μου είχα πολλούς καθηγητές. Ένας όμως έλαβε, έλαβε, αετός, χρυσός αετός, χρυσός αετός. Αν με ρωτήσετε ποιος είναι ο μεγαλύτερος θεολόγος του 20ού αιώνος, θα απαντήσω ανεπιφυλάκτως ότι ο μεγαλύτερος θεολόγος του 20ού αιώνος και του μεθεπομένου αιώνος είναι ένας που ονομάζεται Χρήστος Ανδρούτσος, εκ του Πόντου της Μικράς Ασίας, από την Κίο της Μικράς Ασίας.

Αυτός γεννήθηκε στην Κίο, έξω κοντά στην Προύσα, πτωχό παιδί. Πέθανε ο πατέρας, πέθανε η μητέρα, τον πήρανε και τον κάνανε γιδοβοσκό. Έβοσκε τα γίδια. Πώς από τα γίδια που έβοσκε αυτό το παιδί, που ήταν παιδί θαύμα, πώς το παιδί αυτό έγινε καθηγητής πανεπιστημίου, διεθνούς κύρους παρακαλώ; Κάποιος φιλεύσπλαχνος τον πήρε, ένας δεσπότης καλός από εκείνους τους καλούς επισκόπους.

Και όλους που είχε η Μικρά Ασία, τον πήρε και τον εμόρφωσε και τον σπούδασε και ανεδείχθη. Και όταν έφερε το όνομα του δεσπότου, έκλαιγε ο ημέτερος καθηγητής. Παιδί θαύμα, ο Φώτιος, ναι. Η συλλοκία 15 ετών ήταν, εδίδασκε, εδίδασκε, Αγιαβρα, Αγιαβρα, έγινε προβλήματα Αγιαβρας, μάλιστα.

Και τον λέγανε Άγιοι δάσκαλοι, καθηγητές. Ουδέποτε τον είδανε. Όσο αγαπούν όλα τα παιδιά, όσο τα παιδιά αγαπούν τα παιχνίδια, εκείνος αγαπούσε άλλο τι; Τα βιβλία. Κάθετο μέχρι τη νύχτα, πέρα της νυχτός. Ενήστευε από τον ύπνο, διότι η νηστεία από τον ύπνο είναι σοβαρότερη.

Νηστεύουν και κρέας και γάλα και λοιπά, αλλά ο ύπνος είναι γλυκύτατος. Αυτός ενήστευε τον ύπνο. Πέρα από το μεσονυχτίο, τα βιβλία ήσαν στα χέρια του και μελετούσε. Και ανεδείχθη κορυφαίος επιστήμων, ο μεγαλύτερος λόγιος και επιστήμων.

Και αστρονομία και μαθηματικά και άλγεβρα και φυσικά. Και ιατρός ακόμα, και το έργο του ιατρού ήξερε θαυμάσια. Και υπήρξε ο διδάσκαλος ηλικίας 20 ετών, διδάσκαλος του μοναδικού πανεπιστημίου του κόσμου εκείνου, της Μαγναύρας, εκεί στην Κωνσταντινούπολη.

Τοιούτος ήτο ο Φώτιος: διδάσκαλος, καθηγητής, λόγιος, επιστήμων. Μικρός Αριστοτέλης ήταν. Και όπως ο Αριστοτέλης του αρχαίου κόσμου συγκέντρωσε στη διάνοιά του όλο το επιστητόν, όλες τις γνώσεις του κόσμου εκείνου, ούτω πως και ο Φώτιος ήτο μια αντιγραφή του μεγάλου εκείνου τέκνου της Μακεδονίας, του Αριστοτέλους.

Φιλόσοφος, διδάσκαλος, αξιοθαύμαστος, συγκέντρωνε εκατοντάδες νέων να ακούσουν τη διδασκαλία του, τόσο στη λογική όσο και στην αστρονομία και στα άλλα μαθήματα. Και ευθύς από λαϊκός, από λαϊκός, από λαϊκός παρακαλώ, βρέθηκε Πατριάρχης. Περίεργο πράγμα. Δεν ήταν ούτε διάκος, ούτε παπάς, ούτε τίποτα ήταν.

Όταν γινόταν αυτοί στη Μικρά Ασία των 13 που θα φτιάσουν καινούριο καταστατικό, μαύρο καταστατικό. Λοιπόν, εκεί πέρα λέγανε: ποιοι θα είναι υποψήφιοι αρχιεπίσκοποι; Λέω, λέει, μόνο δεσποτάδες; Γιατί μόνο δεσποτάδες; Γιατί και καλόγεροι; Γιατί και αρχιμανδρίτες; Γιατί και λαϊκός;

Γιατί μπορεί να βρεθεί ένας λαϊκός, να βρεθεί ένας λαϊκός και είναι σαν τον Φώτιο και είναι άγιος και κάνει θαύματα.

Ανάληψη, Ευαγγελιο, Είναι λαϊκός, λαϊκός έγινε. Έγινε λαϊκός, ον τρόπος λαϊκός έγινε και κάποιος άλλος παρόμοιός του, ο περιβόητος Αμβρόσιος. Έπαρχος ήτο και εκείνος, διότι ο Φώτιος, λόγω των εξαιρετικών του προσόντων, προσελήφθη στην αυλή του βασιλέως και ανεδείχθη στα ύψιστα αξιώματα των ανακτόρων, μέσα στα ανάκτορα εκεί πέρα, σύμβουλος των ανακτόρων και πρεσβευτής των ανακτόρων.

Λοιπόν, όπως ο Αμβρόσιος από λαϊκός και όπως ο Ταράσιος από λαϊκός και όπως τόσοι άλλοι στην ένδοξη εποχή της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας γινόταν λαϊκοί, έτσι και αυτός έγινε από λαϊκός βοή. Δεν ήθελε να γίνει, όχι, δεν ήθελε.

Πώς έγινε; Να τι έγινε. Τις ημέρες εκείνες το ανώμαλο Βυζάντιον, διότι πάνω στο Βυζάντιον συνέβησαν τραγικά γεγονότα. δεν έχω καιρό να το εξηγηθώ Έπεσε ένας αυστηρός Πατριάρχης, ο λεγόμενος Ιγνάτιος. Και όταν κατόπιν δημιουργήθη κενόν εις τον πατριαρχικόν, εις τον πατρικόν, και έπρεπε να συμπληρωθεί η θέση, δεν μπορούσε να μείνει κενή η θέση.

Δεν μπορούσε να είναι κενή η θέση. Αδίκως, βεβαίως, είχε εξευτελιστεί ο Ιγνάτιος. Δεν μπορούσε να μείνει επ' άπειρον ο θρόνος κενός. Ο Φώτιος ούτε μία ιδέα είχε να γίνει Επίσκοπος, ούτε Πατριάρχης ακόμη περισσότερο.

Λοιπόν, αλλά όταν του είπαν να γίνει Πατριάρχης, άρχισε να κλαίει σαν μικρό παιδί. Εγώ που δεν είμαι λόγιος, τίποτα. Και έθεσε φρουρά. Ο Αυτοκράτορας έθεσε φρουρά. Τον φρουράν απ' έξω από την ιππία και ήταν πλέον αιχμάλωτος και δεν μπορούσε.

Λαός, μικροί και μεγάλοι, άντρες ή γυναίκες, και αυτοί ακόμα οι φίλοι του Ιγνατίου, που είχε αρκετούς φίλους, και αυτοί προτιμούσανε τον Φώτιον. Και έτσι ο Φώτιος, βία του Αυτοκράτορος, βία του λαού, βία του κόσμου όλου, ανήλθε εις τον Πατριαρχικόν Θρόνο.

Τα λέγω αυτά διότι ο Φριζαβάς στο βίο του, κατόπιν τες μεγάλες μάχες που έδωσε ο Φώτιος εναντίον του παπισμού, οι εχθροί του τι λέγανε; Σαν μπάλα τον χτυπούσανε. Δεν είχαν τίποτα να τον κατηγορήσουν, δεν μπορούσαν να τον κατηγορήσουν ούτε για αγνητικότητα, ούτε για φαυλότητα, ούτε για άλλα αμαρτήματα, διότι ο ίδιος λάμπων η συνωδοξία.

