The Revelation of John 74

This English transcript is an automated translation of the original Greek lecture. It may contain errors; the unchanged Greek original is the authoritative text.

As you will remember from last time, my beloved, we spoke about the lament of the kings of the earth over the destruction of Babylon, that is, Rome, or of Babylon as the city that symbolizes every power set against God. No specific place is named, though perhaps it points to many places at once. Next comes the lament of the merchants.

For here Saint John the Evangelist presents three groups: the kings, the merchants, and the sailors. So now comes the lament of the merchants.

"And the merchants of the earth shall weep and mourn over her, for no one buys their cargo anymore." The merchants of the earth will weep and mourn over the loss of the city, because no one buys their wares, their merchandise, any longer.

Do you see the psychology of this mourning? They grieve, not because Babylon has been destroyed and they feel sorrow for the people who lived in the city and perished with it, but because their livelihoods and their trade have been cut off.

Do you see the psychology of this mourning? It is that unfeeling mourning that many people carry. For example: my mother has died. Not because I mourn her and weep and lament, not because I would truly grieve for her, but because the pension was cut off with her death. Or again, if you like: the government has fallen. Not because I would care whether it stood or fell, but because it served my own interests.

My beloved, this is the unfeeling, the utterly individualistic, the utterly self-centered heart.

In this case, the merchants now lament because they have no one to sell their wares to, wares that the Holy Gospel writer further on describes as luxurious and inhumane. Mark these two categories of merchandise: the luxurious and the inhumane.

In the same way, the merchants of nightclubs, of narcotics, of cigarettes, and of other filthy and shadowy trades, we might say, would mourn today as well. And of course no destruction need take place for the merchants of such products to mourn.

It is enough for human society to become more Christian, more human I would say, for them to start worrying that their merchandise no longer sells. So today, we might say, the catechetical schools and every Christian effort that may be made in the parish, in the city, anywhere, become an obstacle for them.

And they grow anxious that virtue, the narrow path of the Gospel, might be cultivated among the population of a city, because then they will not have the profits they expect. If we suppose that all the young people were devout, the discotheques and the dives and the taverns and whatever else would undoubtedly close down.

So why would these people be anxious? They would be anxious, but what do they want? They want people, and the young in particular, kept at that level of sinfulness, so that business goes well. The criterion, you see, is plain: it is profit.

And it makes no difference to them now, as we will also see further on, whether the quality of the merchandise tends toward the destruction of that very society. And as I explained to you, the Holy Gospel writer records a long list, indeed an unusual one for the Book of the Apocalypse, of commercial goods, and most of them are luxury items.

I will read it to you. I will explain only here and there. "Cargo," the word means merchandise: cargo of gold and silver and precious stones and pearls and fine linen and purple and silk, that is, silk cloth, and scarlet, and all kinds of citron wood, costly timber, objects made of precious wood, and every article of ivory, and every article of most costly wood and of bronze and iron and marble, and cinnamon, which is the spice, these are the famous fragrant products of the East that the ships at times traded, rounding the Cape of Good Hope to bring them from the East, from India,

and these aromatic goods were enormously expensive in Europe, enormously. So there is cinnamon, and spice, and incense, and myrrh, and frankincense, and wine, and oil, and fine flour, that is, semolina, and wheat, and cattle, and sheep, and horses, and chariots, which are the carriages, and bodies and souls of men. This detailed description means to show the luxury of the life of Babylon, this symbolic city.

It is, as you see, the man far from God, the one who tries by every means to transplant the Paradise of God into earthly and materialistic terms. That is to say: here is Hell, and here too is Paradise.

If you have food to eat, you have brought Paradise down to earth; if you have nothing to eat, you have brought Hell down to earth. There is nothing else beyond this. This is the preaching of people who think and live in the most materialistic way.

Of course, I must tell you that such a stance, and a luxurious life in particular, is clearly contrary to the Gospel. The person who has no spiritual orientation tries to fill the void of his soul with this luxury of material goods, and indeed a luxury without end.

Endless. It never finishes, and it keeps producing new forms and new shapes of material objects, or of foods, or of drinks, endlessly, I say again, because when a man has eaten and drunk he has not filled the void of his soul, and so he seeks new things, new flavors and new experiences, in order to be able to fill the void of his soul.

And he does not realize that no matter how much you eat, no matter how many varieties you have, no matter how many luxuries you create, your soul will never be satisfied; the soul will remain even emptier and even hungrier, for it does not feed on these things. The soul wants God.

And when it lacks God, then even if all you have is bread and an onion, you are happy and your heart is full, full. God gave us material goods for our enjoyment, but the heart too must be full.

What is being said here is that the heart is empty of God, and so a person keeps filling himself endlessly with the products of his civilization and its luxury.

From this long list that I read to you, from the Holy Evangelist, we can comment on the following points. First, where it says 'horses and chariots' — the 'rede' is the chariot. And here, when it speaks of chariots, it is pointing to luxury, because in that age only people with a great deal of money would ride in chariots.

Today, of course, the matter of a chariot is something common. Today we would say we have the automobile. Was it a bad thing to own a chariot in the old days? No. It was a sign of wealth, but in the end it was not a bad thing. Is it a bad thing today to own an automobile? The automobile is a sign of wealth, but today one does not need to be rich to have a car, which of course, if one is not rich, is presumably used mainly for his professional needs, mainly.

But if you want to go further, my dear ones, for someone to take his family and go a little way outside these modern Babylons of the cities that our civilization has created, with the exhaust fumes, with all those things that make life within the cities tiring and unbearable, for someone to have a means of transport to get a little way out into the countryside, this is unquestionably not sinful.

But when, my dear ones, the car — the automobile, that is — we have turned into an idol, into an ideal, when we lie down to sleep dreaming of buying it and we wake up with the dream of it, and it has become the destination and the purpose of our life, when we hold it dearer even than our own children and we look after it and maintain it more than the members of our family —

Or when we keep the automobile for the sake of social display, for arrogance, then unquestionably it is the 'rede,' the chariot, of which the Holy Evangelist speaks, that the people in this spiritual Babylon buy in order to live in comfort.

You see, it is not the object in itself, but rather the attitude we take toward the object. And this, of course, holds true for every object, and for civilization itself. The spiritual person limits his own demands, without, of course, ceasing to make use of what his civilization provides.

He will not stop using them, that would be strange, he is not incomplete. If, for instance, he acquired some furniture, let me take a very rough example, a very rough one. Say he has some furniture in his house, he is not going to rush after a year or two to replace it because it is dated, because it is out of fashion. A friend once brought us some chair legs, let me just call them roughly chair legs, carved, beautiful, turned on a lathe, made of kiln-dried beech, a whole lot of them, and to my surprise he gave them to us as a gift. To my surprise I asked, don't you need them yourselves? And the answer was, they are no longer in fashion. We should not commit this kind of waste just because something is no longer in fashion. That is the trouble. You want to put a carving on your piece of furniture. But if you leave well enough alone, you will have it for your whole life. If it wears out, get a new one. But if it merely goes out of fashion, you will say no, I will not get a new one. I will keep the one I have. That is the end of it. And in this way there will also be a certain financial stability. Because when there is this breathless rush, this panting, for production to keep up with consumption.

Consumption, and consumption keeping pace with production, a balance we will undoubtedly reach. This is no great riddle; even the most ordinary intellect grasps it. Take inflation. What do you think inflation really is? It is precisely this breathless race between production and consumption. That is why we have made our society into what we call a consumer society, and on a global scale. And so, what is stability in the marketplace? Saint Basil the Great asks. Stability in the marketplace is fasting.

When you have learned to live frugally, you will eat what you need, you will have learned to fast on certain days — a very small example, since we are now in Lent: they say we import meat from abroad, it is not enough for us, we are the most meat-eating people of all peoples, of all the nations, the peoples of Europe.

The most meat-eating people. Why, my brothers? We the Orthodox have several Lenten seasons in which we ought to fast. Fast, my brother, during the Lenten seasons; apart from the sick and those unable to fast, let all the rest of the people fast. Then tell me, will we have any need to import meat from abroad? Unquestionably not, and we will have stability of the market, of currency, and so on and so forth, all the things you know from economics.

Second, it says also 'bodies of men.' Within the catalogue, in the list of commercial goods, it speaks of bodies of men. That is why I told you at the beginning that the products of this city, the things it trades in, are both luxurious and also goods that point to something incomprehensible.

It is, moreover, something criminal — how else could one describe it? Would you ever have imagined that the human body could become an object of commerce? Well then, the person who has not learned, or has learned but does not accept, that every human being is an image of God —

It is possible, my dear ones, for him to do even this: to trade in human bodies. I said image of God, and specifically image of Christ, because the human body too is part of the image of Jesus Christ.

We need only recall, if you like a little history, a small glance backward, to the era of Hitler, the era of the German occupation of Europe, of the Second World War. Remember how many were put to death by Hitler in the concentration camps, and so that even their bodies would not go to waste, they made them into soap; they took the fat from the body and made it into soap.

You will say to me, well, in everything they sought their profit. In any case, we would say, we are going to kill them. So then, since we are going to kill them, why bury them? Let us take their fat. If we gave them a few weeks of food, let us take it back again by taking the fat from their bodies.

Macabre, and not only macabre, but it also shows just how little a person can value another human being. Your own father, your own mother, but would you do it, my brother? Would you put him in the oven to render his fat? And to say, well, since I'm going to bury my father anyway, hold on now, let me take his fat off him first, I'll turn it into soap.

If such a thing is possible — as I said, macabre things, which show how a man can value his fellow man.

In some realities, which I believe you will all agree with, very often the sick person, at the hands of doctors who are forgetful of the oaths they swore, becomes an object of commercial exploitation.

The same with food merchants, who care nothing for public health, as from time to time we are informed or come to realize ourselves, selling adulterated foods in order to profit. I don't care what you take in, I don't care if your health is harmed, so long as I sell my goods and make my profit.

And even the producers of edible goods, I would say, who use colourings and chemical substances to make their product attractive, or preservatives that they add in excess so it keeps longer, every kind of preservative, I would say, you won't be familiar with these things, but in any case, they harm our health and bring on so many illnesses.

That does not concern them, so long as their product looks beautiful, packaged with its colors and the rest, and gets put on sale. Now, as for you who will eat it, what you take in from it, that is another matter altogether.

And then there are the drug manufacturers who resort to adulteration, who do not put in the proper doses of those ingredients that are prescribed for a medicine to be effective. And so the treatment of a sick person becomes problematic. I go very far back, perhaps you remember it, though of course I was not yet alive, I had not yet been born. At one time, somewhere around 1920 or thereabouts, when the quinine they were giving to the army for malaria, or to the inhabitants of Macedonia who had malaria, that quinine had flour mixed into it, and the sick were not being cured.

This is a terrible thing. You are playing, sir, you are playing with the health of the people, with the health of society, so that you can grow rich, so that you can put money in your pocket. Where are you going, what are you doing? And then there are also, truly criminals indeed, those merchants who put a narcotic into cigarettes or into soft drinks. I will even name one soft drink, since it was made public and I am not afraid: Coca-Cola, which they lace with a narcotic.

They do it to make you a customer, because whoever drinks, drinks again, and whoever smokes, smokes again. I have a certain brand of tobacco in mind, but let me not name it. The ideal would be for no one to smoke at all, because once a person has fallen into passions like these, he becomes the target, we might say, of these criminal schemes of the merchants.

