The Revelation of John 75

This English transcript is an automated translation of the original Greek lecture. It may contain errors; the unchanged Greek original is the authoritative text.

As you will remember, after the laments of the kings, the merchants, and the sailors, amid all the dreadful things that were heard concerning the final destruction of Babylon, there now comes something like an oasis, a heavenly interlude, to be heard, an echo of heaven. It is the voice of the Saints and of all the heavenly beings, especially in view of the fact that what will follow is the last act of the Apocalypse, which is the final and definitive judgment.

After these things, I heard as it were the voice of a great multitude in heaven, saying, Alleluia; salvation, and glory, and power belong to our God. Chapter nineteen, verse one.

Who is this multitude? They are the angels; they are, as we shall see a little further on, the twenty-four Elders, the Saints, all of heaven.

And they chant, Alleluia, that is, praise the Lord; three times they chant the Alleluia, as you will see further on in the Holy text, in honor and glory of the Holy Triune God. As Andreas of Caesarea says, it is sent up to God in threefold form, on account of the three-hypostatic single Godhead of the Father and of the Son and of the Holy Spirit; in honor and glory of the Holy Triune God they say the Alleluia three times.

Alleluia, as you know, is that well-known liturgical exclamation which we meet twenty-four times in the Psalms, and in the New Testament we meet it four times.

What follows the doxology of the Alleluia is the ascription to God: the glory, the power, and the salvation.

Salvation is the result of the power of God, and therefore it brings forth the glory of God.

For true and just are his judgments, for he has judged the great harlot, who corrupted the earth with her fornication, and he has avenged the blood of his servants at her hand. Nineteen, two. For the judgments of God are true and just, because he judged the great harlot who corrupted the earth with her fornication, and God avenged the blood of his servants, the faithful, the Christians, at the hand of this harlot woman.

This position here is an answer given to the prophetic words of the Lord Jesus that are found in the Gospels, in Luke eighteen, seven; and which, as you may have noticed, we have often cited in parallel from the Gospels, in order in this way to confirm the main point in the book of the Apocalypse.

Because the book of the Apocalypse is attacked by many, we therefore refer in parallel to the Gospels and to the rest of Holy Scripture, so that the book of the Apocalypse may be secured. What does it mean here that the judgments of God are true and just, and that he now judges the great harlot, and that Christ avenges the blood of the Christians?

Listen to how he says it in the Gospel according to Luke. And shall not God, he is speaking on the subject of persistent prayer there, with the Unjust Judge, in the Parable of the Unjust Judge. And shall not God avenge his own elect, who cry out to him day and night, though he bears long with them?

I tell you that he will avenge them in haste; nevertheless, when the Son of Man comes, will he then find faith on the earth? When, through our prayers, we call upon his help, to be delivered from his enemies, his own enemies, always in reference to matters of faith, he will not delay; he himself says it, in haste he will come, and he will come for every faithful one. This in haste is relative.

The Church, for example, was entreating Christ to be delivered from the persecutions. And of course the deliverance came at the beginning of the fourth century after Christ. You will say to me, how many generations passed until the beginning of the fourth century? Undoubtedly many.

But this in haste, my dear ones, is not measured by human life, but by eternity, by history and by eternity. For even historically, we would say, the one hundred and two hundred and four hundred years are nothing.

Let us know this, because many times we think that we ought to measure things according to the span of human life.

But the point, the Lord says, is not here; the point is not whether God will avenge the blood of his martyrs upon the earth, the point is not here. God is faithful, faithful is God; it is impossible for God to lie, as we saw today in the Epistle to the Hebrews, in the Apostolic reading we heard this morning, it is impossible for God to lie. So the point lies somewhere else; that is why he says here nevertheless; that is, these things I have assured you of, do not place the weight there, the weight lies somewhere else: nevertheless, when the Son of Man comes, will he then find faith on the earth? When I return to the earth, to judge the earth and to take up my faithful, as he said to his disciples, I will go away and I will return and I will take you up. So that he may take up his faithful, the meeting in the air of which the Apostle Paul speaks, he will look for faithful ones. That is where the point lies. He will look for faithful ones.

My dear ones, be assured, God will vindicate us, but in order to vindicate us we must be faithful, and we must await and wait and be standing upright at every moment. Remember, please, the Parable of the Ten Virgins; they had kept their oil ready for the reception of the bridegroom; they fell, it says, asleep, because they grew drowsy, for the bridegroom tarried.

You know what the ten virgins are: they are all Christians, five foolish, five wise. The fact that he sets five and five means that he wants to remove any suspicion of percentages of people who will be saved, lest we say that two will be saved and eight will go to Hell; no, he sets five and five precisely to remove this suspicion. And what happens there? The foolish virgins, the fact that all ten are virgins means that they have the Christian quality.

But foolish, however; what does foolish mean? They had not worked at their spiritual life, they did not cultivate faith, love, and hope. That is, they did not cultivate their spiritual life; this means they have no oil, it means they do not have the Spirit of God.

They did not manage in their life, they did not take care in their life to have the Spirit of God. The others had oil, they had the Spirit of God; they all grew drowsy, because the bridegroom was slow to come, which means that a single human life cannot wait out the coming of Christ; this human life will come to an end and we die, yes, we die.

So they all fell asleep — you saw it, they fell asleep; death is a sleep. A voice was heard in the night: Behold, the Bridegroom is coming; go out to meet Him. They all woke up — the Resurrection of all, of the pious and the impious alike. What did the foolish Christians do? At that hour they went looking for oil. That is, they had nothing. And the others, the wise ones — that is, the Christians who took care during this present life — what did they do? They lit their lamps at once. That is, each one presented something. She presented the fruits of her labor. She presented the Spirit of God that she had. And then the foolish ones hurried off to go and find some. To find what? They were left outside the bridal chamber. This is the matter that concerns us, my beloved. Not whether Christ will come. Not whether He will avenge the blood, the blood lost, the blood poured out upon the earth, of His Saints and His Martyrs. That will happen for certain.

This is why the Lord says: But when the Son of Man comes upon the earth, will He then find faith on the earth? In any case, as I read to you earlier from the sacred text of the Apocalypse, it is explained in this way: when the multitude says that true and righteous are His judgments, the giving of glory to God is explained, because in His true and righteous judgments He judged the Saint-slaying Babylon.

And I will not fail to tell you once more — I have said many things, and I have told you this, and I will repeat it in the future as well — that, as Arethas says, Babylon is not the old and ancient Babylon, nor is it Rome, neither old Rome nor new Rome, but it is the corrupt world.

Of course, the old Babylon and the old Rome were types of the corrupt world. But what is meant is the corrupt world, which does not accept Christians, does not accept the Gospel, and which creates troubles for Christians and persecutions, even to the shedding of blood.

And secondly they said, Alleluia, and her smoke rises unto the ages of ages. For the second time the multitude says, Alleluia, and the smoke of the city rises, he says, it rises — pay attention — unto the ages of ages. This description goes beyond the image, because a city that is set on fire cannot possibly keep burning unto the ages of ages. What does it mean here? We see this: that the giving of glory is repeated at the sight of the destruction of Babylon, which is never again going to come back to life and repeat this filthy behavior of hers.

The smoke of this fire-consumed city recalls the smoke of the burning of Sodom and Gomorrah, which is nothing other than the type of eternal Hell. For this reason it says unto ages of ages. As I told you, it goes beyond the image, it goes beyond time and leaps into eternity.

And this shows that Babylon under punishment is the world that is cast into the lake that burns with fire and brimstone, which is the type of eternal Hell.

And the twenty-four elders and the four living creatures fell down and worshipped God who is seated upon the throne, saying, Amen, Alleluia. Revelation 19:4. Here again, my beloved, we see in the foreground this cherished image of the twenty-four elders and the four living creatures who liturgically frame the throne of God.

This image is so beloved, so beloved liturgically, as I told you. Do you want to live it? It is in our hands. Pay attention to this: every Divine Liturgy is a repetition of this heavenly image. It is the throne; and around the throne of Christ is the Holy Table, Christ laid upon it, Christ at rest.

In His awesome Mysteries, in the forms of the Bread and the Wine, His body and His blood.

Angels surround the Holy Table in honor of Christ, of Christ laid upon it. A devout soul lives these things, because it knows that this is truly how it is. They escape our senses; but a person who wants to live all this liturgically can live it, even to the point of being shaken to the core.

And there are not a few of those Saints who, while they were serving the Liturgy, lived this heavenly liturgy — like Saint Spyridon. He saw it; his troparion, his apolytikion says, he concelebrated with angels.

Saint John Chrysostom says, "I know a certain man" — and it seems he is speaking of himself, for he carefully hides who he is — "a man who, I assure you," said Saint John Chrysostom, "concelebrated with the angels." My beloved, when the faithful person holds himself together, when he keeps himself in check, when he gathers himself and loves the Lord deeply, he lives out this liturgical image of heaven. "And a voice came out from the throne, saying: Praise our God, all you His servants, and you who fear Him, both small and great."

19:5

A voice came out, he says, from the thrones, which said: Praise, hymn, glorify God, you His servants and you who fear Him, both small and great. Andreas of Caesarea writes only this: And the throne of God is the Cherubim and the Seraphim.

By this they are being urged to praise Him: not only the great accomplishment, but also the small one, each person according to his own strength, as is fitting for him. In other words, the voice that came forth from the throne of God, what voice is this? It is the voice of the Cherubim and the Seraphim.

That is, these heavenly powers say, 'Praise God.' This is the voice that went out, and what do they command? That not only the great but also the small should sing praise to God. Who are the great and who are the small? The great and the small in the attainments of holiness. Those who accomplished whatever they accomplished in this present life, and they are all within the realm of the Kingdom of God.

The reason for this heavenly summons, which the heavenly powers of the Cherubim and the Seraphim utter, that God be hymned, is that God is now putting an end to evil, and the hour of moral order is coming.

Because sin entered in, the devil, and threw everything into disorder. Now an end is being put to it. For this reason it is asked that God be hymned by the Cherubim and the Seraphim. These ask the Saints of Heaven to hymn God.

And I heard, the sacred Evangelist continues, as it were the voice of a great multitude, and as the voice of many waters, and as the voice of mighty thunders, saying: Alleluia, for the Lord God the Almighty has reigned. Let us rejoice — let us rejoice, in the subjunctive, let us rejoice; let us rejoice and exult, and let us give the glory to Him, for the marriage of the Lamb has come, and His wife has prepared herself.

In response to that angelic voice which came from the thrones, the whole voice of the Church becomes one voice together with the heavenly powers, a voice whose intensity is compared to three images. First, to the falling of many waters; you have seen, if we go to a waterfall, what a roar it makes. Second, to the voice of a great crowd, the way people shout inside a stadium, the way the crowd roars. And third, to mighty thunder. This is how the voices of the whole Church and of the angels are compared, as they are called to sing the praise of God.