Τι του πετούσαν συνεχώς; «Αντικανονικός, αντικανονικός, αντικανονικός», φωνάζανε, η μπάλα του διαλόγου. Αυτή τη λέξη φωνάζανε εναντίον του Γρηγορίου του Θεολόγου, αυτή τη λέξη φωνάζανε εναντίον του Χρυσοστόμου και αυτή τη λέξη φωνάζανε αντίον των τροφών, ο Τάχατς Αντικρινικός, διότι κατέλευε θρόνον ζώντος του Επισκόπου Ιγνατίου εν τόντος εξορίστου.

Ναι, αλλά κύριοι, εξετάστε: ήθελε να γίνει; Το επεδίωξε; Συνήργησε; Επεδίωξε να πέσει ο Ιγνάτιος ή ήτο εν γνώσει της σκευωρίας η οποία εξυφάνθηκε εναντίον του Αγίου Επισκόπου Ιγνατίου; Όχι. Όχι, απόδειξη ότι με τον Ιγνάτιο είχαν μεγάλη φιλία στο τέλος και απέθαναν συμφιλιωμένοι και είναι αμφότεροι Άγιοι στο Μηνολόγιο της Εκκλησίας, το Αγιολόγιο.

λοιπόν δεν ήθελε να γίνει βίαση πως κατέλεβε τον θρόνο ούτω πώς Και υπήρξε κανονικός Μητροπολίτης, Επίσκοπος. Έγινε σε πόσες μέρες; Σε έξι μέρες. την πρώτη μέρα αυτός ως ο φως αυτός ο πλουσιωτάτης οικογενείας.

Αυτός που μπορούσε να γίνει και αυτοκράτορας ακόμα, αυτός που μπορούσε να έχει κοσμική δόξα, τα αρνήθηκε όλα και πήρε μέσα στη μέρα, τι εφόρεσε; Το ράσο, το τιμημένο ράσο, το ένδοξο ράσο της Ορθοδόξου Εκκλησίας.

Γιατί μια τρίχα από το ράσο αυτό, μια κλωστή από το ράσο έχει αξία περισσότερο από χλαμίνας και πορφύρας βασιλικάς. Έγινε ρασοφόρος, ράσο. Την άλλη μέρα έγιναν Αγνώστες Την άλλη μέρα έγινε Διάκονος. Την μετρυπωμένη έγιναν Πρεσβύτερος Και μετά, 25 Δεκεμβρίου Αλισμόλιτο σήμερα Το 857 Όλη η υπόλοιση το στο πόδι Στο Μεγάλο Ναό, Το κάθιμα της ορδοξίας την Αγία Σοφιά που χωράει 30 to 40 χιλιάδες.

Ρόδιν άπευτες δεν έπευτε κάτω Γεμάτος ο ναός. Απέραντο, Γεροκονίτης, Μικρά Παιδιά, Φώτιον, Φώτιον, Φώτιον και ο τρούλος ανεστέναζε από τα βροντόφωνα αυτά. άξιος, άξιος, σπανίος γεράχης έγινε, χειροτονήθη με τόσες ομοβροντίες του ζετοκραυγάς όπως ο Φώτιος κατά την ημέρα εκείνη και έγινε πατριά της ανήθεης των θρόνων Να διηγηθούμε τον βίον του, τας ημέρας, τας νύχτας, τους πολέμους, τους αγώνας τους οποίους διεξήγαγε ο Ιερός Φώτιος με ολίγες λέξεις.

Εφάνιαν τάξιος της Ελλάς Παραδόξιος Εφάνη αντάξιος εκείνων τους οποίους διαδέχθη: Χρυσοστόμου, Γρηγορίου, Ταρασίου και άλλων μεγάλων ανθρώπων της Ορθοδοξίας μας. Τι έπραξε; Με ρωτήστε τι έπραξε. Θα σας είπε ο Διολίγων Ένα, δύο, τρία, τέσσερα και τελειώνω.

Το ένα. Λοιπόν, το πρώτο το οποίο έκανε ο Ιερός Φώτιος: υπεστήριξε τα γράμματα. Υπάρχουν διάφορα γράμματα, όχι τα άθεα γράμματα. Διότι, όπως σας είπα και όπως έλεγε ο Παπουλάκος από κάτω, από τη Μάνη, πρέπει να εορτάζαν τον Παπουλάκο.

Θα σας μαζέψει ο Αμέρας και να ψάλλουμε την ακολουθία του Παπουλάκου. Ο Αγίος Ανδρός που ακόμα ηγρεές στη Μάνη τιμούνται τον Παπουλάκο Και είπε ο Παπουλάκος ότι τα άθεα γράμματα θα καταστρέψουν την Ελλάδα.

Και έκλαιγε, έκλαιγε, έκλαιγε ο ιερός. Ο Ιερός υποστήριξε λοιπόν τα άγια γράμματα, υποστήριξε τα γράμματα που υποστήριξε ο Κοσμάς ο Αιτωλός, τα γράμματα εκείνα που υποστήριξαν μεγάλοι πατέρες και δάσκαλοι της Εκκλησίας.

Και όπως λέει ο Κοσμάς ο Αιτωλός, όταν ανοίγει ένα σχολείο κλείνει μια φυλακή, όταν ανοίγει ένα σχολείο άθεο ανοίγει μια φυλακή. Ευχή, μάλιστα. Φοβερόν τα άθεα γράμματα, πηγή πάσης δυστυχίας εις το έθνος. Εκ των αθέων και απίστων θα προέλθει η καταστροφή όχι μόνο της πατρίδος, της ανθρωπότητος ολοκλήρου.

Υπεστήριξε τα γράμματα, συνέγραψε βιβλία σοφά, λεξικά και άλλα βιβλία. Προ δέκα, προ είκοσι ετών, επάνω στη Ζάβορδα, πέρα από τον Αλιάκμονα ποταμό, είναι ένα μοναστηράκι, αετοφωλιά. Αετοφωλιά είναι, αετοφωλιά, πάνω και αετοφωλιά, πάνω εκεί. Θαυμάζει κανείς πως επάνω έχει το ψηλό, από κάτω βλέπεις και ρέει ως χρυσός, ως αργυρούς ποταμός, ρέει ο Αλιάκμονας με τρομακτικό το ρεύμα, και πάνω εκεί στο ύψος εσκήτευσε ο Άγιος εκείνος, ο Άγιος Νικάνορας ο θαυματουργός.

Εκεί στη σπηλιά του Αγίου Νικάνορος, ένα δικό πνευματικό παιδί, ο κύριος Σάκος, μόνο μπορούσε όπως είναι σκεραγωγημένος, κατόρθωσε να αναρριχηθεί με σχοινιά και να μπει μέσα εκεί στη σπηλιά και να βρει ένα βιβλίο, σπανιότατο βιβλίο, άγνωστο βιβλίο του Ιερού Φωτίου, το οποίο θα το εκδώσει τώρα το Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.

Σοφός λοιπόν είναι το εκείνος Έγραψε συγγράμματα, υπεστήριξε τα γράμματα. Υπεστήριξε ακόμα το κήρυγμα του Ευαγγελίου. Διέταξε να ακούειτε το κήρυγμα σε όλους τους ναούς της Χριστονοπορκή Ήτο δε ο ίδιος έξοχος ρήτωρ.

Εξεφώνησε 80 ομιλίες, όσες σώζονται. Οι οποίες διακρίνονται όχι μόνον για τα νοήματά των, Αν την καλλιέπεια Εφάμιλος του Ιερού Χρυσοστόμου εν πολλοίς. Μάλιστα, τι άλλο ακόμα έκανε; Πολέμησε τας αιρέσεις, τα λείψανα των εικονομάχων, Ως ακόμα και μίαν αίρεση των μανιχαίων η οποία ζήτη κατέρρυπτε το δόγμα τα δόγματα της ενανθρωπίσεως του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού.

Τέλος υπεστήριξε, τι υποστήριξε; Με θάρρος, με πολύ θάρρος και με ζήλον πολύ υπεστήριξε την ιερά αποστολή, την εσωτερική και εξωτερική ιεραποστολή. Τότε τα χρόνια εκείνα που εδώ εμείς στην Ελλάδα κτίζαμε Παρθενώνες και Αγιά Σοφιές, δεν τους κατηγορούμε, στα Βαλκάνια, στη Βουλγαρία ζούσαν στις σπηλιές σαν άγρια θηρία και τρώγανε βελανίδια και δεν είχαν ιδέα από Θεό, ούτε γράμματα ούτε αλφάβητον, σαν αγέλες ζώων ακαθάρτων και βρομερών.