To put a narcotic into the cigarette so as to make the smoker your customer, so that he will not take another brand but take your brand; to make him your customer through Coca-Cola by putting a narcotic inside, so that he will not buy any other soft drink but yours. Ah, it is unthinkable, it is unthinkable. These people truly are criminals, because slowly but surely, indeed methodically, they are turning

the peoples into drug addicts. And when the peoples have been turned into drug addicts, as you know, then certain clever ones, such as the Zionists for example, will be able to impose themselves upon the peoples and conquer them.

And then, at that time, the Antichrist will reign with great ease, since Zionism will bring the Antichrist.

And there are still the unscrupulous merchants who trade in narcotic substances, not by slipping them in somewhere in small doses, but now dealing in the narcotics directly, which literally turn human beings into physical and spiritual ruins and render them utterly useless. Why do they do this? To make money.

All of these, of course, mourn at the fall of Babylon, because their true commerce has ceased. But there is also the other matter, a third point, that the object of their dealings, the object of their commerce, is human souls as well.

John the Evangelist says: bodies and souls of men. And the soul too can become an object of commerce, of commercial exploitation. It seems strange, but it is true. And I think that this is precisely where the greatest profits are to be found. Let us look at it.

First of all, the promotion of fornication by every means. Although fornication is a bodily matter, it is first and foremost a spiritual matter, a matter of the soul. So then, what is there that promotes fornication, and what is there not?

The publication of immoral magazines, the production of films, the ownership of cinemas, the running of television and radio, and the publication of immoral photographs. Wherever you turn your eyes, whether on a bus or in any place you find yourself, when they advertise something they will throw in an immoral image as well.

Because that catches the eye, and because you will look at the immoral image, and so you will also see the product being advertised. Not to mention the immoral photographs that circulate specifically for this purpose, about which I would tell you to boast in the Lord if you have never seen them, and never to see them. And if anyone ever says to you, come and let me show you, you are to tell him, whether man or woman, say: I do not want to see.

I do not want to see; because if we do look at such immoral photographs, of the kind that circulate, then once again the demon of fornication will enter in, just as the demon of blasphemy does. The demon of fornication will enter, it will leap into our soul and torment us, in order to cast us into the very things we saw in those images.

These people trade in human souls, and so do all those who promote not only fornication but also the perversions, so as to turn human beings into Sodom and Gomorrah, in order to make money for themselves.

They do not know, or if they know they are utterly indifferent and take no account of the fact that a soul has priceless worth, the worth of which the Apostle Paul writes. By what right do you scandalize a soul for whom Christ died, that soul for whom Christ died? And these people scandalize not just one soul.

They scandalize whole peoples and cast them into Hades and into Hell, so that they themselves may make money.

Then there are the philosophers, who drag millions of souls into this same ruin. Take, for instance, the modern existentialists. As an example I point to Sartre, and there are so many of them. This is the man who, quite literally, with his philosophical antics shook all of Europe.

And where does this negative existentialism lead? To atheism, to nihilism, and consequently to anarchism. Anarchism is the fruit, it is the harvest. When you are an atheist and a nihilist, you will of necessity also be an anarchist.

Because at any moment the impulse of your soul, when it no longer believes in anything, when it reduces everything to nothing, every value, every act of yours, that very impulse of your soul will turn into an act of anarchy.

Then there are the philosopher-sociologists whose hundredth anniversary, or fiftieth, or two hundredth, we celebrate, you understand. Many of them, with their philosophical and social theories, draw people away from Christ, away from Christian morals and from true humanity, and they turn human societies into anonymous masses and into jungles worse than the wild beasts.

I am not referring so much to the ancient slave trade that existed in those days, when people were bought and sold, as to the modern slave trade. Just imagine: in Greece several thousand, two or three thousand, according to the police bulletin.

Every year, from Greece alone, boys and girls of childhood or adolescent age vanish for good. Where do these children go? What becomes of them? Boys and girls are trafficked to satisfy the various desires of those who buy them.

As the Turks once did, and so on, boys and girls, I stress it again, are trafficked to the slave markets of the East and are lost forever. The police are witnesses; they tell us, two or three thousand Greek children every year are lost, they vanish, the ground opens and swallows them, boys and girls, I say it to you again.

Nor am I referring yet to the self-determination of peoples, or rather the denial of it, simply because certain great powers see their own interests there. No, they will enslave you, they will make you a slave, because if you are set free, then 'all the rich and splendid things have departed from you, and you shall never find them again.'

Chapter 18, verse 14. The voice that speaks from heaven, which the holy Evangelist hears, now turns toward the city and in summary fashion marks out these words for it. That is: 'And the fruit of the desire of your soul is gone from you, and all the rich and splendid things have passed away from you.'

And these you shall never find again. I would like to dwell on two or three points of this sentence. It is a remarkable sentence. It is also a very beautiful phrase. It is Semitic. 'And the harvest of your desire has perished from you.' The harvest of your longings, the fruit of your desire, gone from you. It is a beautiful phrase.

As a phrase, yes. Indeed, my beloved, for the fruit of a desire to come about, for that fruit to ripen, it surely needs labour, it needs time, much time, perhaps even a whole lifetime.

And do you know what it means to be told, at the end of your life, that the very thing you struggled to make real, your desire that you longed to see bear fruit, is gone? Do you know, my brother, what it means for God to tell you at the end that all the labour of your life has been wasted, that it has perished from you, that it is lost? It is terrible.

Think of what man has created, an entire civilization, the one I spoke to you about earlier, the so-called Western civilization, the so-called. It is no longer a local phenomenon; it has ceased to be a local phenomenon; just think, it is a whole way of living, this Western civilization.

And for God to tell you in the end that this fruit of your desire, O man, to build and build and build, to make rockets, to make buses, rockets, to go to the stars, to raise skyscrapers, to create, to make all these things that were the whole fruit, the whole harvest of your desire, I inform you, it is lost to you, it cannot endure entry into eternity, it cannot. But think, my beloved, of God addressing each person individually, when the life of every man too is, we might say, a miniature of one effort, to build, to buy, to construct, and for God one day to tell him, when this harvest of the desire of his soul has finally ripened, to tell him: your effort is gone from you, it cannot endure the day of judgment, the fire of that day, it cannot enter the Kingdom of God, it cannot endure, it is not possible.

Another point: the rich and splendid things, it says, these have passed away, the splendid and the rich things have departed from you. What are these rich and splendid things? The rich are the wealthy things, and the splendid are the dazzling things, the wealthy and the dazzling, all these have passed away for you, you are never going to find them again. And indeed, my beloved, all these things pass away; they belong only to historical reality. They are not preserved in the Kingdom of God.

How grieved I was when once they told me, not in Larissa, in Sallotopos. About a lady, she had been left all alone, and she had gathered together all her jewels, many jewels. And she kept them all under her pillow, all of them, sick as she was, all of them she must have kept under her pillow.

What else could she take with her? She took nothing with her. All those splendid, dazzling things with which she could once glitter and show herself off in the salons, all of it was lost, lost. My brothers, we may use many things in our life, but let us not fasten our heart there, let us not put them under our pillow, let us not imagine we will take them with us. No; I will take what I will need, but only because I will need it.

I may have a watch, but it shows me the time, nothing more; I will not take it with me, I do not need it in the Kingdom of God, I have no use for the watch in the Kingdom of God, I need it only as long as history lasts, as long as my own history lasts, nothing more. The splendid and the rich things have departed from you, finally and irrevocably, says God. And the holy Evangelist continues: 'the merchants of these things,' of which things? Of all those material goods he described earlier, 'who grew rich from her, shall stand afar off' — forgive me, 'from afar off they shall stand for fear of her torment, weeping and mourning, saying:'

Woe, woe to the great city, clothed in fine linen and purple and scarlet, and adorned with gold and precious stones and pearls! For in a single hour such great wealth was laid waste.

Those who grew rich from this city mourn; just as the kings, who weep and mourn, so too the merchants who grew rich on the licentiousness and apostasy of this Babylon will weep and mourn over her destruction and her torment. As you see, they in their turn will lament her and will be astonished at her sudden calamity and at the loss of so great a wealth of hers.

And now comes the turn of the seafarers to mourn her.

'And every shipmaster, and all who sail to any place, and sailors, and as many as work the sea, stood afar off and cried out, seeing the smoke of her burning, saying: What city is like the great city? And they cast dust upon their heads and cried out, saying: Alas, alas, the great city, in which all who had ships on the sea grew rich' — all the shipowners who grew rich — 'from her wealth, for in one hour she has been laid waste.' We see, then, that those too who work upon the sea, carrying out the transport of goods, likewise mourn, and repeat the very same things as those before them, the kings and the merchants.

If we cast a glance, my dear ones, at all these laments, at the laments of the earth over the fall of Babylon, because the hour of her judgment is coming, the hour of her end is coming, we will understand that evil in this world is something temporary. Evil cannot go on forever; it has its end. And since evil comes to an end, then the faithful ought to show patient endurance. If you say to me, I am only in one small fraction of history, of the time of history, while this evil is going on, yes, you are in one small fraction of the history of the whole world, but your life is also very short. And the Lord told us to endure, for he says, he who endures to the end, he shall be saved; the one who holds out until the end, that is the one who will be saved.

And let us pray for one thing, my dear ones, that we may grow old and still keep our patient endurance even in our old age, because sometimes it is there that we used to lose it. From now let us beg God not to deprive us of patient endurance in the difficult hours we may pass through, whatever they may be. Whether they are of our own making, brought on by ourselves, by an illness of ours and the like, or whether they come from a general situation that may turn against our Christian identity, as Saint Polycarp was once called upon to deny Christ, and he said, for eighty-six years I have served the Lord Jesus, and Jesus has never wronged me in anything, he has done me no wrong, so how then shall I deny him? And that elder had now served for eighty-six years; he says he was eighty-six years old, or so many years; he was over a hundred.

So the years in which he had known Christ were only those eighty-six; however you look at it, that is many years. That elder had reached a point where he was spiritually young, with a courageous and vigorous spirit, and he stood in the arena and confessed Christ, and a voice was heard like thunder, Polycarp, be a man, be brave, and indeed he stood firm in his martyrdom with courage.

So let us pray and beg God in this way until our deepest old age, until we depart from this world. This is what holds me, I beg you, that all of us may feel it something like this, that we may have this patient endurance.

Because I repeat, the Lord said, he who endures to the end, he shall be saved. Let us not say that evil is something eternal; it is something passing, it goes by, it departs, and the book of the Apocalypse shows this to us and sets it before us.

Besides, this truth that evil passes away is something the Lord himself reminds us of. Listen, please, to how he says it, John 16:20. Amen, amen, I say to you, that you will weep and lament, but the world will rejoice; he says to his disciples, you will weep and lament, the world will rejoice, because it will be rid of me, it will crucify me and they will be making merry; but you will be sorrowful; yet your sorrow shall be turned into joy; but your sorrow will be changed into joy.

The disciples were never able to imagine that this whole process would be a matter of three days. They never imagined it. But, my dear ones, a witness was given to them. This witness, that Christ had risen, gave joy to their hearts.