My beloved, allow me here to invite you to something, because it says let us rejoice; I rejoice and let us be glad. Come, let us too take some joy in this oneness of mind among all the beings of God. See how all the beings of God rejoice; see how of one mind the beings of God are. They all think the same.

And here one sees a unity. One sees that among the good things of the Kingdom of God is this love poured out everywhere and this oneness of mind poured out everywhere. It is not that one has this and another has that. It is what the Evangelist Luke says in the Acts, that the multitude of those who believed were of one soul and one heart.

How much more so, if this multitude is now in heaven; the soul and the heart are one, the voice is one. This, then, is that unity, the heavenly unity, which truly gives the joy of the Kingdom of God.

Would you like us to try it? I invite you to something. You will tell me it is very difficult, yet I invite you, in a small ecclesial community which is your home, the church in the home: when husband and wife are of one mind, and the children are of one mind, and all say the same thing, all agree on the same thing, tell me, within that home what reigns? What reigns? I know, someone will tell me it would be a very dull thing for there to be oneness of mind, whereas contrast is something that gives tone to a group of people. No, my beloved.

Contrasts, in this case, have no place at all. We can have contrast in other things, just as we have the variety of colors in their contrasts, which give the beauty of the whole picture. But that is another matter. So here too we will have the same thing in the family. There is the father. The father is not the mother. There is the mother. The mother is not the children. Each one is a color. Each one is a sound. But all these sounds give a harmony. All these colors give a painting.

Within a painting we surely have many colors, but we have harmony. Within a concert we have many sounds, but we have harmony. So it is not that contrast where I would say, no, it is not like this.

I will do my own will, supposedly to give life and tone within a group. That is demonic possession. That is demonic possession. One sees that within demonic groups of people, that is, where the devil rules, you see these people can never come to an understanding.

One says eggs and the other says baskets. One says alpha and the other says omega. I beg you, look how beautiful this image is within the home, the church in the home. The care of the ancient Church was precisely this: to create the church in the home, and the whole body of the churches in the home made up the Church with a capital E.

Today we have this calamity in our Church. What calamity? We feel that things have frayed, have gone flat, have been laid waste. Do you know why? Because we did not cultivate the church in the home.

I make an appeal to your love, each one of you, and especially if both husband and wife are here, talk this over, discuss it, and say how we can make our home a paradise, a corner of God's Paradise, a church in the home. I assure you, this is your most positive contribution to the work of the raising up and the rekindling of our Church.

The content of the doxology of all these is the proclamation that the Lord God the Almighty has begun to reign, that is, that God becomes Lord of his creation, and a moral Lord as well,

and to whom the Alleluia belongs. Is the Lord not God of his creation? When the Lord names the devil the ruler of this world, and says that the ruler of this world shall be cast out, shall be thrown out, is the Lord not God of his creation?

He is, my beloved, and he remains the Lord of his creation. But when God makes free existences, free beings, when these beings freely give themselves to God, then he governs their hearts as well.

Consequently, he is creator, forgive me, he is Lord, not only of creation by nature, but now he is also the moral Lord of the rational beings. In this sense, once evil is at last definitively confined and cast into the eternal fire, as we shall see in the chapters that follow, then the Saints have nothing left to do but to glorify God, because now God becomes Lord Almighty of this creation of his and of the hearts of the rational beings.

The whole Church calls upon itself to rejoice and to give glory to God for one all-great event. And this all-great event is the very thing that constitutes the meaning of history: the marriage of the Lamb with the bride, the Church, that is, with the faithful, with human beings, and through the Church with the created material creation.

This is the meaning of the Incarnation of the Son of God; this is the meaning of the existence of the world; this is the meaning of history. This is the last, all-great event. And of course the Evangelist will speak to us of this event in the twenty-first chapter, first God willing in the coming year, if God wills and we are alive. For these last two or three chapters, chapters 20, 21, and 22, the force of the Apocalypse is a true delight.

It is the very cream of spirituality, where one sees the Church of history passing over into eternity. And you see this passage from history into eternity. And one sees, with incomparable images of description, the Church of eternity being described, that is, of this Kingdom of God now, triumphant unto the ages of ages. If God counts us worthy to reach this chapter. Of course, there the Evangelist will speak in detail of this marriage of the Lamb with the Church. Yet now, after the manner of the prophet, an announcement beforehand is made, one that prepares the reader to enter into the meaning of these things.

When it says the marriage of the Lamb, the marriage of the Lamb, what does this mean? Andreas of Caesarea says: by the marriage of the Lamb he means the joining of the Church to Christ. It is the joining, the union of Christ and the Church, that is, what I told you: the incarnate God who is united with human beings, and through human beings with the material creation, and now he is God with his creation, always without confusion, the One who abides unto the ages of ages.

And the mystery of this joining is expressed through marriage. And if you will, this marriage, the other mystery, expresses this great mystery of which Paul also speaks. I say this mystery is great in respect of Christ and of the Church. Which mystery? The mystery of the union of Christ and the Church. This is what the word now concerns in the book of the Apocalypse. And the image and type of this great mystery is the other mystery: the union in marriage of man and woman. When I destroy the image, I offend the prototype. When I destroy a person, when I revile a person, I offend the image of God.

And through the image of God, the insult passes over, crosses over, to the prototype. And if I outrage marriage, if I take a divorce, if I live in adultery in any way whatsoever, then I outrage the Mystery of the union of Christ and the Church.

This is why adultery is a grave sin; it is not merely an isolated incident. Yet the half-seeing people who frame human laws speak of an emancipation from the sanctity of marriage, claiming that people may move freely within the bounds of marriage and live in adultery.

Surely they were never able to grasp the theological foundation of the Mystery of marriage. For what do they see in the Mystery of marriage? They see only a natural union and not a supernatural one. But the natural came to be for the sake of the supernatural, and not the supernatural for the sake of the natural.

And what does a merely natural view of marriage amount to? It is like taking my goat to the billy goat, forgive me. And another will take his goat to the billy goat, and the same billy goat serves many goats. Forgive me for my language, but that is how I would regard marriage in a purely natural way.

But it is not that. Marriage has a supernatural foundation, a theological foundation; it is what I told you. It comes to give us the image of that great Mystery of the union of Christ and the Church.

A union that will unfold on a boundless scale and be made manifest in the Last Things, within the Kingdom of God. This beautiful image of marriage we find already known in the Old Testament, and Saint John the Baptist already makes use of it.

But the Lord himself also uses the image of marriage in the Gospels. For example, Saint John the Baptist says, in John 3:29: 'He who has the bride' — and who has the bride, the Church? It is Christ — 'is the bridegroom.' He is the groom, he is the bridegroom.

'And the friend of the bridegroom' — and who is the friend of the bridegroom? It is John. 'And the friend of the bridegroom, who stands and hears him,' who stands and listens, 'rejoices greatly because of the bridegroom's voice.' I am the friend of the bridegroom, he says; I, John the Baptist, am the friend of the bridegroom, and I rejoice when I hear the bridegroom who has the bride, and I rejoice with great joy — a Hebraism — I rejoice with joy.

The Lord said, in Matthew 9:15, when at one point the company of his disciples was attacked by the spiteful Pharisees, because they do not fast while the disciples of John and of the Pharisees fast, he answered: 'Can the sons of the bridal chamber mourn as long as the bridegroom is with them?'

Is it possible for the sons of the bridal chamber, the children of the bridal chamber, to mourn? For what is fasting? It is mourning — listen to what fasting is: it is mourning. Can they mourn while the bridegroom is with them, for as long as the bridegroom is with them?

I am the bridegroom of the Church, I, Christ, and I am with them. So how then will they fast? He says further on: days will come, days will come when the bridegroom will be taken from them, he will depart. And then they will fast. You see how the Lord here names himself: the bridegroom.

But the place where we find a most intense image, so intense that one is astonished at the boldness of the imagery and at the boldness of likening it to marriage, is the book of the Song of Songs. This famous book, which one would wish to have the ability to analyze fully. And though it seems, when you read it, to be a book of erotic love, in reality it is nothing other than this union of Christ with the Church.

And what is this preparation of the wife of the Lamb, as it says, that is, of the Church? First of all it is the preparation in time. It is when the souls of those slain for the witness of Jesus Christ asked for vindication, as we read in the sixth chapter of the Apocalypse, verse 10; and they were given the answer to wait a little while, so that others of their brethren might be added, who would also give their blood for the witness of Jesus Christ.

So this is the first preparation, a first preparation in time. It is a matter of number: that the members of the Church become more and more. But there is also the preparation of clothing for the wife of the Lamb. The Sacred Text says again: And it was given to her, to this woman, the Church, that she should be clothed in fine linen, bright and clean. And the Sacred Evangelist interprets it: For the fine linen is the righteous deeds of the saints. But it is really the Angel who interprets it more precisely: It was given to her, he says, to be clothed in a bright, fine, clean garment. What is this fine linen? This color is the righteous deeds; it is the virtues of the saints. And this robe, in which the Church is clothed, the fine linen of the bright and the clean, stands in contrast to the robe of the other woman, the harlot, the great one, as you will remember.

And here one sees that, whereas there are the abominations — the abominations — the harlot woman here bears, it says, names of abominations, loathsome things; this woman, the Church, bears the righteous deeds of the saints. The coloring of her robe, the virtues of her saints, is the holiness of her saints. Truly, my dear ones, holiness is the robe that the saints take from this world while they yet live. And if you will, it is the only robe they take. A saint, however much you adorn him, will take nothing of the splendid garments with him. Neither if we give him a splendid funeral, nor if we do nothing at all, will he take any of these with him.

One robe he will take with him, a splendid one: holiness. The robe of holiness, the robe of the virtues. This is why the saints took care to weave, during the course of their earthly life, this robe with which they can pass through the tollhouse. The only robe; nothing else can they take.

But it says that it was granted, and it was granted to her, granted to her too, to be clothed in this splendid robe. It was granted — what does 'it was granted' mean? It means that the sanctification of the saints, of the Church, is the fruit both of the personal labor of the saints and of divine Grace. No one becomes a saint without the Grace of God; holiness within the Christian realm is never autonomous. If they tell you that there are remarkable people, with much virtue, but who are not within the realm of the Church, they have an autonomous holiness, cut off from God — for that is what autonomous means — an autonomous holiness, an autonomous virtue; and this, on the one hand, does not manage to reach any heights, and on the other hand does not pass through the tollhouse of death.

It is not saved, it does not enter the Kingdom of God. You know, I have heard this many times, and that is why I am telling you. We hear people who say — two categories of cases, I will tell you. The first: a woman says, my husband is much better than I am, but he does not come to Church.

