The Revelation of John 81

This English transcript is an automated translation of the original Greek lecture. It may contain errors; the unchanged Greek original is the authoritative text.

And when the thousand years are ended, Satan will be released from his prison, and he will go out to deceive the nations that are in the four corners of the earth, Gog and Magog, to gather them together for the war, and their number is like the sand of the sea.

And last time we were saying what this deception of the nations is, for which the devil will be released to deceive the nations. It is the falling away from the Orthodox faith through the method of adulterating the truth, such as the heresies, such as unbelief and atheism, and also the various social systems that take on the role of a religion.

People there put their faith in philosophy, in science, in technology, and all these will become the very means by which the devil will deceive the nations and draw them away from Christ. This is what we were saying; I told you this last time.

But now, here is the question you are asking: which are these nations that are found in the four corners of the earth? The expression "the four corners of the earth" is a common one in the Old Testament, as we might say, the four points of the horizon.

There are no actual corners; these are simply figures of speech. That is to say, it means the whole earth.

A universality, that it covers the whole earth, the whole inhabited world, and that these nations are called Gog and Magog. So this general name is given to these nations; and gathered under this one general name are those nations that have no relationship with Christ at all, or that once had one and then broke it off,

Furthermore, according to Arethas, and I read to you, "Gog, from the Hebrew language, they interpret as a gathering, or an assembly, and Magog as the lifted-up." In other words, the words Gog and Magog mean this: the first, in Hebrew, means a gathering, a collecting; and Magog means the proud one, the lifted-up one.

We might say that Gog and Magog are the gathering together and the alliance of the proud, of the lifted-up, against the city of God. Ezekiel, in the seventh century, refers to them, where Gog is the king of the people of Magog.

We have spoken of this before, in one of our past topics, and you will remember it from last year's subjects. They were Scythian tribes, and around 630 BC they had attacked Asia Minor and Palestine. They had laid the region waste; wherever they passed they destroyed, for they were truly hordes.

And in remembrance of that terrible storm of these Scythian tribes, they named a city Scythopolis. In Palestine there was a city by the name of Scythopolis, named in remembrance of this raid of these barbarian tribes.

But when the Evangelist John mentions Gog and Magog in the Book of Revelation, these are symbolic names. I will underline this: symbolic names for the anti-divine powers, whose bearers will be the anti-Christian nations that will attack for the last time.

against the city of God, which is the Church. So let us work out which nations these are, the ones at the four corners of the earth, throughout the inhabited world, gathered under the general symbolic name Gog and Magog. Now notice something carefully: this war is not the war of Armageddon; we spoke about that in earlier talks. The war will not be among these nations themselves, but of all the nations together against the Church.

It has something peculiar, something distinct about it, and it is the last act of history. Their number is described as the sand of the sea, not the number of the nations, but of the inhabitants of these nations. And this is meant to show that very few are those who will have remained faithful in the last days, since so many will be those who attack the Church.

In other words, it will be the remnant of Christ, the remnant, the portion that is left, this blessed remnant, which we might say is that little flock of which Christ once spoke: "Fear not, little flock"; that is, do not be afraid, little flock, "for it has pleased the Father to give you the kingdom." Because the Father has been pleased to give to you, the little flock, the blessing, his kingdom.

Therefore, my beloved, here I would say take care: let us not be dazzled by what others are doing. Many times, especially our children, and no less the grown-ups, look at others and feel envy. "But look," one says, "at what my neighbor is doing," that is, at how he lives. And what are you envying? Live the way you want to live..

"But you know, that man has his successes." Of course he does, yet he is far from God; of course he lives in the spirit of the world. So what are you envying? Take care, my beloved: do not envy, do not envy worldly people, do not envy their successes. Pay attention to this.

This is the delusion, the deception, the slippery slope that carries us away from the place of the little flock, from the place of the remnant, out into the wide-open space of this world. Let us be watchful of this. The point is that only a few will have remained faithful, and so the words that Christ spoke will be proven true.

"Nevertheless, when the Son of Man comes," he means upon the earth, "will he find faith on the earth?" So then the Son of Man will come again; you heard it: "Nevertheless, when the Son of Man comes." So he will come again. Yes, he will come again. If we await him, then our life will be set right; but if we do not await him, then we will live a life of carelessness, the life of "why bother about anything."

And in the end we will say there is nothing at all. How terrible. We are waiting for Christ, Christ will come again, but will Christ find faith on the earth? Let this be our concern, I beg you, to examine ourselves each and every day: Am I part of the remnant, which is the people of God? Am I within the little flock? Large numbers do not excite me. Of course, I only wish that the whole world, that all people, were faithful, but it is not the many that move me.

For my part, I want to be within the people of God. In any case, the expression "the nations that are in the four corners of the earth" shows this universal character of the events. That is, the fact that they will attack against the people and against the city shows universality; take note of it, universality.

Not the Greekness that some people want, who interpret the Apocalypse only within Greek lands, from Constantinople to Crete. The book of the Apocalypse is a universal book. And its fulfillment is on a universal level.

And who went up? The nations, over the breadth of the earth. And they surrounded the camp of the saints and the beloved city. "The breadth of the earth" is a beautiful expression; we meet it in the prophets too, and it signifies, it reveals, universality.

The nations went up, it says, over the breadth of the earth. There is also an interpretation, not quite correct of course, but at least visually we might put it this way. Imagine that we are looking out at the horizon, where the sea is. And at some moment we see the tip of a mast appear, then the whole mast, then the ship, because the earth is round, so naturally we see its mast first and then we see the ship. Take that image of how they come from across the whole earth to encircle the city of God, and the words "they go up" give that impression. The ship does not really rise when we see it coming up; it simply follows, we might say, this curve of the earth, and now it is no longer hidden behind the sphere of the earth, but the impression is given that the ship is rising from somewhere. Many expressions in Holy Scripture are according to how things appear and not according to reality.

Because the expressions of Holy Scripture, both of the Old and the New Testament, are in the common tongue. And they have to be understood by everyone, by all the people. For this reason their wording does not have a scientific character.

Notice this, in the wording, in the expression: "And they went up over the breadth of the earth." As we said, the breadth reveals universality. This "they went up" means, metaphorically, that the nations are in a depth and the faith is in a height, the faith and the Church.

Consequently, the depth in which the nations find themselves must be understood as a spiritual depth, and the height as spiritual and moral too, the height of the Church, spiritual and moral. See how it says they come, they go up. Remember the Beast, the Antichrist. First the dragon, then the other beast; from where did they come up? From the sea. The false prophet, the other beast, the third one, from the earth. They came up from below to above.

It shows metaphorically, I say it again, the moral and spiritual mire out of which these mired men come up to make war on the moral and spiritual height of the Church and of the people of God.

In any case, you have grasped that this is a universal mobilization, an encircling attack, from the four corners. As if they set fire to our house, that is, at the four corners of our house, fire; they have surrounded us. There is that expression in those popular little religious booklets, the one that brings to my mind the "Holy Epistle," which I recommend, though now I am not sure I should have said it, because it is not a book of our Church. The "Holy Epistle." I know that perhaps many of you read it, but it is not a book of our Church; that is, the Church does not accept it. In there is this expression: that the only time you may stay away from church is if your house has caught fire at all four of its corners. If fire catches my house at its four corners. Notice now, from the four sides.

The nations come, they rise up, so this means an encirclement. Yes, yes, the attack they will make against the Church and against the faithful will be an encircling attack, which means an attack from everywhere, which means a spiritual attack, an economic attack, a social attack.

Did you hear it? Exactly as the Lord had said, and that was a historical type of these Last Things. Do not be afraid, he says; they will make you outcasts from the synagogue. What does "outcasts from the synagogue" mean? These people, who will not have believed in me, will not receive you into their society. They will not accept you. They will put you out of their synagogue. They will put you out of their circle.

Many people would say, but if I do not make friendships, social ties, how will I go to the receptions and the rest of it? My brother, you mind these other things. And even if you used to go, let us say, in quotation marks, harmlessly, now they will shut you out. And do you fear, my brother, that you might be shut out from there, and so betray Christ?

It is like the rag we use to wipe the crumbs off the table. Let me put it to you that way, because some of these words are a little coarse, but they capture it exactly. A rag. To this very day we have become, as it were, the refuse, the offscouring, we the Apostles; we have become the rag of this world.

Brothers, we are ready to become the dishrag of this world.

This means we will take it from every side, an encircling movement; all the anti-divine powers will turn against the Church, against the faithful, in all the longitudes and latitudes of the earth, because the devil will be in great wrath, and it will be his last act.

So the form of it, as we said, is a savage persecution, a killing without precedent. St. Andrew of Caesarea writes: they spread out over the earth, running as far as the camp of the saints, that is, the Church, which stands in the four corners of the inhabited world, and they laid it waste. In other words, they will come to lay siege to the Church, which is set in the four corners of the earth. Our Church is worldwide, truly worldwide; that is, Christianity is universal, spread out over all the earth. Which means that the attack, too, will be worldwide. Here the Sacred Text calls the faithful a camp. And a camp means an encampment, an army in the field.

And there is an analogy with the camp of the Jews in the wilderness. When the Hebrews came out of Egypt they were called the camp of the Lord, that is, the army-camp of the Lord. And here a kind of comparison, a reference, is made to that old, ancient camp, to show that the camp of the Church, that is, the faithful, will have a position and conditions of life corresponding to ancient Israel, that is, to the camp of the Lord in the wilderness.

"The camp of the saints and the beloved city," as the Sacred Text says, is not one figure of speech; it is not a hendiadys, that is, not one thing said with two expressions, with two words, but they are two things. This, I beg you, notice it, because it matters. It is a fine observation here by Saint Andreas, who says the following; notice it: "And moreover the New Jerusalem, the beloved city, where also they say the Antichrist will seat himself in the temple of God, whether in the Jewish temple, once divine but cast down because of its audacity against Christ, and to be rebuilt, as is expected, by God-fighting Judea, or in the truly divine temple, the catholic Church, usurping what is not his own and showing himself to be God, just as the Apostle says."

Please, this point is exceptionally important, exceptionally important; notice it, because this has begun to happen. In our century it has begun. Of course, the truth is that some things had already happened in past centuries as well, as we have the heretics, which you will see further on, but in the sense of the forerunner of the Antichrist it has begun especially in our century. Take note.

The camp of the saints is one thing, and the beloved city is another. But surely the beloved city is the Church. How is the Church something different? Is the Church not made up of the faithful? The fact that the Evangelist John sets them apart, and that the Church's interpretation distinguishes them, means that when it says "beloved city" it is not simply the Church.

Because the Church is the camp of the saints. But then, what is it? It is what we also say in modern speech, though it is not really modern, for it was said in earlier times too: the church building itself being called "the Church." In the old typika we say, when the semantron sounds, the faithful gather in the church. Which church? The Church is the faithful, yet the Church is also the building. Yes, because, we might say, by extension the building is called the Church, since inside the building are the faithful, who are the Church. Consequently, this means we will have the attack both upon the Christians and upon the Christian churches.