A witness that gave them the strength to endure their whole lives, their lives of martyrdom, and to reach the harbor of the Kingdom of God.

And indeed, the sacred text of the Apocalypse, in 18:20, goes on to say, after the lament of the kings of the earth, of the merchants and of the sailors, over the loss of the gain they had in growing rich from that anti-God state of affairs.

It is heard: Rejoice over her, O heaven, and you saints and apostles and prophets, for God has judged your judgment upon her.

According to the Hebrew text of Jeremiah, chapter 51, verse 45, according to the Hebrew it reads, Then the heaven and the earth and all that is in them shall sing for joy over Babylon.

It refers to historical Babylon, yet that historical Babylon became a symbol, the symbol of the corrupt world; rejoice, be glad over the Babylon that is being destroyed, O heaven, and you saints and apostles and prophets, because God has judged the judgment of this city.

The saints is a general designation, and it refers, in the New Testament, to the Apostles, and in the Old Testament, to the Prophets. This voice of heaven that is heard is a concrete answer to the anguished question of the souls, of those who were slain, who ask when Christ will avenge their unjustly shed blood.

Lord, it says, when will you avenge our blood that was poured out upon the earth; you remember, the souls struck down, the slaughtered martyrs; that is, they are not asking God to take revenge, but this is equivalent to asking, when will you raise us up; he told us clearly, do not be afraid if you come to martyrdom, I assure you, not one hair of your head will be lost; when, Lord, will this happen; wait; you remember where we were saying, there was given to them, it says, a white robe and a branch of palm, and he told them to wait, until others of their brothers should also be added.

And now the hour has come; rejoice, O heaven, be glad, O heaven, and all you saints of heaven, the hour has come; what hour, the hour of the Resurrection. The hour for evil to be punished, to come to an end, and for the Resurrection of the dead to take place, and for the godly to enter into the Kingdom of God.

This is why Andrew of Caesarea says, they do not rejoice as those who delight in evil at the calamity that falls upon the children of men, but as those who have an inward desire for the cessation of sin. They do not gloat over the evil they see, that the sinful world is being punished, no; they grieve for the world, but they simply see the cessation of evil, that it can no longer continue, it is cut off, evil is not perpetuated.

Something similar happened, my dear ones, with Tobias too, which we read in the last chapter, with the destruction of Nineveh, for Nineveh too was a city that was a type, a city that was a symbol, where his father Tobit had told him, flee, my child, for Nineveh will be destroyed; she repeated, after her repentance, her sins, and worse; it is that which Holy Scripture says, when the two proverbs, they are not mine, the New Testament uses them.

When the dog that has vomited from its overeating turns back to eat its vomit again; and when the pig, once it is clean and washed, returns again to its mud; then, to use the Lord's own words, the last state of that person becomes worse than the first. Or, as the Apostle Paul says in his letter to the Hebrews, the one who has tasted Christ and then denied Him cannot come back again. Let us take this to heart, my beloved. Let us keep our faith whole and entire, without any retreat. Let us not turn back. Because if we do turn back, I do not know whether we will be able to return again to Christ. I do not know. It is a dangerous thing.

For this reason, then, Tobit, seeing the city that had repented and was not destroyed at the preaching of Jonah, now repeating her sins after the repentance she had shown, says to his son Tobias, my child, when I die, gather up your things and leave, and go to Ecbatana of Media. This is what Tobias did, and he lived there and died at a hundred and twenty-seven years of age, Tobias the son, in Ecbatana of Media; and before he died, he heard, before he died, he learned of the loss of Nineveh, of the destruction of Nineveh, which Nebuchadnezzar the Assyrian had taken captive, for Nineveh, as you will know, was conquered once and for all and vanished from the stage of history, taken by the Babylonians.

And the Babylonians vanished from the stage of history, taken by the Medes and Persians. And he rejoiced over Nineveh before his death; before Tobias died, he rejoiced also at the destruction of Nineveh; Tobias rejoiced at the destruction of Nineveh. Yes, it is the joy of the saints that an end is now set to evil, but also something more: because the prophet Jonah was shown to be truthful. That is, it is the fulfillment of the prophecies; it is what we say at baptism and at marriage and at ordination, Isaiah, dance, that is, leap for joy, O Isaiah, because the Virgin has conceived in the womb and shall bear Emmanuel; for your prophecy, in which you said that the Virgin would bear a son, Emmanuel, God with us, with us is God, has become a reality, it has come; so you have nothing left to do but rejoice at the fulfillment of your prophecy.

And so the Saints rejoice, not only because an end is put to evil, evil is brought to its end, but also because the prophecies are fulfilled. Tell me, my beloved, who would not rejoice when you see, in your own time, the prophecies of the Apocalypse being fulfilled?

What believer would not rejoice? Why? Because there is one last, great thing as well: Christ will take us into His Kingdom, after He raises us from the dead. How can you not rejoice? "And a mighty angel took up a stone like a great millstone, and cast it into the sea, saying, Thus with violence shall that great city Babylon be thrown down, and shall be found no more at all." Revelation eighteen, twenty-one. A mighty angel took a millstone and cast it into the sea, and by the force with which he threw it, it was driven down.

In the very same way Babylon will sink. And indeed, in Hebrew literature there was always a great love not only for setting out a truth, a reality, in words, but also for a living demonstration of it. That is, to give, in a vivid way, a living image before the eyes of the one who receives the prophecy, something beyond mere words. The Lord, for example, spoke the parable of the barren fig tree. But at the very same time He also withered an actual fig tree that stood along one of the roads of Jerusalem. And He said, 'May no one ever eat fruit from you again.' And the fig tree withered. What does this mean? The parable was the words. The miracle was the visible, living teaching of that same parable.

And this binding now gives the onlooker a vivid assurance that what was prophesied, both in words and in vision, will become reality. So word and vision, as you see, always supply the substance of a prophecy. And here the first angel speaks of the destruction of Babylon, which is what we have been discussing until now, while the second, the one we are speaking about, performs an allegorical act. What is this allegorical act? He sinks a millstone into the sea, to show the utter disappearance of Babylon, as I told you. Andrew writes: Just as the millstone plunges with a rush into the sea, so too will the overthrow of this Babylon be sudden and complete.

"so that not even a trace of it will be preserved thereafter." As the great stone sinks and is never brought back again to the surface of the water, so too will Babylon sink, so that no trace of it will appear any longer, not in history, but in the Kingdom of God. For in the same Book of Revelation we read that nothing unclean, no abomination, enters the Kingdom of God. "And the voice of harpers, and musicians, and of pipers, and trumpeters, shall be heard no more at all in you"; in you, music and piper and trumpeter will be heard no more. "And the light of a candle shall shine no more at all in you"; no lamp will be lit in you any longer. "And the voice of the bridegroom and of the bride shall be heard no more at all in you; for your merchants were the great men of the earth."

"For by your sorcery," by your deception, "were all nations deceived. And in her was found the blood of prophets, and of saints, and of all that were slain upon the earth." Revelation eighteen, twenty-four. All those who were mentioned will pass away forever from this spiritual Babylon. The joys, the revelries, and the amusements; the joys and the amusements, all of these will come to an end, will be extinguished. They have no place any longer in the Kingdom of God.

Three points stand out here as causes of Babylon's destruction: the plutocratic oppression of the peoples, the seduction into corruption, and the persecution and every kind of mistreatment of Christians throughout the world.

I would like to comment on this, "your merchants were the great men of the earth." This is a beautiful image, and very timely. All those peoples who ever set themselves up as world rulers, who became masters of the world, came to this: the material draining of the peoples, for that was their objective, the goal of their conquest, to drain the peoples, to drink their blood, to take their material goods. But when wealth, my beloved, becomes the chief aim, then corruption and moral degradation follow, the second element; and the Gospel, no longer able to be accepted in a corrupt society, what else does it suffer but to be persecuted? And the Gospel is persecuted, and Christians are slaughtered, driven out, sent into exile.

And all three of these traits we encounter today in the great powers of our age, which are represented by the spiritual Babylon.

Όπως θα ενθυμείστε την περασμένη φορά αγαπητοί μου, είχαμε αναφερθεί στον θρήνον των βασιλέων της γης, επί την καταστροφή της Βαβυλώνος Ρώμης, ή της Βαβυλώνος Πόλεως Συμβόλου κάθε αντιθέου δυνάμεως. Χωρίς να καθορίζεται ένας συγκεκριμένος τόπος, αλλά ίσως κάποτε και πολλοί. Ακολουθεί θρήνος των εμπόρων.

Διότι τρεις κατηγορίες παρουσιάζει εδώ ο Άγιος Ιωάννης ο Ευαγγελιστής. Τους Βασιλείς, τους εμπόρους και τους ναυτικούς. Ακολουθεί λοιπόν τώρα ο θρήνος των εμπόρων.

Και οι έμποροι της γης κλαύσουσι και πενθήσουσι επ' αυτήν, Ότι των γόμων ουδής αγοράζει ουκέτη Και οι έμποροι της γης θα κλάψουν και θα πενθύσουν για το χαμό της πόλεως. Επειδή το εμπόριό τους, το εμπόρευμά τους, κανείς πια δεν το αγοράζει.

Είδατε ψυχολογία πένθους; Πενθούν, όχι διότι κατεστράφη η Βαβυλώνα και λυπούνται για τους ανθρώπους οι οποίοι κατοικούσαν στην πόλη και κατεστράφησαν, αλλά διότι εκκόπησαν οι δουλειές των και τα εμπόρια τους.

Είδατε ψυχολογία πένθους; Είναι αυτό το ανάλγητον πένθος που πολλοί από τους ανθρώπους το έχουν. Όπως επί παραδείγματι, απέθανε η μητέρα μου. Όχι διότι την πενθώ και κλαίω και οδύρομαι, όχι διότι πραγματικά θα την πενθούσα, αλλά γιατί κόπηκε η σύνταξις με τον θάνατό της. Ή ακόμα, αν θέλετε, έπεσε η κυβέρνησις. Όχι διότι θα με ενδιέφερε να μείνει ή να πέσει, αλλά διότι εξυπηρετούσε τα συμφέροντά μου.

Αγαπητοί μου, αυτό το ανάλγητον, ατομιστικότατον και εγωιστικότατον.

Εν προκειμένω, οι έμποροι τώρα οδύρονται, διότι τώρα δεν έχουν να πουλήσουν τα εμπορεύματά τους, τα οποία ο Ιερός Ευαγγελιστής πιο κάτω τα χαρακτηρίζει ως πολυτελή και απάνθρωπα. Σημειώσατε αυτές τις δύο κατηγορίες εμπορευμάτων, πολυτελή και απάνθρωπα.

Έτσι θα πενθούσαν και σήμερα οι έμποροι νυχτερινών κέντρων, ναρκωτικών, τσιγάρων και άλλων βρωμερών, θα λέγαμε, και σκοτεινών εργασιών. Και δεν χρειάζεται βεβαίως να γίνει κάποια καταστροφή για να πενθήσουν οι έμποροι τέτοιων προϊόντων.

Αρκεί η κοινωνία των ανθρώπων να γίνει χριστιανικότερη, εγώ θα έλεγα ανθρωπινότερη, για να αρχίσουν να ανησυχούν ότι το εμπόρευμά τους δεν τραβιέται. Έτσι θα λέγαμε σήμερα τα κατηχητικά σχολεία και κάθε προσπάθεια χριστιανική που μπορεί να γίνεται στην ενορία, στην πόλη, οπουδήποτε, να γίνεται για αυτούς ένα εμπόδιο.