What use is it to me? This goodness of his is inactive, useless. Did you hear what I said? Useless. This goodness of his does not pass over into eternity. And the other case: we see, she says, Freemasons, but they are very good people. I do not know how far they are or are not good people, but the point is that it is an autonomized goodness, supposing such a goodness even exists. Autonomized. It has no relation to the holiness of the saints of the Church. None whatsoever. Nothing of it is saved within the Kingdom of God. So let not such cases dazzle us.

I have told you this so that we may keep it in mind.

Here this 'it was given' means the Church is clothed, and what clothes her are the righteous deeds of the Saints, that is, the virtues of the Saints. The Apostle Paul expresses it beautifully in Ephesians 2:10. The Apostle says, 'For we are his workmanship' — we are God's creation — 'created in Christ Jesus.'

That we were created in Christ Jesus. He does not say 'in God,' he says 'in Christ.' I do not have time to expound all of this further, but it carries great weight. 'Unto good works' — with the purpose that we should have good works, holiness. So then, the reason God made us is that we should have holiness in Christ, holiness in Christ. 'Which God prepared beforehand, that we should walk in them.'

But as I explained to you earlier, regarding the image of the marriage between the Church and the Lamb, the holy Evangelist will return to it in his later chapters, and so I will of course not exhaust the subject here. And I continue with the sacred text.

'And he says to me' — and he says to me.

'Write: Blessed are they who are called to the marriage supper of the Lamb. And he says to me, These are the true words of God.' Revelation 19:9. And he says to me, write — the Angel says — write. Blessed is she who will be at the supper, called to the supper of the Lamb, to the marriage of the Lamb.

And he says to me, these words of God are true.

My beloved, since the hour of the marriage of the Lamb has come, the wedding table is already being set.

When it says, 'and he says to me, write' — and he says to me, write, because the things John sees he must write down — what does that mean? It means that the guiding angel instructs John to write about this blessed supper, so that when it is read, when it is read by the faithful of the Church militant, they may on the one hand bear with conscious, patient endurance the tribulations of the present age in which they find themselves, and at the same time prepare themselves for that heavenly supper.

That is why it says, write, so that this thing which is written may be read. The expression of the joy of the marriage of the Lamb — that is, of the union, as I keep telling you, of Christ and the Church — is shown here by a wedding table, that is, by the presence of the very Kingdom of God itself.

Many times the Lord spoke of this supper in the Gospels, many times. Such as the supper of the wedding of the King's Son, such as the supper to which three categories of people refuse to come — 'I have bought a field,' 'I have bought five yoke of oxen,' 'I have married a wife, I cannot come.' The Parable of the Ten Virgins. And also the parable of the prodigal son, that 'kill the fatted calf, come let us rejoice' deep within. All these, my beloved, are foreshadowings of that great supper. But above all, above all, it is the last supper that Christ held on earth — the so-called Mystical Supper that the Lord laid out for his disciples on Holy Thursday.

During which supper he also offered the supreme sacrificial offering — 'sacrificial offering' means a victim — namely himself, his body and his blood, that is, the Mystery of the Holy Eucharist; and all of this comes to show forth this blessedness of the Kingdom of God. It is noteworthy that neither the Lord nor the passage of the Apocalypse we are now analyzing speaks of 'ariston' — for as you will know 'ariston' in ancient Greek means the midday meal. There is the 'proariston,' the breakfast, the morning snack; there is the 'ariston,' the midday meal; and the 'deipnon,' the evening meal. In all the parables, and here now in the case before us, the Apocalypse, in the parables the Lord spoke, everywhere he speaks of a supper and not of a midday meal.

Does this strike you as odd? Listen to why. The reason is this. In the East, people are bent over working all day long, either in the fields or at their other jobs. And so there was no time left for them and their friends to gather together at one table. When evening came and their work was finished, they would all come together at one table, in one house, to eat. And as you know, in the evening people gather and share what is on their hearts. Pay close attention here: they gather and they talk over their concerns. It is a beautiful custom, one that is cultivated all the more in the East, this sitting down at table and talking together. Ah, whose little child is this?

It is, as I told you, a beautiful custom, conversing at table with one's friends in the evening. We think that a table is for having a good time, drinking wine and starting to sing.

This is a mistaken position, my beloved. At a table, an evening one especially, we can sit to eat and to converse. And indeed to discuss even serious matters. When I say serious, I do not mean financial matters, but I mean spiritual matters, serious matters. This is how we see they conversed in the East. Because they had the night before them and people had the leisure to converse. They were not pressed by having to open their shop in the afternoon and by the limited time of midday. For this reason the sacred text here speaks of a supper. Which means that the Kingdom of God too is called a supper.

Because after the labors of the day of this life, the whole family of God gathers to taste the blessedness of the Kingdom and to enjoy the ease of eternity.

What does the supper of Christ say? It is the feast of those being saved, those who will be saved; it is the harmonious joy and gladness in which all of them will attain their union with Christ the Savior, in his bridal chamber, when they enter.

But there is, my beloved, in the few minutes that remain to us, yet another supper — notice this — which is mentioned by the holy Evangelist in the same chapter, a little further down. It is in verses 17 and 18, and it is a dreadful table, a dreadful table.

I mention it here only for the sake of a comparison, because we will do the analysis there, God first, when we reach it. Listen: 'Come' — listen again, the divine voice — 'Gather to the great supper of God, that you may eat.' The voice is addressed to the birds of the heaven, to the ravens of the heaven. 'Come, that you may eat the flesh of kings, and the flesh of commanders, and the flesh of the mighty, and the flesh of horses and of those who sit on them, and the flesh of all, both free and slave, both small and great.'

Dreadful — O ravens, O ravens of the earth, come, gather, to eat the corpses of those men who set themselves against God. A dreadful table. I have told you the analysis; we will do it a little further down when we reach it, God first.

These two suppers symbolize the Kingdom of God and eternal Hell, and they call to mind the words of the Lord who said, 'And these shall go away into eternal punishment, but the righteous into eternal life' — the two suppers — and also the verdict, the condemning sentence, of that judgment which says, 'For I was hungry, and you gave me nothing to eat; For I was hungry, and you gave me nothing to eat,' and so on.

On this point, Saint Symeon the New Theologian most beautifully carries the theme over to the spiritual formation of each one of us, and in his fifty-seventh discourse he writes: 'Because I hungered for your return,' Christ says to each soul, 'and for your repentance, and you did not give me to eat and to satisfy my desire' — that is, you did not repent of your evil deeds — 'I thirsted for your salvation and you did not give me to drink; I was naked, stripped of your own virtuous deeds, and you did not clothe me with them; I was in prison, in the most cramped and defiled and dark prison of your heart, and you would not visit me and bring me out into the light.'

'I was sick, lying ill with the sickness of your own negligence and idleness, and you did not serve me with your good works. Therefore, depart from me.'

My beloved, we see here that, in contrast to the sinners, the righteous will not only have practiced love, but above all and chiefly they will have become honorable and useful vessels for the Lord, adorned so that the Holy Triune God may dwell within them, and members of the great body of Christ, the Church.

This is why the Apocalypse here calls them blessed and called, that is, invited. This is the fourth beatitude of the Apocalypse, and it counts as truly blessed those who will attain to this Kingdom of God.

As for the word 'called,' that is, invited, it is identical with 'elect.' For, keeping in mind the parable of the great supper that the Lord told, all were called, but not all responded; those who responded as called were also among the elect. That is why the angel chooses the beatitude of these called ones. 'This word that I am telling you is the true word of God' — I tell you truly, the words of God are true. But we will continue.

Όπως θα ενθυμείστε, από των θρήνων, των βασιλέων, των εμπόρων και των ναυτικών, εις όσα φοβερά ακούστηκαν, δια την οριστική καταστροφή της Βαβυλώνας, έρχεται ένα σαν όαση, ουράνιο διάψαλμα, να ακουστεί, ως αντίλαλος του ουρανού, είναι η φωνή των Αγίων, και όλων των ουρανίων όντων, και μάλιστα ενόψει ότι θα ακολουθήσει η τελευταία πράξη της Αποκαλύψεως που είναι η τελική και οριστική κρίση.

Μετά ταύτα, ήκουσα ως φωνήν όχλου πολλού εν τω ουρανώ, λεγόντων, Αλληλούια, η σωτηρία και η δόξα και η δύναμις του Θεού ημών. 19 κεφάλαιον, στίχος 1

Ποιος είναι αυτός ο όχλος; Είναι οι Άγγελοι, είναι όπως θα δούμε λίγο πιο κάτω, οι 24 πρεσβύτεροι, οι Άγιοι, όλος ο Ουρανός.

Και ψάλλουν, Αλληλούια, δηλαδή αινείτε τον Κύριον, τρεις φορές ψάλλουν το Αλληλούια, όπως θα δείτε στη συνέχεια του Ιερού Κειμένου, εις τιμή και δόξαν του Αγίου Τριαδικού Θεού. Όπως λέγει ο Ανδρέας Καισαρείας, τω Θεώ φησιν αναπέμπεσθαι τρισσώς, δια την τρισυπόστατον του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος, ενιαίαν Θεότητα, προς τιμήν και δόξαν του Αγίου Τριαδικού Θεού, τρεις φορές λέγουν το Αλληλούια.

Αλληλούια, όπως το ξέρετε, είναι αυτή η γνωστή λειτουργική επιφώνηση που στους ψαλμούς την συναντούμε 24 φορές και στην Καινή Διαθήκη την συναντούμε 4 φορές.

Συνέχεια της δοξολογίας του Αλληλούια είναι η απόδοσις του Θεού, η δόξα, η δύναμη και η σωτηρία.

Η σωτηρία είναι αποτέλεσμα της δυνάμεως του Θεού και συνεπώς αποφέρει την δόξα του Θεού.

Ότι αληθιναί και δίκαιαι αι κρίσεις αυτού, ότι έκρινε την πόρνην την μεγάλην, ήτις διέφθειρε την γην εν τη πορνεία αυτής και εξεδίκησε το αίμα των δούλων αυτού εκ χειρός αυτής. 19,2 Γιατί είναι αληθινές και δίκαιες οι κρίσεις του Θεού, γιατί έκρινε την πόρνη τη μεγάλη που διέφθειρε τη γη με την πορνία της και ο Θεός εξεδίκησε το αίμα των δούλων του των πιστών των χριστιανών από το χέρι αυτής της πόρνης γυναικός.