That is all. But there is something worse. No, this is not the worst part. The worst is this: the church is the place where God is worshipped. Saint Andreas of Caesarea, with his sharp eye, tells us here that when he says 'city,' he means the beloved city, he means the churches, the Christian churches, in which the Antichrist will take his seat.

Either, he says, the Antichrist will sit in the old temple of Solomon, which he himself will rebuild, and the Jews will regard him as their Messiah, or he will sit within a Christian church. This is terrifying, my beloved.

Can the Antichrist sit within a Christian church? Can the Antichrist appear as a patriarch?

Of course, Saint Cyril of Jerusalem does not agree with this interpretation. And in his catechetical lectures he says to his catechumens: into which temple will the Antichrist come? Into this very temple where I am standing now. And the church in which he was delivering his catechism was the Church of the Resurrection, in Jerusalem.

It is here he will come, God forbid; it will be the temple of Solomon that the Antichrist will build. Here Saint Andreas says it may perhaps be one of the Christian churches as well. How is it that forerunners of the Antichrist have already taken their place inside the temple of God?

The various patriarchs or priests who became heretics. Arius was a priest. The Macedonians and the Sabellians and the rest were bishops. There were not a few patriarchs, patriarchs of Constantinople in fact. Not a few patriarchs turned out to be heretics.

These men simply showed that the Antichrist can take his seat within a Christian church. But can you imagine this, that the spirit of the Antichrist can settle comfortably inside the temple of God? Here I draw your attention, I draw your attention. This is why the people of God must have knowledge. They must know well the dogmatic teaching of our Church, that is, the content of the faith; they must know it well, as far as they are able. They must know the foundations of piety, of the spiritual life. And when at times priests, bishops, or patriarchs may act in a heretical manner, they can be disowned by the people of God.

Or the people of God can take their precautions and be watchful, for otherwise they will end up venerating an antichrist instead of honouring their bishop, or their archbishop, or their patriarch. It is disheartening; I do not want to tell you to start scrutinising the clergy with a 'who do you think you are.' Be careful, let no one take these things a little too far, that would be excessive. But we must still know what those who are appointed to tell us the truth are actually teaching us. And if the people are well instructed, and they must be instructed, without doubt they will also be able to guard themselves.

And fire came down out of heaven from God and devoured them; and the devil, who deceived them, was cast into the lake of fire and brimstone, where the Beast is also, and the false prophet; and they shall be tormented day and night unto the ages of ages.

Let me render this attack for you, if you will forgive me: and fire came down from heaven, from God, and devoured them, Gog and Magog; and the devil, who deceives these nations, was cast into the lake of fire and brimstone, there where the Beast, the Antichrist, and the false prophet also are; and they will be tormented day and night unto the ages of ages.

Yes, no, no.

The assault against the Church and against the faithful will have begun, but it will not be brought to completion.

According to the word of the Lord, Matthew 24:22: 'And unless those days had been shortened, no flesh would have been saved; but for the sake of the elect those days shall be shortened.' And if those days had not been made short, cut short, shortened, which days? The days we are speaking about now, the time when the faithful will suffer the attacks of the anti-divine powers; no one could survive them, it would be impossible, that age is horrifying. But for the sake of the elect this time will be made short. And at its peak this time will be the three and a half years of the Antichrist.

And this plot of the enemies, of the anti-divine powers against the Church, will be cut off by fire from heaven. What will this fire from heaven be? Saint Andreas of Caesarea again tells us. Either it will be a fire like the one the prophet Elijah brought down, which consumed the two captains of fifty when they came to arrest him. The captain of fifty, let us say a lieutenant, with fifty men, went up the mountain to seize him on the king's orders, and as soon as the prophet Elijah saw him, he brought down fire and consumed all fifty of them; the fire destroyed them. A second captain of fifty goes up, and he suffered the same. A third goes up, and before he could do anything, before he made any move to seize the holy prophet, he falls to his knees and says to him: man of God, we are carrying out commands and orders, we are poor men, we have families, as we would say today,

in our own language, have pity on us, on our children, on our wife, spare us. And God tells him to listen to what the man is saying, and to go down with him. So this fire, he says, God will probably send to devour the anti-divine powers. Or else, or else, it will be the very presence of Christ, which will be his Second Coming, as the Apostle Paul tells us to the Thessalonians: 'with the breath of his mouth,' that is, even the aforementioned nations, he will devour. That is, these ones, the Antichrist, the devil, the false prophet, and the aforementioned nations, Gog and Magog.

So we see here, and from this you can see, that after the final punishment of the Antichrist there is nothing left except the Second Coming of Christ, which brings history to an end, the Resurrection of the dead; and there is no thousand-year, millennial kingdom that follows.

This is what I was telling you last time. And they shall be cast, he says, into the lake of fire and brimstone. And they shall be tormented day and night unto the ages of ages. What is this lake of fire?

It is, my beloved, eternal Hell. Eternity is expressed by the image of day and night, and by the phrase 'unto the ages of ages.' The words of Christ carry the same meaning. Matthew 25:41.

Then he will say, then he will say also to those on his left, to those on the left side: 'Depart from me, you cursed, into the eternal fire,' into Hell, 'which has been prepared for the devil,' which has been prepared for the devil and the Antichrist and the false prophet, 'and for his angels,' and for his demons.

Hell, then, is eternal, just as the Kingdom of God is also eternal. This eternity is not relative but absolute. There is the phrase, 'and these shall go away into the same,' Matthew 25:46: 'And these shall go away into eternal Hell,' and they will go into eternal Hell, 'but the righteous into eternal life.'

The word 'eternal' in the same evangelist, in the same chapter, in the same sentence, in the same passage, with the same object. Hell and the Kingdom of God, both eternal, which means that there is no restoration of all things according to that mistaken Origenist theory, by which some wish, in a philosophical way, to set their consciences at ease and to say that God will forgive all men and the devil, the sinners and the devil.

At some point, once they have been punished enough. No, beloved, because if the word 'eternal,' applied to Hell, is relative, then the very same word that is used for the Kingdom of God would have to be relative there as well.

Which means that if Hell has an end, then the Kingdom of God also has an end. But our Church knows nothing of such things. That is why, very rightly, the holy Evangelist uses two expressions. 'Day and night,' which is taken from our earthly life.

He says they will be tormented day and night, and then to the ages of ages. This is to show what is eternal, what is unending, in an absolutely definitive way. Here, beloved, at this point, every activity of that diabolical trinity comes to an end: the devil, the Antichrist, and the false prophet.

Here it ends; they will be cast into eternal Hell. Saint Andreas of Caesarea says some very beautiful words as he concludes this chapter of his interpretation. Allow me to read it to you.

Having been taught by Christ our Saviour to pray that we enter not into temptation, let us pray this earnestly, recognising our own weakness, that we may be delivered from the experience of the things foretold; that we may neither behold the coming of the Antichrist, nor the movement of the aforesaid nations, nor any deadly danger that forces us to depart from the saving faith.

But rather, keeping the witness of our conscience unwounded as far as possible. Christ told us to pray that we not enter into temptation.

Watch and pray, that you enter not into temptation. And concerning Jerusalem too, where the destruction would take place, which is a type of the Last Things, He said: pray that it not be on a Sabbath, that it not be in winter. That historical type: that it not be winter, because if you flee from Jerusalem, where will you go when it is winter, with the enemies there and the winter weather upon you as well? We know from history that the fall of Jerusalem took place in August; it was not winter. And that it not be on a Sabbath, because one is forbidden to walk more than two miles. Two miles. So those who were to flee from Jerusalem needed it not to be winter and not to be the Sabbath, so that they could escape.

Of course, I told you August; that is when we have the fall. But here what Christ says, He does not say it for those who would be inside the city. Rather, for those who would be in the city but would flee before the gates of the city were shut, for the Christians; that is why He said it. And here we see that He told them to pray. Well, this is what Saint Andreas says here: that we not enter into temptation, so that, knowing our weakness, because we may find ourselves in temptation and fall, fall, that is, be unable to withstand the things that come upon us, we may be delivered from the things that have been prophesied, so that we may neither see the coming of the Antichrist, nor see the movement of the nations Gog and Magog, nor any deadly danger that could take us off the road of salvation.

But what then? Let us only keep the witness of our conscience unwounded as far as possible, only our conscience telling us what is good and what is evil, and may we not enter into the region of those calamities that await humanity. Let me say that we too should pray for this, at least for our own generation; this I pray. For when those fearful temptations come, I do not know, my beloved, not even for myself do I know what I can do or how I can stand.

After the end of history, and during the time in which, as we saw, it has worked, or will work, it has worked and still works, the Gospel of Christ and the faith, but at the same time also the devil and the spirit of the Antichrist and the Antichrist, He comes to close the whole of history with the universal judgment that Christ will exercise over the entire created, visible and invisible, creation of His. For on that day not only human beings will be judged, but also the demons and the devil. Besides, we said earlier, when the devil is cast into Hell: go, He says, into the Hell prepared for the devil. Does not the Apostle Paul say that the saints will judge angels?

They will judge angels, which angels? The fallen angels, the demons. So Christ will judge, now appearing visibly, I stress it, appearing visibly; every flesh will see Him, every human being, and the demons will see Christ, He will judge them all, visible and invisible creation. A universal tribunal, fearful, fearful. Listen, the Evangelist John describes this universal tribunal further on.

I saw a great white throne, and Him who sat upon it, from whose face the earth and the heaven fled away, and no place was found for them; and I saw the dead, the great and the small, standing before the throne, and books were opened, and another book was opened, which is the book of life, and the dead were judged out of the things written in the books, according to their works.

And the sea gave up the dead that were in it, and death and Hades gave up the dead that were in them, and they were judged each according to their works, and death and Hades were cast into the lake of fire. This is the second death. And whoever was not found written in the book of life was cast into the lake of fire. Let me render it simply for you. I saw a great white throne, and One seated upon it, the one sitting. He does not say who. It is understood to be Christ.

When His face appeared, from before Him fled the earth and the heaven, the whole of creation, and no place was found for them.

I saw the dead, both the great in age and the great in rank, and the small in age and the small and lowly people.

All of these have been raised and stand before the throne. Books were opened, and another book was opened, which is the book of life. That written book which is for eternal life. And the dead were judged according to the things written in the books, according to their works.

The sea gave up its dead, those who drowned in the sea, those whom the fish devoured. And death and Hades, those who were in Hades, gave up their dead; Hades was emptied, a universal Resurrection, and each one was judged according to his works.

And death now and Hades, useless, were cast into the lake of fire, which is the second death, a personification here, but I will analyse it afterwards. Into eternal Hell, whoever was not found written in the book of life, he was cast into the lake of fire, into eternal Hell. Images of fearful majesty, my beloved, fearful, but also of plainness, because the Evangelist Matthew, when he describes the judgment in his twenty-fifth chapter, presents it as not too plain, simple.