και να ανησυχούν εάν μέσα στον πληθυσμό μιας πόλεως μπορεί να καλλιεργείται η αρετή, το στενικό μήνυμα, διότι δεν θα έχουν τα κέρδη τα οποία αναμένουν. Αν υποτεθεί ότι όλοι οι νέοι ήσαν ευσεβείς, δεν θα έκλειναν οι ντισκοτέκ και τα καταγώγια και οι ταβέρνες και δεν ξέρω τι, αναμφισβήτητα.

Δεν θα ανησυχούσαν λοιπόν οι άνθρωποι γιατί; Θα ανησυχούσαν, τι θέλουν; Θέλουν τους ανθρώπους, θέλουν τους νέους ειδικότερα στη στάθμη εκείνη της αμαρτωλότητος για να πηγαίνουν καλά οι δουλειές. Κριτήριο, το βλέπετε, είναι φανερό, είναι το κέρδος.

Αδιάφορον τώρα, όπως θα δούμε και πιο κάτω, αν η ποιότητα του εμπορεύματος είναι προς καταστροφή αυτής της ιδίας της κοινωνίας. Και όπως σας εξήγησα, ο Ιερός Ευαγγελιστής καταχωρεί ένα μακρύ κατάλογο, ασυνήθη μάλιστα για το βιβλίο της Αποκαλύψεως, εμπορικών ειδών και μάλιστα τα περισσότερα από αυτά είναι πολυτελή.

Θα σας διαβάσω. Δεν θα εξηγήσω παρά μόνο κάπου και πού. Γόμων, γόμος θα πει εμπόρευμα. Γόμον χρυσού και αργύρου και λίθου τιμίου και μαργαρίτου και βυσσίνου και πορφύρας και σηρικού, μετάξι, και κοκκίνου και παν ξύλον θύινον, πολύτιμη ξυλία, αντικείμενα από πολύτιμη ξυλία, και παν σκεύος ελεφάντινον, ελεφαντοστούν, και παν σκεύος εκ ξύλου τιμιωτάτου και χαλκού και σιδήρου και μαρμάρου και κινάμωμον, είναι η κανέλα, είναι τα λεγόμενα περίφημα αρωματώδη προϊόντα της Ανατολής που κάποτε, κάποτε εμπορεύονται τα πλοία περνώντας από το ακροτήριο της Καλής Ελπίδος να τα φέρουν από την Ανατολή της Ινδίας,

και που τα αρωματώδια αυτά ήσαν πανάκριβα στην Ευρώπη, πανάκριβα. Είναι λοιπόν η κανέλα το κινάμωμον, και άμωμον, και θυμιάματα, και μύρον, και λίβανον, και οίνον, και έλαιον, και σεμίδαλιν, είναι το συμιγδάλι, και σίτον, και κτήνη, και πρόβατα, και ίππων, και ρεδών, είναι οι άμαξες, και σωμάτων και ψυχάς ανθρώπων. Αυτή η λεπτομερής περιγραφή θέλει να δείξει την πολυτέλεια της ζωής της Βαβυλώνος, αυτής της συμβολικής πόλεως.

Είναι, όπως βλέπετε, ο μακράν του Θεού άνθρωπος, εκείνος που προσπαθεί με κάθε τρόπο να μεταφέρει τον Παράδεισο του Θεού σε επίγεια και υλιστικά πλαίσια. Δηλαδή, εδώ είναι η κόλαση, εδώ είναι και ο παράδεισος.

Έχεις να φας, έφερες τον παράδεισο εις τη γην, δεν έχεις να φας, έφερες την κόλαση εις τη γην. Δεν υπάρχει τίποτε άλλο έξω από αυτό. Είναι το κήρυγμα των ανθρώπων, οι οποίοι υλιστικότατα σκέπτονται και ζουν.

Βέβαια, πρέπει να σας πω ότι μία τέτοια θέση και μάλιστα μία πολυτελή ζωή είναι σαφώς αντιευαγγελική. Ο άνθρωπος που δεν έχει πνευματικούς προσανατολισμούς προσπαθεί να γεμίσει το κενό της ψυχής του με αυτή την πολυτέλεια των υλικών αγαθών και μάλιστα μία πολυτέλεια ατέρμονη.

Ατέρμων. Δεν τελειώνουν ποτέ και όλο παράγουν νέες μορφές και νέα σχήματα των υλικών αντικειμένων ή των τροφών ή των ποτών ατελείωτα, σας ξαναλέγω, γιατί ο άνθρωπος όταν έφαγε και ήπιε δεν γέμισε το κενό της ψυχής, αναζητά καινούρια, καινούριες γεύσεις και καινούριες εμπειρίες για να μπορέσει να γεμίσει το κενό της ψυχής.

Και δεν αντιλαμβάνεται ότι η ψυχή όσα και να φας, όσες ποικιλίες και αν έχεις, όσες πολυτέλειες και αν δημιουργήσεις, δεν θα χορτάσει ποτέ η ψυχή σου, θα μένει ακόμα πιο άδεια και ακόμα πιο πεινασμένη η ψυχή, δεν τρώει αυτά, θέλει Θεό η ψυχή.

Και άμα της λείπει ο Θεός, τότε ψωμί και κρεμμύδι να έχεις, είσαι ευτυχισμένος και είναι γεμάτη η καρδιά σου, είναι γεμάτη. Τα υλικά αγαθά μας τα έδωκε ο Θεός, προς απόλαυση, αλλά να είναι όμως γεμάτη και η καρδιά.

Εδώ ο λόγος το να είναι άδεια η καρδιά από Θεό και να γεμίζει διαρκώς ο άνθρωπος από τα προϊόντα του πολιτισμού του και της πολυτελείας του.

Από τον μακρύ αυτό κατάλογο που σας διάβασα, του Ιερού Ευαγγελιστού, μπορούμε να σχολιάσουμε τα εξής σημεία. Πρώτον, εκεί που λέγει Ίππων και Ρεδών, η Ρέδη είναι η άμαξα. Και εδώ όταν ομιλεί περί αμαξών, δείχνει την πολυτέλεια, διότι την εποχή εκείνη στα αμάξια δεν μπαίναν παρά μόνο οι άνθρωποι που είχαν πολλά χρήματα.

Σήμερα βέβαια το θέμα άμαξα είναι κοινό πια. Σήμερα θα λέγαμε έχουμε το αυτοκίνητο. Είναι κακό να έχει κανείς άμαξα, την παλιά εποχή, όχι. Ήτανε δείγμα πλούτου, αλλά τέλος πάντων δεν ήταν κακό. Είναι κακό σήμερα να έχει κανείς αυτοκίνητο, είναι δείγμα πλούτου το αυτοκίνητο, σήμερα δεν είναι απαραίτητο κανείς να είναι πλούσιος για να έχει ένα αυτοκίνητο, το οποίο βεβαίως υποτίθεται αν δεν είναι πλούσιος ότι θα το χρησιμοποιήσει κυρίως για τις επαγγελματικές του ανάγκες, κυρίως.

Αλλά αν το θέλετε ακόμη, αγαπητοί μου, το να πάρει κανείς την οικογένειά του και να βγει λίγο πιο έξω από αυτές τις σύγχρονες βαβυλώνες των πόλεων που δημιούργησε ο πολιτισμός μας, με τα καυσαέρια, με όλα τα στοιχεία εκείνα που κάνουν τη ζωή κουραστική και ανυπόφορη μέσα στις πόλεις, το να έχει κανείς ένα μεταφορικό μέσο να βγει λίγο πιο έξω στην εξοχή, δεν είναι αναμφισβήτητα εφάμαρτον.

Αλλά όταν όμως αγαπητοί μου το αμάξι, το αυτοκίνητο δηλαδή, το έχουμε μεταβάλει σε είδωλον, σε ιδανικό, με αυτό πέφτουμε να κοιμηθούμε για να το αγοράσουμε και με αυτό ξυπνάμε με το όνειρό του. Και έχει γίνει ο προορισμός και ο σκοπός της ζωής μας, το έχουμε πιο καλά και από τα παιδιά μας και το προσέχουμε και το συντηρούμε πιο περισσότερο από ό,τι τα μέλη της οικογενείας μας.

Ή το έχουμε ακόμη το αυτοκίνητο για μια κοινωνική προβολή, για μια αλαζονία, τότε αναμφισβήτητα είναι η Ρέδη, η Άμαξα, που λέγει ο Ιερός Ευαγγελιστής, που οι άνθρωποι στη νοητή αυτή Βαβυλώνα αγοράζουν και να καλοπερνούν.

Βλέπετε δεν είναι αυτό τούτο το αντικείμενο, αλλά είναι αυτή η στάση που θα πάρουμε απέναντι στο αντικείμενο. Αυτό βέβαια ισχύει για κάθε αντικείμενο και για αυτόν τον ίδιο τον πολιτισμό. Ο δε πνευματικός άνθρωπος περιορίζει τις απαιτήσεις του χωρίς να πάψει να χρησιμοποιεί βεβαίως τα δεδομένα του πολιτισμού του.

Δεν θα πάψει, θα ήταν περίεργο, δεν θα είναι ατελής. Εάν επί παραδείγματι απέκτησε κάποια έπιπλα να πάρω ένα πολύ πρόχειρο παράδειγμα, πολύ πρόχειρο. Σε κάποια έπιπλα στο σπίτι του, δε θα σπεύσει ύστερα από ένα ή δύο χρόνια να τα αλλάξει, επειδή είναι ντεμοντέ, είναι εκτός μόδας. Μας έφερε κάποιος φίλος καρεκλοπόδαρα, ας το πω έτσι καρεκλοπόδαρα χοντρικά, σκαλισμένα, ωραία, με τορνευτά, με φουρνισμένη οξιά, πολλά, στην απορία μου, μας τα χάρισε, στην απορία μου, δεν τα χρειάζεστε εσείς, η απάντηση, δεν είναι πια της μόδας, όχι να κάνουμε και αυτή τη σπατάλη γιατί δεν είναι πια της μόδας. Αυτό είναι το κακό. Θέλεις να κάνεις ένα σκάλισμα πάνω στο έπιπλό σου. Αλλά άμα τα βράσεις θα το έχεις για ολόκληρη τη ζωή σου. Εάν παλιώσει πάρε καινούριο. Εάν περάσει μόδα θα πεις όχι, δεν θα πάρω καινούριο. Θα αφήσω αυτό που είναι. Τελείωσε. Και έτσι θα υπάρχει και μια οικονομική σταθερότητα. Διότι όταν υπάρχει αυτό το λαχάνιασμα, λαχάνιασμα, η παραγωγή να καλύπτει την κατανάλωση.

Κατανάλωση και η κατανάλωση την παραγωγή που θα φτάσουμε αναμφισβήτητα. Δεν είναι ο ομολόγος, το καταλαβαίνει και ο πιο κοινός νους. Στον πληθωρισμό. Τι είναι ο πληθωρισμός νομίζετε. Αυτό το λαχάνιασμα παραγωγής και καταναλώσεων. Γι' αυτό βγάλαμε και την κοινωνία μας και τη λέμε καταναλωτική. Σε μια παγκόσμια κλίμακα. Έτσι, τι είναι λέγεις σταθερότης αγοράς, λέει ο Μέγας Βασίλειος. Σταθερότης αγοράς. Η νηστεία.