Η θέση σε αυτή είναι μια απάντηση που δίδεται εις τους προφητικούς λόγους του Κυρίου Ιησού που είναι εις τα Ευαγγέλια στο Λουκά 18,7 και που συχνά, αν έχετε αντιληφθεί, αναφέραμε παραλλήλως εις τα Ευαγγέλια για να δείχνουμε με τον τρόπον αυτόν το κύριο στο βιβλίο της Αποκαλύψεως.

Επειδή προσβάλλεται το βιβλίον της Αποκαλύψεως από πολλούς, έτσι παραλλήλως αναφερόμεθα στα Ευαγγέλια και στην λοιπή Αγία Γραφή για να κατοχυρώνεται το βιβλίον της Αποκαλύψεως. Τι σημαίνει εδώ ότι είναι αληθινές και δίκαιες οι κρίσεις του Θεού και ότι κρίνει τώρα την πόρνη τη μεγάλη και εκδικείται το αίμα των χριστιανών ο Χριστός;

Ακούσατε το πώς το λέγει στο κατά Λουκάν Ευαγγέλιο. Ο δε Θεός, αναφέρεται στο θέμα της επιμόνου προσευχής, εκεί με τον Άδικον Κριτήν, στην παραβολή του Αδίκου Κριτού. Ο δε Θεός ου μη ποιήση την εκδίκησιν των εκλεκτών αυτού των βοώντων προς αυτόν ημέρας και νυκτός, και μακροθυμών επ' αυτοίς;

Λέγω υμίν, ότι ποιήσει την εκδίκησιν αυτών εν τάχει· πλην ο Υιός του ανθρώπου ελθών άρα ευρήσει την πίστιν επί της γης; Ο Θεός, όταν, δια των προσευχών μας, επικαλούμεθα την βοήθειά Του, από τους εχθρούς Του, τους δικούς Του, να απαλλαγούμε εμείς, αναφερόμενοι πάντοτε σε θέματα πίστεως Δε θα αργήσει, το λέγει ο ίδιος, εν τάχει, θα έλθει και θα έρχεται για τον κάθε πιστό. Αυτό το εν τάχει είναι σχετικό.

Η Εκκλησία, επί παραδείγματι, παρακαλούσε τον Χριστό να απαλλαγεί από τους διωγμούς. Και βεβαίως η απαλλαγή ήλθε στις αρχές του Τετάρτου μετά Χριστόν αιώνος. Θα μου πείτε πόσες γενεές πέρασαν έως τις αρχές του τετάρτου αιώνος; Αναμφισβήτητα πολλές.

Αλλά αυτό το εν τάχει, αγαπητοί μου, δεν μετριέται με την ανθρώπινη ζωή αλλά με την αιωνιότητα, με την ιστορία και με την αιωνιότητα. Διότι και ιστορικά θα λέγαμε τα 100 και 200 και 400 χρόνια, δεν είναι τίποτα.

Αυτό να το γνωρίζουμε γιατί πολλές φορές νομίζουμε ότι πρέπει να μετράμε τα πράγματα σύμφωνα με το χρόνο της ανθρωπίνης ζωής.

Αλλά το θέμα ο Κύριος λέγει δεν είναι εδώ, το θέμα δεν είναι αν ο Θεός θα εκδικηθεί το αίμα των μαρτύρων του επί της γης το θέμα δεν είναι εδώ, ο Θεός είναι πιστός, πιστός ο Θεός, ο Θεός είναι αδύνατο να ψευστεί, όπως είδαμε σήμερα στην προς Εβραίους επιστολή, στην Αποστολική περικοπή που ακούσαμε το πρωί, είναι αδύνατον ο Θεός να ψευστεί, άρα το θέμα είναι κάπου αλλού, γι' αυτό λέγει εδώ πλην, δηλαδή αυτά σας τα βεβαίωσα, μη ρίπτετε το βάρος εκεί, κάπου αλλού είναι το βάρος, πλην, Ο Υιός του Ανθρώπου ελθών, άρα ευρήσει την πίστιν επί της γης. Όταν εγώ θα επανέλθω στην γη, να κρίνω την γη και να παραλάβω τους πιστούς μου, όπως είπε στους μαθητάς του, θα φύγω και θα γυρίσω και θα σας παραλάβω. Για να παραλάβει τους πιστούς του, η συνάντηση εις αέρα που λέγει ο Απόστολος Παύλος, θα βρει πιστούς. Εκεί είναι το θέμα. Θα βρει πιστούς.

Αγαπητοί μου, να είστε σίγουροι, ο Θεός θα μας δικαιώσει, αλλά για να μας δικαιώσει πρέπει να είμαστε πιστοί και να αναμένουμε και να περιμένουμε και να είμαστε όρθιοι ανά πάσα στιγμή. Θυμηθείτε παρακαλώ την παραβολή των δέκα παρθένων, είχαν το λάδι τους φυλάξει για την υποδοχή του νυμφίου, έπεσαν λέγει να κοιμηθούν, γιατί νύσταξαν, εχρόνιζε ο νυμφίος.

Ξέρετε τι είναι οι δέκα παρθένες, είναι οι χριστιανοί όλοι, 5 μωρές, 5 φρόνιμες, σημαίνει βάζει 5 και 5 για να βγάλει την υπόνοια ποσοστών ανθρώπων που θα σωθούν, μη πούμε ότι θα σωθούν 2 και θα πάνε στην κόλαση 8, όχι βάζει 5 και 5 για να βγάλει αυτή την υπόνοια, και τι γίνεται εκεί, Οι άφρονες παρθένοι, το ότι είναι παρθένοι και οι δέκα, σημαίνει ότι έχουν τη χριστιανική ιδιότητα.

Αλλά άφρονες όμως, τι θα πει άφρονες, δεν είχαν δουλέψει την πνευματική τους ζωή, δεν καλλιέργησαν την πίστη, την αγάπη και την ελπίδα. Δεν καλλιέργησαν δηλαδή την πνευματική τους ζωή, αυτό σημαίνει δεν έχουν λάδι, σημαίνει δεν έχουν το πνεύμα του Θεού.

Δεν κατάφεραν στη ζωή τους, δεν εφρόντισαν στη ζωή τους να έχουν το πνεύμα του Θεού. Οι άλλες είχαν λάδι, είχαν το πνεύμα του Θεού, νύσταξαν όλες, γιατί αργούσε να έρθει ο νυμφίος. που σημαίνει ότι μια ανθρώπινη ζωή δεν μπορεί να περιμένει τον ερχομό του Χριστού, θα τελειώσει αυτή η ανθρώπινη ζωή και πεθαίνουμε, και πεθαίνουμε.

Όλες λοιπόν έπεσαν να κοιμηθούν, είδατε να κοιμηθούν, ο θάνατος είναι ύπνος. Ακούστηκε φωνή μέσα στη νύχτα, Ιδού, ο Νυμφίος έρχεται, Βγείτε, να τον προϋπαντήσετε, Ξύπνησαν όλες, η Ανάσταση όλων, ευσεβών και ασεβών, Οι άφρονες χριστιανοί τι έκαναν, Γύρευαν την ώρα εκείνη λάδι, Δηλαδή δεν είχαν τίποτα, Οι άλλες, οι μυαλωμένες, Δηλαδή οι χριστιανοί που εφρόντισαν στην παρούσα ζωή τι έκαναν, Αμέσως άναψαν τα λυχνάρια τους, Δηλαδή η κάθε μία παρουσίασε, Παρουσίασε των καρπών της εργασίας της. Παρουσίασε το Πνεύμα του Θεού που έχει. Και τότε έσπευσαν μυάλες να πάνε να βρουν. Τι να βρουν, έμειναν απέξω από τον νυμφώνα. Αυτό είναι το θέμα που μας ενδιαφέρει αγαπητοί μου. Όχι αν θα έρθει ο Χριστός. Όχι αν θα εκδικηθεί το αίμα, το χαμένο, το χυμένο επάνω στη γη των Αγίων Του και των Μαρτύρων Του. Αυτό θα γίνει οπωσδήποτε.

Γι' αυτό λέγει ο Κύριος, πλην ο Υιός του Ανθρώπου, όταν έλθει επί της γης, θα βρει άρα την πίστη εις την γη, πάντως, όπως σας διάβασα προηγουμένως το ιερό κείμενο από την Αποκάλυψη, αιτιολογείται με τον τρόπον αυτών, όταν λέγει ο όχλος, ότι αληθιναί και δίκαιαι αι κρίσεις αυτού, αιτιολογείται η δοξολογία του Θεού, Διότι στις αληθινές και δίκαιες κρίσεις του έκρινε την Αγιοκτόνο Βαβυλώνα.

Και δεν θα παραλείψω άλλη μια φορά να σας πω, πολλά και σας το έχω πει και θα το επαναλάβω και στο μέλλον, Ότι όπως λέγει ο Αρέθας, Βαβυλώνα δεν είναι η παλιά και η αρχαία Βαβυλώνα, ούτε η Ρώμη, ούτε η παλιά Ρώμη, ούτε η νέα Ρώμη, Αλλά είναι ο διεφθαρμένος κόσμος.

Βεβαίως τύποι του διεφθαρμένου κόσμου ήταν η παλιά Βαβυλώνα και η παλιά Ρώμη. Αλλά όμως είναι ο διεφθαρμένος κόσμος. Που δεν δέχεται τους χριστιανούς, δεν δέχεται το Ευαγγέλιο. Και δημιουργεί προβλήματα στους χριστιανούς και διωγμούς μέχρις αίματος.

Και δεύτερον είρηκαν, Αλληλούια, και ο καπνός αυτής αναβαίνει εις τους αιώνας των αιώνων, για δεύτερη φορά λέγει ο όχλος, Αλληλούια, και ο καπνός της πόλεως ανεβαίνει λέγει, ανεβαίνει, προσέξτε εις τους αιώνας των αιώνων, ξεπερνά την εικόνα αυτός ο χαρακτηρισμός, διότι μια πόλη που πυρπολείται, δεν είναι δυνατό να καίεται εις τους αιώνας των αιώνων, τι σημαίνει εδώ, Βλέπουμε τούτο, ότι επαναλαμβάνεται η δοξολογία ενόψει της θέας της καταστροφής της Βαβυλώνας που δεν πρόκειται πλέον να αναβιώσει ποτέ και να επαναλάβει αυτήν την βρωμερή συμπεριφορά της.

Ο καπνός αυτής της πυρικαύστου πόλεως θυμίζει τον καπνό της καύσεως Σοδόμων και Γομόρας, και που δεν είναι τίποτε άλλο παρά ο τύπος της αιωνίου κολάσεως. Γι' αυτό το λόγο λέγει εις αιώνας αιώνων. Σας είπα ξεπερνά την εικόνα, ξεπερνά το χρόνο και πηδά στην αιωνιότητα.