Here there is a certain plainness, but along with it this fearful majesty.

Let us look at the sacred text in the few minutes that remain to us.

"A great white throne, and him who was seated upon it, from whose face the earth and the heaven fled away, and no place was found for them." This throne that John the Evangelist sees is not the heavenly throne he saw in the fourth chapter of the Apocalypse, when heaven was opened.

Heaven was opened, he says, a gate in heaven, and I saw a throne. This is not that throne in heaven; it is what the Apostle Paul writes. Listen to it, First Thessalonians 4:16, that this Lord will descend from heaven. He will come down from heaven. Where will he stand? On the earth? No.

"And the dead in Christ shall rise first; then we who are living," we who will be alive at that time, those who remain, who will still be among the living, at the same time, together with them, with the dead who have risen.

Here, of course, the Apostle mentions only one aspect, those who will be saved; for the moment the sinners do not concern him. "We shall be caught up in the clouds," we will be caught up with clouds, but they will not be clouds made of droplets.

It will be that same cloud which received and lifted up the Lord when He was being taken up into heaven. It is a chariot, an image of a divine chariot, of divine glory. Glory will carry us up; glory will carry us up, just as it was with that poor man Lazarus: angels, he says, took up his soul. And why angels, in the plural, asks Saint John Chrysostom? Could not a single angel have done it? What, did they scorn him? No, it was for the sake of honor.

Glory. "We shall be caught up in the clouds, to meet the Lord," to go out and meet the Lord, "in the air." He does not say in heaven; he says in the air. "And so shall we ever be with the Lord," we shall ever be with the Lord. Will we always be with the Lord there in the air? No. The meeting will take place in the air. When he says air, notice here, he means a point between heaven and earth. Consequently, the throne of the Judge will not be the throne that John saw, as I told you, in heaven. Nor will it be on the earth, but it will be the throne of the Judge, of which the first chapter of the Apocalypse again tells us. All will see him. Even those who pierced him. Even those who ran him through with the spear. And it was not just one or two soldiers who ran him through with the spear.

When men wanted to make certain of it, they were soldiers, Romans in fact, carrying out orders, and indeed these may even become Christians, if you like. Longinus, according to tradition his name was Longinus, the centurion; today is his feast, as it happens. Today is the feast of the Holy Martyr Longinus the centurion.

You see, he becomes a Christian and becomes a martyr? Those other spear-bearers too may have become martyrs. They are the ones who ran him through with the spear, and who go on piercing him throughout history, and who crucify him afresh, as the Apostle Paul writes to the Philippians; they crucify Christ anew through their unbelief, their godlessness, their war against the Church, and their filthy life.

They shall see him, he says, "they shall look upon him whom they pierced"; fearful. So this sight will be something between heaven and earth, because he cannot come down from heaven, forgive me, these expressions, forgive me, "he will descend from heaven," "we shall be caught up in the clouds," show that the meeting is between earth and heaven. But that phrase, "and so shall we ever be with the Lord," shows that the Kingdom of God cannot be there in the air, beyond all doubt.

So this means that the throne of the Judge will be somewhere between heaven and earth.

Christ, of course, will come from heaven. And when he says he will come from heaven, it means that he will not be in heaven. Why do I insist on this so much, you will ask? I insist because there is the heretical position of the Chiliasts, who say that Christ will come here to the earth and that we will not see him; he will be invisible, they say, and so on.

He will come here to the earth. He has already come, they say; Christ has come, and indeed from the last century, the Second Coming of Christ took place, you will laugh. From where do you derive this, Chiliast, that Christ has come? From the invention, he says, of the sewing machine, from the invention of separating butter from milk, and some other things. These are not mine; they are theirs, they are theirs. You will tell me, but these are ridiculous. What he means there is this: the various inventions, which show an improvement of civilisation, and what does the improvement of civilisation have to do with it? Today we have nuclear energy; does that mean Christ has come? He has come invisibly, they say, he has come invisibly. These are tall tales. Christ told us, listen to what he told us, they will tell you here Christ...

Christ is visible, Christ is invisible, visible in the wilderness, visible in the inner chambers, do not believe it, do not go, do not stir. And the Lord says, Matthew 24:27, "If they say to you, behold, he is in the wilderness, do not go out; behold, he is in the inner chambers, do not believe it. For as the lightning comes out of the east and shines as far as the west, so shall also the coming of the Son of Man be." Just as the lightning, when it flashes, is seen across the whole sky, from the east to the west, he means, so too shall the coming of Christ appear. It will be visible, and I insist precisely so that we may not be led astray by the heretics who speak their idle chatter. The throne is great.

And why is it great? Because, as Saint Arethas says, great too is the One mounted upon it, great too is the One who sits upon that throne; and the throne is white. The whiteness of the throne expresses the majesty of God and the justice of the judgment, but also the virtues of the saints, as Arethas says. For it is upon these virtues, upon their holiness, upon the virtues of the saints as though upon a throne, that God is enthroned and takes His seat. He is the One who rests among the saints, God, the Holy One, the One who rests among the saints, the One who reposes in His saints. And who is this One seated? Up to now he has not told us the name of the One seated. To make it more mysterious and more awe-inspiring, the name of the One seated is left unspoken. But clearly it is Christ. For He said that He would come to judge the world, and in the Evangelist Matthew He tells us plainly: when the Son of Man comes, you see, with His human nature, His human nature; these things, of course, I ought not even have to tell you, for you already know them,

but no matter, I repeat myself for the sake of confirming it. Christ did not cast off his human nature when he ascended into heaven, as the Chiliasts and the heretics say, and some Protestants say this too. And some Protestants do not say it. Christ retains his human nature. The human nature is not some element that served as a mere instrument to bring redemption through the sacrifice on the Cross, and then the human nature of Christ is useless. It is God's first plan, that through this human nature he might raise up the whole of his creation. It is the first will; the Cross is the second will. So Christ will retain his human nature unto the ages of ages. So when the Son of Man comes, that is, when I come as man,

But he himself also told us that, John 5:22, "the Father judges no one, but has given all judgment to the Son." The Father judges no one; all judgment belongs to the Son, the Son who became man, not the God-Word as such, but the God-Word who became man. Did not Christ say after his Resurrection, remember here, all authority has been given to me, it is in the first chapter of Acts, "all authority in heaven and on earth has been given to me." In heaven and on earth means I will judge the living and the dead, I will judge men and demons, in general the universal judge. These are important things, my dear ones, to know who our Christ is; listen to who our Christ is.

And let them not call him to the children "little Christ," it is not good, it is not good, that; let them say Christ, let us not say "little Christ," we make tender little names of names that are, or "little God," because then the child thinks that "little God" is some little old man, some little man, some... and the child should feel awe. God; it is not oppression, these are not the idle chatterings of modern psychology and pedagogy, do not say God the fearful who instils fear; yes, yes, yes, because we do not have the fear of God, that is why people blaspheme God today, and we have thrown the society of men into upheaval; Christ, God.

So then, the Father does not judge; the Son judges all things. Here it says that from his face heaven and earth flee. What does "face" mean? When the face of Christ appears, when he appears, then heaven and earth will flee, he says. Strange; face means the Second Coming of Christ.

Anthimos of Jerusalem puts it this way, that the face of God is his Second Coming. But what does it mean that heaven and earth fled and no place was found for them, that is, there is no place there for heaven and earth to go?

Και όταν τελεσθή τα χίλια έτη, λυθήσεται ο σατανάς εκ της φυλακής αυτού και εξελεύσεται πλανήσαι τα έθνη τα εν ταις τέσσαρσιν γωνίαις της γης, τον Γωγ και τον Μαγωγ, συναγαγείν αυτούς εις τον πόλεμον, ων ο αριθμός αυτών ως η άμμος της θαλάσσης.

Και λέγαμε την περασμένη φορά ποια είναι αυτή η πλάνη των εθνών που θα λυθεί ο διάβολος να πλανήσει τα έθνη, ότι είναι η απομάκρυνσις από την Ορθόδοξον πίστη διά της μεθόδου της νοθείας της αληθείας, όπως είναι οι αιρέσεις, όπως είναι η απιστία και η αθεΐα, όπως ακόμη είναι τα διάφορα κοινωνικά συστήματα τα οποία παίζουν ρόλο θρησκείας.

Πιστεύουν οι άνθρωποι εκεί, της φιλοσοφίας, της επιστήμης, της τεχνικής, όλα αυτά θα αποτελέσουν τα στοιχεία εκείνα με τα οποία ο διάβολος θα πλανήσει τα έθνη και θα τα αποστήσει από τον Χριστό. Αυτά λέγαμε, σας είπα την περασμένη φορά.

Αλλά τι θέλετε τώρα το ερώτημα Ποια είναι αυτά τα έθνη που βρίσκονται στις τέσσερις γωνιές της γης; Η έκφραση τέσσερις γωνιές της γης είναι μία συνηθισμένη στην Παλαιά Διαθήκη. Όπως θα λέγαμε στα τέσσερα σημεία του ορίζοντος.

Δεν υπάρχουν γωνιές αλλά είναι εκφράσεις. Δηλαδή σημαίνει όλη η γη.

Μια οικουμενικότητα, ότι είναι σ' ολόκληρη τη γη, στην οικουμένη, και ότι τα έθνη αυτά λέγονται Γόγω και Μαγόγω, αποδίδεται λοιπόν σε αυτά τα έθνη αυτή η γενική ονομασία, είναι υπό την γενική αυτή ονομασία, τα έθνη εκείνα, που δεν έχουν καμία σχέση με τον Χριστό, ή είχαν και την διέκοψαν,

Εξάλλου κατά τον Αρέθα, σας διαβάζω, τον Γωγ εκ της Εβραΐδος γλώσσης, αθροίζοντα ή άθροισμα ερμηνεύουσι, τον δε Μαγωγ επηρμένον, δηλαδή με άλλα λόγια, οι λέξεις Γωγ και Μαγωγ θα πει η πρώτη, εβραϊκά, άθροισις, μάζεμα, Μαγωγ θα πει υπερήφανος, επηρμένος.

Θα λέγαμε ότι Γωγ και Μαγωγ είναι η συνάθροισις και η συμμαχία των υπερηφάνων, των επηρμένων κατά της πόλεως του Θεού. Ο Ιεζεκιήλ, τον 7ο αιώνα, αναφέρεται σε αυτούς όπου ο Γωγ είναι ο βασιλεύς του λαού Μαγωγ.

Έχουμε ξαναμιλήσει σε ένα περασμένο θέμα μας, θα το ενθυμείστε στα περσινά μας θέματα. Που ήσαν φύλα σκυθικά και είχαν επιτεθεί κατά το 630 π.Χ. εναντίον της Μικράς Ασίας, της Παλαιστίνης, είχαν καταστρέψει την περιοχή, όπου περνούσαν κατέστρεφαν, ήσαν ορδές πραγματικά.