Όταν έχεις μάθει να είσαι λιτοδίαιτος, θα φας ό,τι έχεις ανάγκη, θα έχεις μάθει να νηστεύεις κάποιες μέρες, ένα πολύ μικρό παράδειγμα, μια που τώρα έχουμε και την Σαρακοστή, εισάγουμε λέγει κρέας από το εξωτερικό, δεν μας φτάνει, είμαστε ο πλέον κρεοφάγος λαός, από όλους τους λαούς, τα έθνη, τους λαούς της Ευρώπης.

Ο πιο κρεοφάγος λαός, γιατί αδελφοί μου, εμείς οι Ορθόδοξοι έχουμε μερικές Σαρακοστές που πρέπει να νηστεύουμε. Νήστεψε αδελφέ μου, τις Σαρακοστές, πλην των αρρώστων, και των μη δυναμένων να νηστεύσουν, όλος ο άλλος λαός να νηστεύσει, τότε πέστε μου, θα έχουμε ανάγκη να εισαγάγουμε κρέατα απ' έξω; Αναμφισβήτητα, και θα έχουμε σταθερότητα αγοράς, συναλλάγματος, κτλ, κτλ, εκείνα τα οποία γνωρίζετε οικονομολογικά.

Δεύτερον, λέγει και σωμάτων ανθρώπων. Μέσα στον κατάλογο, στη λίστα των εμπορικών αντικειμένων, ομιλεί περί σωμάτων ανθρώπων. Γι' αυτό θα σου είπα στην αρχή, ότι τα προϊόντα αυτής της πόλεως, τα οποία εμπορεύεται, είναι και πολυτελή, αλλά και αντικείμενα, τα οποία δείχνουν κάτι το ακατανόητο.

Πλέον είναι κάτι που είναι εγκληματικό, πώς να το έχει χαρακτηρίσει κανείς. Θα φανταζόσαστε ποτέ ότι το ανθρώπινο σώμα θα μπορούσε να γίνει εμπορεύσιμο αντικείμενο; Ε λοιπόν, ο άνθρωπος που δεν έμαθε ή έμαθε αλλά δεν δέχεται ότι είναι εικόνα του Θεού ο κάθε άνθρωπος.

Είναι δυνατόν, αγαπητοί μου, και αυτό να το κάνει, να εμπορεύεται τα ανθρώπινα σώματα. Είπα εικόνα του Θεού και ο συγκεκριμένα εικόνα του Χριστού, γιατί και το ανθρώπινο σώμα είναι μέρος της εικόνας του Ιησού Χριστού.

Δεν έχουμε παρά να θυμηθούμε, αν θέλετε λίγο ιστορικά, μια μικρή αναδρομή προς τα πίσω, την εποχή του Χίτλερ, την εποχή της γερμανικής κατοχής στην Ευρώπη, του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Ενθυμείστε πόσοι εθανατώνονταν από τον Χίτλερ στα στρατόπεδα συγκεντρώσεως και ακόμη να μην πηγαίνουν χαμένα τα σώματά τους, το έκαναν σαπούνι, έπαιρναν το λίπος του σώματος και το έκαναν σαπούνι.

Θα μου πείτε, ε, σε όλα να βλέπει καλύτερα κέρδος αυτούς, ούτως ή άλλως θα λέγαμε, θα τους σκοτώσουμε. Αφού λοιπόν θα τους σκοτώσουμε, γιατί να τους θάψουμε, να τους πάρουμε το λίπος. Αν τους δώσαμε μερικές εβδομάδες φαΐ, να τους το πάρουμε πάλι πίσω, παίρνοντας το λίπος του σώματός του.

Μακάβριον, και όχι μόνο μακάβριον, αλλά και δείχνει πώς μπορεί να εκτιμά τον άλλον άνθρωπο. Τον πατέρα σου, τη μάνα σου, όμως θα το έκανες, αδελφέ μου, θα τον έβαζες στο φούρνο να του πάρεις το λίπος; Και να πεις ότι αφού τέλος πάντων θα τον θάψω τον πατέρα μου, στάσου τώρα, να του πάρω το λίπος πρώτα, θα το κάνω σαπούνι.

Αν είναι δυνατόν, είπατε, μακάβρια πράγματα, που δείχνει πώς ο άνθρωπος μπορεί να εκτιμάει τον άλλον άνθρωπο.

Σε μερικές πραγματικότητες που όλοι πιστεύω θα συμφωνείτε, πολλές φορές ο ασθενής άνθρωπος από τους ιατρούς είναι επιλήσμονες των όρκων που έδωσαν να γίνεται ένα αντικείμενο μιας εμπορικής εκμεταλλεύσεως.

Το ίδιο και οι έμποροι τροφίμων, που αδιαφορούν δια την κοινωνική υγεία, όπως κατά καιρούς το πληροφορούμεθα ή το αντιλαμβανόμεθα και εμείς, να πουλούν αλλοιωμένες τροφές για να κερδίσουν. Δεν με νοιάζει τι θα πάρεις εσύ, δεν με νοιάζει αν η υγεία σου βλαφτεί, αρκεί εγώ να πουλήσω το εμπόρευμά μου και να κερδίσω.

Ακόμα και οι βιομήχανοι βρωσίμων, θα έλεγα, αγαθών, που χρησιμοποιούν χρώματα, χημικές ουσίες, για να κάνουν το αντικείμενό τους προσελκυστικό ή συντηρητικές ουσίες που βάζουν παραπάνω για να συντηρείται το, εγώ θα έλεγα κάθε συντηρητικό είδος, δεν θα τα ξέρετε αυτά, αλλά τέλος πάντων που βλάπτουν την υγεία και δημιουργούν τόσες αρρώστιες.

Δεν τους ενδιαφέρει αυτό, αρκεί το προϊόν τους να είναι όμορφο, αμπαλαρισμένο με τα χρώματά του και τα λοιπά και να προσφερθεί. Τώρα, εσύ που θα το φας, τι έχεις να πάρεις, άλλη παράγραφα.

Ακόμα οι βιομήχανοι φαρμάκων που μετέρχονται τη νοθεία, δεν βάζουν τις κανονικές δόσεις εκείνων των στοιχείων που προβλέπεται για να συνδεθεί ένα φάρμακο. Και έτσι είναι η θεραπεία ενός ασθενούς προβληματική. Πηγαίνω πολύ παλιά πίσω, ίσως να το ενθυμίστε, εγώ βέβαια δεν ζούσα, δεν είχα γεννηθεί ακόμη, κάποια φορά, κάπου στα 1920 ή κάπου εκεί, όταν το κινίνο που έδιναν στο στρατό με τις ελονοσίες ή στους κατοίκους της Μακεδονίας με τις ελονοσίες, το κινίνο μέσα είχε αλεύρι και δεν εθεραπεύοντο οι ασθενείς.

Αυτό είναι φοβερό, παίζεις κύριε, παίζεις με την υγεία του λαού, με την υγεία της κοινωνίας για να μπορέσεις να πλουτίσεις εσύ, να βάλεις λεφτά στην τσέπη σου, που πας, τι κάνεις, αλλά ακόμα, αληθινά βεβαίως εγκληματίες, είναι και εκείνοι οι έμποροι οι οποίοι χρησιμοποιούν μέσα στα τσιγάρα ή στα αναψυκτικά, θα πω και ένα αναψυκτικό διότι εδημοσιεύθηκε και δεν φοβούμαι, η κοκακόλα που βάζουν ναρκωτικό.

Για να σε κάνουν πελάτη, γιατί όποιος πίνει, ξαναπίνει, και όποιος καπνίζει, ξανακαπνίζει, έχω υπόψη μου μια μάρκα καπνού, ας μην την πω, το ιδεώδες θα ήταν να μην καπνίζει κανένας, γιατί αν έχει πέσει σε τέτοια πάθη, θα γίνει και αντικείμενο θα λέγαμε τέτοιων εγκληματικών ενεργειών των εμπόρων.

Το να βάλεις μέσα στο τσιγάρο ναρκωτικό, για να κάνεις πελάτη σου τον καπνιστή, να μη πάρει άλλη μάρκα, να πάρει τη δική σου τη μάρκα, το να κάνεις πελάτη σου εσύ με την κοκακόλα, βάζοντας μέσα ναρκωτικό, να μη αγοράσει άλλο αναψυκτικό, αλλά το δικό σου. Α είναι αδιανόητο, είναι αδιανόητο, αυτοί οι άνθρωποι πραγματικά, είναι εγκληματίες διότι μεταβάλλουν σιγά σιγά βεβαίως, αλλά σωστά,

τους λαούς σε ναρκομανείς. Και όταν οι λαοί θα μεταβληθούν σε ναρκομανείς όπως τα ξέρετε, τότε θα μπορούν κάποιοι, έξυπνοι, όπως είναι οι σιωνιστές επί παραδείγματι, να επιβληθούν εις τους λαούς και να τους κατακτήσουν.

Και τότε, ο τότε, τότε ο Αντίχριστος με πολλήν ευκολία θα βασιλεύσει, εφόσον ο σιωνισμός θα φέρει τον Αντίχριστο.

Είναι ακόμη και οι αδίστακτοι έμποροι που εμπορεύονται ναρκωτικές ουσίες, όχι βάζοντάς τις κάπου σε μικρές δόσεις, αλλά πλέον κατευθείαν τα ναρκωτικά, που κυριολεκτικά μεταβάλουν τους ανθρώπους σε σωματικά και ψυχικά ερείπια και τους αχρηστεύουν κυριολεκτικά. Γιατί το κάνουν αυτό; Για να κερδίσουν χρήματα.

Όλοι αυτοί βέβαια με την πτώση της Βαβυλώνος πενθούν, γιατί σταμάτησε το αληθινό εμπόριό τους. Αλλά είναι και το άλλο, ένα τρίτο σημείο, ότι αντικείμενον των εμπορικών, αντικείμενον του εμπορίου των είναι και οι ανθρώπινες ψυχές.

Λέει ο Ευαγγελιστής Ιωάννης, σώματα και ψυχάς ανθρώπων. Και η ψυχή μπορεί να γίνει εμπορικό αντικείμενο, εμπορικής εκμεταλλεύσεως. Φαίνεται περίεργο, αλλά είναι αλήθεια. Και νομίζω ότι εκεί ακριβώς είναι και τα πιο μεγάλα κέρδη. Για να δούμε.

Πρώτα-πρώτα, η με κάθε τρόπο προαγωγή στην πορνεία, παρότι η πορνεία είναι σωματικό θέμα, αλλά πρωτίστως είναι πνευματικό θέμα, είναι ψυχικό θέμα. Λοιπόν, τι υπάρχει ως προαγωγή στην πορνεία και τι δεν υπάρχει;

Η έκδοση ανηθίκων περιοδικών, η παραγωγή κινηματογραφικών ταινιών, η ιδιοκτησία κινηματογραφικών αιθουσών, η ευθύνη της τηλεοράσεως και του ραδιοφώνου και η έκδοση ανηθίκων φωτογραφιών. Όπου να γυρίσετε τα μάτια σας, μα σε λεωφορείο, μα σε οποιοδήποτε χώρο βρεθείτε, όταν διαφημίζουν κάτι θα βάλουν και μια ανήθικη εικόνα.