που δείχνει ότι η Βαβυλώνα τιμωρουμένη είναι ο κόσμος ο βεβλημένος εις τη λίμνη που καίεται με πυρ και θείον που είναι τύπος της αιωνίου κολάσεως.

Και έπεσαν οι 24 πρεσβύτεροι και τα τέσσερα ζώα και προσεκύνησαν το Θεό το καθημένο επί το θρόνο λέγοντες Αμήν, Αλληλούια. 19,4. Βλέπουμε εδώ πάλι αγαπητοί μου, στο προσκήνιο, αυτή η προσφιλής εικόνα των 24 πρεσβυτέρων και των 4 ζώων που λειτουργικά πλαισιώνουν τον θρόνο του Θεού.

Είναι τόσο αγαπητή αυτή η εικόνα, τόσο αγαπητή λειτουργική σας είπα. Θέλετε να τη ζήσετε; Στο χέρι μας είναι. Προσέξτε αυτό, κάθε Θεία Λειτουργία είναι μία επανάληψης αυτής της ουρανίου εικόνας. Είναι ο θρόνος, γύρω από τον θρόνο του Χριστού, είναι η Αγία Τράπεζα, ο Ανακείμενος Χριστός, ο Αναπαυόμενος Χριστός.

Στα φρικτά του μυστήρια, στα είδη του Άρτου και του Οίνου, το σώμα του και το αίμα του.

Άγγελοι περιτριγυρίζουν προς τιμήν του Χριστού, του Ανακείμενου Χριστού, την Αγία Τράπεζα. Μια ευλαβής ψυχή τα ζει αυτά, γιατί ξέρει ότι έτσι είναι, ξεφεύγουν από τις αισθήσεις μας, αλλά ένας άνθρωπος ο οποίος θέλει να ζήσει λειτουργικά όλα αυτά, μπορεί να τα ζήσει, μέχρι συγκλονισμού.

Και δεν είναι λίγοι εκείνοι οι Άγιοι, οι οποίοι ενώ ελειτουργούν, ζούσαν αυτή την ουρανία λειτουργία, όπως ο Άγιος Σπυρίδων. Έβλεπε, συλλειτουργούσε λέγει το τροπαριό του, το απολυτίκιο του με αγγέλους.

Λέγει ο Ιερός Χρυσόστομος, γνωρίζω κάποιον και φαίνεται ότι είναι ο ίδιος. Και κρύπτει επιμελώς τον εαυτό του, ο οποίος, σας βεβαιώνω, έλεγε ο Ιερός Χρυσόστομος, συλλειτουργούσε με αγγέλους. Αγαπητοί μου, ο πιστός άνθρωπος όταν συνέχει τον εαυτό του, τον κρατά, όταν συγκεντρώνει τον εαυτό του και αγαπά πολύ τον Κύριον, ζει αυτή τη λειτουργική εικόνα του ουρανού και φωνή από του θρόνου εξήλθε λέγουσα, αινείτε τον Θεόν ημών, πάντες οι δούλοι αυτού και οι φοβούμενοι αυτόν, οι μικροί και οι μεγάλοι.

19,5

Βγήκε λέγει η φωνή από των θρόνων που έλεγε. Αινείτε, υμνείτε, δοξάζετε τον Θεόν. Οι δούλοι του και εκείνοι που τον φοβίστε, μικροί και μεγάλοι. Μόνος αυτό γράφει ο Ανδρέας Καισαρείας. Θρόνος δε του Θεού, τα Χερουβίμ και τα Σεραφίμ.

Ἀφ' ὧν ὑμνεῖν αὐτὸν ἐγκελεύονται· οὐχὶ ἡ μεγάλη μόνον, ἀλλὰ καὶ ἡ μικρὰ κατόρθωσις, καταλλήλως ἕκαστος, τῆς οἰκείας δυνάμεως. Δηλαδή, η φωνή που βγήκε από τον θρόνο του Θεού, ποια είναι αυτή η φωνή; Είναι η φωνή των Χερουβίμ και των Σεραφίμ.

Δηλαδή, αυτά, οι ουράνιες αυτές δυνάμεις λέγουν, αινείτε τον Θεό. Αυτή είναι η φωνή που βγήκε και τι διατάσσουν ότι όχι μόνο οι μεγάλοι αλλά και οι μικροί να υμνήσουν τον Θεόν. Ποιοι είναι οι μεγάλοι και ποιοι είναι οι μικροί; οι μεγάλοι και οι μικροί στα κατορθώματα της Αγιότητας. Εκείνοι που κατόρθωσαν ό,τι κατόρθωσαν στην παρούσα ζωή και είναι όλοι αυτοί μέσα στον χώρο της Βασιλείας του Θεού.

Ο λόγος αυτού του ουρανίου προσκλητηρίου που λέγουν οι ουράνιες δυνάμεις των Χερουβίμ και των Σεραφείμ να υμνηθεί ο Θεός είναι ότι ο Θεός πλέον θέτει τέρμα εις το κακόν και έρχεται η ώρα της ηθικής τάξεως.

Διότι μπήκε η αμαρτία, ο διάβολος και τα ανεστάτωσε όλα. Τίθεται πλέον τέρμα. Γι' αυτό και ζητείτε να υμνηθεί ο Θεός από τα Χερουβίμ και τα Σεραφίμ. Αυτά ζητούν από τους Αγίους του Ουρανού να υμνήσουν τον Θεό.

Και ήκουσα, συνεχίζει ο Ιερός Ευαγγελιστής, ως φωνήν όχλου πολλού και ως φωνήν υδάτων πολλών και ως φωνήν βροντών ισχυρών, λεγόντων· Αλληλούια, ότι εβασίλευσε Κύριος ο Θεός ο Παντοκράτωρ. Χαίρωμεν, ας χαίρωμεν, με ωμέγα το χαίρωμεν, υποτακτική, ας χαίρωμεν, χαίρωμεν και αγαλλιώμεθα, και δώμεν την δόξαν αυτώ, ότι ήλθεν ο γάμος του αρνίου, και η γυνή αυτού ητοίμασεν εαυτήν.

19,67 Ως απάντησις στην αγγελική εκείνη φωνή που βγήκε από των θρόνων, είναι ότι ολόκληρη η φωνή της Εκκλησίας μια φωνή μετά των ουρανίων δυνάμεων, μια φωνή που η ένταση αυτής της φωνής παρομοιάζεται με τρεις εικόνες· με την πτώση πολλών υδάτων, είδατε αν πάμε σε ένα καταράκτη, τι θόρυβος γίνεται, με την φωνή όχλου πολλού, όπως φωνάζουν μέσα σε ένα γήπεδο, πώς φωνάζει ο όχλος, και με ισχυρές βροντές. Έτσι παρομοιάζονται οι φωνές ολοκλήρου της Εκκλησίας και των Αγγέλων, που καλούνται να υμνολογήσουν το Θεό.

Αγαπητοί μου, επιτρέψατέ μου εδώ να σας προσκαλέσω σε κάτι, γιατί λέγει αγαλλιώμεθα, χαίρομαι και αγαλλιώμεθα, ελάτε να χαρούμε και εμείς κάτι, αυτή την ομοφρονία όλων των όντων του Θεού, βλέπετε όλα τα όντα του Θεού πως χαίρουν, βλέπετε τι ομόφρονα είναι τα όντα του Θεού, όλα φρονούν το ίδιο.

Και βλέπει κανείς μία ενότητα εδώ. Βλέπει ότι μεταξύ των αγαθών της Βασιλείας του Θεού είναι αυτή η διάχυτος αγάπη και η διάχυτος ομοφρονία. Δεν έχει ο ένας αυτό και εκείνος το άλλο. Εκείνο που λέγει ο Ευαγγελιστής Λουκάς στις Πράξεις, ότι του πλήθους των πιστευσάντων είναι η ψυχή και η καρδία μία.

Πόσο μάλλον, εάν αυτό το πλήθος είναι πια στον ουρανό, η ψυχή και η καρδία είναι μία, η φωνή είναι μία, να ποια είναι αυτή εδώ η ενότητα, η ουρανία ενότητα, που δίδει πραγματικά τη χαρά της Βασιλείας του Θεού.

Θέλατε να το δοκιμάσουμε; Σας προσκαλώ σε κάτι, θα μου πείτε είναι πολύ δύσκολο, ωστόσο εγώ σας προσκαλώ σε μια μικρή κοινότητα εκκλησιαστική που είναι το σπίτι σας, η κατ' οίκον εκκλησία, όταν οι σύζυγοι είναι ομόφρονες και τα παιδιά είναι ομόφρονα και όλοι λέγουν το ίδιο πράγμα, όλοι συμφωνούν στο ίδιο πράγμα, πέστε μου μέσα σε εκείνο το σπίτι τι βασιλεύει, τι βασιλεύει, ξέρω, κάποιος θα μου πει, θα ήταν πολύ ανιαρόν πράγμα, να υπάρχει ομοφροσύνη, ενώ η αντίθεση είναι κάτι που δίνει τόνο σε μια ομάδα ανθρώπων, όχι αγαπητοί μου.

Οι αντιθέσεις σε αυτή την περίπτωση δεν έχουν καμία θέση, μπορούμε να έχουμε την αντίθεση σε άλλα πράγματα όπως ακριβώς έχουμε την ποικιλία των χρωμάτων μέσα στις αντιθέσεις τους που δίδουν την ομορφιά της όλης εικόνος. Αλλά είναι άλλο πράγμα εκεί. Όπως και εδώ θα έχουμε το ίδιο μ' αυτό στην οικογένεια. Είναι ο πατέρας. Ο πατέρας δεν είναι η μητέρα. Είναι η μητέρα. Η μητέρα δεν είναι τα παιδιά. Ο καθένας είναι ένα χρώμα. Ο καθένας είναι ένας ήχος. Αλλά όλοι αυτοί οι ήχοι δίνουν μια αρμονία. Όλα αυτά τα χρώματα δίνουν ένα ζωγραφικό πίνακα.

Μέσα σε ένα ζωγραφικό πίνακα ασφαλώς έχουμε πολλά χρώματα αλλά έχουμε αρμονία. Μέσα σε μια συναυλία έχουμε πολλούς ήχους αλλά έχουμε αρμονία. Έτσι δεν είναι εκείνη η αντίθεση που θα είχαμε να πω όχι δεν είναι έτσι αυτό.

Εγώ θα κάνω το δικό μου το θέλημα για να δώσουμε τάχα ζωή και τόνο μέσα σε μια ομάδα. Είναι δαιμονισμός. Είναι δαιμονισμός. Βλέπει κανείς ότι μέσα σε δαιμονικές ομάδες ανθρώπων, εκεί που δηλαδή ο διάβολος κυβερνά, βλέπετε τους ανθρώπους αυτούς, ποτέ δεν μπορούν να συνεννοηθούν.