Και εις ανάμνηση εκείνης της φοβερής λαίλαπος αυτών των σκυθικών φύλων, ονόμασαν μία πόλη Σκυθόπολην. Στην Παλαιστίνη υπήρχε πόλις με το όνομα Σκυθόπολις, ή το εις ανάμνηση αυτής της επιδρομής αυτών των βαρβαρικών φύλων.

Αλλά όταν αναφέρει ο Ευαγγελιστής Ιωάννης στο βιβλίο της Αποκαλύψεως, τον Γωγ και τον Μαγωγ, πρόκειται περί συμβολικών ονομάτων, θα το υπογραμμίσω, περί συμβολικών ονομάτων των αντιθέων δυνάμεων, των οποίων φορείς θα είναι τα αντίχριστα έθνη που θα επιτεθούν για τελευταία φορά.

Εναντίον της πόλεως του Θεού που είναι η Εκκλησία. Ας λύσουμε λοιπόν, ποια είναι αυτά τα έθνη που είναι στις τέσσερις γωνιές της γης, στην οικουμένη, με τη γενική συμβολική ονομασία Γωγ και Μαγωγ. Προσέξτε κάτι, δεν πρόκειται περί του Αρμαγεδώνος αυτός ο πόλεμος, περί αυτού ομιλήσαμε σε περασμένα θέματα. Ο πόλεμος δεν θα είναι μεταξύ αυτών των εθνών, Αλλά των εθνών όλων εναντίον της Εκκλησίας.

Έχει κάτι το ιδιάζον, το ξεχωριστό, είναι δε η τελευταία πράξις της ιστορίας αυτή. Ο αριθμός τους χαρακτηρίζεται ως άμμος της θαλάσσης, όχι των εθνών, των κατοίκων αυτών των εθνών. Και θέλει να δείξει ότι πολύ λίγοι είναι εκείνοι που θα έχουν μείνει πιστοί στις έσχατες ημέρες, αφού τόσοι πολλοί θα είναι εκείνοι που θα επιτεθούν εναντίον της Εκκλησίας.

Δηλαδή, με άλλα λόγια, θα είναι το λείμμα του Χριστού, το λείμμα, έψιλον γιώτα περισπωμένη, δύο μι, το υπόλοιπον, αυτό το ευλογημένο λείμμα, που θα λέγαμε ότι είναι αυτό το μικρό ποίμνιον, που είπε ο Χριστός κάποτε, μη φοβού το μικρόν ποίμνιον, δηλαδή, μη φοβάσαι το μικρόν ποίμνιον, ότι ευδόκησεν ο πατήρ δούναι υμίν την βασιλείαν, Γιατί έχει ευδοκήσει ο πατήρ να δώσει σε σένα το ποίμνιο το μικρό, την ευλογία, τη βασιλεία του.

Γι' αυτό αγαπητοί μου, εδώ θα έλεγα προσέξτε, μην ξυπαζόμαστε, τι κάνουν οι άλλοι. Πολλές φορές, ιδίως τα παιδιά μας, όχι λιγότερο και οι μεγάλοι, βλέπουν τους άλλους και ζηλεύουν. Μα κοίταξε λέγει ο γείτονάς μου τι κάνει, δηλαδή πώς ζει, και τι ζηλεύεις, να ζεις όπως θέλεις.

Μα ξέρεις αυτός, έχει επιτυχίες, είναι βέβαια μακριά από το Θεό, βέβαια ζει στο πνεύμα του κόσμου. Και τι ζηλεύεις, προσέξτε αγαπητοί μου, μη ζηλεύετε, μη ζηλεύετε τους κοσμικούς ανθρώπους, μη ζηλεύετε τις επιτυχίες τους, προσέξατε το αυτό.

Είναι η πλάνη, η απάτη, η πεπονόφλουδα που μας παίρνει από το χώρο του μικρού ποιμνίου, από το χώρο του λείμματος, εις τον πλατύν χώρο του κόσμου τούτου. Ας το προσέξουμε. Το θέμα είναι ότι λίγοι θα έχουν μείνει πιστοί και θα επαληθεύσουν οι λόγοι του Χριστού που είπε.

Πλην ο Υιός του Ανθρώπου ελθών, επί της γης εννοεί, άρα ευρήσει την πίστιν επί της γης; α ώστε λοιπόν ο Υιός του Ανθρώπου θα ξανάρθει, το ακούσατε, πλην ο Υιός του Ανθρώπου ελθών, α θα ξανάρθει λοιπόν, ε ναι θα ξανάρθει, εάν τον περιμένουμε τότε θα διορθώνεται η ζωή μας, εάν δεν τον περιμένουμε τότε θα ζήσουμε τη ζωή της ξενοιασιάς, ότι δεν βαριέσαι τίποτα.

Και στο τέλος θα πούμε, δεν υπάρχει τίποτε. Φοβερό. Τον περιμένουμε τον Χριστό, θα ξανάρθει ο Χριστός, αλλά θα βρει την πίστη επί της γης ο Χριστός; Θα είναι φροντίδα μας, σας παρακαλώ πολύ, και κάθε μέρα να κάνουμε αυτοκριτική. Βρίσκομαι εις το λείμμα που είναι ο λαός του Θεού; Βρίσκομαι στο μικρό ποίμνιο; Δεν με ενθουσιάζει. Βέβαια το μακάρι ήταν όλος ο κόσμος πιστοί οι άνθρωποι, αλλά δεν με ενθουσιάζουν οι πολλοί.

Εγώ θέλω να είμαι μέσα στο λαό του Θεού. Πάντως η έκφρασις, τα έθνη, τα εν τες τέσσερις γωνίες της γης, δείχνει αυτήν την παγκοσμιότητα των γεγονότων. Δηλαδή ότι θα επιτεθούν εναντίον του λαού και της πόλεως, δείχνει παγκοσμιότητα, προσέξατε το, παγκοσμιότητα.

Όχι η ελληνικότητα που μερικοί θέλουν να ερμηνεύουν την Αποκάλυψη μόνο στον ελληνικό χώρο. Από Κωνσταντινούπολη μέχρι Κρήτη, το βιβλίο της Αποκαλύψεως είναι παγκόσμιο βιβλίο. Και η εκπλήρωσή του είναι επί παγκοσμίου επιπέδου.

Και ανέβησαν ποιοι; Τα έθνη, επί το πλάτος της γης. Και εκύκλευσαν την παρεμβολήν των Αγίων και την πόλιν την ηγαπημένην. Το πλάτος της γης, ωραία έκφραση, τη συναντούμε και στους προφήτες, σημαίνει φανερώνει την παγκοσμιότητα.

Ανέβηκαν λέγει τα έθνη στο πλάτος της γης. Υπάρχει και ερμηνεία βέβαια δεν είναι πολύ σωστή, αλλά τουλάχιστον οπτικά θα λέγαμε το εξής. Λογαριάσετε ότι κοιτάζουμε στον ορίζοντα που είναι η θάλασσα. Και βλέπουμε κάποια στιγμή να ξεπροβάλλει η μύτη ενός καταρτιού, μετά το κατάρτι ολόκληρο, μετά το πλοίο, επειδή είναι στρογγυλή η γη, επόμενον είναι, να δούμε πρώτα το κατάρτι του και κατόπιν να δούμε το πλοίο, πάρτε αυτή την εικόνα πως έρχονται από όλην την γη για να κυκλώσουν την πόλη του Θεού και οι έκφρασεις ανεβαίνουν, δίδει αυτή την εντύπωση, το πλοίο δεν ανεβαίνει όταν το βλέπουμε, να ανέρχεται, απλώς κάνει, θα λέγαμε, αυτήν την κυκλική κίνηση και τώρα δεν κρύβεται πίσω από τη σφαίρα της γης, αλλά δίδεται η εντύπωση ότι το πλοίο ανεβαίνει εξ αλλού, πολλές εκφράσεις στην Αγία Γραφή είναι κατά το φαινόμενο και όχι κατά την πραγματικότητα.

Επειδή οι εκφράσεις της Αγίας Γραφής και Παλαιάς και Καινής Διαθήκης είναι δημώδεις. Και πρέπει να κατανοηθούν από όλο τον κόσμο, από όλο τον λαό. Γι' αυτό το λόγο δεν έχουν επιστημονικό χαρακτήρα στην έκφραση.

Προσέξτε, στη διατύπωση, στην έκφραση. Και ανέβησαν επί το πλάτος της γης. Είπαμε, το πλάτος φανερώνει την παγκοσμιότητα. Αυτό το ανέβησαν, σημαίνει μεταφορικά, ότι τα έθνη βρίσκονται σε ένα βάθος και η πίστη σε ένα ύψος, η πίστη και η Εκκλησία.

Συνεπώς, το βάθος στο οποίο βρίσκονται τα έθνη, δέον να θεωρηθεί ότι είναι πνευματικό βάθος, και το ύψος πνευματικόν και ηθικόν. και το ύψος και αυτό πνευματικόν και ηθικόν της Εκκλησίας. Πως σημαίνει έρχονται, ανεβαίνουν, θυμηθείτε, το θηρίο Αντίχριστος. Πρώτα ο δράκων, μετά το άλλο θηρίο, από πού ανέβηκαν, από τη θάλασσα. Ο ψευδοπροφήτης το άλλο θηρίο το τρίτο, από τη γη. Ανέβηκαν από κάτω επάνω.

Δείχνει μεταφορικά, σας ξαναλέγω, το ηθικό και πνευματικό τέλμα που έρχονται αυτοί οι τελματώδεις άνθρωποι να πολεμήσουν το ηθικό και το πνευματικό ύψος της Εκκλησίας και του λαού του Θεού.

Πάντως, αντιληφθήκατε, ότι πρόκειται περί παγκοσμίου κινητοποιήσεως, με κυκλοτερήν επίθεση, από τις τέσσερις γωνιές, αν μας βάλουν στο σπίτι μας, δηλαδή, στις τέσσερις γωνιές του σπιτιού μας, φωτιά, μας κύκλωσαν, υπάρχει η έκφραση, σε αυτά τα λαϊκά βιβλιαράκια τα θρησκευτικά, μου φέρνει την Αγία Επιστολή, την οποία σας συνιστώ, τώρα δεν ξέρω αν έπρεπε να το πω, Δεν είναι βιβλίο της Εκκλησίας μας, Αγία Επιστολή, Ξέρω ότι ίσως πολλοί το διαβάζετε, Αλλά δεν είναι βιβλίο της Εκκλησίας μας, Δηλαδή η Εκκλησία δεν το δέχεται αυτό, Εκεί μέσα υπάρχει η εξής έκφραση, Ότι τότε μόνο δεν θα πας στην Εκκλησία, Αν το σπίτι σου έχει πιάσει η φωτιά από τις τέσσερις γωνιές του, Πιάσει η φωτιά το σπίτι μου από τις τέσσερις γωνιές του, Προσέξτε τώρα, Από τις τέσσερις πλευρές,

Έρχονται τα έθνη σηκώνονται, άρα λοιπόν σημαίνει κύκλωσις. Ναι, ναι, η επίθεση που θα κάνουν εναντίον της Εκκλησίας και των Πιστών θα είναι κυκλοτερής επίθεσις, που σημαίνει επίθεση από παντού, που σημαίνει πνευματική επίθεση, οικονομική επίθεση, κοινωνική επίθεση.