Ζούσαν Σέρβοι, Αλβανοί, Βούλγαροι, Ρουμάνοι, Μολδαβοί μέσα στο σκοτάδι. Ο Ιερός Φώτιος είπε: φως. Φώτιος λεγότανε, φως στην Αρμενία, φως στη Σερβία, φως στη Βουλγαρία, φως στη Ρουμανία, φως στη Ρωσία.

Και ανέπτυξε δραστήριαν δραστηριότητα και δύο εκ των εκλεκτών του μαθητών μαθητέχνησαν, ή και μάλλον και συγγενείς του, όπως λέει κάποιος καθηγητής, συμμέτερος καθηγητής, συγγενείς ακόμα του Φωτίου ήταν οι δύο εκλεκτοί κοινήρωες, τους οποίους προσφύγει το Βαλκάνιον μέχρι τη Σόφια και μέσα στη Φιλιππούπολη, εκεί παντού.

Είναι οι δύο αυτοί ήρωες της Ορθοδοξίας, οι δύο εκλεκτοί αυτοί αδελφοί, Ο Κύριλος και ο Μεθώδιος Αυτός, ο δε Κύριλλος, μαθητής άριστος της σχολής του Ιερού Φωτίου. Αυτός ανεκάλυψε, έχουν σήμερα, γράφουν οι Βούλγαροι.

Ε, το αλφάβητο, το βουλγαρικό αλφάβητο το ανεκάλυψε ποιος; Ο Κύριλος, ο Κυρίλιος λέγεται η γραφή, ο Κύριλος. Υπήρξε λοιπόν το Βυζάντιον ο ανάδοχος που εβάπτισε τα έθνη αυτά, Σέρβους, Βουλγάρους, όλους και όλους τους έκανε.

Κόποι και μόχθοι, 20 αιτία ολόκληρος, αποστολέ, το συνέδραμε το ίδιο το κράτος, το Βυζαντινό κράτος. Και έτσι λοιπόν εβαπτίσαν οι Βούλγαροι, εβαπτίσαν οι Σέρβοι, οι Μολδαβοί. Και η δόξα αυτή της εκχριστιανίσεως των βαλκανικών αυτών λαών, των εν Χριστώ αδελφών λαών, είναι ο Φώτιος.

Αυτός είναι τέλεση των Αποστολών του, ο Φώτιος. Τέλος! Δεν είπαμε τίποτα, δεν είπαμε τίποτα. Μέχρι εδώ συμφωνούν όλοι. Εδώ τώρα θα τσακωθούμε. Για ψάξτε μεταξύ σας. Κοιτάξτε καλά δεξιά. Για τώρα στην Ελλάδα, μεταξύ των άλλων φρούτων...

Λοιπόν, μεταξύ των άλλων δεν φτάνουμε που έχουμε τους χιλιάστας, δεν φτάνουμε φρούτο το Μπρούκλιν της Αμερικής, δεν φτάνουμε που έχουμε τα φρούτα του Μαρξ, του Λένιν και λοιπά. Ωραίος κήπος έγινε, ωραίος, μόνο τα γκάθια όλων των πανσπερμία των αιώνων. Τώρα τελευταίως έχουμε και καινούριο φρούτο, να μας ζήσει.

Κοιτάξτε μήπως οι καλοί είναι μέσα, γιατί τώρα από εδώ θα διαφωνείς. Μήπως είναι κανείς παππόφιλος, μήπως είναι κανείς φίλος του πάπα; Μήπως είναι; Για κοιτάξτε μεταξύ μας. Λοιπόν, εμπρός, εμπρός. Λοιπόν, ο Ιερός Φώτιος επολέμησε με ιεράν μανία ένα θηρίον της Αποκαλύψεως, ναι, θηρίον της Αποκαλύψεως, ναι.

Θηρίον της Αποκαλύψεως το οποίο προήλθε μέσα από την άβυσσο των αιώνων. Και το θηρίο της Αποκαλύψεως, ο υπ' αριθμόν ένα εχθρός της Ορθοδοξίας, όπως είπε αείμνηστος διδάσκαλος του Ευαγγελίου, Απόστολος Μακράκης και λοιπά, ο υπ' αριθμόν ένα εχθρός της Ορθοδοξίας παραμένει, αγαπητοί μου, ένας μέσα εις τον κόσμο, ο Παπισμός, ο Πάπας μάλιστα, αυτός είναι. Μπα, τι λες, πόσο καθυστερημένος είσαι, θα μου πείτε.

Και όμως, αγαπητοί, δεν επολέμησε τους χριστιανούς της Δύσεως, όχι, άλλος χριστιανισμός. Χριστιανοί υπάρχουν και στην Ιταλία και στην Ισπανία και στην Γαλλία και ίσως καλύτερα από εμάς. Όχι περί αυτού, δεν πρόκειται περί αυτού, πρόκειται περί άλλου τινός, πρόκειται περί του παπισμού.

Τι λες, τι παπισμός, τι υπεπασισμός; Είναι σύνολον αιρέσεων. Σύνολον. Να πούμε ένα, δύο, τρία, τέσσερα, από τα μικρότερα. Σύντομα θα σας τα πω και θα τελειώσω τον λόγο. Λοιπόν, πρώτα πρώτα, αυτοί έχουν προβεί σε διάφορες καινοτομίες, από τα μικρότερα έως τα μεγαλύτερα.

Πρώτη καινοτομία. Είχα πάει, να σας μιλήσω απλά, είχα πάει σε ένα χωριό της που το λέμε είδος, ένα μικρό χωριό, πάλι μέσα στο χωριό. Λοιπόν, εγώ το πρώτο, το άλφα, το άλφα που λέω, μπρος τώρα θα σας διδάξω το άλφα, κοιτάζουν. Το ξέρουμε το άλφα, μου λέει. Θα σας πω ότι το άλφα το ξέρετε, είστε γράμματος, σχολεία πηγαίνετε, πανεπιστήμια πηγαίνετε, ξέρετε το άλφα, αλίμονο λέω.

Τώρα εδώ στο χωριό, εγώ λέω, το άλφα, όπως έχει η ελληνική γλώσσα το αλφάβητον, έτσι και η Ορθοδοξία έχει το αλφάβητον. Και το α το α β το α λέω της Ορδοξίας, ποιο είναι λέει το αλφάβητον της Ορδοξίας, λέω το αλφάβητον της Ορδοξίας Είναι, λέω, ο Τίμιος Σταυρός, κανονικός, λέω, ο Τίμιος Σταυρός, έτσι.

Τρία, κάτω, δεξιά, αριστερά. Από εκεί θα σε καταλάβω αν είσαι Ορθόδοξος. Μάλιστα, τα τρία, Αγία Τριάδα λέει στον κόσμο, ψηλά γιατί απάνω από τα άστρα χαμήλωσε, χαμήλωσε, χαμήλωσε σαν αετός που χαμηλώνει και διαγράφει κύκλους. Κάποτε περιοδεύοντας τα Γρεβενά είδε ένα χρυσαετό και κατέβαινε κάτω, κάτσε πάνω σε ένα βράχο όπου λοιπόν ο χρυσαετός κατεβαίνει ψηλά και κατεβαίνει κάτω και λάμπουν πτέρυγές του κάτω της ακτίνας του ηλίου, έτσι και ο Χριστός, ο αετός, ο μεγαλοπτέλεξης Αποκαλύψεως.

Ο Πρεσβύτερος χαμήλωσε, χαμήλωσε και ήρθε και κάθισε πάνω στη γη. Αέτε, πάρε μας στα φτερά σου, αέτε, πάρε μας στα φτερά σου να μας πετάξεις επάνω στα ουράνια. Λοιπόν, Χριστέ, που ήσουν στον ουρανό και κατέβηκες κάτω στη γη και πήρες σάρκα και αίμα από τα άχραντα αίματα της Παναγίας Θεοτόκου.

Χριστέ, μην είσαι η Τίμωτα Ατσαντιβασιλείας, Χριστέ, μη βάλεις στην κόλαση. Αυτός είναι ο Σταυρός Οικρανικός του Ορθόδοξου. Τώρα που κατήνεις, δεν κάνω σταυρό. Αν πάτε 25, αλλά δεν βλέπει δεσπότης, ρε παιδί μου, εκεί πέρα.