Ο ένας λέει αυγά και ο άλλος λέει καλάθια. Ο ένας λέει άλφα και ο άλλος λέει ωμέγα. Σας παρακαλώ, για κοιτάξτε τι ωραία είναι αυτή η εικόνα μέσα στο σπίτι, η κατ' οίκον Εκκλησία, φροντίδα της αρχαίας Εκκλησίας ήτο αυτή· να δημιουργήσει την κατ' οίκον Εκκλησίαν και το σύνολο των κατ' οίκον Εκκλησιών απετέλει την Εκκλησίαν με έψιλον κεφαλαίον.

Σήμερα έχουμε αυτή τη συμφορά στην Εκκλησία μας, ποια συμφορά, αισθανόμεθα ότι τα πράγματα έχουνε ξεφτήσει, έχουνε ξεθυμάνει, έχουνε ρημάξει. Γιατί ξέρετε; Γιατί δεν καλλιεργήσαμε την κατ' οίκον Εκκλησία.

Κάνω ένα προσκλητήριο στην αγάπη σας, ο ένας η καθεμία, αν μάλιστα εδώ είσαστε και ο σύζυγος και η σύζυγος, κουβεντιάστε το αυτό, συζητήσατέ το και πείτε πως μπορούμε να κάνουμε το σπίτι μας ένα παράδεισο, μια γωνιά του παραδείσου του Θεού, μία κατ' οίκον Εκκλησία. Σας βεβαιώνω, είναι η θετικοτέρα συμβολή σας στο έργο της ανορθώσεως και της αναζωπυρώσεως της Εκκλησίας μας.

Το περιεχόμενο της δοξολογίας όλων αυτών είναι η διακήρυξις ότι εβασίλευσεν Κύριος ο Θεός ο Παντοκράτωρ, δηλαδή ότι γίνεται Κύριος της δημιουργίας του ο Θεός και ηθικός

και προς τον οποίον ανήκει το Αλληλούια. Δεν είναι Κύριος ο Θεός της δημιουργίας του; Όταν λέγει ο Κύριος ότι ονομάζει τον διάβολο ο άρχων του κόσμου τούτου και λέγει ο άρχων του κόσμου τούτου εκβληθήσεται έξω, θα πεταχτεί έξω, δεν είναι Κύριος ο Θεός της δημιουργίας του;

Είναι αγαπητοί μου και παραμένει ο Κύριος της δημιουργίας του, αλλά όταν ο Θεός κάνει ελεύθερες υπάρξεις, ελεύθερα όντα, όταν τα όντα αυτά ελευθέρως δώσουν τον εαυτόν τους εις τον Θεόν, τότε κυβερνά και τις καρδιές.

Συνεπώς, είναι δημιουργός, συγγνώμη, είναι κύριος, όχι μόνο της δημιουργίας φύσει, αλλά τώρα είναι και ηθικός κύριος των λογικών όντων Με αυτή την έννοια, αφού πια το κακό οριστικά περιορίζεται και ρίπτεται εις το πυρ το αιώνιον, όπως θα δούμε στα επόμενα κεφάλαια τότε πλέον δεν έχουν παρά οι Άγιοι να δοξάσουν τον Θεό γιατί πια ο Θεός γίνεται κύριος παντοκράτωρ αυτής της δημιουργίας του και των καρδιών των λογικών όντων.

Όλη η Εκκλησία καλεί τον εαυτόν της να χαρεί και να δώσει δόξα στον Θεό δι' ένα παμέγιστο γεγονός. και το Παμέγιστον αυτό γεγονός είναι εκείνο που αποτελεί και το νόημα της ιστορίας, ο γάμος του αρνίου μετά της νύμφης εκκλησίας, δηλαδή των πιστών, των ανθρώπων και διά της εκκλησίας μετά της κτιστής υλικής δημιουργίας.

Αυτό είναι το νόημα της ενανθρωπήσεως του Υιού του Θεού, αυτό είναι το νόημα της υπάρξης του κόσμου, αυτό είναι το νόημα της ιστορίας Αυτό είναι το τελευταίο παμέγιστο γεγονός Και βέβαια για αυτό το γεγονός θα μας μιλήσει ο Ιερός Ευαγγελιστής στο 21ο κεφάλαιο, πρώτος Θεός ίσως πια του χρόνου, αν θέλει ο Θεός και ζήσουμε Είναι που αυτά τα δύο, τρία τελευταία κεφάλαια, 20, 21, 22 κεφάλαια, η βία της Αποκαλύψεως είναι αληθινή απόλαυση

Είναι η αφρόκρεμα της πνευματικότητας, που βλέπει κανείς να περνά η εκκλησία της ιστορίας, να περνά στην αιωνιότητα Και βλέπετε αυτό το πέρασμα από την ιστορία στην αιωνιότητα Και βλέπει κανείς με απαράμιλλες εικόνες, περιγραφής, να περιγράφεται η εκκλησία της αιωνιότητος Δηλαδή αυτής της βασιλείας του Θεού πια, της θριαμβευούσης μέσα στους αιώνας των αιώνων Αν ο Θεός μας αξιώσει, να φτάσουμε σε αυτό το κεφάλαιο Βέβαια εκεί θα μιλήσει λεπτομερώς ο Ιερός Ευαγγελιστής για αυτόν τον γάμον του αρνίου μετά της εκκλησίας Ωστόσο τώρα κατά τη συνήθεια του προφήτου γίνεται μια προεξαγγελία και που προετοιμάζει τον αναγνώστη να μπει στο νόημα των πραγμάτων

Όταν λέγει γάμος του αρνίου, ο γάμος του αρνίου, τι σημαίνει αυτό; Λέγει ο Ανδρέας Καισαρείας, Γάμον δε αρνίου, την της Εκκλησίας προς Χριστόν λέγει συνάφειαν. Είναι η συνάφεια, η ένωσις Χριστού και Εκκλησίας, δηλαδή αυτό που σας είπα, ο σαρκωμένος Θεός που ενώνεται με τους ανθρώπους και διά των ανθρώπων με την υλική κτίση, και είναι πια ο Θεός με την δημιουργία Του, ασύγχυτα πάντοτε, είναι ο μένων εις τους αιώνας των αιώνων.

Και το μυστήριο αυτής της συναφείας εκφράζεται με τον γάμον. Και αν το θέλετε, ο γάμος αυτός το άλλο μυστήριο εκφράζει τούτο το μεγάλο μυστήριο που λέγει και ο Παύλος. Εγώ δε λέγω το μυστήριο τούτο ότι είναι μέγα εις Χριστόν και εις την Εκκλησία Ποιο μυστήριο; Το μυστήριο της ενώσεως Χριστού και Εκκλησίας Αυτό περί του οποίου τώρα ο λόγος εις το βιβλίο της Αποκαλύψεως Η εικόνα δε και τύπος αυτού του μεγάλου μυστηρίου είναι το άλλο μυστήριο Η ένωσις μες στο γάμο, ανδρός και γυναικός Όταν καταστρέφω την εικόνα, προσβάλλω το πρωτότυπο Όταν καταστρέφω έναν άνθρωπο, βρίζω έναν άνθρωπο, προσβάλλω την εικόνα του Θεού.

Και δια της εικόνας του Θεού, ο υβρισμός περνά, διαβαίνει, εις το πρωτότυπο. Και αν υβρίζω τον γάμον, παίρνω διαζύγιον, ζω τη μοιχεία, καθ' οιονδήποτε τρόπο, τότε υβρίζω το μυστήριον ενώσεως Χριστού και Εκκλησίας.

Να γιατί είναι βαρύ αμάρτημα η μοιχεία, δεν είναι απλώς ένα περιστατικόν, οι ημιοπάζοντες όμως άνθρωποι που φτιάχνουν τους ανθρωπίνους νόμους και μιλάνε για μια χειραφέτηση της τιμιότητος του γάμου και ότι μπορούν οι άνθρωποι να κινούνται ελευθερίως μέσα στον χώρο του γάμου και να ζουν την μοιχεία.

Ασφαλώς δεν μπόρεσαν ποτέ να συλλάβουν το θεολογικό υπόβαθρο του μυστηρίου του γάμου. Γιατί βλέπουνε στο μυστήριο του γάμου, τι βλέπουνε, βλέπουνε μόνο μία φυσική ένωση και όχι μία υπερφυσική. Αλλά η φυσική έγινε χάριν της υπερφυσικής και όχι υπερφυσική χάριν της φυσικής.

Και τι θα πει θεώρηση φυσική του γάμου, όπως πηγαίνω την κατσίκα μου στον τράγο με συγχωρείτε. Και θα πάει και άλλο στην κατσίκα του στον τράγο και θα είναι ο ίδιος ο τράγος για πολλές κατσίκες. Με συγχωρείτε για τη γλώσσα μου, αλλά έτσι θα επιβλέπω κατά φυσικό τρόπο το γάμο.

Αλλά δεν είναι αυτό, ο γάμος έχει υπερφυσικόν υπόβαθρον, έχει θεολογικόν υπόβαθρον, είναι αυτό που σας είπα. Έρχεται να δώσει την εικόνα εκείνου του μεγάλου μυστηρίου της ενώσεως Χριστού και εκκλησίας.

Που θα γίνει σε μια απέραντη έκταση πια και φανερή στα έσχατα, μέσα στη Βασιλεία του Θεού. Αυτή την ωραία εικόνα του γάμου, τη βρίσκουμε γνωστή στην Παλαιά Διαθήκη και την χρησιμοποιεί ήδη ο Άγιος Ιωάννης ο Βαπτιστής.

Αλλά και ο ίδιος ο Κύριος χρησιμοποιεί την εικόνα του γάμου ή στα Ευαγγέλια. Λέγει επί παραδείγματι ο Άγιος Ιωάννης ο Βαπτιστής, Ιωάννης 3,29. Ο έχων την νύμφην, ποιος έχει την νύμφη, την Εκκλησία, είναι ο Χριστός, νυμφίος εστί, είναι γαμβρός, είναι νυμφίος.

Ο δε φίλος του νυμφίου, ποιος είναι ο φίλος του νυμφίου, είναι ο Ιωάννης. Ο δε φίλος του νυμφίου, ο εστηκώς και ακούων αυτού που στέκεται και ακούει, χαρά χαίρει διά την φωνή του νυμφίου, εγώ είμαι ο φίλος του νυμφίου λέγει, εγώ ο Ιωάννης ο Βαπτιστής, είμαι ο φίλος του νυμφίου και χαίρομαι όταν ακούω τον νυμφίο που έχει την νύμφη και χαίρομαι χαρά μεγάλη, Εβραϊσμός, χαίρομαι με χαρά.