Τα ακούσατε; Με μεθαέτημοι. Όπως ακριβώς είχε πει ο Κύριος και αυτό ήταν ένας ιστορικός τύπος αυτών των Εσχάτων. Μη φοβηθείτε λέγει, θα σας καταστήσουν αποσυναγώγους. Τι θα πει αποσυναγώγους; Δεν θα σε δεχθούν στην κοινωνία τους οι άνθρωποι αυτοί που δεν θα έχουνε πιστέψει σε μένα. Δεν θα σας δεχθούν. Θα σας βγάλουν από τη συναγωγή τους. Θα σας βγάλουν από τον κύκλο τους.

Πολλοί άνθρωποι θα λέγανε, μα εάν δεν πιάσω φιλίες, κοινωνικές σχέσεις, πως θα πηγαίνω στις δεξιώσεις, στα και τα λοιπά Αδελφέ μου, αυτά κοιτάσεις Και αν πήγαινες, ας το πούμε, εντός εισαγωγικών, ανώδυνα, τώρα θα σε αποκλείσουν Και φοβείσαι αδελφέ μου, μήπως αποκλειστείς από εκεί και προδώσεις τον Χριστό

Είναι σαν την πατσαβούρα που σκουπίζουμε το τραπέζι που έχει τα ψίχουλα. Να σας το πω έτσι, γιατί μερικές λέξεις είναι λίγο χοντρές, αλλά είναι χαρακτηριστικές. Πατσαβούρα. Γίναμε, έως άρτι, έως τώρα, περίψημα, εμείς οι Απόστολοι, γίναμε πατσαβούρα του κόσμου τούτου.

Αδελφοί είμαστε έτοιμοι να γίνουμε η πατσαβούρα του κόσμου τούτου.

Αυτό θα πει, θα δεχθούμε από παντού, κυκλοτερή κίνηση, όλες οι αντίθεες δυνάμεις θα στραφούν κατά της Εκκλησίας, κατά των πιστών, σε όλα τα γεωγραφικά, μήκη και πλάτη, γιατί ο Διάβολος θα έχει πολύ θυμό και θα είναι η τελευταία του πράξις

Δηλαδή, μορφή, την είπαμε, διωγμός άγριος, θανάτωσης, άνευ προηγουμένου, γράφει ο Άγιος Ανδρέας Καισαρείας: Εν τη γη κατεπλατύνθησαν, έως την παρεμβολήν των Αγίων, δηλαδή την Εκκλησίαν, την εν ταις τέσσαρσι γωνίαις της οικουμένης, οι δραμόντες πορθήσαντες. Δηλαδή θα έρθουν να πορθήσουν την Εκκλησία που είναι τοποθετημένη η Εκκλησία στις τέσσερις γωνιές της γης. Η Εκκλησία μας είναι παγκόσμια, παγκόσμια είναι, δηλαδή ο Χριστιανισμός είναι παγκόσμιος, σε όλη τη γη είναι απλωμένος. Που σημαίνει ότι θα είναι παγκόσμια και η επίθεση. Αποκαλεί εδώ το Ιερόν Κείμενον τους πιστούς παρεμβολήν. Παρεμβολή θα πει στρατόπεδον.

Και υπάρχει μία αναλογία με την παρεμβολή των Ιουδαίων στην έρημο Όταν οι Εβραίοι έφυγαν από την Αίγυπτο ελέγοντο παρεμβολή Κυρίου Δηλαδή στρατόπεδον του Κυρίου Και γίνεται εδώ μία θα λέγαμε σύγκρισης αναφορά στην παλαιά την αρχαία παρεμβολή για να δείξει ότι η παρεμβολή της Εκκλησίας, δηλαδή οι πιστοί, θα έχουν ανάλογη τοποθέτηση και ανάλογες συνθήκες ζωής με τον αρχαίο Ισραήλ, δηλαδή την παρεμβολή του Κυρίου εις την έρημον.

Η παρεμβολή των Αγίων και η πόλις η ηγαπημένη που λέγει το Ιερόν Κείμενον δεν είναι ένα σχήμα, δεν είναι σχήμα εν διά δυοίν Δηλαδή δεν είναι ένα πράγμα που λέγεται με δύο εκφράσεις, με δύο λέξεις, αλλά είναι δύο πράγματα Αυτό θα παρακαλέσω προσέξετε το, έχει σημασία Είναι λεπτή η παρατήρηση εδώ του Αγίου Ανδρέου που λέγει το εξής, προσέξατε το Προσέτι δε και την Νέαν Ιερουσαλήμ, την ηγαπημένη πόλη, ένθα και τον Αντίχριστον φασίν εν τω ναώ καθεδίστε του Θεού Είτε εν τω Ιουδαϊκώ τω πάλαι μεν θείω, καθαιρεθέντι δε διά την κατά Χριστού τόλμαν και υπ' αυτού αναρθρωθησομένω προσδοκωμένω της Θεομάχου Ιουδαίας, είτε εν τω αληθώς θείω ναώ, τη καθολική εκκλησία, τα αλλότρια σφετεριζόμενον και αποδεικνύοντα εαυτόν ότι εστι Θεός, καθώς φησιν ο Απόστολος.

Παρακαλώ, αυτό το σημείο είναι εκτάκτως σπουδαίο, εκτάκτως σπουδαίο, προσέξατε το, γιατί έχει αρχίσει να γίνεται αυτό. Στον αιώνα μας έχει αρχίσει. Βέβαια η αλήθεια ότι μερικά πράγματα έχουν ήδη γίνει και στους περασμένους αιώνες, όπως έχουμε τους αιρετικούς, θα το δείτε στη συνέχεια, αλλά με την έννοια του προδρόμου του Αντιχρίστου έχει αρχίσει ιδιαίτερα στον αιώνα μας. Προσέξτε.

Άλλο η παρεμβολή των Αγίων και άλλη η πόλις η ηγαπημένη. Μα η πόλις η ηγαπημένη είναι η Εκκλησία. Πώς είναι κάτι διαφορετικό η Εκκλησία; Η Εκκλησία δεν αποτελείται από τους πιστούς; Το ότι τα βάζει ξεχωριστά ο Ευαγγελιστής Ιωάννης και η ερμηνεία της Εκκλησίας τα διαχωρίζει, σημαίνει ότι όταν λέγει πόλις ηγαπημένη δεν είναι απλώς η Εκκλησία.

Διότι η Εκκλησία είναι η παρεμβολή των Αγίων. Αλλά τότε τι είναι; Είναι ό,τι λέμε και στη σύγχρονη γλώσσα, αλλά δεν είναι όμως σύγχρονο, ελέγετο και παλαιότερα, ο Ναός να λέγεται Εκκλησία. Σε παλιά τυπικά λέμε, όταν σημάνει το σήμαντρον, μαζεύονται οι πιστοί στην Εκκλησία. Ποια Εκκλησία; Εκκλησία είναι οι πιστοί, αλλά Εκκλησία είναι ο Ναός. Ναι, διότι θα λέγαμε, κατ' επέκταση, ο Ναός λέγεται Εκκλησία, επειδή στο ναό υπάρχουν οι πιστοί που είναι η Εκκλησία. Συνεπώς, σημαίνει ότι θα έχουμε την επίθεση τόσο στους χριστιανούς όσο και στους χριστιανικούς ναούς.

Αυτό είναι όλο. Αλλά και το χειρότερο. Αυτό δεν είναι το χειρότερο. Το χειρότερο είναι το εξής, που ο ναός είναι ο χώρος της λατρείας του Θεού. Μας λέγει εδώ ο Άγιος Ανδρέας με το οξύ του μάτι ότι όταν λέγει πόλη, εννοεί την αγαπημένη πόλη, εννοεί τους ναούς, τους χριστιανικούς ναούς, στον οποίον θα καθίσει ο Αντίχριστος.

Είτε, λέγει, θα καθίσει ο Αντίχριστος στον παλαιό ναό του Σολομώντος, τον οποίον αυτός θα χτίσει και οι Ιουδαίοι θα τον θεωρήσουν ότι είναι ο Μεσσίας των, είτε θα καθίσει στον χριστιανικό ναό. Αυτό τρομάζει, αγαπητοί μου.

Μπορεί ο Αντίχριστος να καθίσει σε χριστιανικό ναό; Μπορεί ο Αντίχριστος να εμφανιστεί ως πατριάρχης;

Βέβαια, ο Άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων δεν συμφωνεί στην ερμηνεία αυτή. Και λέγει, όταν κάνει τις κατηχήσεις του, λέγει στους κατηχουμένους του, σε ποιον ναό θα έρθει ο Αντίχριστος; Σε αυτό τον ναό που είμαι εδώ. Και ο Ναός στον οποίο έκανε την κατήχησή του ήταν ο Ναός της Αναστάσεως, στα Ιεροσόλυμα.

Εδώ θα έρθει, μη γένοιτο, θα είναι ο Ναός του Σολομώντος που θα τον κτίσει ο Αντίχριστος. Εδώ Άγιος Ανδρέας λέγει ίσως να είναι και εις των Ναών των Χριστιανικών Πώς στάθηκαν πρόδρομοι του Αντιχρίστου να μπουν μέσα στο Ναό του Θεού;

Οι διάφοροι πατριάρχες ή ιερείς που στάθηκαν αιρετικοί. Ο Άρειος Πρεσβύτερος ήταν. Μακεδόνιοι και Σαβέλλιοι κτλ. Επίσκοποι ήσαν. Υπήρξαν όχι λίγοι πατριάρχες, Κωνσταντινουπόλεως μάλιστα. Όχι λίγοι πατριάρχες υπήρξαν αιρετικοί.