Γιατί αυτό πιάνει και γιατί θα προσέξεις την ανήθικη εικόνα για να δεις και το διαφημιζόμενο εμπόρευμα. Για να μην πω για τις ειδικώς κυκλοφορούσες ανήθικες φωτογραφίες, που θα σας έλεγα να καυχηθείτε εν Κυρίω αν ποτέ δεν είδατε ούτε να δείτε, και αν ποτέ κάποιος σας πει έλα να σου δείξω, να του πείτε, άνδρας ή γυναίκα, να πείτε δεν θέλω να δω.

Δεν θέλω να δω, διότι έτσι και δούμε φωτογραφίες τέτοιες ανήθικες, από αυτές που κυκλοφορούν, τότε πάλι θα μπει ο δαίμων της πορνείας, όπως ο δαίμων της βλασφημίας, θα μπει ο δαίμων της πορνείας, θα εισπηδήσει μες την ψυχή μας και θα μας βασανίζει για να μας ρίξει σε εκείνα τα οποία είδαμε στις εικόνες αυτές.

Αυτοί οι άνθρωποι εμπορεύονται τις ανθρώπινες ψυχές, ακόμη και όλοι εκείνοι που προάγουν όχι μόνο στην πορνεία, αλλά και στις διαστροφές, για να μεταβάλουν τους ανθρώπους σε Σόδομα και Γόμορρα, για να κερδίζουν αυτοί χρήματα.

Δεν γνωρίζουν ή αν γνωρίζουν αδιαφορούν τελείως και δεν λογαριάζουν ότι μια ψυχή έχει ανεκτίμητη αξία, για την οποία γράφει ο Απόστολος Παύλος. Με ποιο δικαίωμα σκανδαλίζεις μια ψυχή υπέρ ης Χριστός απέθανε, για την οποία ψυχή ο Χριστός απέθανε; Και αυτοί όχι μόνο μια ψυχή σκανδαλίζουν.

Λαούς ολοκλήρους σκανδαλίζουν και τους ρίπτουν στον άδη και στην κόλαση για να βγάλουν αυτοί χρήματα.

Είναι ακόμη οι φιλόσοφοι που παρασύρουν εκατομμύρια ψυχές εις αυτόν τον όλεθρο. Όπως επί παραδείγματι οι σύγχρονοι υπαρξιστές, παραδείγματος χάριν φέρνω τον Σαρτρ, είναι τόσοι πολλοί. Αυτός ο οποίος κυριολεκτικά με τα καμώματά του τα φιλοσοφικά συγκλόνισε την Ευρώπη.

Και που οδηγεί αυτός ο αρνητικός υπαρξισμός στην αθεΐα, στον μηδενισμό και κατά συνέπεια εις τον αναρχισμόν. Ο αναρχισμός είναι το φρούτο, είναι ο καρπός. Όταν είσαι άθεος και μηδενιστής θα είσαι κατ' ανάγκην και αναρχικός.

Γιατί εν πάση στιγμή η ορμή της ψυχής σου, όταν τίποτα πια δεν πιστεύει, όταν όλα τα μηδενίζει, κάθε αξία, κάθε σου ενέργεια, από αυτή την ορμή της ψυχής θα μεταβάλλεται σε μια αναρχική πράξη.

Είναι ακόμη οι φιλόσοφοι κοινωνιολόγοι που τους γιορτάζουμε και τα 100 χρόνια ή τα 50 χρόνια ή τα 200 χρόνια, καταλαβαίνετε. Πολλοί αυτοί με τις φιλοσοφικο-κοινωνικές τους θεωρίες απομακρύνουν από τον Χριστό ή τα χριστιανικά ήθη και την αληθινή ανθρωπιά και μεταβάλουν τις ανθρώπινες κοινωνίες σε μάζες ανώνυμες και ζούγκλες χειρότερες από τα θηρία.

Δεν αναφέρομαι τόσο εις το αρχαίο δουλεμπόριο που υπήρχε την εποχή εκείνη, που αγόραζαν και πουλούσαν τους ανθρώπους, όσο εις το σύγχρονο δουλεμπόριο. Τουλάχιστον να φανταστείτε στην Ελλάδα μερικές χιλιάδες, δυο-τρεις χιλιάδες κατά το δελτίο της αστυνομίας.

Κάθε χρόνο μόνο από την Ελλάδα αγόρια και κορίτσια της εφηβικής, της παιδικής ή της εφηβικής ηλικίας εξαφανίζονται οριστικώς. Πού πάνε αυτά τα παιδιά, τι γίνονται; Προωθούνται αγόρια και κορίτσια για τις ποικίλες επιθυμίες εκείνων που τα αγοράζουν.

Όπως οι Τούρκοι κάποτε και λοιπόν, αγόρια και κορίτσια, τα ξανατονίζω, προωθούνται στα σκλαβοπάζαρα της Ανατολής και χάνονται διαπαντός. Η αστυνομία είναι μάρτυς, μας το λέγει, 2-3 χιλιάδες ελληνόπουλα κάθε χρόνο χάνονται, εξαφανίζονται, ανοίγει και τους καταπίνει, αγόρια κορίτσια, σας το ξαναλέγω.

Δεν αναφέρομαι ακόμα ούτε εις την αυτοδιάθεση των λαών, εις την μη αυτοδιάθεση των λαών, διότι μόνο και μόνο κάποιες μεγάλες δυνάμεις αποβλέπουν εκεί τα συμφέροντά τους. Όχι, θα σας δουλώσει, θα σας σκλαβώσει, γιατί αν ελευθερωθείτε, πάντα τα λιπαρά και τα λαμπρά απήλθεν από σου, και ουκέτι ου μη αυτά ευρήσεις.

18,14, 18 κεφάλαιο, στίχος 14. Η φωνή που ομιλεί από τον ουρανό και ακούει ο Ιερός Ευαγγελιστής, στρέφεται τώρα προς την πόλη και κατά τρόπον περιληπτικόν της σημειώνει αυτά τα λόγια. Δηλαδή, και ο καρπός της επιθυμίας της ψυχής σου χάθηκε από σένα και όλα τα λιπαρά και τα λαμπρά πέρασαν από σένα.

Και ποια δεν θα τα ξαναβρήσεις Θα ήθελα να μείνω σε δύο-τρία σημεία αυτής της προτάσεως. Είναι αξιόλογη η πρόταση. Είναι και πολύ ωραία φράση. Σημιτική είναι. Και η οπώρα της επιθυμίας σου Απώλετο από σου Η οπώρα των πορικών Ο καρπός της επιθυμίας σου Είχε από σένα Είναι όμορφη φράση.

Έτσι σαν φράση. Πράγματι, για να φτάσει, αγαπητοί μου, ο καρπός μιας επιθυμίας, να ωριμάσει αυτός ο καρπός, ασφαλώς χρειάζεται και κόπος, χρειάζεται και χρόνος, πολύς, ίσως κάποτε και μια ολόκληρη ζωή.

Και ξέρετε τι σημαίνει, να σου πει στο τέλος της ζωής σου, αυτό που αγωνιζόσουνα να γίνει πραγματικότητα, η επιθυμία σου να καρποφορήσει. Ξέρεις αδελφέ μου τι θα πει να σου πει στο τέλος ο Θεός, ότι όλος ο κόπος της ζωής σου πήγε χαμένος, απώλετο από σου, χάθηκε, είναι τρομερό.

Σκεφτείτε τι δημιούργησε ο άνθρωπος, έναν πολιτισμό ολόκληρο, αυτόν που άλλο δεν σας είπα, ο λεγόμενος δυτικός πολιτισμός, ο λεγόμενος. Δεν είναι πια τοπικό φαινόμενο, έπαψε να είναι τοπικό φαινόμενο, σκέπτεστε ένας τρόπος του ζην, ο δυτικός πολιτισμός.

Και να σου πει στο τέλος ο Θεός ότι αυτός ο καρπός της επιθυμίας σου, ο άνθρωπε, να φτιάξεις, να φτιάξεις, να φτιάξεις, να κάνεις πυραύλους, να κάνεις λεωφορεία, πυραύλους, να πας στα αστέρια, να δημιουργήσεις ουρανοξύστες, να δημιουργήσεις, να φτιάξεις όλα αυτά που ήταν όλος ο καρπός, η οπώρα της επιθυμίας σου, σε πληροφορώ, χάθηκε για σένα, δεν αντέχει να μπει στην αιωνιότητα, δεν αντέχει, για σκεφτείτε όμως αγαπητοί μου, απευθυνόμενος ο Θεός προσωπικά στον καθέναν, όταν και η ζωή του κάθε ανθρώπου είναι μια μικρογραφία θα λέγαμε, μιας προσπάθειας, να φτιάξει, να αγοράσει, να χτίσει και να του πει κάποτε ο Θεός όταν πια θα έχει ωριμάσει αυτή η οπώρα της επιθυμίας της ψυχής του, να του πει χάθηκε από σένα η προσπάθειά σου, δεν αντέχει στην ημέρα της κρίσεως, στο πυρ της ημέρας εκείνης, δεν μπορεί να μπει στη Βασιλεία του Θεού, δεν αντέχει, δεν γίνεται.

Ένα άλλο σημείο, τα λιπαρά και τα λαμπρά, λέγει, αυτά πέρασαν, απήλθεν τα λαμπρά και τα λιπαρά από σου, ποια είναι αυτά τα λιπαρά και τα λαμπρά, τα λιπαρά είναι τα πλούσια, και τα λαμπρά είναι τα φανταχτερά, τα πλούσια και τα φανταχτερά, όλα αυτά πέρασαν για σένα, δεν πρόκειται να τα ξαναβρείς, και πράγματι παρέρχονται αγαπητοί μου όλα αυτά, ανήκουν μόνο στην ιστορική πραγματικότητα, Δε διασώζονται στη Βασιλεία του Θεού.

Πόσο λυπήθηκε όταν κάποτε μου είπαν, όχι στη Λάρισα, Σαλλοτόπου. Για μια κυρία, αυτή είχε μείνει μόνη της, και είχε μαζέψει όλα τα κοσμήματά της, πολλά κοσμήματα. Και τα είχε όλα κάτω από το μαξιλάρι της, όλα, άρρωστη αυτή, όλα κάτω από το μαξιλάρι της θα είχε.

Τι άλλο μπορούσε να πάρει, δεν πήρε τίποτα μαζί της. Όλα αυτά τα λαμπρά, τα φανταχτερά που κάποτε στα σαλόνια μπορούσε να λαμποκοπάει και να προβάλλεται, όλα αυτά χάθηκαν, χάθηκαν. Αδελφοί μου, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε πολλά πράγματα στη ζωή μας, μη κολλάμε όμως εκεί την καρδιά μας, μη τα βάζουμε κάτω από το μαξιλάρι μας, μη νομίζουμε πως θα τα πάρουμε μαζί μας, όχι, θα βάλω ό,τι θα χρειαστεί, αλλά θα το χρειαστώ.