Ο Κύριος είπε, Ματθαίος 9,15, όταν κάποτε προσεβλήθη η ομάδα των μαθητών του από τους κακεντρεχείς Φαρισαίους, γιατί δεν νηστεύουν, ενώ οι μαθηταί του Ιωάννου των Φαρισαίων νηστεύουν, απήντησε Μη δύνανται οι υιοί του νυμφώνος πενθείν εφ' όσον χρόνον μετ' αυτών εστίν ο νυμφίος.

Είναι δυνατόν οι υιοί του νυμφώνος, τα παιδιά του νυμφώνα να πενθούν γιατί τι είναι η νηστεία; Πένθος είναι, ακούσατε τι είναι η νηστεία, πένθος είναι. Μπορούν να πενθούν όταν μαζί τους είναι όσο καιρό είναι μαζί τους ο νυμφίος;

Εγώ είμαι ο νυμφίος της Εκκλησίας, Εγώ ο Χριστός και είμαι μαζί τους. Πώς λοιπόν θα νηστέψουν, λέει παρακάτω, θα έρθουνε μέρες, θα έρθουνε μέρες που θα παρθεί από αυτούς ο νυμφίος, θα φύγει. Και τότε θα νηστέψουν, βλέπετε πως ονομάζει εδώ ο Κύριος τον εαυτόν του, νυμφίον.

Εκεί όμως που έχουμε μια εντονοτάτην εικόνα σε βαθμό που κανείς εκπλήσεται για την τολμηρότητα των εικόνων και την τολμηρότητα της συναφίας του γάμου είναι το βιβλίο Ασμα Ασμάτων. Αυτό το περίφημο βιβλίο που κανείς να είχε την δυνατότητα να το αναλύσει Και ενώ μοιάζει ότι είναι ένα ερωτικό ειβήλιο, άμα το διαβάζει κανείς, στην πραγματικότητα δεν είναι παρά αυτή η ένωση του Χριστού μετά τις εκκλησίες.

Και ποια είναι αυτή η ετοιμασία της γυναικός του αρνίου, όπως λέγει, δηλαδή της Εκκλησίας Καταρχάς είναι η χρονική ετοιμασία, είναι όταν οι ψυχές των εσφαγμένων διά τη μαρτυρία του Ιησού Χριστού εζήτησαν δικαίωση Όπως διαβάζουμε στο έκτο κεφάλαιο της Αποκαλύψεως, στίχος 10 και τους εδόθη η απάντηση να περιμένουν λίγο διά να προστεθούν και άλλοι αδελφοί των, οι οποίοι και αυτοί θα δώσουν το αίμα τους για την μαρτυρία του Ιησού Χριστού.

Είναι λοιπόν η πρώτη ετοιμασία, πρώτη ετοιμασία χρονική. Είναι θέμα αριθμού. Να γίνει ο αριθμός των μελών της Εκκλησίας περισσότερος και περισσότερος. Έχουμε όμως και την ενδυματική ετοιμασία της γυναικός του αρνίου. Λέγει το Ιερό Κείμενο πάλι: Και δόθηκε σε αυτήν την γυναίκα, την Εκκλησία, ίνα περιβάληται βύσσινον λαμπρόν καθαρόν. Ερμηνεύει ο Ιερός Ευαγγελιστής: Το γαρ βύσσινον, τα δικαιώματα των Αγίων εστίν. Βέβαια ακριβέστερα ερμηνεύει ο Άγγελος: Δόθηκε, λέει, να ντυθεί λαμπρό, βύσσινο, καθαρό ιμάτιο. Τι είναι αυτό το βύσσινο; Δηλαδή αυτό το χρώμα είναι τα δικαιώματα, είναι οι αρετές των Αγίων. Και αυτή η στολή, την οποία περιβάλλεται η Εκκλησία, το βύσσινο των λαμπρών και καθαρών, είναι σε αντίθεση με τη στολή της γυναικός, της πόρνης, της μεγάλης, όπως θα ενθυμείστε.

Και είναι, εδώ βλέπει κανείς, ενώ και είναι τα βδελύγματα, τα βδελύγματα, έχει λέγει η πόρνη γυναίκα εδώ, ονόματα βδελυγμάτων, σιχαμένα πράγματα Αυτή η γυναίκα, η Εκκλησία, είναι τα δικαιώματα των Αγίων, ο χρωματισμός της στολής της, οι αρετές των Αγίων της, είναι η αγιότητα των Αγίων της Πραγματικά αγαπητοί μου, η Αγιότητα είναι η στολή που παίρνουν οι Άγιοι από τον κόσμο αυτόν όσο ζουν Και αν το θέλετε, είναι η μόνη στολή που παίρνουν Έναν Άγιον, αν τον στολίσετε όσο θέλετε Δεν θα πάρει από τα λαμπρά ρούχα τίποτα μαζί του Ούτε αν του κάνουμε λαμπρή κηδεία, ούτε αν δεν του κάνουμε τίποτα δεν θα πάρει από αυτά

Μια στολή θα πάρει μαζί του λαμπρή, την Αγιότητα Τη στολή της Αγιότητας, των αρετών τη στολή Γι' αυτό και οι Άγιοι εφρόντιζαν να εξυφάνουν κατά τη διάρκεια της επιγείου ζωής των αυτήν την στολή που μπορούν να περάσουν από το τελώνιο Η μόνη στολή, τίποτα άλλο δεν μπορούν να πάρουν

Αλλά λέγει ότι εδόθη και εδόθη αυτή, εδόθη και εις αυτήν να ντυθεί αυτή τη στολή τη λαμπρά Εδόθη, τι σημαίνει εδόθη; Σημαίνει ότι ο Αγιασμός των Αγίων, της Εκκλησίας, είναι καρπός τόσων του προσωπικού κόπου των Αγίων, όσων και της Θείας Χάριτος Κανείς δεν γίνεται Άγιος χωρίς τη Χάρη του Θεού, η Αγιότητα μέσα στον Χριστιανικό χώρο ουδέποτε είναι αυτόνομη Αν σας πουν ότι υπάρχουν σπουδαίοι άνθρωποι, με πολλή αρετήν, αλλά είναι όχι στον χώρο της Εκκλησίας, έχουν μία αυτόνομη, ξεκομμένη από το Θεό δηλαδή, αυτό θα πει αυτόνομη, αυτόνομη αγιότητα, αυτόνομη αρετή, αυτή δεν κατορθώνει να φτάσει σε ύψη αφενός, αφετέρου δεν περνάει από το τελώνιον του θανάτου,

Δεν διασώζεται, δεν μπαίνει στη Βασιλεία του Θεού. Ξέρετε, το έχω ακούσει πολλές φορές αυτό, γι' αυτό σας το λέγω. Ακούμε ανθρώπους που λένε. Δυο κατηγορίες περιπτώσεων, θα σας πω. Η μία, λέει μια γυναίκα· ο άνδρας μου είναι πολύ καλύτερος από μένα, αλλά δεν έρχεται στην Εκκλησία.

Τι να το κάνω, Η καλοσύνη του αυτή είναι, Είναι ανενέργητη, Ανόφελη Ακούσατε τι είπα; Ανώφελη. Δεν περνάει στην αιωνιότητα αυτή η καλοσύνη του. Και το άλλο. Βλέπουμε, λέει, μασόνους, αλλά είναι πολύ καλοί άνθρωποι. Δεν ξέρω κατά πόσο είναι ή δεν είναι καλοί άνθρωποι, αλλά το θέμα είναι ότι είναι μια αυτονομημένη καλοσύνη, αν υποτεθεί ότι υπάρχει μια καλοσύνη. Αυτονομημένη. Δεν έχει καμία σχέση με την αγιότητα των Αγίων της Εκκλησίας. Μα απολύτως καμία σχέση. Τίποτα δεν διασώζεται μέσα στην Βασιλεία του Θεού. Μη λοιπόν μας θαμπώνουν τέτοιες περιπτώσεις.

Σας το είπα για να το έχουμε υπόψη μας.

Εδώ αυτό το εδόθη και η Εκκλησία ντύνεται και είναι τα δικαιώματα των Αγίων, δηλαδή οι αρετές των Αγίων. Ωραία το εκφράζει ο Απόστολος Παύλος, Εφεσίους 2,10. Λέγει ο Απόστολος. Αυτού γαρ εσμέν ποίημα, είμαστε δημιούργημα του Θεού, κτισθέντες εν Χριστώ Ιησού.

Που δημιουργηθήκαμε εν Χριστώ Ιησού. Δεν λέγει εν Θεώ, λέγει εν Χριστώ. Δεν έχω και όλα να σας το ερμηνεύσω πιο πολύ, έχει πολύ αξία αυτό. Επί έργοις αγαθοίς, με σκοπό να έχουμε τα αγαθά έργα, την Αγιότητα. Ώστε λοιπόν, ο σκοπός που ο Θεός μας έκανε είναι να έχουμε εν Χριστώ Αγιότητα, εν Χριστώ Αγιότητα. Οις προητοίμασεν ο Θεός ίνα εν αυτής περιπατήσουμε.

Αλλά όπως σας εξήγησα προηγουμένως, επί της εικόνος του γάμου, Εκκλησίας και Αρνίου, θα επανέλθει ο Ιερός Ευαγγελιστής στα πιο κάτω κεφάλαιά του, γι' αυτό και εγώ δεν θα εξαντλήσω το θέμα φυσικά. Και συνεχίζω το Ιερό Κείμενο.

Και λέγει μοι, και μου λέγει.

Γράψον, μακάριοι οι εις το δείπνον του γάμου του Αρνίου κεκλημένοι. Και λέγει μοι, ούτοι οι λόγοι αληθινοί του Θεού εισίν. 19,9 Και μου λέγει, γράψε, ο Άγγελος, γράψε. Ευτυχισμένη αυτή που θα είναι στο δείπνο, καλεσμένη στο δείπνο του αρνίου, του γάμου του αρνίου.

Και μου λέγει, αυτοί οι λόγοι του Θεού είναι αληθινοί.

Αγαπητοί μου, αφού ήλθε η ώρα του γάμου του αρνίου, ήδη στρώνεται το γαμήλιον τραπέζι.

Εκείνο που λέγει, και λέγει μοι, γράψον, και μου λέγει γράψε, διότι αυτά τα οποία βλέπει ο Ιωάννης πρέπει να τα γράψει, τι σημαίνει; Σημαίνει ότι ο οδηγός άγγελος πληροφορεί τον Ιωάννη να γράψει για αυτό το μακαριστό δείπνο, ώστε όταν θα αναγινώσκεται, θα διαβάζεται από τους πιστούς της στρατευομένης εκκλησίας, να κάνουν αφενός μεν συνειδητήν υπομονήν για τις θλίψεις του παρόντος αιώνος των οποίων ευρίσκονται, αλλά και ταυτοχρόνως να προετοιμάζονται για εκείνο το ουράνιον δείπνον.