Αυτοί απλώς έδειξαν ότι μπορεί να καθίσει ο Αντίχριστος μέσα στον Χριστιανικό Ναό Αλλά το φαντάζεστε αυτό, ότι το πνεύμα του Αντιχρίστου μπορεί να καλοκάθεται μέσα στο Ναό του Θεού; Εδώ εφιστώ την προσοχή σας, εφιστώ την προσοχή σας Γι' αυτό ο λαός του Θεού πρέπει να έχει γνώση Πρέπει να γνωρίζει καλά τη δογματική διδασκαλία της Εκκλησίας μας Δηλαδή το περιεχόμενο της πίστεως, να το ξέρει καλά, όσο μπορεί Πρέπει να ξέρει τις βάσεις της ευσεβίας, της πνευματικής ζωής Και όταν κάποτε μπορεί οι πρεσβύτεροι, επίσκοποι, οι πατριάρχες, να κινούνται κατά αιρετικόν τρόπον, να αποδοκιμαστούν από το λαό του Θεού

Ή ο λαός του Θεού να λάβει τα μέτρα του και να προσέξει, διότι θα προσκυνήσει έναν αντίχριστο Αντί να τιμήσει τον Επίσκοπό του ή τον Αρχιεπίσκοπό του και τον Πατριάρχη του Είναι αποκαρδιωτικό, δεν θέλουμε αυτό να σας πω Να αρχίστε να ελέγχετε τους κληρικούς με την είναι ποιος είσαι Προσοχή, μην πάρει κανείς τα πράγματα λιγάκι, θα ήταν τραβηγμένα Αλλά πρέπει να γνωρίζουμε όμως, τι μας διδάσκουν εκείνοι οι οποίοι είναι οι εντεταλμένοι να μας πουν την αλήθεια Και αν ο λαός καταρτίζεται, και πρέπει να καταρτίζεται, αναμφισβήτητα θα μπορεί και να φυλαχτεί.

Και κατέβη πυρ, εκ του ουρανού από του Θεού, και κατέφαγεν αυτούς, και ο διάβολος, ο πλανών αυτούς, εβλήθη στην λίμνη του πυρός, και του θείου, όπου και το θηρίον, και ο ψευδοπροφήτης, και βασανισθήσονται ημέρας και νυχτός, εις τους αιώνας των αιώνων.

Βεβαίως αυτή η επίθεση, να σας το αποδώσω συγγνώμη, και κατέβηκε φωτιά από τον Ουρανό, από το Θεό και τους κατέφαγε αυτούς, τον Γόγκ και τον Μαγόγκ και ο διάβολος που πλανά τους λαούς αυτούς μπήκε στη λίμνη του πυρός με το θειάφι εκεί που είναι και το θηρίο ο Αντίχριστος και ο Ψευδοπροφήτης και θα βασανιστούν μέρα και νύχτα εις τους αιώνας των αιώνων.

Ναι, όχι, όχι.

Η μεν εναντίον της Εκκλησίας και εναντίον των πιστών θα είχε αρχίσει, αλλά δεν θα ολοκληρωθεί

Κατά το λόγο του Κυρίου, Ματθαίος 24,22 Και ει μη εκολοβώθησαν αι ημέραι εκείναι, ουκ αν εσώθη πάσα σαρξ Διά δε τους εκλεκτούς κολοβωθήσονται αι ημέραι εκείναι Κι αν δεν είχαν μικρύνει εκείνες ημέρες, κολοβωθεί, μικρύνει, εκείνες ημέρες, ποιες ημέρες, αυτές περί των οποίων ο λόγος το σινόρα, όταν οι πιστοί θα δεχθούν τις επιθέσεις των αντιθέων δυνάμεων, δεν θα μπορούσε κανείς να ζήσει, δεν θα μπορούσε, θα ήταν αδύνατον, φρικώδης είναι εκείνη η εποχή, αλλά για τους εκλεκτούς θα μικρύνει ο χρόνος αυτός Και στο αποκορύφωμά του, ο χρόνος αυτός, θα είναι τα τρισήμισι χρόνια του Αντιχρίστου

Και θα διακοπεί αυτή η επιβουλή των εχθρών, των αντιθέων δυνάμεων εναντίον της Εκκλησίας, με φωτιά από τον ουρανό Τι θα είναι αυτή η φωτιά από τον ουρανό, λέγει πάλι ο Άγιος Ανδρέας Καισαρείας Είτε θα είναι φωτιά, σαν και εκείνη που κατέβασε ο προφήτης Ηλίας και κατέκαυσε τους δύο πεντηκοντάρχους όταν πήγαν να τον συλλάβουν, ο πεντηκόνταρχος, ένα ας πούμε ο υπολοχαγός, με 50 άνδρες, πήγε επάνω στο βουνό να τον συλλάβει κατά εντολή του βασιλέως και μόλις τον είδε ο προφήτης Ηλίας κατέβασε φωτιά και τους έφαγε και τους πενήντα, τους κατέστρεψε η φωτιά, πηγαίνει δεύτερος πεντηκόνταρχος και εκείνος υπέστη το ίδιο, πηγαίνει τρίτος και πριν κάνει οτιδήποτε, καμία ενέργεια να συλλάβει τον άγιον προφήτη, πέφτει στα γόνατα και του λέγει άνθρωπε του Θεού, εμείς εκτελούμε εντολές και διαταγές, φτωχοί άνθρωποι είμαστε, έχουμε οικογένειες να λέγαμε σήμερα,

Στη γλώσσα μας, λυπήσου μας, τα παιδιά μας, τη γυναίκα μας, λύπτε με εμείς, και του λέγει ο Θεός, να τον ακούσει ότι σου λέει, και πήγαινε μαζί του, ώστε αυτή τη φωτιά, λέγει, πιθανώς, θα στείλει ο Θεός, να καταφάγει τις αντίθεες δυνάμεις, ή ακόμα, ή ακόμα, αυτή η ιδία παρουσία, του Χριστού, που θα είναι η δευτέρα του παρουσία, όπως μας το λέγει, ο Απόστολος Παύλος, στους Θεσσαλονικείς, το πνεύμα του στόματος αυτού, τουτέστι και τα προλεκθέντα έθνη, καταφάγεται. Δηλαδή, αυτούς, τον Αντίχριστον, τον Διάβολο, τον Ψευδοπροφήτη και τα προλεκθέντα έθνη, τον Γωγ και τον Μαγωγ.

Ώστε βλέπουμε εδώ, ότι και από εδώ το βλέπετε, ότι μετά την τιμωρία την οριστική του Αντιχρίστου, δεν υπάρχει πλέον τίποτε άλλο παρά η Δευτέρα του Χριστού Παρουσία, που τελειώνει η ιστορία, η Ανάσταση των Νεκρών, και δεν υπάρχει χιλιετής Βασιλεία παρακάτω.

Είναι εκείνο που σας έλεγα την περασμένη φορά. Και θα τεθούν, λέγει, εις την λίμνη του πυρός και του θείου. Και θα βασανιστούν μέρα και νύχτα στους αιώνας των αιώνων. Ποια είναι αυτή η λίμνη του πυρός;

Είναι, αγαπητοί μου, η αιωνία κόλασης. Η αιωνιότης εκφράζεται με την εικόνα η μέρα και η νύχτα. Και με την έκφραση εις τους αιώνας των αιώνων. Την ίδια έννοια έχουν και οι λόγοι του Χριστού. Ματθαίος 25,41.

Τότε ερεί, τότε θα πει και τοις εξ ευωνύμων στους αριστεράτους, αριστεράτου, πορεύεσθε απ' εμού οι κατηραμένοι εις το πύρ το αιώνιον, κόλασης, το ητοιμασμένον τω διαβόλω που έχει ετοιμαστεί για τον διάβολο και τον Αντίχριστο και τον ψευδό προφήτη και τοις αγγέλοις αυτού και για τους δαιμονές του.

Η κόλαση λοιπόν είναι αιωνία, όπως αιώνιος είναι και η Βασιλεία του Θεού. Η αιωνιότητα αυτή δεν είναι σχετική, αλλά απόλυτος. Υπάρχει η έκφρασης, και απελεύσονται ούτοι στο ίδιο, Ματθαίος 25,46. Και απελεύσονται ούτοι εις κόλασιν αιώνιον και θα πάνε αυτοί σε αιωνία κόλασι, οι δε δίκαιοι εις ζωήν αιώνιον.

Η λέξις αιώνιος στον ίδιο ευαγγελιστή, εις το ίδιο κεφάλαιο, εις την ιδία πρόταση, εις το ίδιο χωρίο, με το αυτό αντικείμενον. Κόλαση και Βασιλεία Θεού και τα δύο αιώνια, που σημαίνει ότι δεν υπάρχει αποκατάστασις των πάντων κατά την εσφαλμένη εκείνη ωριγενική θεωρία που επιθυμούν μερικοί φιλοσοφικό τρόπο να εφησυχάζουν και να λέγουν ότι ο Θεός θα συγχωρήσει τους ανθρώπους και τον διάβολο, τους αμαρτωλούς και τον διάβολο.

Κάποια φορά, όταν πια, θα έχουν αρκετά τιμωρηθεί. Όχι, αγαπητοί, διότι η λέξις αιώνιος, διά την κόλαση, εάν είναι σχετική, τότε η ιδία λέξη που μπαίνει και διά τη Βασιλεία του Θεού θα έπρεπε και εκεί να είναι σχετική.

Που σημαίνει, εάν η κόλαση έχει τέλος, τότε και η Βασιλεία του Θεού έχει τέλος. Αλλά τέτοια πράγματα η Εκκλησία μας δεν τα γνωρίζει. Γι' αυτό πολύ σωστά ο Ιερός Ευαγγελιστής βάζει δύο εκφράσεις. Ημέρας και νυχτός που είναι παρμένο από την επίγεια ζωή μας.

Θα βασανίζονται λέει ημέρα και νύχτα και μετά εις τους αιώνας των αιώνων. Για να δείξει το αιώνιον, το ατελεύτητον κατά απόλυτον οπωσδήποτε τρόπο. Εδώ αγαπητοί, στο σημείο αυτό, τελειώνει πια κάθε δράσης της διαβολικής εκείνης τριάδος του διαβόλου, του αντιχρίστου και του ψευδοπροφήτου.

Εδώ τελειώνει, θα πεταχτούν εις την αιωνίαν κόλαση. Ο Άγιος Ανδρέας Καισαρείας λέγει κάτι πολύ ωραία λόγια τελειώνοντας το κεφάλαιό του αυτό όταν ερμηνεύει. Επιτρέψτε να σας το διαβάσω.

Ισδε παρά του Σωτήρος Χριστού, διδακθέντες, εύχεστε μη εισελθείν εις πειρασμόν, εκτενώς τούτο προσευξόμεθα, την οικείαν ασθένειαν επιγινώσκοντες, τις των προφητευθέντων πείρας ρυσθείημεν, και μήτε την του Αντιχρίστου θεάσασθαι έλευσιν, μήτε των προλεχθέντων εθνών την κίνησιν, μήτε κίνδυνον θανατηφόρον, τις σωτηρίου πίστεως αποστήναι βιαζόμενον.