Δεν με βάλουν καν μια μέρα, μια 25η Μαρτίου, εκεί στη Μητρόπολη να τους διδάξω τι εστί Ορθοδοξία, που μπαίνουν μέσα όλοι επίσημοι και κάνουν.

Λες κάνουν βιολί, βιολί, βιολί παίζουν.

Ή θα κάνεις το σταυρό σου κανονικά ή δεν θα το κάνεις καθόλου. Και αυτοί εμπαίζουν, είναι εμπαιγμός. Κατήντησε μόδα, μόδα τα έπιπλα, μόδα τα μαλλιά, μόδα τα ρούχα, μόδα τα πάντα, μόδα και η θρησκεία. Δεν θα γίνει μόδα η θρησκεία, θα παραμείνει όπως δεν ήταν οι Πατέρες εγώ, εις αιώνας αιώνων.

Ντρέπονται, ντρέπονται. Ο Χριστός δεν ντράπηκε να σταυρωθεί επάνω στο Σταυρό. Και οι χριστιανοί σήμερα ντρέπονται να κάνουν το σημείο του Σταυρού.

Βλέπω όταν μπήκα στο χωριό, κάνω μετά την παρέκβαση αυτή, βλέπω λοιπόν το Σταυρό. Βλέπω λοιπόν ξαφνικά ένα μικρό παιδάκι, δέκα χρονών, και κάνει έτσι το σταυρό του.

Στο χωριό στέπτελε, μα είδα πέρα κοντά. Εγώ κατάλαβα μέσα στο σταυρό. Για να το λέω, πώς σε λένε; Γιώργο. Λέω, γιατί κάνεις έτσι το σταυρό σου; Να, λέει, εκεί στο Μόναχο που μας θα λέμε τον πατέρα πήραν σε μια εκκλησία, λέει, και μας είπαν έτσι να κάνουμε το σταυρό μας.

Με τα πέντε κάνουν έτσι. Κατάλαβες; Με τα πέντε. Καινοτόμησαν στο ζήτημα του Σταυρού, όχι με τα τρία, όπως είναι η ορθόδοξος παράδοση, αλλά με τα πέντε. Μικρά θα πείτε, μικρό, έτσι, μικρό. Λοιπόν, παρακάτω, καινοτόμησαν ακόμη, έκαναν, άλλαξαν το βάπτισμα, το ιερό βάπτισμα, που είναι ο Ιορδάνης ποταμός, που πρέπει οι παπάδες.

Τώρα, ζήτημα, μου ήρθε ένας απάνω στη Φλώρινα, λέει: «Πάτερ μου, να βαπτίσω το παιδί μου». Λέω γιατί να βαπίζεις το παιδί σου, κάποιος στην Αθήνα, δεν υπάρχουν κολυμπήτρες, λέω γεμισέ, ά μου λέει πάτερ μου παρακολούθησα σε μια μεγάλη εκκλησία Και δεν κάνουν οι παπάδες, έχουν πολλά να βαπτίζουν και τα πετάνε έξω.

Ναι, μην γελάτε, να κλάψετε. Διότι το παιδί, σύμφωνα με την Ορθόδοξη πίστη μας, πρέπει να βυθίζεται ολόκληρον, να μην μείνει ουδέν μέρος του ανθρωπίνου σώματος εκτός του ύδατος, δεν αγιάζεται ολόκληρον.

Αυτή είναι η πίστη ημών. Γι' αυτό και ο Άγιος Κοσμάς εφοδίασε τις εκκλησίες με κολυμπήθρες για να βαπτίζουν κανονικά τα παιδιά. Αλλά οι παπάδες σήμερα, όπως αμελώς τελούν τα μυστήρια, τελούν και αυτά.

Το κανονικό βάπτισμα, στο όνομα του Πατρός και του Υιού, και να βυθίζει το παιδί μέσα εις τα νερά. Α, όσοις πυθμένα, όσοις θάλασσαν, όσοις τάχωνον τον Ιησού του Ναζοραίου και όταν εξάρκεται από τα νερά εκείνα, Ανάσταση Χριστού Θεας Άμενη Είναι μεγάλο πράγμα, Σταυρό και Ανάσταση συμβολίζει το βάπτισμα αυτό.

Αυτοί λοιπόν κατήργησαν το βάπτισμα έτσι, και τι κάνανε; Ραντίζουν τα παιδιά, ραντίζουν, ραντίζουν. Είναι σχεδόν, να πει, αβάπτιστα τα παιδιά των Καθολικών. Λοιπόν, άλλη καινοτομία έχουν κάνει στο μυστήριο του γάμου. Τι έκαναν; Έχουν δεχθεί το γάμο, αλλά έχουν καινοτομία την εξής: ότι υποχρέωσαν όλο τον κλήρο, από τον Πάπα μέχρι τον τελευταίο χωρικό παπά, τον υποχρέωσαν άγαμο να είναι, άγαμο, ενάντια προς το ρήμα του Κυρίου, ότι ο χωρών, ο δυνάμενος χωρεῖν, χωρείτω.

Και έτσι έχουμε τα σκάνδαλα τα οποία εκρήγνυνται συνεχώς στην Ιταλική Χερσόνησον και στην Γαλλία και παντού. Εμείς αφήσαμε ελεύθερο τον κλήρο, άλλος μεν να ακολουθεί τον άγαμον βίον, άλλος δε τον έγγαμον βίον.

Είναι και αυτή μια καινοτομία σοβαρά μέσα στην Ελλάδα. Άλλη καινοτομία, ότι υποχρέωσαν όλα τα έθνη, τώρα κάνουν μια προσπάθεια να απαλλαγούν από αυτό το ζυγόν, όλα τα έθνη τα υποχρέωσαν να γίνεται λειτουργία όχι στη γλώσσα τους, αλλά να γίνεται στη γλώσσα τη Λατινική.

Άλλη μεγάλη καινοτομία, άλλη αλλαγή, άλλαξε το μυστήριο της Θείας Κοινωνίας. Οι Καθολικοί δεν κοινωνούν το αίμα του Χριστού μας. Όχι! Ενάντια προς την διαταγή του Χριστού, που είναι γενικής φύσεως, ότι πρέπει να κοινωνούν σώμα και αίμα Χριστού.

Ζωήν αιώνιον. Αυτοί κοινωνούν μόνον τους ιερείς των από σώμα και αίμα, τω δε λαώ όστια, έχουν κάτι μικρά ψωμάκια, όστιας. Άλλη αυτή η καινοτομία η οποία πλήττει το θείο μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας.

Άλλη καινοτομία, ακόμα σοβαροτέρα και σπουδαιοτέρα, είναι ότι στο σύμβολο της πίστεως δεν επιτρέπεται προσθήκη και αφαίρεση, ουδεμία προσθήκη, όπως ακριβώς εδώ στην Ακρόπολη απάνω δεν επιτρέπεται κανείς να πάει να ξύσει τα αγάλματα. Τι καταντήσαμε, τι ειδωλολάτρες καταντήσαμε.

Αν πάει κανείς πάνω στην Ακρόπολη και με ένα σουβλί ξύσει τις κολώνες, αν ξύσει με ένα μαχαιράκι τις κολώνες, θα τον αρπάξουν. Τρία χρόνια φυλακή. Ω ειδωλολάτρες του 20ού αιώνος, αγαπώ και εκτιμώ τους αρχαίους προγόνους μας για τα αγάλματά τους και εδώ, αλλά δεν μπορώ να καταλάβω το πνεύμα αυτό. Και τώρα σκέφτονται οι ηλίθιοι να κάνουν μια γυάλα μεγάλη και να βάλουν την Ακρόπολη.

Θεός ο Θεός. Ειδωλολατρία δηλαδή αυτό. Άλλο να εκτιμούμε ένα έργο τέχνης και άλλο να το υψώνουμε μέχρι το σημείο και να αφήνουμε τα παιδιά της Ελλάδος ακάλυπτα, ακάλυπτα από τη φθορά, τη διαφθορά, και να σκεπάζουμε την Ακρόπολη μην φθαρούν τα αγάλματα. Αυτά μια μέρα θα γίνουν θρύψαλα, θέλω ή δεν θέλω, θρύψαλα θα γίνουν και λοιπόν θα μείνει τίποτα; Δεν θα μείνει ποτέ τίποτα.