Γι' αυτό λέγει γράψον, να διαβαστεί αυτό το πράγμα που θα γραφτεί. Η έκφραση της χαράς του γάμου του αρνίου, δηλαδή της ενώσεως, όπως σας λέγω, της Χριστού και Εκκλησίας, φανερώνεται εδώ με ένα γαμήλιο τραπέζι, δηλαδή με την παρουσία αυτής της ίδιας της Βασιλείας του Θεού.

Πολλές φορές ο Κύριος μίλησε γι' αυτό το δείπνο στα Ευαγγέλια, πολλές φορές Όπως είναι το δείπνο των γάμων του Υιού του Βασιλέως, όπως είναι το δείπνο εις το οποίον δείπνο τρεις κατηγορίες ανθρώπων αρνούνται να προσέλθουν Αγρόν ηγόρασα, Ζεύγη βοών πέντε ηγόρασα, Γυναίκα έγημα ού δύναμαι ελθείν, Η παραβολή των δέκα παρθένων, Και ακόμα η παραβολή του ασώτου υιού, Εκείνο το σφάξτε το μοσχάρι το σιτευτό, Ελάτε να χαρούμε στο βάθος, Όλα αυτά αγαπητοί μου, Είναι προοίμια εκείνου του μεγάλου δείπνου, Αλλά κατεξοχήν, κατεξοχήν, Είναι το τελευταίο δείπνο, που ο Χριστός έκανε επί της γης είναι ο μυστικός λεγόμενος δείπνος που παρέθεσε ο Κύριος στους μαθητάς του τη Μεγάλη Πέμπτη

κατά τη διάρκεια του οποίου δείπνου παρέθεσε και το κατεξοχήν ιερείον, ιερείον θα πει σφάγιον, τον εαυτόν του, το σώμα του και το αίμα του το μυστήριο δηλαδή της Θείας Ευχαριστίας που όλα αυτά έρχονται να δείξουν αυτήν την μακαριότητα της Βασιλείας του Θεού Είναι αξιοσημείωτον ότι δεν ομιλεί ούτε ο Κύριος, ούτε το εν λόγω χωρίον της Αποκαλύψεως που αναλύουμε τώρα περί αρίστου, όπως θα ξέρετε άριστον, στην αρχαία ελληνική θα πει το μεσημεριανό τραπέζι Είναι το προάριστον, είναι το πρωινό, το κολατσιό Είναι το άριστον, το μεσημεριανό και το δείπνον, το βραδινό Όλες τις παραβολές, και εδώ τώρα εμπροκειμένως την Αποκάλυψη, παραβολές που ο Κύριος ομίλησε, παντού ομιλεί περί δείπνου και όχι περί αρίστου

Σας κάνει εντύπωση αυτό; Ακούστε γιατί Ο λόγος είναι ο εξής Στην Ανατολή, οι άνθρωποι λυγίζονται όλη την ημέρα, ή στους αγρούς, ή στις άλλες δουλειές τους Και συνεπώς, δεν έμενε χρόνος να συγκεντρωθούν αυτοί και οι φίλοι τους σε ένα τραπέζι Όταν βράδιαζε και τέλειωναν οι δουλειές τους, όλοι μαζί βρίσκονται σε ένα τραπέζι, σε ένα σπίτι για να φάνουν Και όπως τα γνωρίζετε, το βράδυ μαζεύονται οι άνθρωποι και λένε τα δικά τους Προσέξτε εδώ να γίνετε, μαζεύονται και λένε τα θέματά τους Είναι μια ωραία συνήθεια, η οποία μάλιστα περισσότερο καλλιεργείται στην Ανατολή, το να καθίσουν στο τραπέζι και να κουβεντιάσουν. Α, ποιο είναι αυτό το παιδάκι.

Είναι, όπως σας είπα, μια ωραία συνήθεια, το να κουβεντιάζει κανείς στο τραπέζι, με τους φίλους του, το βράδυ. Εμείς νομίζουμε ότι ένα τραπέζι είναι για να διασκεδάσουμε, να πιούμε κρασί και να αρχίζουμε να τραγουδάμε.

Είναι μια λανθασμένη θέση αυτή, αγαπητοί μου Σε ένα τραπέζι, βραδινό μάλιστα, μπορούμε να καθίσουμε να φάμε και να συζητήσουμε Και μάλιστα να συζητήσουμε και σοβαρά θέματα Όταν λέγω σοβαρά, δεν εννοώ τα οικονομικά, αλλά εννοώ πνευματικά θέματα, σοβαρά θέματα Έτσι βλέπουμε ότι συζητούσαν στην Ανατολή Γιατί είχαν μπροστά τους τη νύχτα και είχαν άνεση οι άνθρωποι να κουβεντιάσουν Δεν τους επίεζε το να ανοίξουν το απόγευμα το μαγαζί τους και να είναι περιορισμένος ο χρόνος του μεσημεριού Γι' αυτό το λόγο εδώ ομιλεί το ιερό κείμενο περί δείπνου Που σημαίνει ότι και η Βασιλεία του Θεού καλείται δείπνον

Διότι μετά των κόπων της ημέρας του βίου τούτου, όλη η οικογένεια του Θεού μαζεύεται για να γευθεί τη μακαριότητα της Βασιλείας και να έχει την άνεση της αιωνιότητας.

Τι λέει το δείπνο του Χριστού; Είναι η εορτή των σωζομένων, εκείνοι που θα σωθούν, είναι η εναρμόνιος χαρά και ευφροσύνη. που όλοι αυτοί θα πετύχουν την ένωσή τους με τον Σωτήρα Χριστόν, στον νυμφώνα Του, όταν θα μπουν.

Υπάρχει όμως αγαπητοί μου, στα λίγα λεπτά που μας μένουν, και ένα ακόμα δείπνο, προσέξτε αυτό, που αναφέρεται από τον Ιερόν Ευαγγελιστή στο ίδιο κεφάλαιο, λίγο πιο κάτω. Είναι στο στίχο 17 και 18 και που είναι ένα φρικτό τραπέζι, φρικτό τραπέζι.

Το αναφέρομαι εδώ μόνο για μια σύγκριση, γιατί εκεί θα κάνουμε ανάλυση πρώτα ο Θεός, άμα θα φτάσουμε, ακούστε, Δεύτε, ακούστε και πάλι η θεία φωνή, Συνάχθητε εις το δείπνο το μέγα του Θεού, ίνα φάγητε, στα όρνια του ουρανού αποτείνεται η φωνή, στα κοράκια του ουρανού, Δεύτε, ελάτε, ίνα φάγητε σάρκας βασιλέων, και σάρκας χιλιάρχων, και σάρκας ισχυρών, και σάρκας ίππων και των καθημένων επ' αυτών, και σάρκας πάντων ελευθέρων τε και δούλων, και μικρών τε και μεγάλων.

Φρικτό, ω κοράκια, ω κοράκια της γης, ελάτε, μαζευτείτε, να φάτε τα πτώματα των ανθρώπων εκείνων που στάθηκαν αντίθεοι. Φρικτό τραπέζι. Σας είπα την ανάλυση, την κάνουμε λίγο πιο κάτω όταν θα φτάσουμε, πρώτα ο Θεός.

Τα δύο αυτά δείπνα συμβολίζουν την Βασιλεία του Θεού και την αιωνίαν κόλαση και θυμίζουν τους λόγους του Κυρίου που είπε και απελεύσονται ούτοι εις κόλασιν αιώνιον, οι δε δίκαιοι εις ζωήν αιώνιον, τα δύο δείπνα, αλλά και την ετυμηγορίαν, την καταδικαστικήν απόφασιν, εκείνου του κριτηρίου που λέγει Επείνασα γαρ, και ουκ εδώκατέ μοι φαγείν, Επείνασα γαρ, και ουκ εδώκατέ μοι φαγείν, κλπ.

Επάνω σε αυτό, ωραιότατα ο Άγιος Συμεών ο Νέος Θεολόγος μεταφέρει το θέμα στην πνευματική κατάρτιση του καθενός και γράφει στον 57ο λόγο του Επειδή επείνασα την επιστροφή σου, λέει ο Χριστός στην κάθε ψυχή, και τη μετάνοιά σου και δεν μου έδωκες να φάγω και να πληρώσω την επιθυμία μου, δηλαδή δεν μετενόησες από τα κακά σου, εδίψησα τη σωτηρία σου και δεν μου έδωκες να πιω, γυμνός ήμουν από τις δικές σου ενάρετες πράξεις και δεν με ένδυσες με αυτές, Ήμουν στη φυλακή, σε φυλακή στενοτάτη και μολυσμένη και σκοτεινή της καρδιάς σου και δεν θέλησες να με επισκεφθείς και να με βγάλεις στο φως.

Ήμουν ασθενής, εκείτόμουν με την ασθένεια της δικής σου αμελίας και απραξίας και δεν με υπηρέτησες με τα καλά σου έργα. Λοιπόν, φεύγε από κοντά μου.

Αγαπητοί μου, βλέπουμε εδώ, εν αντιθέσει με τους αμαρτωλούς, οι δίκαιοι όχι μόνο θα έχουν ασκήσει την αγάπη, αλλά και προπαντός και κυρίως θα έχουν γίνει σκεύη τίμια και εύχρηστα εις τον Κύριο και να είναι στολισμένοι για να κατοικήσει εκεί ο Άγιος Τριαδικός Θεός και μέλη του μεγάλου σώματος του Χριστού, την Εκκλησία.

Γι' αυτό και τους αποκαλεί εδώ η Αποκάλυψις μακαρίους και κεκλημένους, καλεσμένους. Είναι ο τέταρτος μακαρισμός της Αποκαλύψεως αυτός και θεωρεί αληθινά μακαρίους εκείνους που θα τύχουν αυτής της Βασιλείας του Θεού.

Ως προς το κεκλημένοι, καλεσμένοι, είναι ταυτόσημο με το εκλεκτοί, διότι έχοντες υπόψη την παραβολή του μεγάλου δείπνου που είπε ο Κύριος, όλοι κλήθηκαν, αλλά όλοι δεν ανταποκρίθηκαν, εκείνοι που ανταποκρίθηκαν ως κλητοί ήσαν και εκλεκτοί, γι' αυτό και επιλέγει ο Άγγελος το μακαρισμό των κεκλημένων αυτών, Αυτός ο λόγος που σου λέγω είναι αληθινός του Θεού, σου λέγω αλήθεια, οι λόγοι του Θεού είναι αληθινοί, αλλά θα συνεχίσουμε.