Αλλά το μαρτύριον της συνειδήσεως κατά το δυνατόν φυλάττοντες άτρωτον. Ο Χριστός μας είπε να προσευχόμαστε να μην μπούμε σε πειρασμό

Προσεύχεστε, αγρυπνείτε και προσεύχεστε ίνα μην εισέλθετε εις πειρασμό Ακόμη για τα Ιεροσόλυμα που θα γίνεται η καταστροφή και που είναι τύπος των εσχάτων Είπε προσευχηθείτε να μην είναι Σάββατο, να μην είναι χειμώνας Εκείνος ο ιστορικός τύπος, να μην είναι χειμώνας, γιατί αν φύγετε από τα Ιεροσόλυμα, που θα πάτε όταν είναι χειμώνας, θα είναι και οι εχθροί, θα είναι και ο καιρός ο χειμωνιάτικος Ξέρουμε από την ιστορία ότι η άλωση της Ιερουσαλήμ έγινε τον Αύγουστο, δεν ήταν χειμώνας Και να μην είναι Σάββατο, γιατί απαγορεύεται να περπατήσει κανείς παραπάνω από δύο μίλια Δύο μίλια, έπρεπε λοιπόν εκείνοι που θα φεύγανε από την Ιερουσαλήμ, να μην ήτανε χειμώνας, να μην ήταν Σάββατο, για να μπορούν να φύγουνε

Βέβαια, σας είπα Αύγουστο, εκεί έχουμε την άλωση, αλλά εδώ αυτό που λέγει ο Χριστός, δεν το λέγει για εκείνους που θα ήταν μες στην πόλη Αλλά για εκείνους που θα ήταν μεν μες στην πόλη, αλλά θα έφευγαν πριν κλείσουν οι πύλες της πόλεως, για τους Χριστιανούς, γι' αυτό το έλεγε. Και εδώ βλέπουμε ότι είπε να προσευχηθούν. Ε, αυτό λέγει εδώ ο Άγιος Ανδρέας, να μην μπούμε σε πειρασμό, ώστε γνωρίζοντες την ασθένειά μας, διότι μπορεί να βρεθούμε σε πειρασμό και να πέσουμε, να πέσουμε, δηλαδή να μην μπορούμε να αντέξουμε σε εκείνα που θα μας βρουν, και να απαλλαγούμε από εκείνα που έχουν προφητευθεί, ώστε μήτε την έλευση του Αντιχρίστου να δούμε, ούτε τα έθνη Γωγ και Μαγώγ να δούμε την κίνησή τους, μήτε κανένα κίνδυνο θανατηφόρο που θα μπορούσε να μας βγάλει από το δρόμο της σωτηρίας.

Αλλά τι, ας έχουμε μόνο το μαρτύριο της συνειδήσεως κατά το δυνατόν φυλάττοντες άτρωτον, μόνο τη συνείδησή μας να λέμε τι είναι το καλό, τι είναι το κακό και να μην μπούμε μέσα στην περιοχή αυτών των δεινών που αναμένει η ανθρωπότητα Να σας έλεγα ότι και εμείς να ευχηθούμε αυτό, τουλάχιστον για την γενεά μας, το εύχομαι Γιατί όταν έλθουν εκείνοι οι φοβεροί πειρασμοί, δεν ξέρω αγαπητοί μου, ούτε για τον εαυτό μου γνωρίζω τι μπορώ και πώς μπορώ να σταθώ

Μετά το τέλος της ιστορίας και κατά τη διάρκεια που έδρασε όπως είδαμε ή θα δράσει, έδρασε και δρα ακόμη Το Ευαγγέλιο του Χριστού και η πίστη, ταυτοχρόνως όμως και ο διάβολος και το πνεύμα του Αντιχρίστου και ο Αντίχριστος έρχεται να κλείσει ολόκληρη ιστορία με την καθολική κρίση που θα ασκήσει ο Χριστός σε ολόκληρη την κτιστή, ορατή και αόρατον δημιουργία του Διότι την ημέρα εκείνη θα κριθούν όχι μόνο οι άνθρωποι, αλλά και οι δαίμονες και ο διάβολος Εξάλλου το είπαμε προηγουμένως, όταν θα ριφθεί ο διάβολος εις την κόλαση Πηγαίνετε λέει στην κόλαση που ετοιμάστηκε δια τον διάβολο Δεν λέγει ο Απόστολος Παύλος ότι οι Άγιοι κρινούσιν αγγέλους

Θα κρίνουν αγγέλους, ποιους αγγέλους, τους πεπτωκότας αγγέλους, τους δαίμονες Θα κρίνει λοιπόν ο Χριστός, ορατά πλέον εμφανιζόμενος, το υπογραμμίζω, ορατά εμφανιζόμενος, θα τον δει κάθε πάσα σαρξ, κάθε άνθρωπος και οι δαίμονες θα δουν τον Χριστό, θα τους κρίνει όλους, ορατή και αόρατος δημιουργία Παγκόσμιο κριτήριο, φοβερό, φοβερό Ακούστε, περιγράφει αυτό το παγκόσμιο κριτήριο, ο Ευαγγελιστής Ιωάννης παρακάτω

Είδον θρόνον μέγαν λευκόν και τον καθήμενον επ' αυτώ, ου από προσώπου έφυγε η γη και ο ουρανός και τόπος ουχ ευρέθη αυτοίς, και είδον τους νεκρούς, τους μεγάλους και τους μικρούς, εστώτας ενώπιον του θρόνου, και βιβλία ηνοίχθησαν, και άλλο βιβλίον ηνοίχθη, ο εστιν της ζωής, και εκρίθησαν οι νεκροί εκ των γεγραμμένων εν τοις βιβλίοις κατά τα έργα αυτών.

Και έδωκεν η θάλασσα τους νεκρούς τους εν αυτή, και ο θάνατος και ο άδης έδωκαν τους νεκρούς τους εν αυτοίς, και εκρίθησαν έκαστος κατά τα έργα αυτών, και ο θάνατος και ο άδης εβλήθησαν εις την λίμνην του πυρός, ούτος ο θάνατος ο δεύτερος εστίν, Και ει τις ουχ ευρέθη εν τη βίβλω της ζωής γεγραμμένος, εβλήθη εις την λίμνην του πυρός. Να σας το αποδώσω απλά. Είδα θρόνο μεγάλο, άσπρον, να κάθεται επ' αυτού ο καθήμενος. Δεν λέγει ποιος. Υπονοείται ο Χριστός.

Όταν ενεφανίστη το πρόσωπό του, από μπροστά του έφυγε η γη και ο ουρανός, ολόκληρη δημιουργία και τόπος δεν βρέθηκε για αυτούς

Είδα τους νεκρούς και τους μεγάλους την ηλικία και τους μεγάλους τα αξιώματα και τους μικρούς την ηλικία και τους μικρούς και ασήμους ανθρώπους

Όλοι αυτοί να έχουν αναστηθεί και να στέκονται μπροστά στο θρόνο. Ανοίχθηκαν βιβλία και ένα άλλο βιβλίο ανοίχθηκε που είναι της ζωής. Η γραμμένη εκείνη που θα είναι για την αιώνιο ζωή. Και κρίθηκαν οι νεκροί σύμφωνα με τα γραμμένα στα βιβλία κατά τα έργα τους.

Η θάλασσα έδωκε τους νεκρούς της, αυτοί που πνίγηκαν στη θάλασσα, αυτούς που έφαγαν τα ψάρια. Και ο θάνατος και ο Άδης, αυτοί που ήσαν στον Άδη, έδωκαν τους νεκρούς των, άδειασε ο Άδης, καθολική Ανάστασις, και κρίθηκε ο καθένας κατά τα έργα του.

Και ο θάνατος πια και ο Άδης άχρηστα πετάχτηκαν στη λίμνη του Πυρός, που είναι ο δεύτερος θάνατος, προσωποποίησις εδώ, θα τα αναλύσω μετά όμως. Εις την αιωνία κόλαση, όποιος δεν βρέθηκε στο βιβλίο της ζωής γραμμένος, αυτός πετάχτηκε στη λίμνη της φωτιάς, στην αιωνία κόλαση. Εικόνες φοβερής μεγαλοπρεπείας αγαπητοί μου, φοβερής, αλλά και λιτότητος, διότι ο Ευαγγελιστής Ματθαίος, όταν μας περιγράφει την κρίσιν στο 25 κεφάλαιο του, την παρουσιάζει όχι πάρα πολύ λιτή, απλή.

Εδώ υπάρχει μία λιτότης, αλλά αυτή η φοβερή μεγαλοπρέπεια.

Ας δούμε το ιερό κείμενο στα λίγα λεπτά που μας μένουν.

Θρόνον μέγαν, λευκόν και τον καθήμενον επ' αυτού, ου από προσώπου έφυγε η γη και ο ουρανός και τόπος ουχ ευρέθη αυτοίς. Ο θρόνος αυτός που βλέπει ο Ευαγγελιστής Ιωάννης δεν είναι ο επουράνιος θρόνος που είδε στο τέταρτο κεφάλαιο της Αποκαλύψης όταν ανοίχθηκε ο ουρανός.

Ανοίχθηκε λέει ο ουρανός, πύλη στον ουρανό και είδα θρόνον, δεν είναι αυτός ο θρόνος στον ουρανό, είναι αυτό που γράφει ο Απόστολος Παύλος. Ακούσατε το, Α' Θεσσαλονικείς 4,16, ότι αυτός ο Κύριος καταβήσεται από ουρανού, θα κατεβεί από τον ουρανό, πού θα σταθεί, στη γη, όχι.

Και οι νεκροί εν Χριστώ αναστήσονται πρώτον, έπειτα εμείς οι ζώντες, εμείς που θα ζούμε τότε, οι περιλειπόμενοι που θα έχουμε μείνει στη ζωή, άμα συγχρόνως, συν αυτοίς, με τους νεκρούς που αναστήθηκαν.

Εδώ ο Απόστολος βέβαια μόνο μία πτυχή αναφέρει, αυτοί που θα σωθούν, δεν τον ενδιαφέρουν για μια στιγμή οι αμαρτωλοί. Αρπαγησόμεθα εν νεφέλαις, θα αρπαχθούμε με σύννεφα, δεν θα είναι σύννεφα αποτελούμενα από σταγονίδια.

Θα είναι η νεφέλη εκείνη που υπέλαβε, σήκωσε τον Κύριον, όταν ανελαμβάνετο εις τον ουρανό, είναι όχημα, εικόνα θείου οχήματος, θείας δόξης, θα μας παραλάβει δόξα, θα μας παραλάβει δόξα, όπως των πτωχών εκείνων Λαζάρων, άγγελοι λέει πήραν την ψυχή του, γιατί άγγελοι λέει ο Ιερός Χρυσόστομος, ένας δεν μπορούσε, τι, μισούσαν; Όχι, τιμής ένεκεν.

Δόξα, αρπαγησόμεθα εν νεφέλαις, εις απάντησιν του Κυρίου, για να προϋπαντήσουμε τον Κύριον, εις αέρα, δεν λέει στον ουρανό, λέει εις αέρα, και ούτω πάντοτε συν Κυρίω εσόμεθα, πάντοτε συν Κυρίω εσόμεθα, θα είμαστε πάντοτε με τον Κύριο εκεί στον αέρα, όχι, η συνάντησις θα γίνει στον αέρα, όταν λέει αέρας, προσέξτε εδώ, θα πει, ένα σημείο μεταξύ ουρανού και γης. Συνεπώς, ο θρόνος του Κριτού δεν θα είναι ο θρόνος που είδε ο Ιωάννης, όπως σας είπα, στον ουρανό. Δεν θα είναι ούτε στη γη, αλλά θα είναι ο θρόνος του Κριτού, που μας λέγει πάλι το πρώτο κεφάλαιο της Αποκαλύψεως. Θα τον δουν όλοι. Και εκείνοι που τον εξεκέντησαν. Και εκείνοι που τον ελόγχισαν. Και τον ελόγχισαν όχι εκείνοι ένας δυο στρατιώτες.