Ωραία, μπορούμε να πούμε και εμείς όπως ο Χριστός που καυχόντων για το νόμο του Σολωμάντος ότι θα μην λύθω σε επηλήθους, μάλιστα προφητεύω από τη Θέσσα, δεν θα μην λύθω σε επηλήθους από τους Ακροπόλεως, σημειώσατε τον, σημειώσατε τον, σημειώσατε τον, τρέψαλα θα γινούν, διότι επηγήσαμε είδωλα και λατρεύσαμε είδωλα και βλέπετε απ' έξω από την Ακαδημία τι έσχος, δεν βάλανε ένα Απόστολο Παύλο και ένα Απόστολο Πέτρο κολοσσούς και και μάρτυρες, αλλά υψώσανε πάνω στην Ακαδημία ποιον; Τον Απόλλωνα και την Αθηνά υψώσανε εκεί πέρα.

Ζούμε λες και ζούμε μέσα υποδολατρία. Ω ειδωλολάτρες, ναι ειδωλολάτρες, δεν πιστεύετε εις Χριστόν Ναζωραίον, ο οποίος εσάρωσε τα είδωλα, αλλά πιστεύετε στα είδωλά σας, τα είδωλά σας, η τέχνη σας, η επιστήμη σας, η γνώση σας και όλα αυτά τα αρχαία.

Λοιπόν, όπως λοιπόν δεν επιτρέπεται με ένα μαχαιράκι να πάει να επιφέρει αλλοίωση στους κίονες της Ακροπόλεως, ούτω πως δεν επιτρέπεται να επιφέρει ουδεμία αλλοίωση μέσα στο σύμβολο της πίστεώς μας, που είναι αριστούργημα, που είναι το σύμβολο όλων των χριστιανών.

Τι έκαναν; Παραχάραξη. Τι γράψανε; Ότι ενώ εμείς πιστεύουμε με την αρχαία Εκκλησία των οκτώ πρώτων αιώνων, ότι το Πνεύμα το Άγιον εκπορεύεται μόνον εκ του Πατρός, αυτοί προσέθεσαν και το φιλιόκβε, και εκ του Υιού.

Σημαντική μεταβολή, σημαντική, περισσοπίας δεν είναι καιρός να είπαμε εδώ τα πρέποντα, πόσο είναι μεγάλη αυτή είναι μια αίρεση. Και τέλος, ποιο άλλο, ποιο άλλο, το άλλο, ποιο άλλο; Ότι ο Πάπας, ο Πάπας, τι είπε; Όπως ο Εωσφόρος υπερηφανεύτηκε και είπε ότι θα στήσω το θρόνο μου απάνω στα άστρα του ουρανού και θα με προσκυνήσουν όλα τα έθνη, έτσι και ο Πάπας είπε: Παραπάνω από το λαό, καλά, παραπάνω από τους διακόνους, καλά, παραπάνω από τους παπάδες, καλά, παραπάνω από τους δεσποτάδες, καλά, παραπάνω από τους πατριάρχες, καλά, παραπάνω από τις Οικουμενικές Συνόδους, παραπάνω από όλους.

Εγώ είμαι ο Χριστός, εγώ είμαι το παν, απάνω. Και πέστε, παπάδες, διάκοι, λαοί, έθνη όλοι, όταν ακούσετε τα όργανα να παίζουν τα όργανά τους, πεςτε να προσυνείστε αυτή την εικόνα των Αβγχοδονώσερων Και όχι απλώς να προσκυνήσουν. Μέχρι προχθές, δεν ξέρω αν το άλλαξε, μέχρι προτινός όποιος πει είναι στο πατρί ας το ο μπάπα και λοιπά δεν του έδινε το χέρι του να το φιλήσει, αλλά την παντόφλα του.

Η μαντόβλα του, η μαντόβλα του, η μαντόβλα του, μάλιστα, μάλιστα, ρε παιδί μου.

Αγαπητοί, υπεράνω όλων. Εκείνος ο οποίος είπε στον Πάπα ότι δεν σε προσκυνώ, αλλά είπε ένα όχι ιστορικό, είναι ο Φώτιος. Αυτός είναι ο Φώτιος, είπε το όχι. Και αυτό το όχι που είπε ο Φώτιος, αυτό το όχι το επλήρωσε ακριβά.

Δύο εξορίες υπέστη, μία εξορία, δεύτερη εξορία. Και ποιος τον εξόρισε τη δεύτερη φορά; Ποιος, ποιος; Ο κόσμος με οντουνιά ψεύτη και απαταιώνα. Ένα παιδί που το είχε κοντά του, ένα παιδί που το εβύζαξε πνευματικώς, που το ανέδειξε πνευματικώς, που του δίδαξε λογική, θεολογία, φιλοσοφία, Ιστροπονώστα ονομάζεται Σοφός, Σοφός ονομάζεται και αυτός, ένα πέντι Μωυσέγινε βασιλιάς, η πρώτη διαταγή του να το συνέλαβαν δεμένο και τον πήγανε εξωρία.

Ιούδας ποιος είναι; Ο Λέων ο Έκτος, ο Σοφός ο βασιλέας. Αυτός τον οδήγησε στην εξορία και εκεί έφτιαξε τους οφθαλμούς και στο μάτι των κόσμων, δοκιμάσας μεταξύ των άλλων, όπως ο Ιησούς ο Ναζωραίος, το πικρό ποτήριον της προδοσίας.

Υπέστη το πικρό ποτήριον της προδοσίας εκ του μαθητού του, εκ του κύκλου του μαθητού που ζητήθηκε μέσα εις ταν άχθαρα. ο Ιερός Χελφότιος Αυτός, αγαπητέ μου, είναι ο Ιερός. και τώρα παρακαλώ δυο λεπτά ακόμα και να εξέλθουμε εδώ από την αίθουσα.

Τι διδασκόμεθα από την ιστορική αυτή φυσιογνωμία; Διδασκόμεθα, αγαπητοί μου, δύο πράγματα, δύο πράγματα. Ποια είναι τα πράγματα αυτά; Το ένα είναι ότι, όπως ο Ιερός Φώτιος είπε το όχι εις τον Πάπα, εις τον Παπισμόν, που επί των ημερών του Ελληνισμός, να σας είπω, ως παντοκράτορο εξάπλωσε τα χταπόδια, το πως το χταπόδι ξαπλώνει μες στη θάλασσα και υπάρχουν χταπόδια μεγάλα που ξαπλώνουν τα αυτιά και συλλαμβάνουν τα πάντα, έτσι ο χτάπος του διαβόλου, η κόνη του διαβόλου, έτσι σαν χταπόδι ξάπλωσε και ήθελε να υποτάξει τους πάντας.

Πού να υποτάξει; Εκεί στη Σικελία. Τι μεγάλο πράγμα είναι η πατρίδα μας, τι μεγάλο! Σικελία, ναι, Σικελία. Αν πάτε στη Σικελία, στα χωριά της Σικελίας θα βρείτε, στα ορεινά χωριά της Σικελίας θα βρείτε, θα βρείτε Έλληνας να μιλάει ελληνική γλώσσα, την αρχαία ελληνική γλώσσα, την αρχαία ελληνική γλώσσα να μιλάνε στην Σικελία. Μάλιστα, παρακαλώ, παρακαλώ, εκεί μείνανε διότι μέχρι εκεί είχε ξαπλώσει η Ορθοδοξία.

Λοιπόν, ο Πάπας εξόρισε εκεί τον τελευταίον Επίσκοπο Συρακουσών, Γρηγόριον. Τον Γρηγόριον τον εξόρισε από εκεί πέρα και ξάπλωσε εκεί το βασίλειό του και υπεχρέωσε τον ευγενή λαόν, των Ορθοδόξων Σικελίας, να προσκυνάνε. Ένα αυτό.

Ξάπλωσε τα δίκτυά του και στην Αλβανία, που υπήρχαν και εκεί ορισμένοι χριστιανοί, και ξάπλωσε στη Βουλγαρία μόλις άκουσε ότι υπήρχαν εκεί οι Απόστολοι. Ξάπλωσε και αυτός με τους δικούς του ιεραποστόλους να καταλάβει τη Βουλγαρία και τη Σερβία και παντού.

Λοιπόν, μέχρι εδώ. Όπως λοιπόν είπε το όχι, πρέπει και εμείς να εξακολουθήσουμε σήμερα να πούμε το όχι, διότι τίποτε δεν μετεβλήθη. Εις τον Βατικανόν δεν μετεβλήθη τίποτε. Απολύτως τίποτε. Απολύτως τίποτε.