Μπορεί να έχω ένα ρολόι, αλλά μου δείχνει την ώρα, τίποτε άλλο, δεν θα το πάρω μαζί μου, δεν το χρειάζομαι στη Βασιλεία του Θεού, δεν το κάνω το ρολόι στη Βασιλεία του Θεού, το χρειάζομαι όσο κρατάει ιστορία, όσο κρατάει η δική μου ιστορία, τίποτε άλλο, τα λαμπρά και τα λιπαρά, έφυγαν από σένα, οριστικώς και αμετακλήτως, λέγει ο Θεός, και συνεχίζει ο Ιερός Ευαγγελιστής, οι έμποροι τούτων, ποιων τούτων, Όλων εκείνων των υλικών τα οποία περιέγραψε προηγουμένως Οι πλουτήσαντες από αυτής, οι μακρόθεν, συγγνώμη, από μακρόθεν στήσονται διά τον φόβον του βασανισμού αυτής, κλαίοντες και πενθούντες, λέγοντες

Οὐαί, οὐαί, η πόλις η μεγάλη, η περιβεβλημένη βύσσινον και πορφυρούν και κόκκινον και κεχρυσωμένη εν χρυσίω και λίθω τιμίω και μαργαρίταις, ότι μιά ώρα ηρημώθη ο τοσούτος πλούτος.

Πενθούν αυτοί που πλούτησαν από την πόλη αυτή, όπως οι βασιλείς, οι οποίοι κλαίουν και πενθούν, έτσι και οι έμποροι που επλούτησαν με την ελευθεριότητα και την αποστασία αυτής της Βαβυλώνος, θα κλάψουν και θα πενθήσουν για την καταστροφή της και τον βασανισμό της. Όπως βλέπετε, και αυτοί με τη σειρά τους θα την ταλανίσουν και θα εκπλαγούν διά την αιφνίδια συμφορά της και διά την απώλεια του τόσου της πλούτου.

Και έρχεται η σειρά των ναυτιλλομένων να την πενθήσουν

Και πας κυβερνήτης, και πας ο επί τόπον πλέων, και ναύται Και όσοι την θάλασσαν εργάζονται, από μακρόθεν έστησαν και έκραζον Βλέποντες τον καπνόν της πυρώσεως αυτής, λέγοντες Τις ομοία τη πόλει τη μεγάλη, και έβαλον χουν χώμα Επί τας κεφαλάς αυτών και έκραζον λέγοντες, Ουαί, ουαί, η πόλις η μεγάλη, εν η επλούτησαν πάντες οι έχοντες τα πλοία, που πλούτησαν όλοι οι εφοπλιστές, εν τη θαλάσση εκ της τιμιότητος αυτής, ότι μία ώρα ηρημώθη. Βλέπουμε ότι και οι εργαζόμενοι λοιπόν, εις την θάλασσαν που εκτελούν τις μεταφορές των εμπορευμάτων, ομοίως και αυτοί πενθούν, και επαναλαμβάνουν ότι και οι προηγούμενοι, και οι βασιλείς και οι έμποροι

Αν ρίψαμε αγαπητοί μου μια ματιά εις των θρήνων όλων αυτών ή εις των θρήνων της γης για την απώλεια της Βαβυλώνας, γιατί έρχεται η ώρα της κρίσεώς της, έρχεται η ώρα του τέλους της θα αντιληφθούμε ότι το κακό εις τον κόσμον αυτόν είναι παροδικό Δεν μπορεί να διαιωνίζεται το κακό, έχει το τέλος του, και αφού λοιπόν το κακό τελειώνει, τότε οφείλουν οι πιστοί να υπομένουν Αν μου πείτε, εγώ είμαι σε ένα κλάσμα της ιστορίας, του χρόνου της ιστορίας, για το κακό που γίνεται, ναι, είσαι σε ένα κλάσμα της ιστορίας, της παγκοσμίου, αλλά είναι όμως πολύ μικρή η ζωή σου Και ο Κύριος μας είπε να υπομένουμε, γιατί λέγει ο υπομείνας εις τέλος, ούτος σωθήσεται, εκείνος που θα υπομείνει έως το τέλος, αυτός θα σωθεί

Και ένα πράγμα να λέμε αγαπητοί μου, να φτάσουμε να γεράσουμε και να έχουμε την υπομονή μας και στα γερατιά μας, γιατί κάποτε εκεί τη χάναμε την υπομονή μας Από τώρα να παρακαλούμε το Θεό να μην μας στερήσει την υπομονή σε δύσκολες ώρες που μπορούμε να περάσουμε, όποιες και να είναι αυτές Είτε δικές μας, δημιουργήθηκαν από εμάς τους ίδιους, δηλαδή από μια αρρώστια μας κτλ Είτε από μια γενική κατάσταση που μπορεί να στρέφεται εναντίον της χριστιανικής μας ιδιότητας όπως εκλήθηκε κάποτε ο Άγιος Πολύκαρπος να αρνηθεί τον Χριστόν και είπε εκείνος, 86 χρόνια υπηρετώ τον Κύριον Ιησού και ο Ιησούς δεν με αδίκησε σε τίποτα, δεν με έχει αδικήσει, πως λοιπόν θα τον αρνηθώ; Και εκείνος ο γέρων τώρα 86 χρόνια υπηρετούσε, λέγει, ήταν 86 χρονών ή τόσα χρόνια, είχε 100 χρόνια παραπάνω

Ώστε εκείνα τα χρόνια που εγνώρισε τον Χριστό ήτανε μόνο αυτά 86, όπως και αν έχει το πράγμα είναι πολλά χρόνια Έφτασε εκείνος ο γέρων να είναι πνευματικά νέος, με θαρραλέον και ακμαίον φρόνημα και να σταθεί μέσα στο στάδιο και να ομολογήσει Χριστόν και ακούστηκε μια φωνή ως βροντή, Πολύκαρπε, ανδρίζου, να είσαι ανδρείος, και πραγματικά στάθηκε στο μαρτύριό του με ανδρεία.

Έτσι να ευχόμεθα και να παρακαλούμε το Θεό μέχρι τα γερατειά μας τα βαθιά, μέχρι που να φύγουμε από τον κόσμο αυτόν. Έτσι με συνέχει, το παρακαλώ, όλοι μας κάπως έτσι να το αισθανόμεθα, να έχουμε αυτήν την υπομονή.

Γιατί επαναλαμβάνω, ο Κύριος είπε ο υπομείνας εις τέλος ούτος σωθήσεται. Μη λέμε το κακό ότι είναι αιώνιον, είναι παροδικόν, περνάει ή φεύγει, το βιβλίο της Αποκαλύψεως μας το δείχνει και μας το παρουσιάζει.

Εξ άλλου αυτή η κατάσταση ότι περνάει το κακό μας το θυμίζει ο ίδιος ο Κύριος. Ακούστε πώς το λέγει παρακαλώ, Ιωάννης 16,20. Αμήν αμήν λέγω υμίν, ότι κλαύσετε και θρηνήσετε υμείς, ο δε κόσμος χαρήσεται, λέει στους μαθητάς του, εσείς θα κλάψετε και θα θρηνήσετε, ο κόσμος θα χαρεί, γιατί θα έχει απαλλαγή από μένα, θα με σταυρώσει και αυτοί θα διασκεδάζουν, υμείς δε λυπηθήσεσθε, εσείς όμως θα λυπηθείτε, αλλ' η λύπη υμών εις χαράν γενήσεται, Αλλά η λύπη σας θα μετατραπεί σε χαρά.

Ποτέ οι μαθητές δεν μπόρεσαν να φανταστούν ότι όλη αυτή η διαδικασία θα ήταν υπόθεση τριών ημερών. Ουδέποτε το εφαντάσθησαν αυτό. Αλλά αγαπητοί, τους εδόθηκε μια μαρτυρία. Την μαρτυρία αυτή ότι ο Χριστός αναστήθη και τους έδωσε χαρά στην καρδιά.

Μια μαρτυρία που τους έδωσε τη δύναμη να αντέξουν ολόκληρη τη ζωή τους. Τη μαρτυρική ζωή τους και να φτάσουν στο λιμάνι της Βασιλείας του Θεού.

Και πράγματι, συνεχίζει το Ιερόν Κείμενο της Αποκαλύψεως 18,20 να λέγει. Ύστερα από το θρήνο των βασιλέων της γης, των εμπόρων και των ναυτικών. Για την απώλεια του κέρδους που είχαν πλουτίζοντας από την κατάσταση την αντίθεο.

Ακούγεται. Ευφραίνου επ' αυτή ουρανέ και οι Άγιοι και οι Απόστολοι και οι Προφήται ότι έκρινε ο Θεός το κρίμα υμών εξ αυτής.

Κατά το Εβραϊκό κείμενο Ιερεμίας, 51 κεφάλαιο, στίχος 45, κατά το Εβραϊκό, γράφει. «Τότε θα αγαλλιάσωσι επί τη Βαβυλώνη ο ουρανός και η γη και πάντα τα εν αυτή».

Στην ιστορική Βαβυλώνα, εκείνη έγινε σύμβολο όμως η ιστορική Βαβυλώνα, που είναι ο διαφθαρμένος κόσμος, να χαίρεσαι ευφραίνου για την Βαβυλώνα που καταστρέφεται ουρανέ και οι Άγιοι και οι Απόστολοι και οι Προφήτες γιατί έκρινε ο Θεός το κρίμα της πόλεως αυτής.

Οι Άγιοι είναι γενικός χαρακτηρισμός και αναφέρεται εις μεν την Καινή Διαθήκη, εις τους Αποστόλους, εις δε την Παλαιά Διαθήκη, εις τους Προφήτας. Η φωνή αυτή του ουρανού που ακούγεται είναι μια έμπρακτη απάντηση, εις την αγωνιώδη ερώτηση των ψυχών, των εσφαγμένων που ζητούν πότε θα εκδικηθεί ο Χριστός, το αδικοχαμένο τους αίμα.

Κύριε λέγει, πότε θα εκδικηθείς το αίμα μας που χύθηκε πάνω στη γη, το ενθυμείστε, οι πεπελεκυμένες ψυχές, οι σφαγμένοι μάρτυρες, δηλαδή δεν ζητούν να εκδικηθεί ο Θεός, αλλά αυτό είναι ισοδύναμο με το πότε θα μας αναστήσεις, μας είπε σαφώς, ότι μη φοβηθείτε εάν φτάσετε στο μαρτύριο, σας βεβαιώνω, μία τρίχα της κεφαλής σας δεν θα χαθεί, πότε κύριε θα γίνει αυτό, περιμένετε, Ενθυμείστε εκεί που λέγαμε, τους εδόθηκε, λέγει, Λευκός Χιτών και ένα κλαδί φοίνικος και τους είπε να περιμένουν, δια να προστεθούν και άλλοι αδελφοί των.

Και τώρα ήλθε η ώρα, ευφραίνου ουρανέ, να χαίρεσαι ουρανέ και οι Άγιοι όλοι του ουρανού, ήλθε η ώρα, ποια ώρα, της Αναστάσεως. Του να τιμωρηθεί το κακό, να τελειώσει και να γίνει η Ανάσταση των νεκρών και οι ευσεβείς να εισέλθουν στη Βασιλεία του Θεού.