Όταν ήθελαν να διαπιστώσουν οι άνθρωποι, στρατιώτες ήσαν, Ρωμαίοι μάλιστα, διαταγές εκτελούσαν, μάλιστα αυτοί μπορεί να γίνουν και χριστιανοί αν το θέλετε. Ο Λογγίνος, κατά την παράδοση Λογγίνος έλεγε το, ο εκατόνταρχος, είναι σήμερα η γιορτή του, κατά συγκυρία, σήμερα είναι του Αγίου Μάρτυρος Λογγίνου του εκατοντάρχου.

Είδατε είναι χριστιανός και γίνεται μάρτυς; Μπορεί και εκείνοι οι άλλοι λογχιστές να γίναν μάρτυρες, είναι εκείνοι που ελόγχισαν και λογχίζουν μέσα στην ιστορία και ανασταυρώνουν κατά τον Απόστολο Παύλο που γράφει στους Φιλιππησίους, ανασταυρώνουν τον Χριστό με την απιστία τους, την αθεΐα τους, τον πόλεμό τους εναντίον της Εκκλησίας και τη βρωμική ζωή τους.

Θα τον δουν λέγει, όψονται εις ον εξεκέντησαν, φοβερό, άρα αυτή η θέα, θα είναι κάτι μεταξύ ουρανού και γης, διότι δεν μπορεί να κατεβεί από τον ουρανό, συγγνώμη, οι εκφράσεις αυτές, συγγνώμη, καταβήσεται από ουρανού, αρπαγησόμεθα εν νεφέλαις, δεικνύουν τη συνάντηση ότι είναι μεταξύ γης και ουρανού, αλλά εκείνο το, και ούτω πάντοτε εν Κυρίω εσόμεθα, δείχνει ότι δεν μπορεί η Βασιλεία του Θεού να είναι εκεί στον αέρα αναμφισβήτητα.

Άρα λοιπόν σημαίνει ότι ο θρόνος του Κριτού θα είναι κάπου μεταξύ ουρανού και γης.

Ο Χριστός βεβαίως θα έρθει από τον ουρανό. Και όταν λέγει θα έρθει από τον ουρανό σημαίνει ότι δεν θα είναι στον ουρανό. Γιατί επιμένω τόσο πολύ θα μου πείτε; Επιμένω γιατί υπάρχει η αιρετική θέση στον χιλιαστών, που λέγουν ότι ο Χριστός θα έρθει εδώ στη γη και ότι δεν θα τον δούμε, θα είναι λέει αόρατος, αλλά και τα λοιπά.

Θα έρθει εδώ στη γη. Ήδη λέει ήρθε ο Χριστός στη γη και μάλιστα από τον περασμένο αιώνα, έγινε η Δευτέρα του Χριστού Παρουσία, θα γελάσετε. Από πού το βγάζετε, χιλιαστέ, ότι ήρθε ο Χριστός; Από την εφεύρεση, λέει, της ραπτομηχανής, από την εφεύρεση του ότι βγάζουμε βούτυρο από το γάλα, Και κάτι άλλα. Δεν είναι δικά μου αυτά, είναι δικά τους, είναι δικά τους. Θα μου πείτε, μα είναι αστεία. Θέλει να πει εκεί το εξής, οι διάφορες εφευρέσεις, που δείχνουν βελτίωση του πολιτισμού, και τι σχέση έχει η βελτίωση του πολιτισμού; Σήμερα έχουμε πυρηνική ενέργεια, θα πει ότι ήρθε ο Χριστός; Τον κόκλουνε ήρθε, λέγει αοράτος, ήρθε αοράτος. Αυτά είναι τα παραμύθια της χαλιμάς. Ο Χριστός μας είπε, ακούστε τι μας είπε, θα σας πουν εδώ ο Χριστ

Ορατός ο Χριστός, αόρατος ο Χριστός, ορατός στην έρημο, ορατός στα ταμεία, μη πιστέψετε, μη πάτε, μη κινηθείτε. Και λέγει ο Κύριος, Ματθαίος 24-27, Εάν ούπωσιν υμίν, ιδού εν τη ερήμω εστί, μην εξέλθητε, ιδού εν τοις ταμείοις, μη πιστέψετε. Ώσπερ γαρ η αστραπή εξέρχεται από ανατολών και φαίνεται έως δυσμών, ούτως έσται και η παρουσία του Υιού του ανθρώπου Όπως η αστραπή όταν αστράψει φαίνεται σε όλο τον ουρανό Από την Ανατολή στη Δύση, θα πει έτσι θα φανεί και η παρουσία του Χριστού Θα είναι ορατή, και επιμένω ακριβώς για να μην παρασυρώμεθα από τους αιρετικούς που λέγουν τις φλυαρίες τους Ο θρόνος είναι μέγας

Γιατί είναι μέγας; Διότι όπως λέγει ο Άγιος Αρέθας, μέγας και ο έποχος αυτού, μέγας και εκείνος που κάθεται στον θρόνον αυτού, είναι δε λευκός Η λευκότητα του θρόνου εκφράζει το μεγαλείο του Θεού, το δίκαιο της κρίσεως, αλλά και τις αρετές των Αγίων, όπως λέγει ο Αρέθας Διότι πάνω σε αυτές τις αρετές, την αγιότητα, δίκην θρόνου των αγίων τις αρετές, ενθρονίζεται, κάθεται ο Θεός Ο εν αγίοις αναπαυόμενος, ο Θεός, ο Άγιος, ο εν αγίοις αναπαυόμενος, αυτός που αναπαύεται εις τους αγίους του Και ποιος είναι ο καθήμενος; Δεν μας είπε μέχρι τώρα των καθημένων το όνομά του Δια το μυστηριωδέστερον και το υποβλητικότερον, το όνομα του καθημένου παραλείπεται. Αλλά σαφώς είναι ο Χριστός. Διότι εκείνος είπε θα έρθει να κρίνει τον κόσμο, και στον Ευαγγελιστή Ματθαίο μας το λέγει σαφώς, όταν έλθει ο Υιός του ανθρώπου, είδατε, με την ανθρωπίνη του φύση, την ανθρωπίνη του φύση, αυτά βέβαια δεν έπρεπε να σας τα λέγω, τα ξέρετε,

Αλλά δεν πειράζει, επαναλαμβάνομαι για μια εδραίωση Ο Χριστός την ανθρωπίνη του φύση δεν την απέβαλε όταν ανέβηκε στον ουρανό Όπως λέγουν οι χιλιαστές και οι αιρετικοί, και μερικοί προτεστάντες το λέγουν αυτό Και μερικοί προτεστάντες δεν το λέγουν Ο Χριστός διατηρεί την ανθρωπίνη του φύση Δεν είναι ένα στοιχείο η ανθρωπίνη φύση που στάθηκε ένα εργαλείο για να φέρει την λύτρωση με τη σταυρική θυσία Και είναι άχρηστη η ανθρωπίνη φύσις του Χριστού. Είναι το πρώτο σχέδιο του Θεού, δια αυτής της ανθρωπίνης φύσεως να αναθεί ολόκληρη τη δημιουργία του. Είναι το πρώτο θέλημα, ο Σταυρός είναι το δεύτερο θέλημα. Έτσι, ο Χριστός θα διατηρεί την ανθρωπίνη του φύση εις τους αιώνας των αιώνων. Όταν έλθει λοιπόν ο Υιός του ανθρώπου, δηλαδή, εγώ όταν θα έρθω ως άνθρωπος,

Αλλά και ο ίδιος μας είπε ότι, Ιωάννης 5, 22, ο Πατήρ κρίνει ουδένα, αλλά την κρίσιν πάσαν δέδωκε τω Υιώ. Δεν κρίνει κανέναν ο Πατήρ, όλη η κρίση ανήκει εις τον Υιόν, τον ενανθρωπίσαντα Υιόν, όχι τον Θεόν Λόγον, αλλά τον Θεόν Λόγον που ενανθρώπισε. Δεν είπε ο Χριστός μετά την Ανάστασή του, εδώ θυμηθείτε, Μου δόθηκε πάσα εξουσία, είναι στο πρώτο κεφάλαιο των Πράξεων, εδόθη μοι πάσα εξουσία εν ουρανώ και επί γης. Εν ουρανώ και επί γης σημαίνει θα κρίνω ζώντας και νεκρούς, θα κρίνω ανθρώπους και δαίμονες, γενικώς ο καθολικός κριτής. Είναι σπουδαία αυτά αγαπητοί μου, να ξέρουμε ποιος είναι ο Χριστός μας, ακούσατε ποιος είναι ο Χριστός μας

Και να μην τον λένε στα παιδιά ο Χριστούλης, δεν είναι ωραίο, δεν είναι ωραίο αυτό, να λένε ο Χριστός, μη λέμε ο Χριστούλης, τρυφεροποιούμε ονόματα που είναι, ή ο Θεούλης, γιατί το παιδί μετά νομίζει πως ο Θεούλης είναι κανένα γεροντάκι, κανένα ανθρωπάκι, κανένα ο Θεός και το παιδί να αισθάνεται βαρύς, δεν είναι καταπίεσις, δεν είναι αυτές οι φλυαρίες της συγχρόνου ψυχολογίας και παιδαγωγικής, μη πεις ο Θεός ο φοβερός που προκαλεί φόβο, ναι, ναι, ναι, γιατί δεν έχουμε τον φόβον του Θεού, γι' αυτό βρίζομαι σήμερα τον Θεόν και έχουμε κάνει ανάστατη την κοινωνία των ανθρώπων, ο Χριστός, ο Θεός.

Έτσι λοιπόν, ο Πατήρ δεν κρίνει, ο Υιός κρίνει τα πάντα Εδώ λέγει ότι από το πρόσωπο του οποίου φεύγει ο ουρανός και η γη Τι σημαίνει πρόσωπον; Όταν εμφανίσει το πρόσωπο του Χριστού, θα εμφανιστεί, θα φύγει λέει ο ουρανός και η γη Περίεργο, πρόσωπο σημαίνει Δευτέρα του Χριστού Παρουσία.

Το λέγει έτσι ο Άνθιμος Ιεροσολύμων, ότι πρόσωπον Θεού εστί η Δευτέρα Αυτού Παρουσία. Αλλά τι σημαίνει ότι έφυγε ο ουρανός και η γη και τόπος δεν βρέθηκε για αυτά, δηλαδή δεν υπάρχει ένας τόπος εκεί να πάει ο ουρανός και η γη;