Απολύτως τίποτε. Παραμένουν ήδη και απαρασάλαιφτοι της ιδέας του. Και εφόσον λοιπόν εξακολουθούν να βαπτίζουν ον τρόπον βαπτίζουν, εφόσον εξακολουθούν να κοινωνούν ον τρόπον κοινωνούν, εφόσον εξακολουθούν να έχουν την αγαμία ως υποχρεωτική ενδιώνο των γύρων, εφόσον τον σταυρό τους τον κάνουν αντικανονικώς και όχι ορθοδόξως, εφόσον δεν αφαιρούν, δεν σβήνουν από το σύμβολό τους το φιλιόκβε, το «και εκ του Υιού», Ευαγγελίου, εφόσον εξακολουθεί να έχει την ιδέα της κυριαρχίας, ότι αυτός είναι υπεράνω Οικουμενικών Συνόδων, εφόσον έχει το σύστημα αυτό, το αποκεντρωτικό, το συγκεντρωτικό, το δικτατορικό σύστημα, λοιπόν, εφόσον εξακολουθεί μες στην Αθήνα να έχει τους Ουνίτες με το σχήμα και να αλιεύουν εδώ μέσα τους Ορθοδόξους, εφόσον λοιπόν έχει αυτά τα πράγματα ο παπισμός και δεν μετεβλήθη ούτε κεραία εξ όσων φρονεί και πράττει και ενεργεί, εμείς

Ελλάς, η μικρά πατρίδα μας, συνεχίζουσα την ιεράν παράδοση του Ιερού Φωτίου και των άλλων πατέρων της Εκκλησίας μέχρι Κοσμά του Αιτωλού και όλων των διδασκάλων και θεολόγων της πατρίδας μας, οφείλουμε να πούμε για άλλη μια φορά όχι.

Το όχι το είπατε ζωηρώς εναντίον του αυτομάτου διαζυγίου. Κατά τέτοιον τρόπον είστε όλοι επηρεασμένοι από τη λάμψη την οποία εκπέμπει το Βατικανό και ο Πάπας και φοβούμαι δυστυχώς ότι θα δούμε στην Μητρόπολη καμιά Κυριακή, εγώ δεν πηγαίνω στην Μητρόπολη, να δείτε στην επίσημη εορτή 25 Μαρτίου, ενώ η πατρίς μας έκανε αγώνα υπέρ Ορθοδόξου πίστεως, να δείτε καμιά μέρα στη Μητρόπολη, να μπείτε μέσα και την ημέρα την επίσημη να δείτε μπροστά, σαν κόκορας, σαν αλέκτορας, με τα φτερά του τα κόκκινα αυτά, να στέκεται δίπλα στον Πρωθυπουργό της Πατρίδος, δεν ξέρω ποιος θα είναι εκείνος, Να στέκεται με άγχας μεγαλωστή, κακόμενος για την δόξα του

μετά πρώτος μεταξύ των αντιπροσώπων και πληρεξουσίων και πρεσβευτών, πρώτος πρώτος θα στέκεται ποιος; Ένας καρδινάλιος. Από ώρα σε ώρα ετοιμάζουν να μας φέρουν καρδινάλιο! Καρδινάλιο, καρδινάλιο.

Δύο τινά ετοιμάζουν και θα γίνουν, εάν εμείς δεν ξυπνήσουμε, και το αυτόματον πάλι επανέρχεται η συζήτηση. Λοιπόν, καλά, και το άλλο: το Βατικανόν ετοιμάζει κι άλλα τινά για να μπορέσουμε έτσι να φορέσουμε κοστούμι.

Τώρα δεν φορούμε κοστούμι, λέει, χωριάτικο κοστούμι, φορούμε χωριάτικο κοστούμι, χωριάτικο κοστούμι. Μα χίλιες φορές χωριάτες με το χωριάτικο κοστούμι, μα με Ελλάδα στην καρδιά. Χίλιες φορές χωριάτικο κοστούμι.

Είδες λοιπόν, λέει, θέλει να μας ντύσει η κυβέρνηση, όχι με χωριάτικο φουστάνι, με χωριάτικο ρούχο, με τη φουστανέλα μας, με τα τσαρούχια μας. Θέλει να μας αλλάξει τη φορεσιά μας και να μας φορέσει κοστούμι που ονομάζεται ΕΟΚ.

Ναι, να γίνουμε Ευρωπαίοι, να μιλάμε όπως τους Ευρωπαίους, να ζούμε όπως Ευρωπαίους, να διώχνουμε τις γυναίκες όπως Ευρωπαίους, να κάνουμε όλα τα όργια των Ευρωπαίων, όλα αυτά, να γίνουμε Ευρωπαίοι. Τώρα είναι χωριάτες.

Και όπως ένας γιος που δεν καταδέχεται, κάποιος γιος από την επαρχία χωριάτης, και ο πατέρας που κατέλαβε ένα μεγάλο αξίωμα, ο γιος δεν τον ήθελε γιατί ήταν χωριάτης. Έτσι και τώρα η Ελλάς μυρίζει χωριατίλα και θέλουν να την ντύσουν με τα ευρωπαϊκά φουστάνια.

Να την κάνουν Ευρωπαία. Εμείς θέλουμε να μείνουμε Έλληνες και μόνο Έλληνες, σοβαροί χριστιανοί. Και πιστεύουμε ακραδάντως, αλλά όπως πάμε, αδέρφια μου, παρόλα τα χειροκροτήματά σας και παρόλες τις διαμαρτυρίες μας, του ευσεβούς ελληνικού λαού, που δυστυχώς είναι ανοργάνωτος, ανοργάνωτος είναι αυτός ο λαός μας, ένας όγκος ολόκληρος είναι ανοργάνωτος, και γι' αυτό δεν φταίει ο λαός, φταίνε οι πνευματικοί ηγέτες, που αφήσαν το λαό να αυτοδιοργάνωτον εις τρόπον ώστε οι αρουραίοι να ροκανίζουν τις ρίζες του ευλογημένου δέντρου της Ορθοδοξίας.

Λοιπόν, το θέμα είναι ότι όπως πάμε, όπως πηγαίνουμε και λοιπά, μέσα εδώ στην πατρίδα μας, την ευλογημένη πατρίδα μας, που όπου να σκαλίσουμε θα δούμε κόκκαλα ηρώων και μαρτύρων, όπου να βρεθούμε εδώ στην ευλογημένη πατρίδα μας.

Αν έτσι εξακολουθήσουμε να ζούμε, σε πενήντα χρόνια και ολιγότερο ακόμα, θα υπάρχουν προτεστάντες, θα υπάρχουν αδβεντιστές, θα υπάρχουν χιλιαστές, θα υπάρχουν φράγκοι, θα υπάρχουν βουδιστές, θα υπάρχουν όλου του λογιού, κάθε καρυδιάς καρύδια, μόνον Έλληνες Ορθόδοξοι δεν θα υπάρχουν.

Μάλιστα, αυτού θα καταντήσει εάν εμείς δεν ξυπνήσουμε επιτέλους να δημιουργήσουμε ένα ρεύμα αντιστάσεως εναντίον αυτού του ρεύματος που υπάρχει. Μάλιστα, λοιπόν, το ένα μας φωνάζει από τα βάθη των αιώνων: «Όπως εγώ, παιδιά μου αγαπημένα, περιφρονημένα και εγκαταλειμμένα παιδιά της Ορθοδοξίας, όπως εγώ αξιώθηκα να πω το όχι στον Πάπα, και εσείς παραμείνετε σταθεροί και ακλόνητοι επάνω στους βράχους της Ορθοδοξίας και βροντοφωνήσετε Ανατολή και Δύση ότι η Ελλάδα θα παραμείνει αμετάβλητος ως προς τα δόγματα και την ηθική».

Το ένα είναι αυτό. Το άλλο ποιο είναι; Το άλλο είναι ένα σπουδαιότερο. Τι είπαμε; Είπαμε ότι ο Ιερός Φώτιος υπήρξε ιεραπόστολος, ότι υπεστήριξε την ιεραποστολή και ότι σήμερα, αν Βούλγαροι, Ρουμάνοι και Ρώσοι είναι Ορθόδοξοι, το οφείλουν στην ιεραποστολική δραστηριότητα του Μεγάλου Φωτίου, έχων συνεπικούρους τους δύο εκλεκτούς του μαθητάς, τον Κύριλλο και τον Μεθόδιο, ων η μνήμη είναι αιωνία στην Εκκλησία.