Γι' αυτό λέγει ο Ανδρέας Καισαρείας, ούχ ως χαιρεσίκακοι τη των παίδων επιφορά χαίρουσιν, αλλ' ως επιθυμεί ενδιάθετον περί την διακοπήν της αμαρτίας έχοντες. Δεν χαιρεκακούν για το κακό το οποίο βλέπουν, να τιμωρείται ο κόσμος ο αμαρτωλός, όχι, λυπούνται για τον κόσμο, αλλά βλέπουν απλώς τη διακοπή του κακού, ότι δεν μπορεί πια, διακόπτεται, δεν διαιωνίζεται το κακόν.

Κάτι ανάλογο συνέβη, αγαπητοί μου, και εις τον Τοβία, που το διαβάζουμε στο τελευταίο κεφάλαιο με την καταστροφή της Νινευή, διότι η Νινευή ήτο και αυτή μία πόλις τύπος, μία πόλις σύμβολον, εκεί που του είχε πει ο πατέρας του ο Τωβίτ φύγε παιδί μου γιατί θα καταστραφεί η Νινευή, επανέλαβε μετά την μετάνοιά της, τις αμαρτίες της και χειρότερα, είναι εκείνο που λέγει η Αγία Γραφή, όταν οι δυο παροιμίες, Δεν είναι δικές μου, η Καινή Διαθήκη τις χρησιμοποιεί.

Όταν το σκυλί που ξέρασε από την πολυφαγία του, γυρίσει να ξαναφάει τα ξερατά του Και όταν ο χοίρος είναι καθαρός και πλυμένος, ξαναγυρίζει στη λάσπη του Και έσονται τα έσχατα του ανθρώπου χείρονα των πρώτων, να χρησιμοποιήσω τους λόγους του Κυρίου Ή όπως λέγει στην προς Εβραίους ο Απόστολος Παύλος, εκείνος ο οποίος δοκίμασε τον Χριστό και τον αρνήθηκε Δεν μπορεί να ξαναγυρίσει πίσω Ας το προσέξουμε αυτό αγαπητοί μου Να διατηρήσουμε την πίστη ακέραιη Χωρίς υπαναχωρήσεις Να μην γυρίζουμε πίσω Γιατί αν γυρίζουμε πίσω Δεν ξέρω εάν θα μπορέσουμε Να ξαναγυρίσουμε στον Χριστό Δεν το ξέρω αυτό Είναι επικίνδυνο πράγμα

Γι' αυτό λοιπόν Ο Τωβίτ βλέποντας την πόλη που μετενόησε Και δεν καταστράφηκε από το κήρυγμα του Ιωνά Ότι επαναλαμβάνει τις αμαρτίες της μετά από την μετάνοια που έδειξε Λέει στο γιο του τον Τοβία, παιδί μου όταν πεθάνω μάζεψέ τα και φύγε Και πήγαινε εις τα Εκβάτανα της Μηδίας Αυτό έκανε και ο Τοβίας Και έζησε εδώ και απέθανε ετών 127 ο Τοβίας, ο γιος του Εν Εκβατάνοις της Μηδίας και ήκουσε πριν ή αποθανείν αυτόν Πριν πεθάνει, έμαθε την απώλεια Νινεβή, την καταστροφή της Νινεβή, ην ηχμαλώτισε Ναβουχοδονόσορ ο Ασσύριος, διότι κατεκτήθη, όπως θα ξέρετε, η Νινεβή οριστικώς και χάθηκε πια από το προσκήνιο της ιστορίας, από τους Βαβυλωνίους

Και οι Βαβυλώνιοι χάθηκαν από το προσκήνιο της ιστορίας, από τους Μηδοπέρσας Και χάρη του αποθανείν επί Νινεβή Πριν πεθάνει ο Τωβίας, εχάρηκε και την καταστροφή της Νινεβή Εχάρηκε ο Τωβίας για την καταστροφή της Νινεβή Ναι, είναι η χαρά των Αγίων ότι τίθεται τέρμα πλέον στο κακό, αλλά και κάτι ακόμα Και διότι ο προφήτης Ιωνάς απεδείχθη αληθινώς Δηλαδή είναι η εκπλήρωση των προφητειών, είναι εκείνο που λέμε και στη βάφτιση και στον γάμον και στη χειροτονία Ησαΐα χόρευε, δηλαδή χοροπήδα η Ησαΐα από τη χαρά σου, γιατί η Παρθένος έσχεν εν γαστρί και τέξει τον Εμμανουήλ Διότι η προφητεία σου, που είπες ότι η Παρθένος θα γεννήσει υιόν, τον Εμμανουήλ, μεθ' ημών ο Θεός, μαζί μας ο Θεός, έγινε πραγματικότητα, ήρθε, δεν έχεις λοιπόν, παρά να χαρείς δια την πλήρωση της προφητείας σου

Έτσι χαίρουν οι Άγιοι, όχι μόνο γιατί στο κακό τίθεται, στο κακό τίθεται τέρμα, αλλά και διότι εκπληρούνται οι προφητείες Πέστε, αγαπητοί μου, ποιος δεν θα χαρεί, όταν βλέπεις την εποχή του, να εκπληρούνται οι προφητείες της Αποκαλύψεως;

Ποιος πιστός δεν θα χαρεί, γιατί, γιατί υπάρχει και μια τελευταία μεγάλη, θα μας πάρει ο Χριστός τη Βασιλεία του, αφού θα μας αναστήσει από τους νεκρούς Μπορείς να μη χαίρεσαι; Και ήρεν εις άγγελος ισχυρός λίθον ως μύλον μέγαν και έβαλεν εις την θάλασσαν λέγων· ούτως ορμήματι βληθήσεται Βαβυλών η μεγάλη πόλις, και ου μη ευρεθή έτι. 18,21 Ένας άγγελος ισχυρός επήρε μία μηλόπετρα, την έριξε στην θάλασσαν, με την ορμή που την έριξε, τυπώθηκε.

Με τον ίδιο τρόπο θα βουλιάξει η Βαβυλώνα Πράγματι, στην Εβραϊκή Φιλολογία είναι πολύ αγαπητή πάντοτε όχι μόνο η φιλολογική παράσταση μιας αληθείας, ενός φαινομένου, αλλά και η ζώσα εποπτεία Δηλαδή με ένα εποπτικό τρόπο να δοθεί εικόνα ζωντανή στα μάτια του δεχομένου την προφητεία πέρα από τα λόγια Ο Κύριος, επί παραδείγματι, είπε ότι, είπε την παραβολή της ακάρπου συκής Ταυτοχρόνως όμως, εξήρανε και μία συκιά που περνούσε από έναν δρόμο της Ιερουσαλήμ Και είπε από σένα συκιά να μη φάει κανένας στον αιώνα Και εξηράνθη η συκή Τι σημαίνει αυτό; Η παραβολή ήταν τα λόγια Το θαύμα ήταν η εποπτική διδασκαλία της παραβολής

Και αυτό το δέσιμο δίνει πια μια ζωηρή πληροφορία εις τον θεατήν ότι εκείνο το οποίο προφητεύθηκε με λόγια και με εποπτεία θα γίνει πραγματικότης. Έτσι λόγος και εποπτεία όπως βλέπετε δίδουν την ύλη μιας πάντοτε προφητείας. Και εδώ, ο πρώτος Άγγελος ομιλεί για την καταστροφή της Βαβυλώνος, ότι είπαμε μέχρι τώρα, ενώ ο δεύτερος, αυτός περί του οποίου ο λόγος, προβαίνει εις μιαν αλληγορική πράξη, ποια είναι αυτή η αλληγορική πράξη, βυθίζει μια μυλόπετρα εις την θάλασσα, για να δείξει την παντελή, όπως σας είπα, εξαφάνιση της Βαβυλώνος, γράφει ο Ανδρέας: Καθάπερ φησίν ο μύλος καταδύεται ορμήματι εις την θάλασσαν, ούτω και η της Βαβυλώνος ταύτης αθρόως έσται καθαίρεσις.

ώστε μήτε ίχνος αυτής φυλαχθήναι εις το μετέπειτα. Όπως βουλιάζει ο μεγάλος λίθος και δεν ξαναφέρεται πια στην επιφάνεια του νερού Έτσι θα βουλιάξει και η Βαβυλώνα για να μην φανεί κανένα της πια ίχνος, όχι στην ιστορία αλλά στη Βασιλεία του Θεού Γιατί στο ίδιο βιβλίο της Αποκαλύψεως διαβάζουμε ότι κανένα βρώμικο πράγμα, κανένα βδέλυγμα δεν μπαίνει στη Βασιλεία του Θεού Και φωνή κιθαρωδών και μουσικών και αυλητών και σαλπιστών, ου μη ακουσθή εν σοι έτι, σε σένα δεν θα ακουστούν πια μουσική, αυλητέ και σαλπιστέ, και φως λύχνου, ου μη φανή εν σοι έτι, λυχνάριν δεν θα ανάψει πια σε σένα, και φωνή νυμφίου και νύμφης, ου μη ακουσθή εν σοι έτι, ότι οι έμποροί σου, ήσαν οι μεγιστάνες της γης,

Ότι εν τη φαρμακεία σου, στην πλάνη σου, επλανήθησαν πάντα τα έθνη και εν αυτή τη πόλει αίματα προφητών και Αγίων ευρέθη και πάντων των εσφαγμένων επί της γης 18,24 Όσοι ανεφέρθησαν όλοι αυτοί οριστικώς θα εκλείψουν από την νοητή αυτή Βαβυλώνα Τα χαρέ, οι χαρές και τα παιχνίδια, οι χαρές και τα παιχνίδια όλα αυτά θα τελειώσουν, θα σβήσουν Δεν έχουν θέση πια στη Βασιλεία του Θεού.

Τρία σημεία διακρίνονται εδώ, αίτια της καταστροφής της Βαβυλώνος. Η πλουτοκρατική καταδυνάστευσις των λαών, η αποπλάνησις εις την διαφθοράν και ο διωγμός και η κάθε κακοποίησις των χριστιανών εις την οικουμένη.

Θα ήθελα να σχολιάσω αυτό το, οι έμποροί σου ήσαν οι μεγιστάνες της γης. Ωραία εικόνα αυτή και πάρα πολύ επίκαιρη. Όσοι ποτέ κατεστάθησαν κοσμοκράτορες, λαοί, στάθησαν κοσμοκράτορες, εκεί φτάσαν, εις την υλική απομύζηση των λαών, διότι αυτός ήτο και ο αντικειμενικός, κατακτητικός των σκοπός, να απομυζήσουν τους λαούς, να τους πιούν το αίμα, να τους πάρουν τα υλικά τους αγαθά, όταν όμως γίνεται αγαπητοί μου κύριος σκοπός, ο πλούτος, Τότε ακολουθεί η διαφθορά και η ηθική εξαχρείωσις, το δεύτερο στοιχείο, και το Ευαγγέλιο, μη δυνάμενο πλέον να γίνει αποδεκτό σε μια κοινωνία διεφθαρμένη, τι άλλο παθαίνει από του να διώκεται; Και το Ευαγγέλιο διώκεται και οι Χριστιανοί σφάζονται, εξωθούνται, εξορίζονται.

Και τα τρία αυτά χαρακτηριστικά τα συναντούμε σήμερα στις μεγάλες δυνάμεις της εποχής μας που αντιπροσωπεύονται από την νοητή Βαβυλώνα.