Το κράτος τότε τον εβοήθησε, όμως και το κράτος, διότι το Βυζάντιον έχει εγκλήματα, κύριε, το παραδέχομαι, έχει και τυφλώσεις, έχει και δολοφονίας, έχει και απιστίας.

Ον τρόπον ο ήλιος δεν είναι εξ ολοκλήρου φωτεινός, αλλά έχει κηλίδας, κατά παρόμοιον τρόπον και ο ήλιος του Βυζαντινού πολιτισμού έχει κηλίδας, αλλά κηλίδας μικράς και ασημάντους, εάν συγκρίνουμε με τα όργια του εγκλήματος το οποίο σήμερα γίνεται στον κόσμο.

Δεν παραγνωρίζω τας κηλίδας, αλλά οφείλω να ομολογήσω ότι το Βυζάντιο είναι ο ήλιος. Τι ήλιος; Ποιος ο σκοπός; Τι το Βυζάντιον; Το Βυζάντιον ήτανε ιεραποστολικόν έθνος. Ένα ιδεώδες είχε, ένα ιδεώδες: να σκορπίσει σε όλη τη γη, μέχρι τον βορρά, μέχρι τον νότον, μέχρι την Αφρική, μέχρι το Σινά, παντού, να σκορπίσει την Ορθόδοξο πίστη. Αυτή ήταν. Δεύτε λάβετε φως εκ του ανεσπέρου φωτός. Ιεραποστολικόν έθνος ήτανε. Αυτός ήταν ο σκοπός του. Γι' αυτό και ο Θεός το ευλόγησε και έμεινε χίλια χρόνια. Ποια άλλη αυτοκρατορία έμεινε χίλια χρόνια, ρωτώ; Ρωτώ τους ιστορικούς, ποια άλλη αυτοκρατορία έμεινε χίλια χρόνια; Ευλόγησε ο Χριστός και χίλια χρόνια εξέπεμπε το φως της, μέχρι και αν έπεσε. Έπεσε, μια αιτία που έπεσε είναι ο Πάπας, ο οποίος προ δύο αιώνων το συνεκλόνισε με τις σατανικές του σταυροφορίες.

Κύριε Τροπλονιστές, ένα μυθί. Αυτή είναι η ιστορική αλήθεια, αγαπητοί μου. Είναι αποστολικό έθνος το Βυζάντιο. Πορευθέντες εις τον κόσμον άπαντα, κηρύξατε το ευαγγέλιον πάση τη κτίσει. Το είπε ο Χριστός. Το ήκουσε ο Αυτοκράτωρ, το ήκουσε ο Φώτιος.

Είναι εντολή του Χριστού. Πορευθέντες εις τον κόσμον άπαντα, κηρύξατε το ευαγγέλιον πάση τη κτίσει. Αυτή είναι η αποστολή μας. Αυτή είναι η αποστολή μας. Τώρα αλλάξαμε αυτό. Τι λέμε, πορευθέντες Έλληνες εις τον κόσμο να πάντα γίνετε εφοπλιστές και θησαυρίσατε αυτοίς αυρούς μεγάλους Πτωχαδάκια να φεύγετε από την Ελλάδα και να πηγαίνετε στην Αυστραλία.

Και το ιδανικό του Έλληνος δεν είναι πλέον «Πορευθέντες εις τον κόσμον άπαντα, κηρύξατε το ευαγγέλιον πάση τη κτίσει». Το κορευτό είναι τα χρήματα και αξιοθαύμαστος είναι να επιστρέψετε από πτωχαδάκι με βιαμάτες στις τσέπες του χρήματα και να θεωρείται μάγας και φωλής και υποψέ, άλλαξε το αξόνιον, αντιστράφει πλέον ο άξονας μέχρις του οποίου περιστρέφεται το ευγενές του το έθνος. Πρεφθέντες ήταν τότε, τι αυτό πρόεδρος του Λυκώρη, Τι σημαίνει όμως έθνος, το ελληνικό έθνος; Ποιο είναι το ιδεώδες του; Ποιος είναι ο σκοπός του; Γιατί ζει;

Όπως ένα άτομο πρέπει να σδίγεται τις ιδέες, και αλλήμον δεν σδίγεται τις ιδέες ο άνθρωπος Διότι θα είναι εκτείνος, έκαιρα έτρος πρέπει να σδίγεται τις ιδέες Ποια είναι η ιδέα του ελληνικού έθνους; Ερωτώ τους επισήμους, τους κυβερνώντας, τους υπουργούς, τους καθηγητάς.

Ποιον το είδω εδώ στο έτρος, και απαντούν όλοι Η ΕΟΚ να ανταχθούμε στην εκεί σωτηρία μας Και αλίμονο, η ένταξή μας στην ΕΟΚ όχι απλώς εμπορική αλλά ιδεολογική, ηθική, οικογενειακή. Σας προφητεύω από τη θέση της ορσάτης ότι η ένταξη στην ΕΟΚ θα είναι ο τάφος της Ελλάδος και ο τάφος της Ορθοδοξίας και εξομοίωσις προς άλλα τα έθνη τα μακράν ημών.

Λοιπόν δείτε μαθαίνω, το έθνος το δικό μας δεν είναι αραποστολικό πλέον. Δεν ξοδεύει πεντάρα για να εξαποστείλει τα παιδιά της, να σαγηνεύσουν τα έθνη ολόκληρα. Ούτε εσωτερική ιεραποστολή ούτε εξωτερική ιεραποστολή είναι ενεργούμενη. Εσωτερική ιεραποστολή, που είναι δύο-τρεις αδελφότητες ιεραποστολικές, βρέθηκαν παιδιά, παιδιά, όχι καθηγηταί, φτωχά παιδιά, ελληνικά παιδιά, θεολόγοι, μείναν και εργάζονται ιεραποστολικώς.

Και αυτές τις μικρές ιεραποστολικές ομάδες ζητούν να τις διαλύσουν, κυριολεκτικώς να τις διαλύσουν, αγαπητοί μου, να τις διαλύσουν. Και τα χωριά μας, πέρα στα σύνορα, από τον Έβρο μέχρι κάτω στην Κέρκυρα, τα περισσότερα χωριά δεν χτυπάνε καμπάνες, και ίδια χωριά δεν έχουν ιερείς.

Πού το ιεραποστολικό; Δεν είναι ιεραποστολικό. Τι είναι το έθνος μας; Θα το πω με όλη τη σημασία της λέξεως και διαμαρτύρομαι μέχρι του ουρανού και μέχρι τα άστρα. Το έθνος το δικό μας δεν είναι πλέον ιεραποστολικό, Το έθνος το δικό μας είναι μασονικό.

Αυτές οι σκοτεινές δυνάμεις έχουν σφίξει τον βρόχο γύρω από το ταλαίπωρο έθνος μας, και το έθνος μας πλέον είναι σαν αετός. Ενώ άλλοτε το έθνος μας, επί Βυζαντίου και Φωτίου, άπλωσε τα φτερά του και εξαπλώθηκε, τώρα ο αετός είναι κλεισμένος στο κλουβί.

Μπρος να σπάσουμε τη φυλακή αυτήν και ο αετός να βγει πάλι ψηλά, ψηλά, ψηλά, πολύ ψηλά. Να φτάσουμε εκ τ' άστρα του Ρένου, δε θα λάβετε φως εκ των εσπεροφωτών. Η ραποστολικό είναι το σύνθημα το οποίο ρίχνει ο αεροσφόδιος Το ένα είναι όχι στον παπισμό και το άλλο είναι πορευθέντες εις τον κόσμον άπαντα κηρύξατε το ευαγγέλιον πάση τη κτίσει.

Ναι, αντί μου είσαι με. Και τώρα τι ζητώ; Ζητώ πληρωμή. Ποια είναι η πληρωμή; Ποια είναι η πληρωμή;

Πόσοι είναι, πόσα παιδιά, πόσοι μικροί και μεγάλοι; Ζητώ λοιπόν κι εσείς να εμπνευστείτε σήμερα όχι από τον Επίσκοπο Φλωρίνης, όχι τον αμαρτωλό Επίσκοπο Φλωρίνης, να εμπνευστείτε από τα μεγάλα παραδείγματα της ιστορίας μας, από τον Ιερόν Φώτιον.

Σας συνιστώ δύο κύκλους. Ένας κύκλος, μια κορυφή, ψηλή κορυφή, ωραία κορυφή, αγναντεύεις. Ανεβαίνεις στο Άγιον Όρος, ψηλά στον Άθωνα, από εκεί πέρα, από τον Άθωνα, αγναντεύεις τη θάλασσα την Απρίλητο και την Απέραντο.

Λοιπόν πάνω και ανεβείς τον Όλυμπο, αγναντεύεις πέρα, ψηλή κορυφή. Ποιο είναι; Πωλήσατε πάντα, πωλήσατε πάντα, πωλήσατε άπαντα, Ανταπολίσατε και ακολουθήσατε με ότι όλα πρέπει να τα αφιερώσουμε στο Χριστό.

Είναι η απόλυτος αυταπάρνησις, όπως ακριβώς ο Φώτιος, ενώ ήταν καθηγητής και δάσκαλος και πρεσβευτής και πληρεξούσιος και αντιπρόσωπος και υπασπιστής του βασιλέως, όλα τα αξιώματα τα αρνήθηκε και φόρεσε το ράσο και έγινε ιεραπόστολος, ιεραπόστολος του Χριστού μας.

Έτσι εδώ υπάρχουν τέτοιοι, κύκλος πρώτος ιεραποστόλων. Παιδιά της Ελλάδος, μπρος, μπρος, μαρς, μη τρέμετε. Ελάτε στον κύκλο των Φωτεινών, τον κύκλο της Ιεραποστολής, τον κύκλο των 12 Αποστόλων. Να τα θυσιάσετε όλα, όλα, αξίζει κανείς να θυσιάσει τη νεότητα.

Για ό,τι υψηλό, για ό,τι μεγάλο, για ό,τι ωραίο. Και να πυκνώσουμε τις φάλαγγες των λίγων Ιεραποστολικών Αδελφοτήτων που υπάρχουν. Μπρος, παιδιά της Ελλάδος, μπρος. Η ιδεολογία του Χριστού είναι πέραν όλων, και του Μαρξ και του Λένιν, κίτρινο σάλ. Δεν υπάρχει άστρο στον ουρανό που να φωτίζει τόσο όσο φωτίζει η Ορθοδοξία, το άστρο της Ορθοδοξίας. Μπρος, παιδιά, στον πρώτο κύκλο. Καλά, δέσποτα, δύσκολα πράγματα, πότε να γίνουμε Γρηγόριοι, να γίνουμε Χρυσόστομοι; Γιατί; Σαν κι εκείνοι άνθρωποι. Καλά, δεν θέλετε να γραφτείτε στον πρώτο κύκλο, εγγραφείτε στον δεύτερο κύ

...δεύτερον κύκλον. Ποιος είναι ο δεύτερος κύκλος; Είναι ο κύκλος των εβδομήκοντα. Να διατηρήσετε τη γυναίκα σας. Να μην φύγετε από τη γυναίκα σας, από τις εργασίες σας. Να μην εγκαταλείψετε το γραφείο σας. Να μην εγκαταλείψετε το στρατόν, αν είστε αξιωματικοί. Να μην εγκαταλείψετε τις θέσεις σας. Όπου είστε, εκεί όπου εκλήθητε, ως οικογενειάρχες. Να είστε στον κύκλο του Δημοκρατία, να κάνετε ιεραποστολή, και μπορεί και ακόμα ένας έγγαμος και ένας άνθρωπος που ζει μες στην κοινωνία να πράξει έργο ιεραποστολής και να εξαπλώσει τον χριστιανισμό στον κύκλο της και να μάχεται. Ντροπή μας είναι ότι πέντε χιλιάδες που ήταν στην Ελλάδα κινδυνεύουν τώρα να κάνουν πόλη στη χωριά.

Ανάληψη, Ευαγγελισμός, Ευαγγελ Μετραώνιων Σύμβολων αξίζει να θυσιαστείτε για το Χριστό και την Αγία Ορθοδοξία. Ο νεώτης, φράψα τον κάλαμα και γίνου στρατιώτης, μιμητής του Ιερού Φωτίου και των Μεγάλων Πατέρων.

Όσοι από εσάς θέλετε να ανήκετε στην Αποστολή, είτε Α κύκλου είτε Β κύκλου, σας παρακαλώ να μείνετε. Προσεύχομαι, ο ταλαίπωρος Επίσκοπος, ο αμαρτωλός Επίσκοπος, μου σβήνω, διότι εμείς είμαστε στη Δύση, εσείς στην Ανατολή, με το λίγο στα κυπαρίσσια θα πάμε και εμείς.

Και παρακαλώ να εύχεσθε υπέρ αναπαύσεως της ταλαιπώρου ψυχής μου. Εσείς θα μείνετε νεότης, ο νεότης, τράψω τον καλαματίνο στρατιώτη, ελάτε στην Ιεραποστολή, ελάτε κοντά στην Ιεραποστολή, στην πυκνά αυτή η Ιεραποστολή.

Λοιπόν, όσοι από εσάς θέλετε να υπηρετήσετε ή στο μικρό κύκλο, στον κύκλο των 12 ή τον κύκλο των 70, άνδρες και γυναίκες και λοιπά όσοι εδώ μέσα, και αυτό το κτίριο που βλέπετε, το έφτιαξε ποιος; Το έφτιαξε κανένας πλούσιος; Όχι, όχι. Ο ευσεβής λαός μας, τα πτωχαδάκια της Αθήνας έφτιαξαν αυτή τη νέα του ΣΑΝ.

Μάλιστα, 100 γυναίκες και άνδρες που αυτές ως συνεργάτες υπηρέτησαν. Και αυτοί ως συνεργάτες εξαπλώθησαν το δίκτυο της φιλανθρωπίας σε όλη την πόλη. Ζητώ λοιπόν, όχι εγώ ο αμαρτωλός, ζητεί ο Φώτιος. Ζητεί η Ορθοδοξία, ζητεί η Πατρίς.

Ζητούν τα μνήματα και οι τάφοι μας. Ζητούν οι Αποστόλους Και πρέπει από την Ελλάδα να εξέλθουν οι Απόστολοι. Όχι μόνο μακρά αλλά και εντός της Ελλάδος να πυκνώσουμε το δίκτυο της εσωτερικής και εξωτερικής ιεραποστολής.

Καλώ λοιπόν στο τέλος να φύγετε όλοι εν Χριστώ Ιησού, να πάτε στα σπίτια σας και να μείνουν όλοι όσοι μες στην καρδιά τους υπάρχει πόθος ιεραποστολής είτε μικρού κύκλου είτε μεγάλου κύκλου. Λοιπόν, σας περιμένω να δηλώσετε. Εγώ θα μείνω εδώ στην αίθουσα και θα κοιτάζω πώς θα μείνουν παιδιά και νέοι και γυναίκες και άντρες, ασπρομάλληδες γέροντες αλλά και μικρά παιδιά και νεότης να δηλώσουν εδώ και εμείς θα τους χρησιμοποιήσουμε.

Και πρώτη αποστολή θα σας δώσω απόψε. Τι θα τους δώσω απόψε; Θα σας δώσω πρώτο έργο ιεραποστολής. Πρώτο έργο. Και όταν κατεβώ από τη Φλώρινα θα σας δώσω δεύτερο γράμμα, θα δώσω ένα μικρό, πολύ μικρό, θα δώσω σε εκείνους οι οποίοι θα δηλώσουν ότι θα δηλώσουν με τα ονόματά τους ότι θέλουν να υπηρετήσουν ως πιστοί στρατιώτες Ορθοδοξίας, σε αυτούς θα τους δώσω το πρώτο σύνθημα εξορμήσεως μέσα στην αμαρτωλή Βαβυλώνα της Αθήνας.

Και τώρα, αγαπητοί μου, αναχωρώ δια Φλώρινα. Παρακαλώ συνοδεύσατέ με, διότι εκεί επάνω έχω σκληρόν αγώνα, και παρακαλώ μνημονεύετε του ταπεινού ονόματός μου και λέγετε προς τον Ιαγιά Εντριάδη Θεό ότι: Χριστέ, βοήθη Αυγουστίνο, αμαρτωλό Επίσκοπο Αυγουστίνο.

Και τώρα όλοι μαζί, όλοι μαζί, όλοι μαζί, όλοι μαζί.

Δι' ευχών των Αγίων Πατέρων ημών, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός